lig — Macnaha & Turjumaada

1

(Lig-ta)

2

Wax kor u taagan oo toosan oo aan soo laabma hayn ahaan; wax likaysan ama liqdaaran.

waa la naqliyay ✓

1

lig¹: m.dh Wax kor u taagan oo toosan oo aan soo laabmayn ahaan; wax likaysan ama liqdaaran.

2

lig²: f.g1 (-gay, -gtay) Wax meel taagid si aysan u dhaqdhaqaaqin.

waa la naqliyay ✓

f. n. (adj.): upright structure; erect and rigid

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (ka ~) wax wax mudi kara, meel ka taag.

2

lig: (fal) is dul saarsaar oo adkee. Qalwada aad u lig yaanay dumine. Dh: juf.

3

lig: (fal) meel ku tiiri oo xoog ugu curji. Ninka gidaarka ku lig. Dh: nab.

4

lig-ga: (magac, lab, keli) adkaynta dhismaha ama oodda la is duldhigo. Lig oodeed waa la dugsadaa.

5

lig-ta: (magac, dhedig, keli) wax kor u taagan oo toosan oo aan soo laabnayn; wax likaysan ama liqdaaran.

6

lig: (fal) weel dareere ku jiro oo xidhan, wax sii daa; ha wada xejine qayb sii daa. Dh: adeer. Li: cawl.

waa la naqliyay ✓

1

cf: isliqdaar, likee

2

de: upright structure; [atr.] erect and rigid

3

lx: lig

4

pd: (-ta Pl: ligag (ga))

5

ps: n4-f

6

key: lig

waa la naqliyay ✓

1

(Cirboor-ta)

2

Xiisad dabayl ah oo isku duuban oo dhexda ka daloosha oo si xoog badan isugu wareegeysa iyadoo labadeeda madax mid dhulka ku haysa midna kor iyo cirka ku tog yahay; waxay badanaa kicisaa boor (leexo) lig ah oo cirka mudaya; cirwareen; qode.

waa la naqliyay ✓

1

(Doofaar-ka)

2

Nafley jaadad badan ah oo Muslinka iyo Yuhuudda maahee dadka kale xoolo ahaan u dhaqaalaysto; kan Soomaaliya joogaa wuxuu lee yahay guud yar iyo gano waaweyn, kolkuu orda hayona dabaduu kor lig u siiyaa; karkarre; khaansiir.

waa la naqliyay ✓

1

(Isliqdaar-ka)

2

Toos isu taagid; lig isasiin.

waa la naqliyay ✓

1

(Liglig-ga)

2

1. Saabka weelasha qaarkood loo sameeyo iyo gadowgiisa kore, ilkaha ka soo taagtaagan.

3

2. Qoryo isweydaarsan oo qunbaha afkiisa lagu sameeyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Ligligid-da)

2

Liilliijin; dhaqdhaqaajin; ruxruxid.

waa la naqliyay ✓

Taagan oo aan nuuxnuuxsanayn; dhereran; likaysan; lig ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Qotomid-da)

2

Qoton u taagnaan, u dhignaan; lig ahaan; likaysnaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Riirriijin-ta)

2

Liilliijin; dhaqdhaqaajin; ruxruxid; ligligid.

waa la naqliyay ✓

m.l (jooloji) Dhuxuldhagax madowdhalaal ah; 75% ilaa 92% oo ka mid ahiba waa kaarboon; 4.5% ilaa 5.6 % waa haydarojiin. Sida caadiga ah, waxaa loo yaqaan dhuxul guri. B. waa dhuxul-dhagax heer sare ah oo ka darajo sarraysa lignaytka, kana darajo hooseysa antarasayt. Waa dhuxul dhagaxda ugu badan uguna muhiimsan ee la helo iyadoo siyaabo dhawr nooc ah u jirta, sida dhuxulkook iyo dhuxulneefeed.

waa la naqliyay ✓

1

cadaadis¹: m.l 1. Hawo c. saarid. 2. Xoogga ku dhaca halbeeg bed ah. 3. la-mid: cadadin.

2

cadaadis²: m.l (fiisikis) Xoogga lignaan u saaran halkii halbeeg ee bed ah ama waa saamiga xoogga iyo bedka. Waxa lagu cabbiiraa Baaskal ama N/m2 (H.C).

3

cadaadis³: m.l (siyaasad) Waa dawlad awoodsheegasho ku dhisan, caddaalad darro iyo hoggaamin xumo ku darsatay.

waa la naqliyay ✓

1

istaag¹: m.l Taagnaan aan dhaqdhaqaaq lahayn. la-mid: istaagid.

2

istaag²: f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Jirka oo ligan lugaha meel ku hayn. 2. Socod ka joojin ahaasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-gnaa, -gnayd) Wax ligan ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

itaal¹: m.l Xoog.

