ligan — Macnaha & Turjumaada

f.mg4 (-gnaa, -gnayd) Wax meel taagan oo aan dhaqdhaqaaqayn ahaansho.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) meel ka taagan; wax meel ka likaysan.

waa la naqliyay ✓

1

ligand, n.m. - Ku xeerane

2

théorie du champ des ligands - Aragtiga badka ku xeeramaha.

waa la naqliyay ✓

1

ligane¹: m.l (-nayaal, m.l/dh) 1. Guud ahaan waa qotome ama sammeeya xaglo qumman. 2. Xarriiq ama sallax ku qotonka xarriiq ama sallax kale.

2

ligane²: m.l (-nayaal, m.l/dh) (xisaab) Xarriiq ama sallax waxaa la yiraahdaa waxa ay ligane u tahay xood haddii ay ku qotonto taabtaha xoodka halka barta ay xarriiqda iyo xoodku ku kulmaan. Tusaale ahaan, gacanka goobo wuxuu ku liganyahay meeriskaa goobo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nayaal, m.l/dh) (xisaab) Xarriiq ama sallax waxaa la yiraahdaa waxa ay ligane u tahay xood haddii ay ku qotonto taabtaha xoodka halka barta ay xarriiqda iyo xoodku ku kulmaan. Tusaale ahaan, gacanka goobo wuxuu ku liganyahay meeriskaa goobo.

waa la naqliyay ✓

Normal

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) guud ahaan waa qotome ama sammeeya xaglo qumman.

2

ligane: [-ha: (magac, lab, keli) xarriiq ama sallax ku qotonka xarriiq ama sallax kale.

3

ligane: -ha: (magac, lab, keli) xisaab ahaan, xarriiq ama sallax waxaa la yiraahdaa waxa ay ligane u tahay xood haddii ay ku qotonto taabtaha xoodka halka barta ay xarriiqda iyo xoodku ku kulmaan. Tusaale ahaan, gacanka goobo wuxuu ku ligan yahay meeriskaa goobo.

waa la naqliyay ✓

1

cigan¹: m.l.u 1. C. ah: dhul geed qodxeedku ku badan yahay. 2. Dhul leh dhir aan weli la daaqin.

2

cigan²: f.mg1 (-maday, -matay) Meel, wax geedo leh oo aan la daaqin noqosho.

3

cigan³: f.mg4 (-gnaa, -gnayd) Weel, wax hoore laga buuxiyey ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

cigan¹: m.l.u 1. C. ah: dhul geed qodxeedku ku badan yahay. 2. Dhul leh dhir aan weli la daaqin.

2

cigan²: f.mg1 (-maday, -matay) Meel, wax geedo leh oo aan la daaqin noqosho. m.f.dh, cigmid.

3

cigan³: f.mg4 (-gnaa, -gnayd) Weel, wax hoore laga buuxiyey ahaansho. m.f.dh, cignaan.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax tirrigsan oo giijisan. Warkan gobo'na laga la'yihiyo xaajadaa gigantay.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhul mudda badan la daaqay oo xaalufay.

waa la naqliyay ✓

La limay.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-mnaa, -mnayd) Beer wax la limay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] cultivated, farmed

waa la naqliyay ✓

-limnaa: (adj) ploughed (palaawidh)-, tilled soil; cultivated ~ carrorogan, falan

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) carragedisan oo loo diyaariyay in la qodo. Beerta oo liman ayuu roob ku da'ay. Dh: rogan.

waa la naqliyay ✓

1

de: cultivated, farmed

2

lx: liman

3

pd: (limnaa)

4

ps: adj-der

5

key: liman

waa la naqliyay ✓

1

1. Caanihii laga lisay; la maalay.

2

2. Lisin ama wax kale lagu afeeyey.

waa la naqliyay ✓

1

lisan¹: f.mg1 (-smay, -santay; -smi) 1. Candho, wax caano ka yimaadeen noqosho. 2. Mindi wax af loo yeelay noqosho.

2

lisan²: f.mg4 (-snaa, -snayd) 1. Xoolo irmaan wax la lisay ahaansho. 2. Mindi wax af loo yeelay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

v. be milked; be extracted ~ squeezed out (as resin); be sharpened

2

lisan [derived] [adjective] milked; extracted, squeezed out

waa la naqliyay ✓

name-f milked; extracted ~ squeezed out

waa la naqliyay ✓

1

(fal) bir iyo wixii la mid ah, wax soofaysan nogo. Dh: loollan, soofaysan.

