lihiin — Macnaha & Turjumaada

1

(Lihiin-ta)

2

1. Adkaysan, karti.

3

2. Waxtar danbe; meecaad; liil.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Adkaysi, karti. 2. Wax, waxtarkiisu raago.

waa la naqliyay ✓

f. n. capability, internal strength; forbearance

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) karti wax lagu qabto. Dh: taag, awood, karti.

2

lihiin -ta: (magac, dhedig, keli) waxtar danbe; meecaad; liil.

waa la naqliyay ✓

1

cf: karti

2

de: capability, internal strength; forbearance

3

lx: lihiin

4

pd: (-ta)

5

ps: n-f

6

key: lihiin

waa la naqliyay ✓

v., pl., neg., present habitual: you all don't have ~ own something

waa la naqliyay ✓

1

de: you all don't have ~ own s.t.

2

lx: lihidin

3

ps: v5b-2pl-neg-prhb

4

xe: You dont have any sheep and goats.

5

xv: Ari ma lihidin.

6

key: lihidin

waa la naqliyay ✓

v., pl., neg., present habitual: we don't have ~ own something

waa la naqliyay ✓

[with negative ma] we have not ~ ma lihin

waa la naqliyay ✓

1

de: we don't have ~ own s.t.

2

lx: lihin

3

ps: v5b-1pl-neg-prhb

4

xe: We dont have any children.

5

xv: Carruur meynu lihin.

6

key: lihin

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qof dulmi badan: khaa'in.

2

liciin-ka: (magac, lab, keli) shaydaan; ibleys; iblis.

waa la naqliyay ✓

v., pl., present habitual: you are

waa la naqliyay ✓

(personal pronoun plus verb to be) .... you are or are you... Ex: yaa tihiin? who are you?

waa la naqliyay ✓

1

de: you are

2

initial: t

3

lx: tihiin

4

ps: v5a-2pl-prhb

5

xe: You are good farmers.

6

xv: Beeraley wanaagsan baad tihiin.

7

key: tihiin

waa la naqliyay ✓

v., pl., , present habitual: they are

waa la naqliyay ✓

(v) they are. Ex: arday bay yihiin; they are students

waa la naqliyay ✓

1

de: they are

2

initial: y

3

lx: yihiin

4

ps: v5a-3pl-prhb

5

xe: They are good soldiers.

6

xv: Askar wanaagsan bey yihiin.

7

key: yihiin

waa la naqliyay ✓

1

1. (Meecaad-da) Xiddigaha cirirka tan ugu danbaysa oo u dhexaysa rab danbe iyo godinta.

2

2. (Meecaad-ka) Ka soo rayn; lihiin danbe yeelad; cirib danbeed wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

1

(Meecaadid-da)

2

Waxtar iyo lihiin danbe oo loo aayo yeelasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg lihiinso. la-mid: lihiinsi.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) bil xilli roobaad ah oo barwaaqo ah.

2

meecaad -ka: (magac, lab, keli) ka soo rayn oo lihiin dambe yeelasho. Wiilkaygoow meecaad wanaagsan Eebbe ha ku waafajiyo.

waa la naqliyay ✓

(fal) waxtar iyo lihiin dambe oo loo aayo yeelo. Hooyo meecaadi waan kuu duceeyee.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xilli meecaad galid waana wakhtiga idaha laga reebo sumalka. meecaadid -da: (magac, dhedig, keli) waxtar iyo lihiin dambe oo loo aayo yeelasho. Dh: aayo.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) waxtar iyo lihiin dambe oo loo aayo lahaan.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: lihiinsasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-saday, -satay) Ku l.: cid cadaadis saarid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) the act of agreeing

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) lillijin oo ruxruxid: dhaqdhaqaajin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg liqsii. la-mid: laqsiin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cunto ama wax kale dhuunta u marin. Dh: dhunjin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg lisitaan.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: mashiin.

waa la naqliyay ✓

Machine

waa la naqliyay ✓

m. n. machine, motor

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) machine (mashiin); engine (en jin); motor (mootar) ~ mashiin, matoor-ka

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) biro la isku geeyey kuna shaqeeya saliid iyo shidaal si uu tamar iyo dab u dhaliyo. Dh: matoor, mashiin.

waa la naqliyay ✓

1

a: mashiin {Eng}

2

de: machine, motor

3

lx: mishiin

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: mishiin

waa la naqliyay ✓

v., pl., neg., present tense: we are not

waa la naqliyay ✓

1

de: we are not

2

lx: ihin

3

ps: v5a-1pl-neg-pres

4

xe: We are not good cooks.

5

xv: Dabbaakhado wanaagsan maannu ihin.

