leebo — Macnaha & Turjumaada

Birlab buuxda oo inta badan xaglo kala jeeda leh ee loogu isticmaalo furidda sanaadiiqda iyo wixii la xiriira.

waa la naqliyay ✓

1

(Eeba-da)

2

Waran yar; hooto; sallaaddi.

waa la naqliyay ✓

1

eebo¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Nooc ka mid ah warmaha yaryar oo la tuuro. 2. Balaayo.

2

eebo²: f.g3 (-btay, -batay) Magangelid (qof).

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Nooc ka mid ah warmaha yaryar oo la tuuro. 2. Balaayo.

waa la naqliyay ✓

f. n. arrow-head, spear-head; small spear

waa la naqliyay ✓

-eebada: (n) spear (spii·er) ~ waran, hooto

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) birta waranka afka kaga jirta ee wax turuqda ama jeexda. Aawadaabaa, eebo waran iyo, abley danantiyo, ul laysula dhacay. Dh: birwaran, murjin.

2

eebo -da: (magac, dhedig, keli) waran yar oo gaaban. Cawil, eebo ayuu libaaxii ku taagay. Dh: murjis, hooto, sallaaddi.

waa la naqliyay ✓

1

cf: hooto

2

de: arrow-head, spear-head; small spear

3

lx: eebo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: eebo

waa la naqliyay ✓

1

(Leeb-ka)

2

Ul yar oo dhuuban oo afka bir fiiqani kaga jirto oo qaansada laga gano; gamuun.

waa la naqliyay ✓

1

leeb¹: m.l (-bab, m.l) Ul yar oo dhuuban oo afka bir fiiqani kaga jirto oo qaansada laga gano; gamuun.

2

leeb²: m.l (-bab, m.l) (xisaab) Teed kasta oo tiro ah lehna hal dhinac u tax ama hal joog u tax.

waa la naqliyay ✓

1

leeb¹: m.l (-bab, m.l) Ul yar oo dhuuban oo afka bir fiiqani kaga jirto oo qaansada laga gano; gamuun.

2

leeb²: m.l (-bab, m.l) (xisaab) Teed kasta oo tiro ah lehna hal dhinac u tax ama hal joog u tax.

waa la naqliyay ✓

Vector

waa la naqliyay ✓

Vector

waa la naqliyay ✓

m. n. arrow; vector {physics}

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) arrow (aarowf dart (daart) ~ gamuun

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qori yar oo af dhuuban oo xagga dambe baarrumo lagaga xidho oo qaansada laga rido laguna dagaallamo. Dadkii hore waxay ku ugaadhsan jireen ama ku dagaallami jireen leeb. Dh: gamuun.

waa la naqliyay ✓

1

cf: gamuun

2

de: arrow; [ext.] vector {physics}

3

lx: leeb

4

pd: (-ka Pl: leebab (ka))

5

ps: n4-m

6

key: leeb

waa la naqliyay ✓

سَهُم

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dheddig, keli) ciyaar lagu jiboodo oo laga yaqaan degaanka wabiyada, gaar ahaan magaalaxeebeedyada koonfurta Soomaaliya ee Xamar, Marka iyo Kismaanyo.

waa la naqliyay ✓

nickname-m precise incision; cur, torn, break

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qof aad u dhoogsan oo wuxuu shiishaba la hela. Askari leebi ah ayaa loo dhiibaa waxa la tooganayo. Dh: shiishaar.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) lacag baad ah oo cid xaqdarro lagaga qaado. Xamar leejada taalla, ninkii aan ka xanaaqin, xaasid baan u aqaan. Dh: baad.

waa la naqliyay ✓

1

(Leela-da)

2

1. Qiiqu hadduu meel kore oo gudo ah ku ururo oo noqdo wax qiro leh, oo kolkol waxyaalo wargo la moodo ka soo laallaadaan.

3

2. Wixii biyuhu sidaas oo kale gebiyada iyo godadka gudohooda ugu sameeyaan: kolkol waxay yeeshan filgimmo dheerdheer oo waaweyn oo xagga dhulka u soo laallaada.

4

3. Xayaabo biyaha deggan korkooda ka samaysanta.

5

4. Cunnada la karshey oo qaboobaysa, xayaabo ama xuub dusha ama hoos kaga samaysma.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Xayaabada dusha ka fuusha cuntada la kariyo. 2. Xaafoodka kor fuula biyo in badan meel ku jirey; saaruq.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] muck; coagulated substance (at bottom of a pot); soot, smut; moss; mold ~ mould, rot

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) labeen cagaaran oo ku dhalata meel ay biyo ku raageen. Biyaha leelo ayaa qarisay. Dh: saaruq.

