Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(fal) cagta inteeda kore, cid kale ku dhufo. Dh: laad.

2

leed -ka: (magac, lab, keli) cagta inteeda kore, cid kale ku dhufasho. Dh: laad.

waa la naqliyay ✓

1

(v) to lose blood.

2

dhiigayaa

waa la naqliyay ✓

/biliidh/ (v) 1. dhiig bixid. e.g. His nose is bleeding. 2. maal badan bixin (israafid)

waa la naqliyay ✓

/biliidh/ (v) dhiigow.

waa la naqliyay ✓

1

v.i., (lose blood) dhiig bax; my wound is bleeding, qoontayda dhiig ka baxayaa or ka imanayaa.

2

bleed, v.tr., (let blood) dhig ka sii daa.

waa la naqliyay ✓

(fal) cid kale tus sida loo leedo. Dh: leedsii.

waa la naqliyay ✓

1

leged¹: m.l la-mid: legid.

2

leged²: f.g1 (-gday, -gedday; -gdi) Qof legdamaya dhul ku dhufasho.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-gday, -gedday; -gdi) Qof legdamaya dhul ku dhufasho. m.f.dh, legdid.

waa la naqliyay ✓

v. throw someone to the ground

waa la naqliyay ✓

-ay / day: (v) [wrestling] knock someone down to the ground

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qof kale, la qabo oo dhulka ku rid. Dh: ledgo.

2

leged -ka: (magac, lab, keli) sinta buurta ee ugu dhow dhulka ay la xidhiidhsan tahay.

waa la naqliyay ✓

1

de: throw s.o. to the ground

2

lx: leged

3

pd: (legday)

4

ps: v1=

5

key: leged

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) Qof rabsho badan oo madax adag.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) Qof rabsho badan oo madax adag.

waa la naqliyay ✓

1

(Ayeeyo-lugdheer-ta)

2

Xasharaad jaadad badan ah oo dheer oo dhuuban; waxay leedahay labo addin oo hore oo madaxa u dhow, oo waaweyn, oo qodxo leh iyo afar kaloo lugood, oo dhuudhuuban iyo baalal, midabkeeduna waa cagaar; ~ abooto-idabbadis.

waa la naqliyay ✓

1

(Baabsi-ga)

2

Baadi cid kale leedahay oo, xadid darteed, loo suntado, loo summadrogo.

waa la naqliyay ✓

1

(Baalfallaar-ta)

2

Mid ka mid ah shinbiro wadajir u duula oo xilliba dal u talaaba; caloosha waa ka caddahay, dhabarkuna waa madow iyo buluug isku darsan; waxay leedahay baalal dheerdheer oo fallaarta u eg, iyo dabo ganto leh.

waa la naqliyay ✓

1

(Buruq-da)

2

Bari adag oo kankoonsan oo badanaa la cuno oo dhirta yaryar qaarkeed leedahay; geedka docdiisa hoose oo aasan bay ka baxdaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Caloo-sha)

2

1. Xubin iskujoogga cunnadu marto kamid ah; waxay u eg tahay kolay yar waxayna ku jirtaa uurka, kolka bogga la dhaafo; hawsheedu waa inay cunnada inta dhacaammo kala gaar ah oo ay leedahay ku darto, jilciso oo xiidmaha u gudbiso; kubo.

3

2. Uur.

waa la naqliyay ✓

1

(Carsaanya-da)

2

Nafley kalluunka qolofta ku jira lagu tirsho; waxay leedahay afar lugood iyo labo birqaab oo ay wax ku qabato; hor iyo dibba waa u oroddaa; - qabaanqab; suulalgoys.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Cawl-ka) Midab casiin-ka-warqab ah.

