liili — Macnaha & Turjumaada

f.g2 (-iyay, -isay) Xaskul, harag iyo wixi lamida si ay u jilcaan garaacid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) suun iyo wixii la mid ah, jilci oo daguug.

2

liili: (fal) ku ul ku dhufo ama la dhac.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dun soohid oo miiqid. Dh: liilis.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg liili.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) suun iyo wixii la mid ah, jilcin oo daguugid. Waxa la soo qaataa qori farraaro leh oo waxa la jilcinayo la dhexgeliyo oo marba dhinac loogu jiido ilaa uu ka jilcayo.

2

liilin -ta: (magac, dhedig, keli) (ku ~) ul ku dhufasho; ul la dhacid. Dh: liilis.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg lilin.

waa la naqliyay ✓

1

(Lii-sha)

2

1. Sooh wanaagsan; mayrax jilicsan oo aan go'in.

3

2. Waxtar danbe oo loo aayo; cirib; meecaad.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dun mayraxeed oo adag. 2. L. ah: wax adkaysi leh.

waa la naqliyay ✓

m. n. strong thread ~ fiber

waa la naqliyay ✓

1

cf: dun, mayrax

2

de: strong thread ~ fiber

3

lx: liil

4

pd: (/sha Pl: liilal (/sha))

5

ps: n4-m

6

key: liil

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) xumaan iyo cuqdad raagtay u hayn. Biili buu u qabay ninkuu dilay taniyo berigiiye. Dh: utun, eel.

2

biili: (fal) bil sii, quud sii. Biili ciyaalka oo daryeel. Dh: masruuf, quudi, nafaqee.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) Qof, qof kale uga danaanin. la-mid: hiil², hiilli.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) Qof, qof kale uga danaanin. m.f.dh, hiilin. la-mid: hiil, hiilli.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) «u» labo is haya, midkood taageer. Weligaa u hiili halka xaqqu yaal. Dh: garabjoogso, taageer.

2

hiili: (fal) «kalabo is haya, midkood ka eexo.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax dhinac u jenjeerin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax dhinac u jenjeerin. m.f.dh, liicin.

waa la naqliyay ✓

v. bend, lean, make something incline; cause to decline

waa la naqliyay ✓

-yey I say: (v) cause to bend or slant away from the vertical

waa la naqliyay ✓

(fal) wax jilicsan, adiga oo aan jabinayn soo qallooci. Dh: qallooci, nadooci. Li: toosi.

waa la naqliyay ✓

1

de: bend, lean, make s.t. incline; [ext.] cause to decline

2

lx: liici

3

pd: (liiciyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: liici

waa la naqliyay ✓

1

(Liila-da)

2

Hees la qaadi jirey oo hore oo Soomaaliyeed.

waa la naqliyay ✓

m.dh Hees dhaqameed waaya hore la qaadi jirey.

waa la naqliyay ✓

f. n. old traditional Somali song

waa la naqliyay ✓

1

de: old traditional Somali song

2

lx: liilo

3

pd: (/da)

4

ps: n-f

5

key: liilo

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax dhaqaale ahaan ama muuq ahaan u hooseeya ah. Dh: liid. Li: ladane.

waa la naqliyay ✓

1

dun¹: m.dh (-umo, m.l) Liilimo laga soohay cudbi, dhogor, xariir iyo wixi lamida oo laga sameeyo dharka, meeshii ka dillaacdana lagaga tolo.

2

dųn¹: m.l.kh D. ah: caws qallalan oo weli daaq ku habboon.

3

dun²: f.g1 (umay, -untay; -umi) Dad ama xoolo meel isugu ururin.

4

dųn²: f.mg1 (-umay, -untay; -umi) 1. Dhisme iyo wixi lamida burburid. 2. Gabbal dhicid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax liiliijin ama gilgilid. 2. Nafley nafaqo siin.

waa la naqliyay ✓

1

dun¹: m.dh (-umo, m.l) Liilimo laga soohay cudbi, dhogor, xariir iyo wixi lamida oo laga sameeyo dharka, meeshii ka dillaacdana lagaga tolo.

2

dun²: f.g1 (umay, -untay; -umi) Dad ama xoolo meel isugu ururin. m.f.dh, dumid.

3

dųn: f.mg1 (-umay, -untay; -umi) 1. Dhisme iyo wixi lamida burburid. 2. Gabbal dhicid. m.f.dh, dum(ø)id. m.f.dh, dųmid.

waa la naqliyay ✓

1

-day / atay: (v) wiggle (wigel); move back and forth or from side to side; become weak or loose ~ liiliiji

2

liiqliiqanaya: (adj) wiggling. Ex: ilig liiqliiqanaya; wiggling tooth

waa la naqliyay ✓

1

(fal) jilci ama liili sida saan iyo wixii la mid ah. Daguug saanta adigu. Dh: megdi.