2

itaal²: m.l (fiisikis) Summad 'I' (jabaq). Dhakhsaha ay tamarta jabaqda ku dhexmarto halbeeg bed ah oo ku ligan foolkabaahidda hirarka jabaqda. Itaalku waxa uu saamiggal quman la yahay laba jibaarka qotonka gariirka hawada. Halbeegga taalka waa desibal. b) eeg itaalka birlabeed. t) eeg itaalka danabka. j) eeg itaalka iftiimeed.

3

itaal³: f.mg1 (-aalay, -aashay) Tabar leh noqosho.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) Burqad iftiimeedka ku abbaaran dul yar oo jiho gaar ah kaga yaal il-ilays ku ligan jihadan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Qumbe ligligii laga gooyey oo haruub loo yeelay.

waa la naqliyay ✓

1

ligane¹: m.l (-nayaal, m.l/dh) 1. Guud ahaan waa qotome ama sammeeya xaglo qumman. 2. Xarriiq ama sallax ku qotonka xarriiq ama sallax kale.

2

ligane²: m.l (-nayaal, m.l/dh) (xisaab) Xarriiq ama sallax waxaa la yiraahdaa waxa ay ligane u tahay xood haddii ay ku qotonto taabtaha xoodka halka barta ay xarriiqda iyo xoodku ku kulmaan. Tusaale ahaan, gacanka goobo wuxuu ku liganyahay meeriskaa goobo.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg lig.

waa la naqliyay ✓

1

liglig¹: m.l.u 1. Saabka weelasha loo sameeyo ganaha ka soo taagtaagan. 2. Qoryo iswaydaarsan oo qumbaha afkiisa lagu sameeyo.

2

liglig²: f.g1 (-gay, -gtay) Ruxruxid, dhaqdhaqaajin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg liglig².

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg ligan. la-mid: lignaansho.

waa la naqliyay ✓

1

(Ilig-ga)

2

Afka dadka iyo nafleyda riciraha leh badankeed, dhis ku sarcan oo lafaha u eg oo wax lagu gooyo oo lagu qaniino oo lagu calaliyo midkood; ilkaha dadku waa 32 (foolal, dhoolal, miciyo, gowso).

waa la naqliyay ✓

m.l (ilko, m.l) (cilmiga naflayda) Xubno cadcad, adag ku teedsan daamanka lafdhabarreyda ee wax lagu gooyo laguna calashado middood.

waa la naqliyay ✓

m.l (ilko, m.l) (cilmiga naflayda) Xubno cadcad, adag ku teedsan daamanka lafdhabarreyda ee wax lagu gooyo laguna calashado middood.

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. Ilig [coastal town in northeastern Somalia.]

waa la naqliyay ✓

m. n. tooth; teeth

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) [Pl.l ilko -ilkaha] teeth (tiith)

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) mid ka mid ah lafaha yaryar ee Ilaahay afka noolaha ku dhex abuuray si wax loogu goosto ama loogu ridqo.

2

ilig -ta: (magac, dhedig, keli) jaadka qaybtiisa waddamarka loo adeegsado oo la siiyo jidjoogta. Ilig qaado oo bir iga qaad, qaadow adigaa leh.

waa la naqliyay ✓

سن

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xero xoolo loo dhiso oo loo adkeeyo. Dh: qalwo

waa la naqliyay ✓

1

(Liig-ga)

2

Garannuugta keeda lab.

waa la naqliyay ✓

m.l (-gag, m.l) Garanuugta keeda lab.

waa la naqliyay ✓

m. n. male Waller's gazelle

waa la naqliyay ✓

(lig) N Alium sp. Liliaceae.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) labka cawsha ama garanuugta. Sida liigga cawshaan looyaamayaa.

waa la naqliyay ✓

1

cf: garannuug

2

de: male Waller's gazelle

3

lx: liig

4

pd: (-ga Pl: liigag (ga))

5

ps: n4-m

6

key: liig

waa la naqliyay ✓

1

pron. - iyaga (la fale).

2

avv. - halkaas.

waa la naqliyay ✓

1

(Big-ta)

2

1. If muuqda oo durba libdha; carar durba la qarsoomo; bidhaan; bilig.

3

2. (Xarad) Bar, gaashi.

4

3. Orod haddiiba la libdho.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Sharrax, bilid, naqash, qurxin. 2. (sh.r) If, inta muuqda durbadiiba qarsooma; bilig. 3. B. dheh: carar meel si deg-deg ah looga tago.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Sharrax, bilid, naqash, qurxin. 2. (sh.r) If, inta muuqda durbadiiba qarsooma; bilig. 3. B. dheh: carar meel si deg-deg ah looga tago.

waa la naqliyay ✓

f. n. spark, flash

waa la naqliyay ✓

/big/ (adj) wayn (weyni) sida caadiga ah ka weyn.

waa la naqliyay ✓

/big/ (adj) 1. wiing, billeeryng. 2. muhiim eh, qiimy leh.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) xaradh ama bar yar Big yar buu dibigu wejiga ku leeyahay. Dh: gaashi.