2

2. (Caw-sha) Ugaarta waaweyn jaad kamid ah; waxay leedahay: midab cawl ah oo uurka iyo barida ka cad, daliig madow oo wejiga bartankiisa (geesaha taniyo sanka) ku dhilan; geeso marka hore dib u rogan oo kol labaad horay u soo rogmada.

waa la naqliyay ✓

1

(Cawryid-da)

2

Xoolo ama wax kale, oo cid kale leedahay isha ku cunid; kuunyid; dhabataysi, qumanyaysi.

waa la naqliyay ✓

1

(Culaacu-sha)

2

Bahal yar oo dhiigga nuuga: dixirigaa lagu tirshaa, waxayna leedahay oogo jilicsan oo xubno leh; biyahay ku dhex nooshahay (biyaha balliyada); waxay ku dhegdhegtaa oo dhiigga ka nuugtaa kalluunka iyo diinbiyoodka iyo raha iyo dadka laftiisa; waayadii hore, meeshii toobin loo rabo baa la saari jirey oo ay dhiigga ka nuugi jirtey.

waa la naqliyay ✓

1

(Cusba-da)

2

Wax sida dhalada u dhalaala oo midab cad: waxay leedahay dhadhan dhanaan; dhulkana waa laga qodaa biyaha baddana waa ay ku jinaa; cunnada waana lagu dhanaaniya waana lagu kayd geliyaa (inta korka laga marsho).

waa la naqliyay ✓

1

(Dawaca-da)

2

Bahal jaadad badan ah oo dibadjoogta kamid ah; waxay u eg tahay eeyga; waxay cuntaa hilibka; dhogor badan iyo dabo hunbulan bay leedahay; waxaa loo haystaa inay dhagar badan tahay; (ama dacawo).

waa la naqliyay ✓

1

(Deera-da)

2

Jaad ugaarta kamid ah oo yaryar oo dheereeya; dhabarka iyo caloosha dhexdooda, daliig ballaaran oo madow bay ku leedahay, raxan raxan bayna weligeed isu raacdaa; eelo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhabata-da)

2

(senen) karti isha dadku leedahay oo wixii wanaagsan oo ayan lahayn oo ay jeclaysato wax ku yeeli karto; qumanyo; il; cawryid.

waa la naqliyay ✓

Dharaartu leedahay; maalmeed.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhoollatusad-ka)

2

1. Isu miciyallisadka awrta qooqan.

3

2. (*) Xoogga qolo leedahay oo la soo bandhigo si cadowgu u arko oo u tixgeliyo.

4

3. Fulabbajis; bowdaqaawis.

5

4. Dagaal been ah; garmaame.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhurwaa-ga)

2

Bahal yeeyda xoogaa ka weyn oo hilibka cuna, mid uu disho iyo mid baqti ahba. Wuxuu lee yahay guud, iyo ilko xoog badan oo laf kasta burburin kara iyo labo lugood oo jeenyaha ka gaaggaaban, cagtiisuna afar suul bay leedahay; wuxuu caan ku yahay, ci' sillan oo wirixa iyo qosolka dadka waalan u eg. ~ waraabe.

waa la naqliyay ✓

1

(Diirad-da)

2

Qalab saacadda qaabkeeda leh oo afarta docood (woqooyi, galbeed, koofur, bari) ku qoran yihiin oo laga garto; waxay leedahay irbad danabaysan oo weligeed afkeedu xagga woqooyi u jeedo.

waa la naqliyay ✓

1

(e')

2

Xarafka shanaad oo Alifka Soomaalida. Waa shaqal.

3

-e: (-ee)

4

Hadallo ama tixo bay xiriirisaa, kol ay erey ku dabakaran tahay iyo kol ay gooni isu taagto, labadaba waa leedahay; (sida: Waa Liibaane u yeer; ama: Waa Liibaan ee u yeer).

waa la naqliyay ✓

1

(Faa'-da)

2

Shinbir yar oo dhoor leh oo qoolleyda u eg; dabo dheer oo madow bay leedahay; gobyahan-dhoorre.

waa la naqliyay ✓

1

(Fal-ka)

2

1. (naxwe) qayb weyn oo qaybaha ereyada kamid ah: waxay tilmaamaan wax la fala hayo ama wax jira ama wax dhacaya ama si la yahay ama lagu sugan yahay; waxaa u sal ah oo ay ka soo dillaacaan ama ay ku dhisan yihiin 'magacyada falka' sida cunid, gabyid, marin, xumayn, goyn, qabasho, siin, ahaansho, lahaansho, kd.