2

lisan: (tilmaame) wax la afeeyey, mid la soofeeyay oo afaysan.

3

lisan: (tilmaame) neef la maalay oo aan caano lahayn. Dh: maalan. Li: dihin.

4

lisan -ka: (magac, lab, keli) qaab moolaad ka dhasha marka gunbur, buur amaba dhadhaab uu ku dhaco carraguur.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (sigtay, sigatay) Wax halis u dhow ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-gtay, -gatay) Wax halis u dhow ahaansho. m.f.dh, signaan.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mid taagan oo aan dhaqdhaqaaq lahayn.

waa la naqliyay ✓

1

istaag¹: m.l Taagnaan aan dhaqdhaqaaq lahayn. la-mid: istaagid.

2

istaag²: f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Jirka oo ligan lugaha meel ku hayn. 2. Socod ka joojin ahaasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-gnaa, -gnayd) Wax ligan ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

itaal¹: m.l Xoog.

2

itaal²: m.l (fiisikis) Summad 'I' (jabaq). Dhakhsaha ay tamarta jabaqda ku dhexmarto halbeeg bed ah oo ku ligan foolkabaahidda hirarka jabaqda. Itaalku waxa uu saamiggal quman la yahay laba jibaarka qotonka gariirka hawada. Halbeegga taalka waa desibal. b) eeg itaalka birlabeed. t) eeg itaalka danabka. j) eeg itaalka iftiimeed.

3

itaal³: f.mg1 (-aalay, -aashay) Tabar leh noqosho.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) Burqad iftiimeedka ku abbaaran dul yar oo jiho gaar ah kaga yaal il-ilays ku ligan jihadan.

waa la naqliyay ✓

m.l Raad la xiriira gigsanaanta dusha ee dareere, waana tan keenta inuu dareere kor u raaco ama hoos uga soo dego dhuunyaro ligan.

waa la naqliyay ✓

m.l (fiis) Summad m. Saamiga xoogga isliska ee suurtaggalka ah uguna sarreeya iyo xoogga ku ligan dulaha is taabanaya m = Ff/Fn. Ff taas oo Ff - ay tahay xoog isliska, Fn - ay tahay xoog liganaha.

waa la naqliyay ✓

m.l (-qo ..., m.l) eeg ligane.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. (fiisikis) Fallaadh abbaarka, fallaadh noqodka iyo liganuhuba waa isku sallax. 2. (fiisikis) Xagal abbaarka (i) = xagal noqodka (r) wuxuna sax ku yahay noqodka ka dhaca dulaha muraayadaha obtikaad ee sallaxa ah iyo kuwa xoodanba.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. (fiisikis) Xagal abbaarka, xagal qalloocsanka iyo liganuhuba waa isku sallak. 2. (fiisikis) Saamiga sayni iyo sayn r waa madoorsoome marka ay u gaar yihiin labada dhextaal ee tebinaya. Taas oo i = xagal abbaarka, r = xagal qalloocsanka.

waa la naqliyay ✓

1

istaag¹: m.l Taagnaan aan dhaqdhaqaaq lahayn.

2

istaag²: f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Jirka oo ligan lugaha meel ku hayn. 2. Socod ka joojin ahaasho. m.f.dh, istaagid.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-gnaa, -gnayd) Wax ligan ahaansho. m.f.dh, istaagnaan.

waa la naqliyay ✓

1

itaal¹: m.l Xoog.

2

itaal²: m.l (fiisikis) Summad 'I' (jabaq). Dhakhsaha ay tamarta jabaqda ku dhexmarto halbeeg bed ah oo ku ligan foolkabaahidda hirarka jabaqda. Itaalku waxa uu saamiggal quman la yahay laba jibaarka qotonka gariirka hawada. Halbeegga taalka waa desibal. b) eeg itaalka birlabeed. t) eeg itaalka danabka. j) eeg itaalka iftiimeed.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) Burqad iftiimeedka ku abbaaran dul yar oo jiho gaar ah kaga yaal il-ilays ku ligan jihadan.

waa la naqliyay ✓

m.l Raad la xiriira gigsanaanta dusha ee dareere, waana tan keenta inuu dareere kor u raaco ama hoos uga soo dego dhuunyaro ligan.