2

daguug: (fal) wax muuqda aas oo god intaad ku riddo gari ku daguug godka bakhtiga yaan dib loo arkine. Dh: aas.

3

daguug: (fal) (ka ~) wax meel laga gororiyay ama ku daatay oo dareere ahaa, aad uga tirtirid.

4

daguug -a: (magac, lab, keli) bakaaro xaar lo'aad ka samaysan oo hadhuudhka lagu kaydiyo. Daguug ma daahiro. Dh: bukaar.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) xaarka xoolaha oo jileec iyo adayg isugu jira.

2

fulul: (fal) xidid iyo wixii la mid ah, madaxa kore qabo oo soo dhufo, si fudud u soo siib oo u soo wada bixi.

3

fulul -ka: (magac, lab, keli) xididdada geedaha iyo wixii la mid ah oo aan dhab dhulka ugu aasnayne, marka baarka lagu dhego oo marba in yar la liiliijiyo markiiba iska soo baxa.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax xaqiiqadooda sheegid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax xaqiiqadooda sheegid. m.f.dh, daliilin.

waa la naqliyay ✓

v. adduce s.t as proof ~ testimony; explain

waa la naqliyay ✓

(fal) caddayn ama markhaati u keen. Daliili xujo haddaad sidaa ku doodayso. Dh: caddee.

waa la naqliyay ✓

1

de: adduce s.t as proof ~ testimony; explain (e.g., a passage in the Koran)

2

lx: daliili

3

pd: (daliiliyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: daliili

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Ku l.: wax meel ku safid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Ku l.: wax meel ku safid. m.f.dh, liilamin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-yayaal, m.l/dh) Qalab hargaha lagu jilciyo.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qorray inta af loo yeelo dhirta looga soo daadiyo qobcada, miraha iyo wixii la mid ah: lule.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Jirro cid maliil ka dhigid. 2. Cid bugta baanin. la-mid: mariili.

waa la naqliyay ✓

v. make someone waste away, cause someone to be seriously ill

waa la naqliyay ✓

(fal) wax aad u qarayar ka dhig. Xadhiga aad soohayso malili. Dh: miliili.

waa la naqliyay ✓

1

de: make s.o. waste away, cause s.o. to be seriously ill

2

lx: maliili

3

pd: (maliiliyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: maliili

waa la naqliyay ✓

(fal) dhuub oo wax aad u miliilsan ka dhig: aad u qarayaree. Li: buurnee.

waa la naqliyay ✓

(fal) qabo oo si aad u ledegto isdhaafi adoo isdaba marinaya, Ninka wiliili oo beerka dhulka u saar.

waa la naqliyay ✓

1

(Asiili-ga)

2

1. Sharaf leh; gob.

3

2. Asalkii ah; aan u'ekaysiis ahayn; asli.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. la-mid: asali. 2. Dugsiga caruurta yaryar aadaabta iyo farta lagu baro inta aanay waxbarashada rasmiga ah bilaabin.

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Asili

waa la naqliyay ✓

n (adj.): genuine item; pure; dignified, noble

waa la naqliyay ✓

1

name-f genuine, pure, dignified, noble. Cf: Asli, Gobey, Sharaf

2

name-f of good lineage

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh sharaf leh ama xidid wanaagsan ka dhalatay.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dameeraha, jaad ka mid ah, oo aad loo jecel yahay oo feejignaan iyo karti badan. Inta badan waxa dhaqda reerguuraaga. Kuwa beeraleydu dhaqato wax la yidhaahdaa «humbanni». Dameer asiili ah baan soo gadannay.

2

asiili-ga: (magac, lab, keli) cidda sharafta leh ee gobta ah.

3

asiili-ga: (magac, lab, keli) asalkii ah oo aan u ekaysiis ahayn. Kani waa dahab asiili ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: Asili

2

hm: 2

3

lx: Asiili

4

ps: name-f

5

key: Asiili_2

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg biil².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) masruuf siin. Dh: quudin, biilin, biilis.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) biil siin. Dh: biilid, masruufid, quudin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dad ama reer biilin.

waa la naqliyay ✓

1

(Ciilid-da)

2

1. Ciil ka keenid, ku abuurid, badid.

3

2. Hoos aadid, dhicid, shiiqid, sii baabbi'id; ciirid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg ciil².

waa la naqliyay ✓

1

Opprimere

2

Oppression

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) ciil iyo cadho ku reebid; ciil ka keened.

