lihid — Macnaha & Turjumaada

v., sg., neg., present habitual: you don't have ~ own something

waa la naqliyay ✓

1

de: you don't have ~ own s.t.

2

lx: lihid

3

ps: v5b-2sg-neg-prhb

4

xe: You dont own a farm.

5

xv: Beer ma lihid.

6

key: lihid

waa la naqliyay ✓

v., sg., neg., present tense: you are not

waa la naqliyay ✓

1

de: you are not

2

lx: ihid

3

ps: v5a-2sg-neg-pres

4

xe: You are not a Somali.

5

xv: Soomaali ma ihid.

6

key: ihid

waa la naqliyay ✓

1

(Lihi-da)

2

Wax qof gaar u lee yahay; hanti.

waa la naqliyay ✓

m.dh Wax qof leeyahay oo aan lala wadaagin.

waa la naqliyay ✓

1

m.dh Wax qof leeyahay oo aan lala wadaagin. liibaan¹: m.dh Khayr; baraare; guul.

2

liibaan²: f.mg1 (-nay, -ntay) Khayr la kulmid. m.f.dh, liibaanid.

waa la naqliyay ✓

1

v., sg., neg., present habitual: I don't have ~ own something

2

lihi [feminine] n., [collective] property, possessions

waa la naqliyay ✓

1

(v) I own. Ex: lihi libaax ka adag; I own, can even defeat a lion [proverb]

2

lihi: (pronoun plus with negative ma) I have not; Ex: guri ma lihi; I don't have a home

waa la naqliyay ✓

1

Titolo di proprietà

2

Ownership

waa la naqliyay ✓

1

(fal) lahaansho wax milkigiisa cid gaar ahi leedahay. Kula lihi waxaad hayso.

2

lihi -da: (magac, dhedig, keli) yed u lahaan; gaar u haysad.

waa la naqliyay ✓

1

(Liid-ka)

2

1. (qof) laga wartaagsan yahay; nacas; doqon; xun.

3

2. Cad yar oo xarig ah ama dun ama mayrax, kd.

waa la naqliyay ✓

1

liid¹: m.l.kh 1. L. ah: qof jilicsan oo tabar yar. 2. Nacas, doqon.

2

liid²: f.g1 (-day, -dday) Cid quursasho; yasid.

waa la naqliyay ✓

1

liid¹: m.l.kh 1. L. ah: qof jilicsan oo tabar yar. 2. Nacas, doqon.

2

liid²: f.g1 (-day, -dday) Cid quursasho; yasid. m.f.dh, liidid.

waa la naqliyay ✓

Band

waa la naqliyay ✓

1

m. n. fool, idiot, bad ~ contemptible person

2

liid v. humiliate, abase, treat like a fool; despise, disdain, scorn

waa la naqliyay ✓

-ay / day: (v) dishonor or disgrace; humiliate (hiyumiliyeeyt); degrade (digareeyd) ~ sharaf-ridid

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale, yarayso oo xaqir. Kaan ku qadarin adna liid. Dh: quudhso, yarayso.

2

liid -ka: (magac, lab, keli) aag ama jiid seenyaal oo koox hirar jabaqeed oo baacyo u gooniya leh oo loo isticmaalo baahinta barnaamijyada raadyowga. Raadyowga Jabuuti waxaan ka dhageystaa hirka dhererkiisu yahay 42 mitir liid.

3

liid -ka: (magac, lab, keli) diilin dheer oo midab leh. Sac liid madaw dhabarka ku leh ayaan raadinayaa. Dh: diilin, liin.

4

liid -ka: (magac, lab, keli) qoorta dhinaceeda dambe eo timaha madaxa iyo lafta duudka u dhexeeya. Dh: qadaad, law, tun, deli, qoordiid.

5

liid -ka: (magac, lab, keli) yaraysi iyo xaqiraad.

6

liid -ka: (magac, lab, keli) cad yar oo xadhig ah ama dun ama maydhax, iyo wixii la mid ah.

7

liid -ka: (magac, lab, keli) qof laga wanaagsan yahay ama hooseeya.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hanti qabid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg lig.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dhagax isdul saarsaarid.

2

ligid-da: (magac, dhedig, keli) isku jufid oo aad u adkayn. Dh: adkayn, ligis.

3

ligid -da: (magac, dhedig, keli) murjis ama wax kale oo fiiqan, meel ka taagid.

waa la naqliyay ✓

v., pl., neg., present habitual: we don't have ~ own something

waa la naqliyay ✓

[with negative ma] we have not ~ ma lihin

waa la naqliyay ✓

1

de: we don't have ~ own s.t.

2

lx: lihin

3

ps: v5b-1pl-neg-prhb

4

xe: We dont have any children.

5

xv: Carruur meynu lihin.