waa la naqliyay ✓

m.l (fiis) Summad m. Saamiga xoogga isliska ee suurtaggalka ah uguna sarreeya iyo xoogga ku ligan dulaha is taabanaya m = Ff/Fn. Ff taas oo Ff - ay tahay xoog isliska, Fn - ay tahay xoog liganaha.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. (fiisikis) Fallaadh abbaarka, fallaadh noqodka iyo liganuhuba waa isku sallax. 2. (fiisikis) Xagal abbaarka (i) = xagal noqodka (r) wuxuna sax ku yahay noqodka ka dhaca dulaha muraayadaha obtikaad ee sallaxa ah iyo kuwa xoodanba.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. (fiisikis) Xagal abbaarka, xagal qalloocsanka iyo liganuhuba waa isku sallak. 2. (fiisikis) Saamiga sayni iyo sayn r waa madoorsoome marka ay u gaar yihiin labada dhextaal ee tebinaya. Taas oo i = xagal abbaarka, r = xagal qalloocsanka.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg ligan. la-mid: lignaansho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg bigee. la-mid: bigays (2).

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) bislayn shaah; shaah karin. Bigaynta shaaha adaa igu dhaama.

waa la naqliyay ✓

1

dhigan¹: f.mg1 (-gmay, -gantay; -gmi) 1. Wax la kaydiyey noqosho. 2. U dh.: wax, wax kale la qiima ah noqosho. Tusaale: “Macawistu waxay u dhigantaa shaalka”.

2

dhigan²: f.mg4 (-gnaa, -gnayd) 1. Wax la qoray ahaansho. 2. U dh.: wax, wax la qiima ah ahaansho.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] put (down ~ away); saved, deposited; written, scripted

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax meel la dhigay yaal. Biilkii oo keliya ayaa tukaanka kuu dhigan. dhigan: (tilmaame) wax meel lagu qoray ama daabacan.

waa la naqliyay ✓

1

de: put (down ~ away); saved, deposited; written, scripted

2

lx: dhigan

3

nt: dhigan (dhigmay) [v1=inch]

4

pd: (dhignaa)

5

ps: adj-der

6

key: dhigan

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) gacmaha oo gadaal u xidhan, beerka u jiifin. Dh: miigayn, figays.

waa la naqliyay ✓

1

filgan¹: m.l la-mid: filgin.

2

filgan²: f.mg1 (-nay, -ntay) Wax la filgay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) ma dhaqdhaqaaqe: xiddigo circa ku yaal oo qof la gigay la moodo. Giganihii ma muuqdo caawa.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) wrestling (rasling) ~ legdan, legdin

2

lagdan -lagdamay / lagdantay: (v) wrestle (resal) ~ legdan

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cayaar labo qof ku dadaalaan in midba midka kale dhulka dhigo.

waa la naqliyay ✓

1

(Legdan-ka)

2

Cayaar labo qof ku dadaalaan in midba midka kale dhulka dhigo.

waa la naqliyay ✓

1

legdan¹: m.l Ciyaar laba qof isaga horyimaadaan oo ay si gaar ah isu qabsadaan, oo mid walba ku dadaalayo in uu kan kale dhulka dhigo.

2

legdan²: f.g1 (-amay, -antay; -ami) Legdan samayn.

3

legdan³: f.mg4 (-naa, -nayd) Wax la legdey ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

legdan¹: m.l Ciyaar laba qof isaga horyimaadaan oo ay si gaar ah isu qabsadaan, oo mid walba ku dadaalayo in uu kan kale dhulka dhigo.

2

legdan²: f.g1 (-amay, -antay; -ami) Legdan samayn. m.f.dh, legdamid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. wrestling

2

legdan v. wrestle

3

legdan [derived] [adjective] knocked down, thrown to the ground

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) wrestling (rasling) ~ lagdan, legdin

waa la naqliyay ✓

1

(fal) legdin cid kale ugu bax.

2

legdan -ka: (magac, lab, keli) ciyaar labo qof isuga baxaan oo uu mid ku dedaalo inuu kan kale ka xoog bato oo dhulka ku rido. Dh: legdin.

waa la naqliyay ✓

f. n. success, prosperity, blessing

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xabag udgoon oo geedka beeyada la yidhaa uu bixiyo oo la uunsado. Geeska Afrika wuxu caan ku yahay dhoofinta libaanka. Dh: foox, beeyo, maydi, lubaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: success, prosperity, blessing

2

lx: libaan

3

pd: (-ta)

4

ps: n0-f

5

see: liibaan

6

key: libaan

waa la naqliyay ✓

1

(Libayn-ta)

2

Lib siin; guul siin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg libee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) guul cid loo ogolaado; lib iyo guul siin.

waa la naqliyay ✓

1

libgad¹: m.l 1. L. ah: qof jisaar ah. 2. la-mid: libgadid.