2

leelo-da: (magac, dhedig, keli) cuntada la karshey oo qabowday xayaabo ama xuub dusha ama hoos kaga samaysma.

3

leelo -da: (magac, dhedig, keli) wixii biyuhu gebiyada iyo godadka gudohooda ku sameeyaan: kolkol waxay yeeshaan filgimmo dhaadhdheer oo waaweyn oo xagga dhulka u soo laadlaada.

4

leelo -da: (magac, dhedig, keli) qiiqa meel kore oo gudo ah ku urura oo noqda wax qaro leh.

waa la naqliyay ✓

1

de: muck; coagulated substance (at bottom of a pot); soot, smut; moss; mold ~ mould, rot

2

lx: leelo

3

pd: (/da)

4

ps: n0-f-col

5

key: leelo

waa la naqliyay ✓

1

(Leexa-da)

2

1. Dabayl kacda oo cirka mudda.

3

2. (cayaar) xargo geedo isu dhow madaxyada loogu xiro, oo carruurtu fuusho oo isku ruxdo.

4

3.* Xargo iyo shabaag sidoo kale, inta geedo isu dhow labada madax loogu kala xiro, lagu kor seexdo.

waa la naqliyay ✓

1

leexo¹: m.dh 1. Dabayl dhacda oo cirka u kacda. 2. Ciyaar xarig geedo isu dhow labadiisa dacal lagu kala xiro oo carruurtu fuusho iskuna ruxaan. 3. Qallooc gala kurus geel.

2

leexo²: f.mg3 (-xday, -xatay) Jid lagu socday ka weecasho.

waa la naqliyay ✓

1

leexo¹: m.dh 1. Dabayl dhacda oo cirka u kacda. 2. Ciyaar xarig geedo isu dhow labadiisa dacal lagu kala xiro oo carruurtu fuusho iskuna ruxaan. 3. Qallooc gala kurus geel.

2

leexo²: f.mg3 (-xday, -xatay) Jid lagu socday ka weecasho. m.f.dh, leexasho.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. swing; hammock

2

leexo [feminine] n. cyclone, tornado, whirlwind, dust-storm

waa la naqliyay ✓

name-f swing; hammock; tornado, cyclone, whirlwind

waa la naqliyay ✓

1

-leexday / leexatay: (v) change your direction; turn (teen)-, divert (di-veert) ~ weeco

2

leexo: -leexada: (n) hammock (hamak)-, swing (iswing)-, seesaw (siisoo) ~ wiifow

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhinac u baydh; dhinacii loo socdey, meel aan ahayn, aad. Dh: baydh, weeco.

2

leexo -da: (magac, dhedig, keli) qalab iyo qaab dadka lagu ciqaabo oo faldembiyeedka lagaga gooyo ama qirashadiisa lagaga soo saaro.

3

leexo -da: (magac, dhedig, keli) qalab caruurtu ku ciyaarto oo ay isku lulaan. Cali maanta leexo ayuu ku ciyaaray. Dh: wiifow, siidhimiidhi.

4

leexo -da: (magac, dhedig, keli) qalab iyo qaab dadka lagu ciqaabo oo faldembiyeedka lagaga gooyo ama qirashadiisa lagaga soo saaro.

5

leexo -da: (magac, dhedig, keli) siigo wareegaysata oo aad cirka ugu sii fogaata. Jilaalka meel walba leexo ayaa lagu arkaa. Dh: dabayl.

waa la naqliyay ✓

s.m. faraq, dacalka dharka.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-btay, -batay) 1. Wax la bixinayo qaar la harid. 2. Wax fal xun ka celin.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-btay, -batay) 1. Wax la bixinayo qaar la harid. 2. Wax fal xun ka celin. m.f.dh, reebasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-btay, -batay) 1. U x.: wax u turid. 2. U x.: wax u xilasho.

waa la naqliyay ✓

(fal) u tudh oo ilmo kaa yar u cees. U xeebo carruurta. Dh: naxariiso. Li: aargooso.

waa la naqliyay ✓

-da: (magacwadareed) xaaxeeyada badda iyo meelo kale laga helo oo jaadad kala duwan leh. aleelo-da: (magac, dhedig, keli) qaalmaha yaryar ee ugubka ah. Dh: haleelo.