6

key: lihin

waa la naqliyay ✓

1

(Limid-da)

2

Yaanbo ama qalab kale beer ku falid; beer, abuurid u darbid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg lin.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) yaanbo ama qalab kale beer ku falid oo abuur u diyaarin ama geeda ka gurid. Dh: darbid, limis.

waa la naqliyay ✓

1

(Liqid-da)

2

Wax la cuno ama la cabbo, jidiinka marsiin; dhunjin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg liq. la-mid: laqid.

waa la naqliyay ✓

Annihilation

waa la naqliyay ✓

vl. n. swallowing

waa la naqliyay ✓

-da: (n) the act of swallowing

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hunguriga wax marsiin oo caloosha u dhaadhicin. Liqiddii wasladda ayuu ku mergaday. Dh: ligis. Li: tufid.

waa la naqliyay ✓

1

de: swallowing

2

lx: liqid

3

pd: (-da)

4

ps: vn1-f

5

key: liqid

waa la naqliyay ✓

ابتلاع

waa la naqliyay ✓

1

(Lisid-da)

2

1. Neef xoolo ah oo irmaan, iyadoo naasaha laga tuujina hayo, caanaha candhada ku jira ka keenid; maalid.

3

2. Mindi ama wax la mid ah, lisin ku afayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg lis². la-mid: lis¹ (3), lismo.

waa la naqliyay ✓

-da: (n) milking (milking) ~ caano maalid

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) neef irmaan, caano ka maalid. Dh: maalid. Li: gaagixin.

2

lisid -da: (magac, dhedig, keli) afaynta wax saawir ah. Middidu lisid ayey u baahan tahay. Dh: afayn, soofayn. Li: saawirin.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax aad hayso u dhiib qof kale. Dhiib lacagta ma lihide. Dh: bixi. Li: hayso.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) socdaalka uu nooluhu sabadkiisii ka maqnaado ama ka fogaado.

2

suuraaf -ta: (magac, dhedig, keli) gabadha aan gurigooda seexan ee wareegaysata; islawareeg, haweeney danteeda moog oo is ka wareegta. Ereyada saluuggoo dhan kuma lihid Sahraay meella, suuraafta magan baa leh, inta sharafta saydhaa leh, waxba aan sugayn baa leh.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dhinac, barbar, gees. Waar xoolaha adu ma lihide wil uga joogso.

2

wil-ka: (magac, lab, keli) dhar ay dumarku xidhaan oo duruuuc ah.

3

wil-ka: (magac, lab, keli) bawdada xaggeeda sare; halka bawdada iyo lafta dabaqanaantu iska galeen. Gabadhbaa wilka igu qaadday. Dh: sin.

4

wil-ka: (magac, lab, keli) Bu'da isha inta wax lagu arko. Dh: wiil,

waa la naqliyay ✓

potentialité, n.f. - awood lihidda; xoog waynaanta

waa la naqliyay ✓

n., gadh, -ki; bearded, gadh leh; beardless, gadh la’ or gadh ma lihid.

waa la naqliyay ✓

1

(Libdhid-da)

2

Qarsoomid (ama librid).

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg libir. la-mid: librid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) kolba sidaad u fogaanaysay qarsoomid. Li: bidhaamid.

waa la naqliyay ✓

v., pl., neg., present habitual: you all don't have ~ own something

waa la naqliyay ✓

1

de: you all don't have ~ own s.t.

2

lx: lihidin

3

ps: v5b-2pl-neg-prhb

4

xe: You dont have any sheep and goats.

5

xv: Ari ma lihidin.

6

key: lihidin

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) sare u qaadid oo si fudud sare ugu tuurid. Dh: biriyow, hillaacid, birin. bidhiidh -a: (magac, lab, keli) timaha madaxa oo noqda timo jilicsan, cawlan oo aan isku dhadhawayne banbannaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhihid-da)

2

Afka hadal ka soo saarid; iraahid; tiraabid; hadlid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dheh. la-mid: dhihitaan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) odhaah afka ka soo saarid oo ku hadlid. Dh: odhasho.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) feedhidda timo la dhex marmariyo fidhin ama shanlo si loo qurxiyo Dh: firid, firis, shanlayn.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) wax kale ku xoojin; ku ladhid; wax ku ladhis.

2

ladhid-da: (magac, dhedig, keli) (ku ~) wax aan keli ahaan isu taagi karin, ladh siyaada ah ku dheerayn ama ku tayayn. Dh: larid.

waa la naqliyay ✓

v. disappear

waa la naqliyay ✓

-libdhay / libidhtay: (v) vanish (yaanish); disappear (disapiir); pass out of sight ~ libiq, libir

waa la naqliyay ✓

1

(fal) soco illaa intaad qarsoomayso. Soco oo kayntaa ku libidh. Dh: libir, qarsoon.

2

libidh -ka: (magac, lab, keli) eeg libdhid.

waa la naqliyay ✓

1

a: libir {N}

2

de: disappear

3

lx: libidh

4

pd: (libdhay)

5

ps: v1=intr

6

key: libidh

waa la naqliyay ✓

1

(n) sexual desire.

