Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Libaax-a)

2

Bahal dugaag ah oo weyn oo xoog badan oo jooga Afrika iyo meelo Aasiya kamid ah; wuxuu lee yahay midab cawl ah iyo dabo bul leh, kiisa labina (aarka) wuxuu qaarka hore ku yeeshaa dhogor dheer oo faro badan iyo shaash duf ah; wuxuu cunaa oo ku nool yahay dadka iyo duunyadaba; aar; gool; baranbarqo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-xyo, m.dh) (cilmiga naflayda) Bahal hilib ku nool ah, weyn, xoog badan leh, midabkiisuna cawl yahay, oo kiisa lab qaarka hore ku leeyahay shaash oo dadka iyo xoolahaba cuna, kiisa labina (aarka) qaarka hore ayuu ku yeeshaa dhogor dhaadheer oo farabbadan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-xyo, m.dh) (cilmiga naflayda) Bahal hilib ku nool ah, weyn, xoog badan leh, midabkiisuna cawl yahay, oo kiisa lab qaarka hore ku leeyahay shaash oo dadka iyo xoolahaba cuna, kiisa labina (aarka) qaarka hore ayuu ku yeeshaa dhogor dhaadheer oo farabbadan.

waa la naqliyay ✓

m. n. (adj.): lion; brave man

waa la naqliyay ✓

name-m lion; brave; hero

waa la naqliyay ✓

1

-a: (n) lion (laayan) ~ aar

2

dhasha libaaxa: (n) the lion cub (kaab)

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil la filayo in uu noqdo geesi.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) mid geesi ah oo aan cabsan.

2

libaax-a: (magac, lab, keli) dugaag dad iyo duunyaba cuna. Wuxuu leeyahay midab cawlan iyo dabo bul leh, kiisa labina wuxuu qaarka hore ku yelshaa dhogor dheer oo farabbadan iyo shaash duf ah. Dh: aar, baabulle, gucummaale.

waa la naqliyay ✓

غَصَفَرٍ لَيْتَ حَيْدَرٍ أَسَدَ

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: daabax.

waa la naqliyay ✓

1

(Jibaax-a)

2

1. Qufac xoolaha iyo dadkaba ku dhaca.

3

2. Meel jiq ah ama lagu badan yahay oo cumur lagu yahay, oo xoog lagu dhexmaro, lagu jiiro.

waa la naqliyay ✓

1

jibaax¹: m.l 1. Qufac dadka iyo xoolaha ku dhaca. 2. la-mid: jibaaxid. Maridda xoog lagu maro meel jiq ah ama lagu badanyahay.

2

jibaax²: f.g1 (-xay, -xday) Meel dhir ama dad badan leh xoog ku dhex marid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-xay, -xday) Meel dhir ama dad badan leh xoog ku dhex marid. m.f.dh, jibaaxid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] cough affecting animals and humans

2

jibaax m. n. thick forest, dense scrub ~ undergrowth

3

jibaax v. push one's way (through thick undergrowth); break through, overcome

waa la naqliyay ✓

-ay / day: (v) move by crowding or pressing; barge (baarj); crush (karaash) ~ jiidh, jiir, taraar

waa la naqliyay ✓

1

(fal) meel adag ama jiq ah, xoog ku dhexmar. Dh: jiidh, xul.

2

jibaax -a: (magac, lab, keli) qufac dadka iyo xoolaha ku dhaca.

waa la naqliyay ✓

1

(Libaad-da)

2

Idiin qurux badan oo kore-Soomaaliga docdiisa hoose lagu dhejiyo.

waa la naqliyay ✓

f. n. decorative ~ artful leather applique

waa la naqliyay ✓

1

de: decorative ~ artful leather appliquŽ

2

lx: libaad

3

pd: (-da)

4

ps: n-f

5

key: libaad

waa la naqliyay ✓

f. n. success, prosperity, blessing

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xabag udgoon oo geedka beeyada la yidhaa uu bixiyo oo la uunsado. Geeska Afrika wuxu caan ku yahay dhoofinta libaanka. Dh: foox, beeyo, maydi, lubaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: success, prosperity, blessing

2

lx: libaan

3

pd: (-ta)

4

ps: n0-f

5

see: liibaan

6

key: libaan

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax sii libdhaya. Dh: libaadh.

waa la naqliyay ✓

1

libaas¹: m.l Celcelinta xoolo iyo wixi lamida lagu celiyo meel.