2

libgad²: f.mg1 (-day, -dday) Ka l.: qof ku jisaarid.

waa la naqliyay ✓

1

libgad¹: m.l L. ah: qof jisaar ah.

2

libgad²: f.mg1 (-day, -dday) Ka l.: qof ku jisaarid. m.f.dh, libgadid.

waa la naqliyay ✓

m. n. (adj.): ingrate; unpleasant, ungrateful

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof wixii loo taray ku mahad niqin oo ka abaaldara. Libgad wax lama siiyo. Dh: abaallaawe.

waa la naqliyay ✓

1

de: ingrate; [atr.] unpleasant, ungrateful

2

lx: libgad

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m

5

key: libgad

waa la naqliyay ✓

Lignin

waa la naqliyay ✓

1

liifan¹: f.mg1 (-fmay, -fantay; -fmi) Wax caatobay noqosho.

2

liifan²: f.mg4 (-fnaa, -fnayd) Wax caatoobay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-fmay, -fantay; -fmi) Wax caatobay noqosho. m.f.dh, liifmid.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] slender, thin

waa la naqliyay ✓

(fal) mid jilicsan ama miisaan fudud noqo.

waa la naqliyay ✓

1

de: slender, thin

2

lx: liifan

3

nt: liifan (liifmay) [v1=inch]

4

pd: (liifnaa)

5

ps: adj-der

6

key: liifan

waa la naqliyay ✓

1

(Liilan-ka)

2

Dun la soohay oo miiqan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-mmo, m.dh) Dun dhuuban, miiqan oo wax lagu tosho.

waa la naqliyay ✓

m.l (-mmo, m.dh) Dun dhuuban, miiqan oo wax lagu tosho.

waa la naqliyay ✓

m. n. yarn (cotton, wool), length ~ piece (of thread, string)

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) filament (filamant); yarn (yaan) ~ dun -ta

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dun la soohay oo miiqan.

2

liilan: (tilmaame) wax tigtigan oo barbarka ka saaran. Joonyadaha awrka ku liilan soo dhaadhici.

waa la naqliyay ✓

1

de: yarn (cotton, wool), length ~ piece (of thread, string)

2

lx: liilan

3

pd: (-ka)

4

ps: n2c-m

5

key: liilan

waa la naqliyay ✓

1

(Likayn-ta)

2

Sida likaha kor u soo taagid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg likee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) sida likaha kor u soo taagid.

waa la naqliyay ✓

name-m loving

waa la naqliyay ✓

1

lingax¹: m.l la-mid: ningax¹.

2

lingax²: f.g1 (-xay, -xday) la-mid: ningax².

waa la naqliyay ✓

m. n. binding; gasket, washer

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) see [eeg] ningax, nigax

waa la naqliyay ✓

1

(fal) lingax ku duub; lingax kala dhexgeli. Haanta lingax intaanad daboolin.

2

lingax-a: (magac, lab, keli) maydhax lagu adkeeyo haanta afkeeda iyo daboolka si aanay u daadan. Dh: ningax, shil.

waa la naqliyay ✓

Ningax.

waa la naqliyay ✓

1

de: binding; [ext.] gasket, washer

2

lx: lingax

3

pd: (-a)

4

ps: n2a-m

5

see: ningax

6

key: lingax

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Qof wax illowsan ahaansho. 2. Wax saqraansan ahaansho.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] drunk (down), swallowed; forgotten

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax lagay ama la dhunjiyey.

waa la naqliyay ✓

1

a: laqsan

2

de: drunk (down), swallowed; [fig.] forgotten (s.t. that slips from one's mind)

3

lx: liqsan

4

pd: (liqsanaa)

5

ps: adj-der

6

key: liqsan

waa la naqliyay ✓

name-m tongue (Arb)

waa la naqliyay ✓

1

(Listan-ta)

2

Xiddigaha raqaha oo dayuxu maro, tooda labaad oo u dhexaysa godinta iyo lixaha.

waa la naqliyay ✓