3

2. Waxqabad; samays; yeel.

4

3. (senen) farsamo ku dhisan aqoon qarsoon oo la moodo inay saamays weyn leedahay oo cid wax lagu yeeli karo ama lagu tari karo; jaadad badan buu u kala baxaa; falfal; sixir.

waa la naqliyay ✓

1

Eed — (Eed-da)

2

1. Xaal; arrin; xaajo; gar.

3

2. Gaboodfal; gef; denbi.

4

-eed

5

Waxay ka dabadhacdaa magaacyada qaarkood, ulajeeddo lahaaneedna u yeeshaa; (alaabo carruur-eed; askar Soomaaliy-eed).

waa la naqliyay ✓

1

eed¹: m.dh (-do, m.l) 1. Denbi cid uusan ku caddayn lagu soo oogey. 2. Gef; denbi.

2

eed²: f.g1 (-day, -dday) Fal, arrin iyo wixi lamida samayntooda natiijo xun kala kulmid.

waa la naqliyay ✓

1

eed¹: m.dh (-do, m.l) 1. Denbi cid uusan ku caddayn lagu soo oogey. 2. Gef; denbi.

2

eed²: f.g1 (-day, -dday) Fal, arrin iyo wixi lamida samayntooda natiijo xun kala kulmid. m.f.dh, eedid.

waa la naqliyay ✓

1

v. blame, accuse; repent, regret, lament

2

eed [feminine] n. accusation, blame; reason, cause; fault, guilt

waa la naqliyay ✓

-da: (n) allegation (ala-geey-shin); blame (baleeym); fault, guilt

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qalad ad horay u gashay cidhibtiisa xambaaro oo ka qoomammee ama ku guuldarrayso. Dh: aalo.

2

eed: dabakar magacyada xagga danbe kaga darsama kolka cid loo aanaynayo ama loo tiirinayo Arrin dawladeed iyo indho qudhaanjeed, midna lama arko.

3

eed -da: (magac, dhedig, keli) cambaarayn gef iyo denbi xanbaarsan. Gaboobe Senge wuxu yidhi 'Eed geel laga wadaan waayay!' Dh: gaboodfal, denbi, canbaarayn, gef. Wa: eedo.

4

eed -da: (magac, dhedig, keli) xaal iyo arrin loo fadhiyo; xaajo iyo gar la naqayo.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-day, -dday) la-mid: lad.

waa la naqliyay ✓

v. be satisfied

waa la naqliyay ✓

/ledh/ (v) hoggaamiyey, hor-kacay.

waa la naqliyay ✓

(fal) seexo oo gama'.

waa la naqliyay ✓

1

a: lad

2

de: be satisfied

3

lx: led

4

pd: (leday)

5

ps: v1=

6

key: led

waa la naqliyay ✓

1

(lee-)

2

(waa aan leeyahay, (lee(y)ahay), waa uu lee yahay, waa ay lee yihiin, waa aad leedahay, waa ay leedahay, waa aad leedihiin; waa aannu/aynnu lee nahay) wax lihi u yihiin; haysta; qaba.

waa la naqliyay ✓

1

de: have ~ possess Root form of lahow ~ leh

2

lx: lee

3

pd: \pd-

4

ps: v5b-root

5

see: leedahay, leedihiin, leenahay, leeyahay

6

key: lee

waa la naqliyay ✓

(suffix) [-al] of, relating to, or characterized by: Ex: goboleed; regional

waa la naqliyay ✓

m.l.u Ukun.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Ukun.

waa la naqliyay ✓

m. n. egg (of chicken)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) walax dusha qolof kaga dahaadhantahay hoostana nololi kaga jirto, ugxanta aan dillaacin digaagadda iyo waxii la mid ah. Dh: ukun, unfax, naalo.