2

big-ta: (magac, dhedig, keli) orod degdeg ah oo markaaba la libdho. Goormay big tidhi gabadhii halkan joogtay? Dh: taw.

3

big-ta: (magac, dhedig, keli) waxyar, qaddar yar. Big yaroo kaleetaan, badin maayee ku sii dari. Dh: yar, nagan.

waa la naqliyay ✓

1

cf: bidhaan, bilig, iftiin, walac

2

de: spark, flash

3

lx: big

4

pd: (-ta)

5

ps: n0-f

6

key: big

waa la naqliyay ✓

a., weyn; make big, weenay.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-gay, -gtay) la-mid: cifo.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) 'awood Rabbi' u beddel; u cawilceli.

2

cig-ta: (magac, dhedig, keli) cawedcelin; beddelaad; cawilaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Dig-ta)

2

1. Dhaqdhaqaaqa wareegga dhiigga.

3

2. (oogada nafleyda) rubad; dhuun.

4

3. Naf.

waa la naqliyay ✓

1

dig¹: m.dh 1. Rubad. 2. Naf. wadnaha ee halbowlayaasha wax yar ka 3. Garaaca laga garto. 4. (sh.r) Cod lagu muujiyo shalaq.

2

dig²: f.g/mg1 (-gay, -gtay) 1. (f. g) Aroos iyo wixi lamida cid ogeysiin. 2. (f.mg) U d.: qof wax u daran oo ku soo fool leh ama lala maagganyahay dareensiin si uu uga gaashaanto.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg1 (-gay, -gtay) 1. (f.g) Aroos iyo wixi lamida cid ogeysiin. 2. (f.mg) U d.: qof wax u daran oo ku soo fool leh ama lala maagganyahay dareensiin si uu uga gaashaanto. m.f.dh, digid.

waa la naqliyay ✓

1

v. announ, give notice, inform, advise, warn

2

dig [feminine] n., [collective] pulse; jugular vein, main artery

waa la naqliyay ✓

/dhig/ (v) 1. qodid (n) 2. dacnin (hadal qalloocis ah).

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: [with preposition u] warn (woon); admonish (adh-mo-nish); caution (koo-shin); forewarn (foor-woon) ~ u dig, digniin sii

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhiillo, col ama wax dhib xanbaarsan dadka u sii sheeg.

2

dig: (ereycodeed) lagu tusmeeyo wax xoog meel ugu soo dhacay.

3

dig -ta: (magac, dhedig, keli) liqid ama dejin. Masku markiiba dig buu ka siiyay jirki. Li: tufid.

4

dig: (ereydhawaaq) milatarigu isticmaalo oo ah isgiji. Dig iyo digtoonow buu taliyuhu is raacshay.

waa la naqliyay ✓

dig up, v.tr., qod.

waa la naqliyay ✓

1

fig¹: m.dh la-mid: fiq.

2

fig²: m.dh (-gyo, m.dh) (jooloji) Meesha fiigan ee buurta, ee ka dul taagan dhulka ku wareegsan ama buurta inteeda kale.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-gyo, m.dh) (jool.) Meesha fiigan ee buurta, ee ka dul taagan dhulka ku wareegsan ama buurta inteeda kale.

waa la naqliyay ✓

Apex

waa la naqliyay ✓

Apex

waa la naqliyay ✓

Peak

waa la naqliyay ✓

/fig/ (n) tiin, geedka tiinka.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) buur iyo wixii la mid ah, halka ugu sarraysa ee aan meeli ka korayn. Figta buurta nimankaa fantaan farasku gaadhayne. Dh: dhalad, dusha, fiin.

2

fig: (fal) carar oo meel kale u baxso. Gandihii midduu wada nacee gacalka fiigaysa, abidkay intaan gabaw wataba guur aan ka la'aado. Dh: firix, carar, baxso, baydad.

3

fig-ga: (magac, lab, keli) noole, carar iyo baxsad ku jirid. Dh: baxso, caymad, carar. Li: hebedow.

waa la naqliyay ✓

n., berde or berda, -ihi, daray, -gi.

waa la naqliyay ✓

1

v. stretch out (to smooth ~ remove wrinkles)

2

gig [feminine] n., idiom: rustic person; extremist

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) maro iyo wax la mid ah oo inta la fidiyay la sigibtiray.