2

kacsi ama hammo

waa la naqliyay ✓

1

(Librid-da)

2

Libdhid.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: libdhid.

waa la naqliyay ✓

(magac, dhedig, keli) eeg libdhid.

waa la naqliyay ✓

1

de: I don't have ~ own s.t.

2

hm: 1

3

lx: lihi

4

ps: v5b-1sg-neg-prhb

5

xe: I dont have any money.

6

xv: Lacag ma lihi.

7

key: lihi_1

waa la naqliyay ✓

1

cf: hanti

2

de: property, possessions

3

hm: 2

4

lx: lihi

5

pd: (-da)

6

ps: n-f-col

7

key: lihi_2

waa la naqliyay ✓

1

(Lihiin-ta)

2

1. Adkaysan, karti.

3

2. Waxtar danbe; meecaad; liil.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Adkaysi, karti. 2. Wax, waxtarkiisu raago.

waa la naqliyay ✓

f. n. capability, internal strength; forbearance

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) karti wax lagu qabto. Dh: taag, awood, karti.

2

lihiin -ta: (magac, dhedig, keli) waxtar danbe; meecaad; liil.

waa la naqliyay ✓

1

cf: karti

2

de: capability, internal strength; forbearance

3

lx: lihiin

4

pd: (-ta)

5

ps: n-f

6

key: lihiin

waa la naqliyay ✓

1

(Liicid-da)

2

Doc u dheelliyid; dhicid ku dhowaansho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg liic. la-mid: liicis.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) doc u dheelliyid oo janjeedhsad. Dh: liicis.

waa la naqliyay ✓

1

(Liidid-da)

2

Wax liid ah ka dhigid; tixgelin la'aan; quursasho; yasid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg liid².

waa la naqliyay ✓

-da: (n) humiliation (hiyumili-yeey-shin); degradation (dig ra-dheeyshin); contempt (kontemt) disparagement (dispaarej-ment); humility (hiyuumiliti) ~ liidniin-ka

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax liid ah ka dhigid tixgelin la'aan iyo quudhsasho; waa rumaysnaanta in dad ay dadnimo ahaan kaa derejo hooseeyaan. Dh: yasid, liidis, quudhsasho, quudhsi, xaqirid.

waa la naqliyay ✓

1

(Liifid-da)

2

Liif cayaarid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg liif². la-mid: luufid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xadhig, dun ama wax la mid ah, furfurid oo liifaf u kala saarmid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) weel dareere ku jiro oo xidhan oo haddana wax ka socdaan oo wixii ku jiray wax ka sii deynaya. Dh: liigis.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dun soohid oo miiqid. Dh: liilis.

waa la naqliyay ✓

a., (clear) miiran.

waa la naqliyay ✓

Dux

waa la naqliyay ✓

Hoor

waa la naqliyay ✓

/likwid/ (n) dareere; hoor.

waa la naqliyay ✓

Lacagnimo, dureer

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg lisan¹.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) mindi iyo wixii la mid ah, soofaysmid.

2

lismid -da: (magac, dhedig, keli) is xoqidda labo walxood kolkay is xoqaan. Dh: xoqmid.

waa la naqliyay ✓

livide, adj. - Qof aad u cad; caddaad.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg qish². la-mid: qish¹.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) xadhig ku guntid. Dh: xirid, guntid. Li: furid.

2

xidhid -da: (magac, dhedig, keli) jeel ku ridid: xabsi geyn. Dh: xirid, xabbisid, xirid. Li: furid. xidhid -da: (magac, dhedig, keli) masalo ama su'aal u jeedin. Dh: xirid, su'aalid.

3

xidhid -da: (magac, dhedig, keli) baanbad naqas iyo wixii la mid ah joojin. Dh: joojis, xirid. xidhid -da: (magac, dhedig, keli) cibaado galid. Dh: xirid, xiris. Li: furid.

4

xidhid-da: (magac, dhedig, keli) albaab qufulid. Xidhidda albaabka ha illoobin. Dh: xiris, qufulis.

5

xidhid -da: (magac, dhedig, keli) cid dhar u lebbisid. Dh: lebbisid.

waa la naqliyay ✓

Occlusion

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) baylah dayacan noqosho. Baylihidda iyo daranyada maalkaaga ka ilaasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: kallahid.

waa la naqliyay ✓

1

(Maldihid-da)

2

Wax maldahan ka dhigid; qarin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg maldah.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hadal si maldahan oo macna badnaan karta u dhihid. Maldihiddu waa calaamad tusaysa xeerdheeraanta afka. Dh: maldihis, sarbeebid.

waa la naqliyay ✓

v., sg., neg., present tense: I am not

waa la naqliyay ✓

(pronoun with negative) not me; I ..not. Ex: Somali ma ihi; I am not Somali. —ihid: you..not. Ex: Cali ma ihid; you are not Ali. —ihidin: you (plural) are not. Ex: Carab ma ihidin; you are not Arabs. —ihin: we are not. Ex: Kanadiyaan ma ihin; we are not Canadians

waa la naqliyay ✓