2

libaas²: f.mg1 (-say, -stay) Xoolo iyo wixi lamida meel ku celcelin.

waa la naqliyay ✓

1

(Tibaax-a)

2

Wax la sheegay, aanse la hubin; war aan sugnayn.

waa la naqliyay ✓

1

tibaax¹: m.l/dh (-xyo, m.dh) 1. War aan xaqiiqdiisa la hubin. 2. Qaabka xisaabta aljebriga. 3. la-mid: tibaaxid.

2

tibaax²: f.g1 (-xay, -xday) Wax u malayn.

waa la naqliyay ✓

1

tibaax¹: m.l/dh (-xyo, m.dh) 1. War aan xaqiiqdiisa la hubin. 2. Qaabka xisaabta aljebriga.

2

tibaax²: f.g1 (-xay, -xday) Wax u malayn. m.f.dh, tibaaxid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. report, unconfirmed news; algebraic expression

2

tibaax: v. tell unconfirmed news; spread rumors

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hadal, war iyo wixii la mid ah, si aan buuxin u sheeg, u dulmar.

2

tibaax -a: (magac, lab, keli) wax la sheegay, aanse la hubin; war aan sugnayn. Dh: balaf.

3

tibaax-a: (magac, lab, keli) jidka lagu muujiyo shey habdhiskiisa. 2a+b waa tibaax aljebra.

4

tibaax -da: (magac, dhedig, keli) xog ku saabsan wax maqan. Geeli lumay tibaax baan ka helay. Dh: alliif.

waa la naqliyay ✓

1

(Aar-ka)

2

1. Libaax weyn oo lab.

3

2. Aan biqin; geesi.

4

3. Aarsi.

waa la naqliyay ✓

1

(Baraxuma-ha)

2

Libaax-badeed, kalluunka xagga xeebta u soo erya (ama barixume).

waa la naqliyay ✓

1

(Burcayd-ka)

2

Libaax-badeedka waawayn jaad ka mid ah (ama bircayd).

waa la naqliyay ✓

1

(Cagabbaruur-ka)

2

Libaax yar oo dhal ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Cawar-ka)

2

1. Nabar il ka gaarey, il la'; illaawe; iley.

3

2. Libaaxbadeed.

waa la naqliyay ✓

1

(Cawaweer-ka)

2

Libaax-badeedka waaweyn mid ka mid ah.|

waa la naqliyay ✓

1

(Ciddi-da)

2

Cad xalleefsan oo gees la moodo oo farta caaraddeeda, docda kore, ka baxa; wax la mid ah oo ka baxa nafley badan cagahood: libaax, dummad, eey, shinbir.

waa la naqliyay ✓

1

(Coof-ka)

2

Timo aan la dhawrin ee iska baxa sida bulbusha libaaxa iyo daayeerka; baabbul; gas; shaash.

waa la naqliyay ✓

1

(Dadqaad-ka)

2

Libaax ama dugaag kale oo dadka cuna.

waa la naqliyay ✓

1

(Damrad-da)

2

Waran dhego leh oo kalluunsatadu, libaaxbadeedka waaweyn oo shabaagaha gala ku wareento.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhidar-ka)

2

1. Bahal dugaagga kamid ah oo dhurwaaga u eg; weer.

3

2. Jaad libaax-badeedka kamid ah; (ama dhider).

waa la naqliyay ✓

1

(Dibudday-da, Dibudday-ga)

2

1. Miraha gudda (yicibta) intay qolofta kore oo labaad qabaan; cirujeed; ciddi-libaax.

3

2. Geed yar oo qodxo leh.

waa la naqliyay ✓

1

(Gareen-ka)

2

(libaax-badeed) shiriid.

waa la naqliyay ✓

1

(Garfaad-ka)

2

Libaaxa badda jaad kamid ah oo leh oogo xalleef ah oo la moodo shinbir duulaya oo baalasha fidshey, iyo dabo xarig yaryar oo dheer u eg. suummiir.

waa la naqliyay ✓

1

(Godgodda-da)

2

Libaaxa waaweyn oo badda mid kamid ah.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Gool-ka) a) Neef xoolo ah oo lab oo cayiley ama la cayiliyey, b) Waraaqaha doonyaha iyo maraakiibta iyo dayuuraduhu ay sitaan oo lagu qoro magacooda iyo meeshay ka yimaadeen, iyo waxa ay sidaan, kd. c)* (kubbadda cagta) kolka la dhaliyo oo kubbaddu yoolka gasho; yool; duq.

