ereyga

leh_3

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

leh_3

DHAN
1

de: say, saying

2

hm: 3

3

lx: leh

4

ps: v5b-subj-prhb

5

xe: while he was saying to himself

6

xv: isagu is leh

7

key: leh_3

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

leh_1

DHAFAN
1

de: owning, possessing, having, with; '-able', '-ful' Forms a relative clause with the meaning 'which has'; Opp: la'

2

hm: 1

3

lx: leh

4

pd: (lehi ~ lihii)

5

ps: adj-formative

6

xe: bearded

7

xv: gadh leh

8

key: leh_1

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

leh_2

DHAFAN
1

de: having, which has ~ have

2

hm: 2

3

lx: leh

4

ps: v5b-subj-prhb

5

key: leh_2

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Aayad

DHAABAN
1

(Aayad-da)

2

1. Suurad quraan, tixaha ay ka kooban tahay, middiiba.

3

2. Wax aan hor loo arki jirin oo yaab leh.

4

3. Mucjiso.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Casaan

DHAABAN
1

(Casaan-ka)

2

1. Midabka cas.

3

2. Gogosha (dermooyin) inteeda midabka iyo xararka leh.

4

3. (qof, kd.) cas ahaan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Hantiwadaag

DHAABAN
1

(Hantiwadaag-ga)

2

1. Hab siyaaso iyo dhaqaale isugu jira oo qaba in wixii wax soo saara ama lagu soo saaro oo dhan (dhulka, shaqada, hantida, ...) xoogsatadu lahaato oo ilaaliso oo gacanta ku hayso, si mujtamacu u helo oo u gaaro sinnaan buuxda, xag siyaasadeed, iyo xag dhaqaale, iyo xag bulsho intaba.

3

2. Dhaqdhaqaaq ama xisbi siyaasadeed oo ujeeddadaas leh.

4

3. (Hantiwadaag-cilmi) Hantiwadaagga, sida Marks iyo Lenin u arkeen oo u habeeyeen.

5

~ Ishtiraakiyad; hawlwadaag.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Jalaal

DHAABAN
1

(Jalaal-ka)

2

1. Eedays; Canaan.

3

2. Kitaab Quraan oo sharax leh.

4

3. Weynaan; heybad.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Suugaan

DHAABAN
1

(Suugaan-ta)

2

1. Wax kasta oo la qoro ama lagu hadlo oo ulajeeddadooda loo jeelo ama loo bogo ama si kale loo jeclaysto ama saamays weyn oo la dareemo leh; murti; xigmad.

3

2. Hadal xallad ama quluud ama xudduud la xiiseeyo leh.

4

3. Hadal sarbeeb hoose ama xifaalo qarsoon leh.

5

4. Laamaha cilmiga mid ka mid ah, waxyaalaha laga qoray ama laga yiri.

6

5. Naq: doog; cosob; magool; (ama soogaan).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Tiir

DHAABAN
1

(Tiir-ka)

2

1. Qori sida usha u toosan oo xoog badan oo badanaa dheer oo inta dhulka lagu mudo wax celiya ama xoog tara; udub.

3

2. Dhis kasta oo qaabka iyo waxtarka tiirka leh.

4

3. (caleen, waran, ...) Tiirka kalabbarka mara oo caaradda iyo salka isu haya.

5

4. Kan u dhexeeya sanka labadiisa dul.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Udug

DHAABAN
1

(Udug-ga)

2

1. Ur la jeclaysto oo loo bogo.

3

2. Waxyaalaha la shito ama lays marsho oo urkaas leh.

4

3. Caraf.

5

4. Cadar; barafuun.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

abwaan

DHAABAN

m.l (abwaanno, m.dh) 1. Buug ama buugag taxane ah oo laamaha aqoonta oo dhami ku uruursanyihiin. 2. Nin curin iyo hal-abuur suugaaneed leh. 3. Abwaan ah: nin garasho aqoon iyo waaya-aragnimo dheeraad ah leh. 4. (riwaayad) Qof riwaayadaha curiya.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

adke

DHAABAN

m.l (-kayaal, m.l/dh) 1. (fiisikis) Maatarka saddexdiisa qaybood middood oo leh mug iyo qaab go'an, iskana caabida xoogagga qaabkeeda beddelaya. 2. (xisaab) Shaxan joomaterikaad oo saddex aaddimood leh. 3. (xisaab) A. lix salaxaale: shaxan adke ah oo leh lix weji oo barbarooleyaal ah. 4. (xisaab) A. uumiyoobe: wejigeddoonka adkuhu ku noqdo neef isaga oo aan marka hore dhalaalin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