2

gig: (ereycodeed) tusmeeya sanqadha ay sameeyaan labo wax oo ad'adag oo isku dhaca ama la isku dhuftay.

waa la naqliyay ✓

m.dh.sh.r Cod lagu muujiyo buuxidda.

waa la naqliyay ✓

hig!: (ereycodeed) lagu tilmaansado wax meel ku dhacay ama meel dhuun ah isku taagay.

waa la naqliyay ✓

Alaab

waa la naqliyay ✓

(ereycodeed) lagu tusmeeyo wax soo dhacay oo dhulka cuskaday.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Tiro aan cayinnayn oo ka badan kun. 2. Tiro dhan boqol kun. 3. Kun malyuun; bilyan. 4. la-mid: laag².

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Tiro aan cayinnayn oo ka badan kun. 2. Tiro dhan boqol kun. 3. Kun malyuun; bilyan. 4. la-mid: laag.

waa la naqliyay ✓

Dibdhac

waa la naqliyay ✓

/laag/ (v) ka gaabin (aayar u socosho).

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) sakaarka ama bogga. Labajir waa lag iyo badhi. Dh: leg, sakaar.

2

lag -ga: (magac, lab, keli) tiro badan oo aan sheegeyn mid sugane, tilmaamaysa wixii kun ka badan. Kumanyaal lag wada duub cad buu keenay beerdhiga'e.

waa la naqliyay ✓

vi., (stay behind) dambee, raag.

waa la naqliyay ✓

1

(Leg-ga)

2

Xubin ka kooban laf-sakaarta iyo baruurta iyo hilibka korka ka saaran, qaarna ka laallaado; shaf.

waa la naqliyay ✓

m.l (-gag, m.l) Saraarka iyo hilibka saaran.

waa la naqliyay ✓

m.l (-gag, m.l) Saraarka iyo hilibka saaran.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] brisket; sternum; area ~ meat at the center of the breast

waa la naqliyay ✓

1

(n) a limb or appendage used for movement or support

2

lug

waa la naqliyay ✓

/leg/ (n) lug.

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) breastbone (bareest-boon)-, breast meat ~ shaf-ka

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) xubin ka kooban lafsakaarta iyo baruurta iyo hilibka korka ka saaran. Dh: shaf, ladaab.

2

leg-ga: (magac, lab, keli) dhinaca buurta.

waa la naqliyay ✓

1

cf: shaf

2

de: brisket; sternum; area ~ meat at the center of the breast

3

lx: leg

4

pd: (-ga Pl: legag (ga))

5

ps: n4-m-col

6

key: leg

waa la naqliyay ✓

1

hind-leg, n., lug, -ti; fore-leg, jeeni, -gi; leg below the knee, kub, -ki, shansho, -adi; leg of a chair, rukun, -ki.

2

one-legged man, n., nin lug la’, luglaawe, -ihi.

waa la naqliyay ✓

1

(Lib-ta)

2

Dagaal ama wax kale oo loo tartama hayo oo lagu adkaado; guul; liibaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Adkaashaha dagaal ama wax kale oo lagu adkaado; guul. 2. Abaal.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Adkaashaha dagaal ama wax kale oo lagu adkaado; guul. 2. Abaal.

waa la naqliyay ✓

f. n. victory, success, triumph

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) victory (viktori); the act of winning ~ libin -ta; guul, liibaan

waa la naqliyay ✓

1

Vendita

2

Sale

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) lagu cabbiro fakashad meel si degdeg ah loo galo.

2

lib-ta: (magac, dhedig, keli) dagaal ama wax kale oo loo tartamayo oo lagu kala adkaado. Maanta libtu waxay raacday kooxdii reer Jabuuti. Dh: guul, liibaan. Li: jab, khasaare, duq.

waa la naqliyay ✓

1

de: victory, success, triumph

2

lx: lib

3

pd: (-ta Pl: libab (ka))

4

ps: n4-f, n1-f

5

syn: guul, liibaan

6

key: lib

waa la naqliyay ✓

1

1. (Lid-da) Gudaha, uurka, hoosta; lif.

2

2. (Lid-ka) Ka dhigan, ka soo horjeeda, ku diran, ka dhan ah; liddi; cagsi; dhig.

waa la naqliyay ✓

1

lid¹: m.l 1. L. ah: wax aan wax kale la mid ahayn oo dabeecadda kaga duwan. Tusaale: “Mugdiga ayaa caddada lid ku ah.” 2. Cadaw ku ah. Tus.: “Cali ayaa lid ku ah Cabdi” la-mid: liddi.

2

lid²: m.l (naxwe) Labo erey oo mataana ah oo micnahoodu iska soo horjeedo sida: “dheer/gaab”, “weyn/yar” iyo wixi lamida; cagsi.

waa la naqliyay ✓