2

2. (Goo-sha) a) Neef xoolo ah oo dheddig oo aad u shilis. b) Libaaxa, tan dheddig; baranbarqo.

waa la naqliyay ✓

1

(Gucummaala-ha)

2

1. Raan ama shaash gucummada u eg leh.

3

2. Libaax iyo wixii kale oo soo raaca oo gucummo leh.

waa la naqliyay ✓

1

(Haawilood-ka)

2

Uurjiifka libaax-badeedka.

waa la naqliyay ✓

1

(Haayir-ka)

2

1. Col weyn.

3

2. Meel laga tago oo aad looga fogaado; haajir; dalaw.

4

3. Libaax-badeedka waaweyn, siiba kuwa aad wax u laaya oo dadqaadka ah.

waa la naqliyay ✓

1

(i')

2

1. Xarafka sagaalaad oo Alifka Soomaalida. Waa shaqal.

3

2. Uyaalka qofka hore oo keli ah oo wax la taarana hayo oo falku xaggiisa aada hayo; aniga.

4

-i: ereyada ay raacdo, kuwa ugu badani waa — 1. Tilmaanta magaca wax laga sheegayo ama lagu sheegayo (oo kolka uusan tilmaanta wadan oo keligiis yahay qaata qodobbada -ku, -tu iyo wixii ka farcama) sida 'wiilka wanaagsan - wiilka wanaagsani waa walaalkay, waa Soomaali, waa uu bukaa, waa uu shaqeeyaa; naagta quruxda badani waa boqorad; ninka deeqsiga ah wax buu bixiyaa; ... 2. Waxay kaloo raacdaa magacyada dheddig, oo kelida ah, oo shibbane ku dhammaada, oo aan qodob wehelin, magacyadaas oo iyaguna ah kuwo wax laga sheegayo ama wax lagu sheegayo (dani waa seeto; lafi ma jabin; doodi ma furna; ...). 3. Haddii magaca tilmaanta wax la taaranayo oo falku xaggiisa aadayo, -i(du) markaas raaci mayso, oo la oran kari mayo: wiilkaasi u yeer; libaaxaasi dil; inankaasi anigaa dhalay; hashaasi lis. Waxay la macne tahay -u.

waa la naqliyay ✓

lion.

waa la naqliyay ✓

1

de: lion; [fig. atr.] brave man

2

hm: 1

3

lx: libaax

4

pd: (-a)

5

ps: n2a-m

6

xe: The man is brave. [idiom]

7

xv: Ninku waa libaax.

8

key: libaax_1

waa la naqliyay ✓

1

de: shark Lit: lion of the sea

2

hm: 2

3

lx: libaax

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m-cmp

6

key: libaax_2

waa la naqliyay ✓

(fal) sida libaaxa samee oo iska yeelyeel. Carruurta u libaaxee oo ka cabsii. Dh: libaaxay.

waa la naqliyay ✓

1

(Libaaxow-ga)

2

jaadadka baraska (juudaanka) mid kamid ah oo qofka qaba wejigiisa wax buurbuurani ka soo yaacaan oo muuqaal libaax lala yeesho.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] leprosy that causes the face to look like a lion, leontiasis

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) nooc barasta ka mid ah oo finan wejiga ka soo baxaan deedna qofku foolxumaado. Gabadhii libaaxow ayaa ku dhacay: Dh: libaaxaw

waa la naqliyay ✓

1

de: leprosy that causes the face to look like a lion, leontiasis

2

lx: libaaxow

3

pd: (-ga)

4

ps: n0-m-col

5

key: libaaxow

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Boodboodid yaryar oo kolkol hilibku yeesho, siiba muruqyada; burunjiyayn; jarcayn. la-mid: dubaaxi.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Boodboodid yaryar oo kolkol hilibku yeesho, siiba muruqyada; burunjiyayn; jarcayn. m.f.dh, dibaaxin. la-mid: dubaaxi.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-xay, -xday) Meel jirka ka mid ah gariirid. la-mid: dubaaxo.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-xay, -xday) Meel jirka ka mid ah gariirid. m.f.dh, dibaaxasho. la-mid: dubaaxo.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) neef yar oo aad u weyd ah oo dhacaya haddii la hantaago. Dh: wayd, libaar. Li: joome.