askaaris

DHAABAN

m.l.u (-syo, m.dh) (baayoloji) Ablaablaynta qaarkeed waxay ka tirsanyihiin duulka loo yaqaan fasmaydiya (Phasmaidia), waxaanay leeyihiin af leh 3 ilaa 6 baabila.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

bender

DHAABAN

m.l (-rro, m.dh) 1. Magaalo meel xeeb ah ku taal. 2. Beled marso leh. 3. Yoolka ciyaarta imbiliga. la-mid: bandar.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

buq

DHAABAN
1

buq¹: m.dh (-qo, m.l) 1. Meesha ay biyaha ka soo burqadaan. 2. Ceel biyo badan leh. 3. Hogaha shaxda midka dhexda ku beegan.

2

buq²: m.dh (-qo, m.l) 1. (jooloji) Qulqul biyood joogto ama xilliyeed oo dhulka ka imaanaya, wuxuu samaysmaa marka biyaha roobku dhulka hoos u galaan ilaa bar gaar ah, halkaasoo ay ku ururaan aakhiritaankana ay kor u soo burqadaan. 2. (juqraafi) Loolalka dhexena waa xilliga jilaalka ku xiga, xiddigis ahaanna loo tixgeliyo inuu ku dhammaado kubbadbadhka woqooyi min caanomaallada isle'eg ee Guga (ilaa 21 maarso) ilaa hornaqa xagaaga (ilaa 21 juun).

3

buq³: f.mg1 (-qay, -qday) Biyo, neef, gaas iyo wixi lamida oo inta xoog ku soo baxa, daboolkii celinayay tuura ama jeexa; dillaacid; burqasho; qarxasho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

caarad-dhuub

DHAABAN

m.l (-byo, m.dh) 1. Wax kasta oo af fiiqan leh. 2. Nooc warmaha ka mid ah oo af fiiqan leh. 3. Nooc ka mid rasaasta oo af fiiqan leh.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

dareen

DHAABAN
1

dareen¹: m.l 1. Garasho ku abuurta niyadda qofka isbeddal nafsadeed. 2. War dhiilo leh. 3. Tuhun; shaki.

2

dareen²: f.mg1 (-eemay, -eentay; -eemi) 1. Qof, isbeddel nafsaani ah oo ku abuurmay garasho. 2. Wax tuhmid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

duf

DHAABAN
1

duf: m.dh 1. D. ah: wax rifan, wax calal ah. 2. D. ah: dulli. 3. D. iyo dooriso!: hoog!; ba'!

2

dųf: m.l/dh (-faf, m.l) 1. Dhogor badan oo is- haysata. 2. Wax dhogor leh. 3. Mayrax la jilciyey oo la feeray. 4. Shukumaan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

gale

DHAABAN

m.l (-layaal, m.l/dh) 1. Cudur ku dhaca xubnaha taranka ee dadka, oo keena dhabar xanuun iyo dhalmo la'aan; jabto. 2. Dabayl xoog leh. 3. Gebi tog.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

labadhegood

DHAABAN

m.l 1. Geedka galleyda, meseggada marka uu yaryahay oo laba caleemood yahay. 2. Fallaar ama hooto laba ganood leh. 3. Weel dhinacyada laba siddo ku leh.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

lug

DHAABAN

m.dh (-go, m.l) 1. Bilawga bowdada ilaa cagta ama qoobka. 2. Jeex weyn oo laag ku dara dhirna leh. 3. Socod aan gaadiid la fuushanayn.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

madhaafaan

DHAABAN

m.l 1. Heerka wax ugu sarreeya oo ayan moodi karin. 2. Wax qiimo iyo qaayo badan leh. 3. Arrin iyo wixi lamida oo xallinteedu qasabtahay.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

naag

DHAABAN

m.dh (-go, m.l) 1. Haweenay la guursaday; afo; oori; arad; maranti. 2. Haweenay karti iyo xishood leh. 3.Labada qof ee isqaba midka dheddig.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Leh