waa la naqliyay ✓

f. n. amoeba

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg ameebe.

waa la naqliyay ✓

1

de: amoeba {Eng}

2

lx: ameebo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: ameebo

waa la naqliyay ✓

1

(Areeba-da)

2

Naag aan gaari ahayn; basari; goonbaar.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Naag karti xun oo aan nadiifin karin jirkeeda, gurigeeda iyo wixi lamida; basari; baali; arraajo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Naag karti xun oo aan nadiifin karin jirkeeda, gurigeeda iyo wixi lamida; basari; baali; arraajo.

waa la naqliyay ✓

f. n. bad wife; slovenly woman, slob

waa la naqliyay ✓

-areebada: (n) slattern (slaateriy an untidy, dirty woman ~ baali, basari

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig; keli) naag aan gaari ahayn. Dh: basari, goombaar.

waa la naqliyay ✓

1

de: bad wife; slovenly woman, slob Opp: gaari

2

lx: areebo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

syn: arraajo, baali, basari

6

key: areebo

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Wax ceebi ku dhacday noqosho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Wax ceebi ku dhacday noqosho. m.f.dh, ceeboobid.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax ceeb ah samee; xushmad iyo wanaagba waa. Dh: kashifan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ugu dambaynta; dhammaadka. Dh: gebagebo.

waa la naqliyay ✓

nickname-m hand-cuffed (Italian)

waa la naqliyay ✓

-jeebbada: (n) handcuff (haandh kaf); cuff (kaf); manacle (maan-i kal) ~ katiinad

waa la naqliyay ✓

1

(Leedda-da)

2

Faras aan koore saarrayn oo la fuulo.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Faras la fuushanyahay oo aan koore saarnayn. 2. la-mid: leeddafuulid.

waa la naqliyay ✓

vl. n. bareback riding

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) fuulidda faras aan la heensayn. Leedda fuulkiyo, wiilyaw lahashadu, yaanay kula lumin.

waa la naqliyay ✓

1

de: bareback riding

2

lx: leeddo

3

pd: (/da)

4

ps: vn6-f

5

key: leeddo

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Wax dhinac u weecsasho. Tusaale: “Biyaha beerta u leexso”.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Wax dhinac u weecsasho. Tusaale: Biyaha beerta u leexso. m.f.dh, leexsasho.

waa la naqliyay ✓

v. turn something towards oneself

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax meel kale u socday, soo weecso. Biyaha maangadka leexso. Dh: weecso.

2

leexso: (fal) xoolo aad lahayn xaqdarro ku qaado. Dh: duwo, dhac.

waa la naqliyay ✓

1

de: turn s.t. towards oneself

2

lx: leexso

3

pd: (leexsaday)

4

ps: v3a=tr

5

key: leexso

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) (daawo) Hoore ka kooban, dawo, cusbo, fitimiinno, sonkor oo qof cunto qaadan waayey lagu mudo.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-btay, -batay) Kaftan iyo sheeko aan turxaan lahayn cid u jeedin. la-mid: jalbeebso.

waa la naqliyay ✓

v. be in the afternoon shade and talk ~ converse at length

waa la naqliyay ✓

(fal) hadal hufan ku haasaw.

waa la naqliyay ✓

1

a: jalbeebso

2

de: be in the afternoon shade and talk ~ converse at length

3

lx: jalbeebo

4

pd: (jalbeebtay)

5

ps: v3b=intr

6

key: jalbeebo

waa la naqliyay ✓

1

(Labeebya-da)

2

Qof xubnaha laga dhalo, kuwa laboodka iyo kuwa dheddiggu, ku wada yaalliin; labeeb.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: labeeb¹.

waa la naqliyay ✓

f. n. hermaphrodite

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) laanshaha astaamaha dhedigga iyo labka.

waa la naqliyay ✓

1

de: hermaphrodite Also plural form of: labeeb

2

lx: labeebyo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: labeebyo

waa la naqliyay ✓

1

(lee-)

2

(waa aan leeyahay, (lee(y)ahay), waa uu lee yahay, waa ay lee yihiin, waa aad leedahay, waa ay leedahay, waa aad leedihiin; waa aannu/aynnu lee nahay) wax lihi u yihiin; haysta; qaba.

waa la naqliyay ✓

1

de: have ~ possess Root form of lahow ~ leh

2

lx: lee

3

pd: \pd-

4

ps: v5b-root

5

see: leedahay, leedihiin, leenahay, leeyahay

6

key: lee

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: bayb.

waa la naqliyay ✓

m. n. pipe, tube

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. a device for smoking; pipe (paayp) ~ bayb. 2. pipe (paayp); tube (tuub) ~ tuubo

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) walax u samaysan sida cudhka kildhiga oo labo af leh, mid sigaarka gaandhada loo geliyo oo ka buuran afka kale, midna laga nuugo oo lagu cabbo sagaarka. Dh: biib.