2

libaadh-ka: (magac, lab, keli) wax sii libdhaya. libaadhi: (fal) wax itaal daran dhulka ku ledeg.

waa la naqliyay ✓

1

(Liibaan-ta)

2

Guul; lib; khayr; wanaag; dhur.

waa la naqliyay ✓

1

liibaan¹: m.dh Khayr; baraare; guul.

2

liibaan²: f.mg1 (-nay, -ntay) Khayr la kulmid.

waa la naqliyay ✓

name: Liban

waa la naqliyay ✓

1

f. n. success, victory; glory, triumph

2

liibaan v. come to a successful end, win, be victorious, succeed

waa la naqliyay ✓

name-m success, victory, glory, triumph; to come to a successful end, win, be victorious, succeed

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (n) victory (viktori); winning; successfulness ~ libin-ta; guul, lib -ta,

2

liibaan -ay / tay: (v) succeed (saksiidh); achieve success ~ guulayso, libin hel

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil cawo iyo ayaan loo Allebarya oo iyo in uu guulaysto nolosha.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) khayr hel; guulayso oo barwaaqow.

2

liibaan -ta: (magac, dhedig, keli) barwaaqo iyo guul oo dhan. Liibaanta eebba lurka kaa bogsiisa. Dh: guul, lib, khayr, wanaag, dhur.

waa la naqliyay ✓

اسم، نجاح

waa la naqliyay ✓

1

(Misbaax-da)

2

Masrad; siraad.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-xo, m.l) Faynuus, siraad. la-mid: musbaax.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-xo, m.l) Faynuus, siraad. la-mid: musbaax.

waa la naqliyay ✓

f. n. lantern, lamp

waa la naqliyay ✓

name-flantern, lamp Arb)

waa la naqliyay ✓

-a: (n) lamp (laamp); lantern (laantan) ~ feynuus, laambad

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) tiriig wax iftiimiya. Daaradda misbaax weyn ku samee

waa la naqliyay ✓

1

a: masrad, siraad

2

bw: Arabic

3

de: lantern, lamp

4

lx: misbaax

5

pd: (-da)

6

ps: n1-f, n2a-f

7

key: misbaax

waa la naqliyay ✓

name-m novelty, strange

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil dhalashadiisu ku beegantay mar wax lala yaabanyahay ama isaga ba dhalashadiisa lala yaabay.

waa la naqliyay ✓

1

dabaax¹: m.l la-mid: daabax¹.

2

dabaax²: f.g1 (-xay, -xday) la-mid: daabax².

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) qof wax gawraca. Dh: gasaar.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dubaaq.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) foorado badan oo turub ah oo la kala leeyahay, marba in isu dhigasho.

waa la naqliyay ✓

(Dinah) N, C Pseudolithos migiurtinus (Chiov) Bally. Asclepiadaceae.

waa la naqliyay ✓

1

(Dubaax-da)

2

Neef fayow oo kolkaa la qalay hilibki; hilib cusub oo weli dubaaxina haya; aan tammooti ahayn.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: daabax¹.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] fresh meat

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) neefka maqaaxiyaha lagu qalo ee hilibkiisa la gado ama aan cudur diline la iska qasho.

waa la naqliyay ✓

1

de: fresh meat

2

lx: dubaax

3

pd: (/da)

4

ps: n1-f-col

5

key: dubaax

waa la naqliyay ✓

1

(Fitaax-a)

2

Wax fidsan; kala durugsan; ballaar; jiidnaan.

waa la naqliyay ✓

1

fitaax¹: m.l 1. Wax aan ciriiri ahayn. 2. la-mid: fitaaxid.

2

fitaax²: f.mg1 (-xay, -xday) Wax waasac noqosho. la-mid: fataax².

waa la naqliyay ✓

1

v. be enlarged, expanded ~ spread out; scatter (oneself)

2

fitaax m. n. something spread out ~ scattered

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) spacious (ispeeyshas)', roomy (ruumi); ample (aampel) ~ fitaaxsan

waa la naqliyay ✓

1

(fal) fid oo kala durug; ballaadho oo kala jiidan.

2

fitaax -a: (magac, lab, keli) wax fidsan ama kala durugsan. Dh: ballaadh, jiidnaan.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Ubax udgoon. 2. Udgoon.

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Hibaq

waa la naqliyay ✓

(Hibaq) N Ocimum hadiense Forsk. Labiatae.

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh la jecel yahay oo lagu metaalay geedka udgoon ee magacaa leh iyada oo looga jeedo wanaag iyo qurux.

waa la naqliyay ✓