leqmo

(fal) afka geli oo caloosha u dhaadhici. Dh: liq.

leq: (fal) bad, webi iyo wixii la mid ah, gunta gee oo deji. Dh: qarqi.

-da: (magc, dhedig, keli) aayo ama natiijo xun.

eeqo -da: (magac, dhedig, keli) ereyad xun ee aflagaaddo lagu tirin karo.

(fal) cid kale, xil iyo masuuliyad u xilsaaro. Hawsha nin qaban kara u egmo. Dh: igmo, idmo, wakiilo, xilsaaro, qareenso, qaanso.

s.m. - koofiyad bir ah.

f.mg3 (-'day, -'atay) Dad, xoolo, ugaar iyo wixi lamida aad u dhimasho.

f.mg3 (-'day, -'atay) Dad, xoolo, ugaar iyo wixi lamida aad u dhimasho. m.f.dh, le'asho.

(fal) noole, dhimo oo nolosha ka bax.

de: die off; become extinct

lx: le'o

pd: (le'day / le'atay)

ps: v3b=

key: le'o

agg. - dhaawacan.

f.g3 (-intay, -imatay) Beer harammo ka gurasho.

(fal) dhiiqo iyo wixii la mid ah, ku dhaaban oo gal.

(Luqa-da)

Hadal dad ama qolo ku hadasho; af; (ama luqad).

m.dh la-mid: luuqad.

f. n. language

-da: (magac, dhedig, keli) af ay cidi ku hadasho oo ay isku afgarato oo cod iyo xarfo leh. Luqadda aan ku hadlaa waa Soomaali. Dh: luqad, af, luuqad.

a: luuqad ~ luqad

bw: Arabic

de: language

lx: luqo

pd: (/da)

ps: n6-f

key: luqo

/mem ow/ (n) 1. qoraal rasmi ah oo dad isla-shaqeeya isu diraan (xaashi qoraal ah oo wax layskula socodsiiyo) 2. xusuus qorid (wax meel lugu qoro si aan loo hilmaamin).

s.m. - seeb.

(fal) eeg caymo.

f.mg3 (-maday, -matay) la-mid: danqo.

(fal) dhaawac ama meel horay kuu bugtay oo la waxyeelleeyey darteed xanuunso. daqnad -ka: (magac, lab, keli) meel horay u bugtay dhaawac cusub gaadhid. Dh: damqad.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg dedid.

(Degma-da)

1. Rugta la deggan yahay.

2. Cid; beel; duddo.

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Beel. 2. Qaybaha gobod u qaybsamo middood. 3. la-mid: degsiimo. Meel la degganyahay.

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Beel. 2. Qaybaha gobod u qaybsamo middood. 3. la-mid: degsiimo. Meel la degganyahay.

f. n. settlement; camp; community, town; administrative district

name-f settelement; camp

-degmada: (n) 1. district (distirikt); locality (loo-kaalati). 2. settlement (sa-tel-ment); colony (kolonii)

Distretto

District

ama Dejiya, magaca gabadh labadeeda waalid dhalashadeedii ku heshiiyeen. Waxa kale ee loo bixiyaa gabadh la baryayo Eebbe in ay dhalashadeedu reerka barwaaqo lagu dego u horseeddo.

-da: (magac, dhedig, keli) dad meel wada yaalla oo nolol wadaag ah oo ceel iyo cawsku ka wada dhexeeyo. Dh: beel. Li: jees.

degmo -da: (magac, dhedig, keli) magaalo ama degaan hoosaad marka maamulka gobolku qaybsamo noqota waax ka mid ah oo gobolku xukumo. Degmada waxa laga xukumaa magaala madaxda gobolka.

degmo -da: (magac, dhedig, keli) dhul baaxda weyn ku fadhiya oo beelo kala duwani deggan yihiin. Degmadu dorraad bay doogsatay.

de: settlement; camp; community, town; administrative district

lx: degmo

pd: (-da)

ps: n6-f

syn: beel, duddo

key: degmo

منطقه

(Derma-da)

Derin

m.dh (-ooyin, m.l) Gogol laga sameeyay caw, caws, mayro iyo wixi lamida. la-mid: derin.