2

beeb -ka: (magac, lab, keli) dhuun ama qasabad qaadda biyo, shidaal iyo wixii la mid ah. Dh: tuubo, tuumbo.

waa la naqliyay ✓

1

a: bayb {Eng}

2

de: pipe, tube

3

lx: beeb

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m

6

key: beeb

waa la naqliyay ✓

1

(Ceeb-ta)

2

Wax laga xishoodo; iin foolxun; ceebaal; xil.

waa la naqliyay ✓

m.dh Sharaf darro ka timaada fal ama hadal anshaxdarro ah oo qof ku kaco. la-mid: ceebaal.

waa la naqliyay ✓

m.dh Sharaf darro ka timaada fal ama hadal anshaxdarro ah oo qof ku kaco. la-mid: ceebaal.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] shame, disgrace

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) shame (sheeym); embarrassment (em-baares-ment); disgrace (dis-gareeys) ~ fuxshi

waa la naqliyay ✓

1

Vergogna

2

Shame

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax kaste oo bulshada dhexdeeda, dhaqan ahaan reebban oo la naco. Dh: ceebaal.

waa la naqliyay ✓

1

de: shame, disgrace

2

lx: ceeb

3

pd: (-ta Pl: ceebab (ka))

4

ps: n1-f, n4-f-abs

5

xe: Telling a lie is a shame.

6

xv: Arabic

7

key: ceeb

waa la naqliyay ✓

1

(Deeb-ta)

2

1. Dhir la gubey danbaskeed cad oo raggu timaha marsado oo ku caddaysto.

3

2. Geedo yaryar, (caws, nagaar kale) oo hadba inta dabka la saaro weelka caanaha gudihiisa lagu oomaarsho, si jeermigu u le'do.

waa la naqliyay ✓

1

deeb¹: m.dh 1. Caws weelasha lagu deebiyo, leh caleemo dhuudhuuban, ubax qodxo leh oo ka baxa bannaanada. 2. Dambas dhirta qaarkeed laga shido oo loo isticmaalo waxyaabo kala duwan sida dhayidda xoolaha, magdaynta hargaha iyo wixi lamida. 3. Dambas.

2

deeb²: fk. D.na: dabadeed, kaddib.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Caws weelasha lagu deebiyo, leh caleemo dhuudhuuban, ubax qodxo leh oo ka baxa bannaanada. 2. Dambas dhirta qaarkeed laga shido oo loo isticmaalo waxyaabo kala duwan sida dhayidda xoolaha, magdaynta hargaha iyo wixi lamida. 3. Dambas.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] wood-ash used as tanning agent ~ hair dressing

2

deeb [feminine] n. small plant species

waa la naqliyay ✓

1

(falkaabe) (~ na) dabadeed, kaddib.

2

deeb-ta: (magac, dhedig, keli) carro cad oo raggu timaha u marsadaan qurux iyo nadaafadba. Dugsiiye deeb ayuu timaha marsaday.

3

deeb -ta: (magac, dhedig, keli) dhogor ka bixinta lagu sameeyo harag iyada oo la adeegsanayo dhir kulul iyo danbas la isku daray si loo dhigo idiin. Haraggii ridu weli deeb buu ku jiraa.

waa la naqliyay ✓

Jatropha tropaeolifolia 20

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax ad leedahay daranyada ka dhabo. Tukaankaaga tuugada ka eego. Dh: ilaasho.

2

eego: (fal) wax ad cid kale kala wareegeyso inuu xun yahay iyo in kale, iska fiir. Gaadhiga aad iibsanayso eego. Dh: hubso.

3

eego: (fal) waxyaabo badan mid ka dooro.

waa la naqliyay ✓

1

(Eela-da)

2

Deero.

waa la naqliyay ✓

m.dh Deero.

waa la naqliyay ✓