6

key: ihin

waa la naqliyay ✓

1

(Lihi-da)

2

Wax qof gaar u lee yahay; hanti.

waa la naqliyay ✓

m.dh Wax qof leeyahay oo aan lala wadaagin.

waa la naqliyay ✓

1

m.dh Wax qof leeyahay oo aan lala wadaagin. liibaan¹: m.dh Khayr; baraare; guul.

2

liibaan²: f.mg1 (-nay, -ntay) Khayr la kulmid. m.f.dh, liibaanid.

waa la naqliyay ✓

1

v., sg., neg., present habitual: I don't have ~ own something

2

lihi [feminine] n., [collective] property, possessions

waa la naqliyay ✓

1

(v) I own. Ex: lihi libaax ka adag; I own, can even defeat a lion [proverb]

2

lihi: (pronoun plus with negative ma) I have not; Ex: guri ma lihi; I don't have a home

waa la naqliyay ✓

1

Titolo di proprietà

2

Ownership

waa la naqliyay ✓

1

(fal) lahaansho wax milkigiisa cid gaar ahi leedahay. Kula lihi waxaad hayso.

2

lihi -da: (magac, dhedig, keli) yed u lahaan; gaar u haysad.

waa la naqliyay ✓

1

(Liin-ta)

2

1. Miro yaryar oo dhanaan badan oo Fitamiin Sii (Vitamin C) ka buuxdo.

3

2. Geedka ay ka baxaan laftiisa; liimo.

4

3. Asalka ama midabka dharka la geliyo oo kolka la mayro ka baxa.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Miro yaryar, kuuskuusan, leh biyo dhanaan oo laga helo fitimiin C. 2. Geedka mirahaasu ka baxaan. 3. Midabka dharka lagu naqshadeeyo. la-mid: liimo.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Miro yaryar, kuuskuusan, leh biyo dhanaan oo laga helo fitimiin C. 2. Geedka mirahaasu ka baxaan. 3. Midabka dharka lagu naqshadeeyo. la-mid: liimo.

waa la naqliyay ✓

f. n. citric fruit: lime, lemon, orange

waa la naqliyay ✓

1

(Lin) All. Som. Citrus sp. Rutaceae.

2

All. Som. Citrus limon (L) Brum.F. Rutaceae.

3

S Capparis sepiaria L. Capparidaceae.

4

May Maytenus undata (Thuunb.) Blakelock. Celastraceae.

waa la naqliyay ✓

name-m graceful, tender

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) lime (laaym); lemon (lemen) ~ liimo

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) khudrad la cuno oo Fitamiin Sii (C) badan leh. Dh: burtuqaal, liinmacaan.

2

liin -ta: (magac, dhedig, keli) geedka ay lintu ka baxdo. Dh: geedlimo.

3

liin -ta: (magac, dhedig, keli) midabka dharka lagu kor dhigo.

waa la naqliyay ✓

1

de: your

2

lx: -hiin

3

ps: pro-det-2pl

4

xe: your father

5

xv: =-kiinna

6

key: -hiin

waa la naqliyay ✓

1

(Dhiin-ka)

2

1. Dhacaan layiig ah oo badanaa ka soo baxa miraha dhugca oo aad u bislaada.

3

2. (midab) guduud aad u guduudan.

waa la naqliyay ✓

1

dhiin¹: m.l 1. Dheecaan yar, layiig ah, oo ka yimaadda miraha, geedaha, nabarrada iyo wixi lamida 2. Midab aad u guduudan.

2

dhiin²: f.mg1 (-iimay, -iintay; -iimi) Miro, geedo, nabar iyo wixi lamida dheecaan ka soo bixid.

waa la naqliyay ✓

1

dhiin¹: m.l 1. Dheecaan yar, layiig ah, oo ka yimaadda miraha, geedaha, nabarrada iyo wixi lamida 2. Midab aad u guduudan.

2

dhiin²: f.mg1 (-iimay, -iintay; -iimi) Miro, geedo, nabar iyo wixi lamida dheecaan ka soo bixid. m.f.dh, dhiimid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] juice oozing from ripe fruit; deep red color, reddish-brown

2

dhiin: v. become red; ooze

waa la naqliyay ✓

name-m a deep red color; lit: beautiful with a brighter light-skin. Syn: Dhiimo, Maadhiin

waa la naqliyay ✓

1

-ka:: (n) 1. crimson; red color ~ casaan, guduud.

2

dhiin -dhiimay / dhiintay: (v) discolor (dis-kalar)

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) midab cas leh.