m.dh (-ooyin, m.l) Gogol laga sameeyay caw, caws, mayro iyo wixi lamida. la-mid: derin.

f. n. rush mat

-da: (magac, dhedig, keli) eeg darmo.

a: darmo

de: rush mat

lx: dermo

pd: (/da)

ps: n6-f

key: dermo

v. borrow

-deyntay / deymatay: (v) borrow (baaroow); take on loan (loown); take on credit; get credit ~ deynso

-da: (magac, dhedig, keli) jalleec mar qudhat ah. Dh: eegmo.

de: borrow

lx: deymo

pd: (deeyntay)

ps: v3b=

key: deymo

m.dh Daymo; fiiro.

m.dh Daymo; fiiro.

-da: (magac, dhedig, keli) daymo ama jalleecis wax muuqda; hal mar eegid. Eegmadu hadday Aadanow kuu ekoontahay e. Dh: eegis, dhugasho, daymo, jalleeco, milicsi, fiiro.

Joogso

agg. - taagan.

f.mg3 (-maday, -matay) Tiro, xisaab iyo wixi lamida khaldamid.

f.mg3 (-maday, -matay) Tiro, xisaab iyo wixi lamida khaldamid. m.f.dh, gedmasho.

v. be confused ~ mistaken, forget

(fal) meel aad u socto garan waa.

de: be confused ~ mistaken, forget

lx: gedmo

nt: gedmasho (/da) [vn-f]

pd: (gedmaday)

ps: v3a=

key: gedmo

heemo¹: m.dh Illin ama duuf aan layska tirin.

heemo²: f.mg3 (-maday, -matay) 1. Degid isu diyaarin. 2. Ku h.: wax ku soo uruurid.

(fal) haad, degitaan isku diyaari; soo hoobo.

heemo: (fal) wax farabadan, soo gawriirso; meel ku soo shumuum.

heemo: (fal) «u ~» u xagaldaac; u hamro.

heemo -da: (magac, dhedig, keli) dheecaan aad u qoyan oo indhaha dadka ka yimaad. Dh: himish, dhalxan.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg laama.

f.mg3 (-maday, -matay) Wax laallaada noqosho.

f.mg3 (-maday, -matay) Wax laallaada noqosho. m.f.dh, lalmasho.

v. be suspended, hang down, dangle

(fal) hawada ka soo laadlaadsan oo wax lusha noqo. Dh: laadlaadsanaw.

de: be suspended, hang down, dangle

lx: lalmo

pd: (lalmaday)

ps: v3a=intr

key: lalmo

(Lamma-da)

Labo sarood oo lo'aad oo isku midab ah iyo sar saddexaad oo midab kale ah oo iyagoo si farsamo ah isugu dhafan, laysku tolo oo mid laga dhigo.

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Laba maqaar lo'aad oo isku midab ah iyo maqaar saddexaad oo ka midab duwan oo inta si farsamaysan laysugu dhafo, laysku tolo oo mid laga dhigo. 2. la-mid: labo.

num. two

lammo [feminine] n. hides sewn together as a mat, two of the same color and a third contrasting

-lammada: (n) two (tuu); couple (kapol) labo. Ex: lammo maalmood; two days

-da: (magac, dhedig, keli) eeg lammallo.

(Laqba-da)

Kutubta diinka ah oo Carabiga ku qoran, fasirka wadaaddadu Af-Soomaali ku fasiraan.

m.l/dh Fasiridda wax kutub ku qoran la fasiro.

m.l/dh Fasiridda wax kutub ku qoran la fasiro.

f. n. sacred text translated from Arabic into Somali

de: sacred text translated from Arabic into Somali

lx: laqbo

pd: (/da)

ps: n6-f

key: laqbo

Birlab buuxda oo inta badan xaglo kala jeeda leh ee loogu isticmaalo furidda sanaadiiqda iyo wixii la xiriira.

-da: (magac, dhedig, keli) lacag baad ah oo cid xaqdarro lagaga qaado. Xamar leejada taalla, ninkii aan ka xanaaqin, xaasid baan u aqaan. Dh: baad.

(Leela-da)

1. Qiiqu hadduu meel kore oo gudo ah ku ururo oo noqdo wax qiro leh, oo kolkol waxyaalo wargo la moodo ka soo laallaadaan.