DHAFANDHAAF

Erey ulajeeddooyin badan yeesha. a) Lahaansho, yeelasho, hayn; haysasho, hantiyid, hanasho, qabid, ... (lacagtaan yaa leh? Nin xoolo leh; meel dhaxan leh; ...). b) Hadlid; wax dhihid; iraahid; yeerid; (qof wax ha la barto leh...) eeg lahaan, lee.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

leh

DHAFANDHAAF

f.g4 (lahaa, lahayd) 1. Wax qabid. 2. Hadal dhihid. 3. Is l.: wax malayn. Tus.: “Waxaan is leeyahay berri halkan imow”.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

leh

DHAFANDHAAF

f.g4 (lahaa, lahayd) 1. Wax qabid. 2. Hadal dhihid. 3. Is l.: wax malayn. Tusaale: Waxaan is leeyahay berri halkan imow. m.f.dh, lahaan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

leh

DHAFANDHAAF
1

adj., formative: owning, possessing, having, with; '-able', '-ful'

2

leh v., subject case, present habitual: having, which has ~ have

3

leh v., subject case, present habitual: say, saying

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

leh

DHAFANDHAAF

-aa: (v) 1. own (oon); having something; belong (beloong) to. Ex: yaa leh? who owns? 2. (adj) having; possessing

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

leh

DHAFANDHAAF
1

(fal) wax qabid; wax lahaansho. Kumaa leh daartan?

2

leh: (fal) hadal dhihid. Cumar, wuxuu leeyahay, anaa kuu iman.

3

leh: (fal) wax si u malayn. Waxaan is lehaa, berri bay imanayaan wefdigu.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

-e_3

DHAFANDHAAF
1

de: [ATTRIBUTIVE ADJECTIVE DERIVING SUFFIX] Derives attributive adjectives from nouns

2

hm: 3

3

lx: -e

4

ps: adj-atr-suf

5

xe: lower

6

xv: hoose

7

key: -e_3

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

ee_3

DHAFANDHAAF
1

de: of, pertaining to

2

hm: 3

3

lx: ee

4

ps: conj

5

xe: the Pepsi Cola Corporation of Hargeisa

6

xv: Shirkadda Bebsikoollada ee Hargeysa

7

key: ee_3

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

ey_3

DHAFANDHAAF
1

cf: eey, ey (ga)

2

de: female dog, bitch

3

hm: 3

4

lx: ey

5

pd: (-da Pl: eyo (/ha))

6

ps: n5-f, n2-f, n1-f

7

key: ey_3

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

bah_3

DHAFANDHAAF
1

de: star constellation Pleiades

2

hm: 3

3

lx: bah

4

pd: (-da)

5

ps: n0-loc-f

6

key: bah_3

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

bey_3

DHAFANDHAAF
1

a: beey

2

de: snake sp.

3

hm: 3

4

lx: bey

5

pd: (-da)

6

ps: n1-f

7

key: bey_3

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

deg_3

DHAFANDHAAF
1

a: deeg

2

de: peak; edge; shoulder

3

hm: 3

4

lx: deg

5

pd: (-ta)

6

ps: n1-f

7

key: deg_3

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

lehaw

DHAFANDHAAF

(fal) eeg lahaw.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

lehel

DHAFANDHAAF

m.l Bartilmaameed la isla ogyahay.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

lehel

DHAFANDHAAF

-ka: (magac, lab, keli) bartilmaameed la isla ogyahay.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

lehid

DHAFANDHAAF

-da: (magac, dhedig, keli) hanti qabid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

lis_3

DHAFANDHAAF
1

de: sharpen

2

hm: 3

3

lx: lis

4

pd: (lisay)

5

ps: v1=

6

syn: afee, looli

7

key: lis_3

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

mey_3

DHAFANDHAAF
1

de: does she? / did she? / is she?

2

hm: 3

3

lx: mey

4

pd: (miyey)

5

ps: qw + vpro

6

key: mey_3

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

wey_3

DHAFANDHAAF
1

de: fail to do (X) With infinitive form of the verb

2

hm: 3

3

initial: w

4

lx: wey

5

pd: (weyay / weyday)

6

ps: v1=aux

7

see: waay

8

key: wey_3

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

lahaa_3

DHAFANDHAAF
1

de: I / he would (have) [CONDITIONAL]

2

hm: 3

3

lx: lahaa

4

ps: v5b-1sg/3m-aux

5

key: lahaa_3

waa la naqliyay ✓