2

beed-da: (magac, dhedig, keli) eeg bayd.

waa la naqliyay ✓

1

bw: ukun, unfax

2

de: egg (of chicken)

3

lx: beed

4

pd: (-ka Pl: beedad (ka))

5

ps: n4-m-enum, n2-m

6

syn: ugax;

7

key: beed

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: cayd.

waa la naqliyay ✓

/dhiidh/ (n) 1. fal (camal) e.g. a good deed (n) 2. warqada lahaanshaha dhul ama dhismo (subbar-loogo).

waa la naqliyay ✓

n., (action) falniin, -ki, or -ti.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhul sare oo fidsan.

waa la naqliyay ✓

/fiidh/ (v) 1. quudin, raashin-siin (v) 2. siin, gaarsiin (n) 3. quud, cunto.

waa la naqliyay ✓

n., (food) soor, -ti, sabbar, -ki, sooryo, -adi, masruuf or musruuf, -ki; v.tr., soor, sabbar, sabbaro; feed the cattle, daaqgee, daji; feed your family, masruuf; v.i., he lives on fruits, midho buu ku noolyahay; he lives like a Somali, sida dadka Soomaaliyeed buu u cunaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Geed-ka)

2

1. Wax nool oo dhulka ka soo baxa oo yeesha xididdo dhulka ku xabaalan, sal (gun, jirrid), dhex, laamo, caleemo, miro, ubax, qodxo, kd.

3

2. Wixii laabta ku soo dhaca oo dhan, ifyaal iyo uuryaal mid kasta ha ahaadee, haddii dadka iyo nafleyda kale laga reebo; wax.

4

3. (koox: geedo) waxyaalaha cunnada lagu daro oo udgoonka iyo dhadhanka wanaagsan u yeela; dhir.

waa la naqliyay ✓

m.l (-do, m.l) Nooc dhirta ah oo leh jirrid oo iskeed isu taagi karta iyo laamo leh oo dhulka ka kacsan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-do, m.l) Nooc dhirta ah oo leh jirrid oo iskeed isu taagi karta iyo laamo leh oo dhulka ka kacsan.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. tree; plant; herb; spices

2

geed m. n. thing, whachamacallit, whats-it [when one does not know ~ cannot remember the right word.]

waa la naqliyay ✓

(Gaed) Acanthus gaed Lindau Acanthaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [Pl. geedo-ha] 1. plant (palaant); tree (tirii). 2. something difficult to classify or whose name has been forgotten: thingumajig (thingamajiig); thing (thing). Ex: geedkaa ii soo qabo; give me that thing

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) shay nool oo dhulka dushiisa ka soo baxa oo leh xididdo dhulka ku haya iyo caleemo lagana manaafacaadsado hadh iyo midho. Geedka galoolka ayaa maydhaxda ugu fiican laga diiraa.

waa la naqliyay ✓

شجر

waa la naqliyay ✓

1

(Heed-da)

2

Badar la cuno oo mirihiisu aad u yaryar yihiin.

waa la naqliyay ✓

m.dh Nooc badarka ka mid ah oo miro yaryar leh.

waa la naqliyay ✓

Barley, Oats

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] small millet species

waa la naqliyay ✓

(Hed) N Hordeum vulgare L. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

/hiidh/ (v) dhug u-yeelasho, addeecid, ahmiyad siin. e.g. Pay no heed to what she says.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) nooc geedgaabka ka mid ah oo qamadiga iyo sarreenka ay isku bah yihiin saloolkeedana waxa laga ridqaa budo basho la yidhaa oo la cuno.

waa la naqliyay ✓

n., foojigaan, -ti.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-day, -dday) 1. Sii j.: cid dhabarka xijin. 2. Soo j.: habeen hurdo ka tegid (cid). 3. U j.: muuqaal il ku hayn. 4. U j.: meel aadid. 5. Ula j.: fal ama hadal ujeeddo gaar ah ka lahaan.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-day, -dday) 1. Sii j.: cid dhabarka xijin. 2. Soo j.: habeen hurdo ka tegid (cid). 3. U j.: muuqaal il ku hayn. 4. U j.: meel aadid. 5. Ula j.: fal ama hadal ujeeddo gaar ah ka lahaan. m.f.dh, jeedid.

waa la naqliyay ✓

v. look at, turn to, face towards; mean, intend; refer to

waa la naqliyay ✓

-ay: (v) [with preposition u] 1. see (sii) ~ arag. Ex: yaa u jeeday? who saw? 2. intention (in-teen-shin)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (u ~) dhinac eeg.