2. Wixii biyuhu sidaas oo kale gebiyada iyo godadka gudohooda ugu sameeyaan: kolkol waxay yeeshan filgimmo dheerdheer oo waaweyn oo xagga dhulka u soo laallaada.

3. Xayaabo biyaha deggan korkooda ka samaysanta.

4. Cunnada la karshey oo qaboobaysa, xayaabo ama xuub dusha ama hoos kaga samaysma.

m.dh 1. Xayaabada dusha ka fuusha cuntada la kariyo. 2. Xaafoodka kor fuula biyo in badan meel ku jirey; saaruq.

f. n., [collective] muck; coagulated substance (at bottom of a pot); soot, smut; moss; mold ~ mould, rot

-da: (magac, dhedig, keli) labeen cagaaran oo ku dhalata meel ay biyo ku raageen. Biyaha leelo ayaa qarisay. Dh: saaruq.

leelo-da: (magac, dhedig, keli) cuntada la karshey oo qabowday xayaabo ama xuub dusha ama hoos kaga samaysma.

leelo -da: (magac, dhedig, keli) wixii biyuhu gebiyada iyo godadka gudohooda ku sameeyaan: kolkol waxay yeeshaan filgimmo dhaadhdheer oo waaweyn oo xagga dhulka u soo laadlaada.

leelo -da: (magac, dhedig, keli) qiiqa meel kore oo gudo ah ku urura oo noqda wax qaro leh.

de: muck; coagulated substance (at bottom of a pot); soot, smut; moss; mold ~ mould, rot

lx: leelo

pd: (/da)

ps: n0-f-col

key: leelo

(Leexa-da)

1. Dabayl kacda oo cirka mudda.

2. (cayaar) xargo geedo isu dhow madaxyada loogu xiro, oo carruurtu fuusho oo isku ruxdo.

3.* Xargo iyo shabaag sidoo kale, inta geedo isu dhow labada madax loogu kala xiro, lagu kor seexdo.

leexo¹: m.dh 1. Dabayl dhacda oo cirka u kacda. 2. Ciyaar xarig geedo isu dhow labadiisa dacal lagu kala xiro oo carruurtu fuusho iskuna ruxaan. 3. Qallooc gala kurus geel.

leexo²: f.mg3 (-xday, -xatay) Jid lagu socday ka weecasho.

leexo¹: m.dh 1. Dabayl dhacda oo cirka u kacda. 2. Ciyaar xarig geedo isu dhow labadiisa dacal lagu kala xiro oo carruurtu fuusho iskuna ruxaan. 3. Qallooc gala kurus geel.

leexo²: f.mg3 (-xday, -xatay) Jid lagu socday ka weecasho. m.f.dh, leexasho.

f. n. swing; hammock

leexo [feminine] n. cyclone, tornado, whirlwind, dust-storm

name-f swing; hammock; tornado, cyclone, whirlwind

-leexday / leexatay: (v) change your direction; turn (teen)-, divert (di-veert) ~ weeco

leexo: -leexada: (n) hammock (hamak)-, swing (iswing)-, seesaw (siisoo) ~ wiifow

(fal) dhinac u baydh; dhinacii loo socdey, meel aan ahayn, aad. Dh: baydh, weeco.

leexo -da: (magac, dhedig, keli) qalab iyo qaab dadka lagu ciqaabo oo faldembiyeedka lagaga gooyo ama qirashadiisa lagaga soo saaro.

leexo -da: (magac, dhedig, keli) qalab caruurtu ku ciyaarto oo ay isku lulaan. Cali maanta leexo ayuu ku ciyaaray. Dh: wiifow, siidhimiidhi.

leexo -da: (magac, dhedig, keli) qalab iyo qaab dadka lagu ciqaabo oo faldembiyeedka lagaga gooyo ama qirashadiisa lagaga soo saaro.

leexo -da: (magac, dhedig, keli) siigo wareegaysata oo aad cirka ugu sii fogaata. Jilaalka meel walba leexo ayaa lagu arkaa. Dh: dabayl.

s.m. - jirridda geedka intiisa adag.