2

dhiin -ka: (magac, lab, keli) midab lo'du leedahay oo guduud xiga. Dh: casaan, guduud.

waa la naqliyay ✓

(xoolo) aan weli la lisin ama la maalin; (dhul, kd.) aan weli waxa uurkiisa ku duugan, lala soo bixin; aan la daaqin; ugub.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-hnaa, -hnayd) 1. Wax aan weli la lisin ahaansho (xoolo). 2. Wax aan weli sidii la rabay looga faa'iidaysan ahaansho (dhul). la-mid: dahan.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-hnaa, -hnayd) 1. Wax aan weli la lisin ahaansho (xoolo). 2. Wax aan weli sidii la rabay looga faa'iidaysan ahaansho (dhul). m.f.dh, dihnaan. la-mid: dahan.

waa la naqliyay ✓

[adjective] never milked (animal); untouched, uncultivated (soil); virgin

waa la naqliyay ✓

name-f untouched, uncultivated; virgin and fertile

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh isku buuxda oo gabadh ahaan shinkeedii u dhamaaday.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) xoolo aan weli la maalin. Li: lisan.

waa la naqliyay ✓

1

de: never milked (animal); untouched, uncultivated (soil); virgin

2

lx: dihin

3

pd: (dihnaa)

4

ps: adj

5

key: dihin

waa la naqliyay ✓

1

1. Uyaalka qofka lala hadla hayo oo koox ah; dartiin; daraaddiin.

2

2. (Idiin-ta) Haragga megedda laga dhigo oo aad loo jilciyo; maas.

waa la naqliyay ✓

m.dh Harag jilicsan oo si fiican loo megdiyay.

waa la naqliyay ✓

1

pron. and preposition: to you all, for you, on your behalf

2

idiin: [feminine] n. leather (dyed and prepared)

waa la naqliyay ✓

pour vous (pluriel).

waa la naqliyay ✓

(pronoun) you (plural). Ex: waxaan idiin sheegayaa; I want to tell you [all]

waa la naqliyay ✓

1

(magac'uyaal) qofka labaad ee lalahadlaha ah oo wadar ah. Waxaan idiin sheegayaa in maanta la guurayo. Dh: idinka.

2

idiin-ta: (magac, dhedig, keli) harig la jilciyay ama la deebiyay oo dhogortii laga muldhiyey. Idiinta masalle ayaa laga samaysan jirey, masaftana waa lagu gaaran jirey, qardhaastana waa lagu jaxaasan jirey.

waa la naqliyay ✓

Saan magdaysan ee jilicsan.

waa la naqliyay ✓

1

(Iniin-ta)

2

Abuur yar oo adag; lafta miraha; hal ciid ah ama badar ama wixii kaloo sidaas u yar.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-no, m.l) Mirta ay dhirtu ka abuuranto. la-mid: iniix.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-no, m.l) Mirta ay dhirtu ka abuuranto. la-mid: iniix.

waa la naqliyay ✓

f. n. grain, seed

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) [iniino-ha] seed (siidh); nut (nat); pip (pip)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) subagga burcadka ah ee mar soo baxa. Dh: burcad.

2

iniin-ta: (magac, dhedig, keli) laf yar oo ku jirta midhaha dhexdiisa.

waa la naqliyay ✓

1

cf: daafi

2

de: grain, seed

3

lx: iniin

4

pd: (-ta)

5

ps: n1-f

6

key: iniin

waa la naqliyay ✓

حَبَّة

waa la naqliyay ✓

v., sg., simple past tense: I knew

waa la naqliyay ✓

(v) [past tense of aqaan] knew (nuu) aqiin, iqiinay. Ex: waan iqiin; I knew

waa la naqliyay ✓

1

de: I knew

2

lx: iqiin

3

pd: (aqiin)

4

ps: v4d-1sg-past

5

key: iqiin

waa la naqliyay ✓

(Itin) N Commiphora boiviniana Engl. Burseraceae.

waa la naqliyay ✓

1

(Libin-ta)

2

Guul; lib; adkaan; liibaan.

waa la naqliyay ✓

1

libin¹: m.l Nooc ka mid ah mariidka oo laga isticmaalo woqooyiga-bari ee Keenya; qubleey, maanyo, manyiikay, waaray.

2

libin²: m.dh Guul.

waa la naqliyay ✓

m.dh Guul.

waa la naqliyay ✓

vl. n. victory, success

waa la naqliyay ✓

name-unisex victory; victor; victorious. Cf: Guuleed

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) victory (viktori); the act of winning ~ lib-ta; guul

waa la naqliyay ✓

1

Vittoria

2

Victory

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) nooc ka mid ah mariidka oo laga isticmaalo woqooyiga-bari ee Keenya; qubleey, maanyo, manyiikay, waaray.

2

libin -ta: (magac, dhedig, keli) eeg lib.

waa la naqliyay ✓

1

de: victory, success

2

lx: libin

3

pd: (-ta)

4

ps: vn-f

5

key: libin

waa la naqliyay ✓

v., sg., neg., present habitual: you don't have ~ own something

waa la naqliyay ✓

1

de: you don't have ~ own s.t.

2

lx: lihid

3

ps: v5b-2sg-neg-prhb

4

xe: You dont own a farm.

5

xv: Beer ma lihid.

6

key: lihid

waa la naqliyay ✓