2

jeed: (fal) (u ~) isha ku hay; maskaxda ku hay, fahansanow ujeeddada wax laga leeyahay.

3

jeed: (fal) (ku ~) wax ku mashquul.

4

jeed: (fal) (ka ~) ha rabin, ha doonin.

5

jeed: (fal) (sii ~) cid kale, dhabarka u sii jeedin ama xajisiin.

waa la naqliyay ✓

1

de: look at, turn to, face towards; mean, intend; refer to

2

lx: jeed

3

pd: (jeeday)

4

ps: v1=

5

xe: aan loola jeedo a decision that is intended for s.o.

6

xv: go

7

key: jeed

waa la naqliyay ✓

Hordhac

waa la naqliyay ✓

/liidh/ (v) 1. hoggaamin; e.g. The manager leads his employees. 2. u hagid, u hoggaamin (sida waddo meel ku geysa ama qof haga qof kale). e.g. This road leads to the village. 3. curiye macdan ah. 4. qalin rasaaska afkiisa madoow ee hore (lead pencil).

waa la naqliyay ✓

1

n., (a metal) rasaas, -ti.

2

lead, v.tr., (guide) badbaadi, kaxay; lead from, out of, ka badbaadi; lead to, u kaxay; lead the dance, cayaarta hagaaji; lead the prayer, ina tuki or tuji.

waa la naqliyay ✓

v.-root: have ~ possess

waa la naqliyay ✓

1

(Leeb-ka)

2

Ul yar oo dhuuban oo afka bir fiiqani kaga jirto oo qaansada laga gano; gamuun.

waa la naqliyay ✓

1

leeb¹: m.l (-bab, m.l) Ul yar oo dhuuban oo afka bir fiiqani kaga jirto oo qaansada laga gano; gamuun.

2

leeb²: m.l (-bab, m.l) (xisaab) Teed kasta oo tiro ah lehna hal dhinac u tax ama hal joog u tax.

waa la naqliyay ✓

1

leeb¹: m.l (-bab, m.l) Ul yar oo dhuuban oo afka bir fiiqani kaga jirto oo qaansada laga gano; gamuun.

2

leeb²: m.l (-bab, m.l) (xisaab) Teed kasta oo tiro ah lehna hal dhinac u tax ama hal joog u tax.

waa la naqliyay ✓

Vector

waa la naqliyay ✓

Vector

waa la naqliyay ✓

m. n. arrow; vector {physics}

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) arrow (aarowf dart (daart) ~ gamuun

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qori yar oo af dhuuban oo xagga dambe baarrumo lagaga xidho oo qaansada laga rido laguna dagaallamo. Dadkii hore waxay ku ugaadhsan jireen ama ku dagaallami jireen leeb. Dh: gamuun.

waa la naqliyay ✓

1

cf: gamuun

2

de: arrow; [ext.] vector {physics}

3

lx: leeb

4

pd: (-ka Pl: leebab (ka))

5

ps: n4-m

6

key: leeb

waa la naqliyay ✓

سَهُم

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-fay, -ftay) Si tartiib ah carrabka wax u marin.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-fay, -ftay) Si tartiib ah carrabka wax u marin. m.f.dh, leefid.

waa la naqliyay ✓

v. lick

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) lick (lik). Ex: eey baa leefay; a dog has licked it

waa la naqliyay ✓

(fal) wax, carrabka ku tir; carrabka ku tiro. Malabka calaacasha ku tiixi oo leef.

waa la naqliyay ✓