2

ciilid -da: (magac, dhedig, keli) aad u shiiqid oo baabi'id; hoos u dhicid. Dh: shiiqid, baabi'id, ciirid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg ciilid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg diil².

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: diillin.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) hal xarriiq oo dheer oo ka dhex muuqda meesha ama shayga uu ku dhex yaallo. Diilin cad buu daahu leeyahay. Dh: liid.

2

diilin -ta: (magac, dhedig, keli) xanjaadka badhtankiisa meesha inta kale ka godan kolka la buuran yahay kolka la dhuubtana lafaha dhabarku ka soo baxaan. Faras diilinta madaw aya na qaaday Dh: dhabar.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) geed soo bixid; soo bilqid. Dh: fiilis.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg fiilid.

waa la naqliyay ✓

1

(Hiilid-da)

2

Hiilin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh la-mid: hiilin.

waa la naqliyay ✓

1

(Hiilin-ta)

2

Dad dagaallama haya, mid, af ama addin ka taageerid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg hiili. la-mid: hiilid, hiilis, hiillin, hiillis.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) «u» dad is haya midkood af ama addin ku taageerid. Dh: taageerid, garabsiin.

2

hiilin-ta: (magac, dhedig, keli) «ka ~» dad is haya, dhinac ka eexasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: hiilin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg hiilin.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) la-mid: hiili.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg jiil².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax la xidhayay aad u adkayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Kiilid-da)

2

Beegid; cabbirid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh kiil².

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) beegid; cabbirid; miisaamid.

2

kiilid-da: (magac, dhedig, keli) cid ama wax kale, cidhiidhyid oo dhibaatayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Liglig-ga)

2

1. Saabka weelasha qaarkood loo sameeyo iyo gadowgiisa kore, ilkaha ka soo taagtaagan.

3

2. Qoryo isweydaarsan oo qunbaha afkiisa lagu sameeyo.

waa la naqliyay ✓

1

liglig¹: m.l.u 1. Saabka weelasha loo sameeyo ganaha ka soo taagtaagan. 2. Qoryo iswaydaarsan oo qumbaha afkiisa lagu sameeyo.

2

liglig²: f.g1 (-gay, -gtay) Ruxruxid, dhaqdhaqaajin.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-gay, -gtay) Ruxruxid, dhaqdhaqaajin. m.f.dh, ligligid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. strap, handle

2

liglig v. shake

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) rock (rook)-, move back and forth or from side to side ~ gilgil, liiliiji

waa la naqliyay ✓

1

(fal) liilliiji oo dhaqdhaqaaji.

2

liglig -ga: (magac, lab, keli) geer meesha u sarraysa u dhaw oo in laga dhaco ay halis tahay. Ligligga mar oo ha siblane is ilaali. Dh: girgir.

3

liglig -ga: (magac, lab, keli) qoryo iswedaarsan oo qunbaha afkiisa lagu sameeyo.

4

liglig -ga: (magac, lab, keli) ilko loo sameeyo ee ka soo taagtaagan gawyada iyo saabka weelasha gaarkood.

5

liglig -ga: (magac, lab, keli) saabka weelasha loo sameeyo ee ganaha ka soo taagtaagan.

6

liglig -ga: (magac, lab, keli) qoryo iswaydaarsan oo qumbaha afkiisa lagu sameeyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Liicid-da)

2

Doc u dheelliyid; dhicid ku dhowaansho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg liic. la-mid: liicis.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) doc u dheelliyid oo janjeedhsad. Dh: liicis.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg liici. la-mid: liicis.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax taagan soo qalloocin; soo nadoocin. Dh: liicis.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: liicin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg liicid.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: liicsasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Liidid-da)

2

Wax liid ah ka dhigid; tixgelin la'aan; quursasho; yasid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg liid².

waa la naqliyay ✓

-da: (n) humiliation (hiyumili-yeey-shin); degradation (dig ra-dheeyshin); contempt (kontemt) disparagement (dispaarej-ment); humility (hiyuumiliti) ~ liidniin-ka

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax liid ah ka dhigid tixgelin la'aan iyo quudhsasho; waa rumaysnaanta in dad ay dadnimo ahaan kaa derejo hooseeyaan. Dh: yasid, liidis, quudhsasho, quudhsi, xaqirid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) yasid oo wax liita ka dhigid. Dh: yaraysi.

waa la naqliyay ✓