laynlayn

(Ladnayn-ta)

Wax ladan ka dhigid.

m.f.dh eeg ladnee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xaaladdiisa wanaajin oo wax ka beddelid. Dh: wanaajin. Li: xumayn.

-ka: (magac, lab, keli) seerseer uskag ah oo dhar ku yaalla; barabaro subag ah oo maro ku yaalla.

-ta: (magac, dhedig, keli) farxad iyo niyadsami lala birinbirgoodo. Raxmaddii Allaa da'doo raynrayn ayaa lagu jiraa.

m.f.dh eeg laqanyee.

-ta: (magac, dhedig, keli) laqanyo ku ridid; liidaanyayn; ladaadyeyn.

-ta: (magac, dhedig, keli) xoolaha intal hayinka ah ee gaanka horkacda. Mayalwaynta iyo aarankiyo goolka murugaystay. Dh: horwayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) waran ku dagaallamid.

(Labacanlayn-ta)

Si labacanle ah wax u cunid, u boobid; xagga iyo xaggaba ka qaadid.

m.f.dh eeg labacanlee. la-mid: labacanlays.

-ta: (magac, dhedig, keli) labada can ba wax ku cunid oo aad u boobid oo dhinac walba ku calalin. Dh: labacanlays.

vl. pron., neg. we [incl.] ... not

(v) [; 'gative with ma] we ... not. Ex ma aynan arag; we didn't see. 1a aynan maqal; we didn't hear

de: we [incl] ... not = aynu + aan

lx: aynan

ps: vpro + neg

key: aynan

(suffix): we were doing. Ex: waan soconaynay; we were walking. Waan maqlaynay: we were listening. Waan cunaynay; we were eating.

pron., pro: someone ... us [incl.]

de: someone ... us [incl] = la + ina

lx: layna

ps: pro + pro

key: layna

de: we were doing (X)

lx: -aynay

ps: v1-1pl-ppgr

xe: we were eating

xv: -aynnay ~ -eyney

key: -aynay

(Aanayn-ta)

Aano ku raadin ama darteed wax ku yeelid.

m.f.dh eeg aanee.

-ta: (magac, dhedig, keli) «u ~» fal cid kale u tiirinta, si loo muujiyo in uu sababtiisa lahaa. Aanaynta gabay fidnadeed oo aanay lahayn Caasha, waa xadgudub loo gaystay xuquuqda qoraalka.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel geedo leh ka jirid oo ban ka dhigid. Dh: daleedayn.

banayn -ta: (magac, dhedig, keli) meel xidhan furid. Dh: bannayn.

(Dalayn-ta)

1. Dal ka dhigid.

2. Qurxin; dheehid; jalayn.

3. Aqal, kd., meelo ka banbannayn, si neecawda iyo iftiinku u soo galaan; neecaabin; khalfado u furid.

m.f.dh eeg dalee.

-ta: (magac, dhedig, keli) aqal iyo wixii la mid ah, in meel laga banneeyo si iftiin iyo neecawba uga soo galaan.

dalayn-ta: (magac, dhedig, keli) qurux u yeelid oo midabayn. Jawaabaha duxdoodii, adigaa daleeyoo, dahaadhkii ka qaadaye.

dalayn -ta: (magac, dhedig, keli) hadhayn ama dadid. Dalaynta waababku dhib kuma laha Suge oo waa nin dheer. Dh: hadhayn. Li: qaawin.

(Danayn-ta)

Dan u gelid; dan u yeelasho.

m.f.dh eeg danee.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax u soo jeedid iyo fiiro u yeelasho.

-da: (magacwadareed) dadka inta aan hanti badan haysan. Danlaydu waa, magadaa madhergaan! Li: qani.

(tilmaame) lax sinta ama dhinac madow. Laxda iyo naysheeduba way daylan yihiin. Dh: galaalan.

m.f.dh eeg fanee. la-mid: fanaysi, fangelin, fangelis.

(tilmaame) caafimaad qaba oo wanaagsan.

(Galayn-ta)

1. Gal u yeelid; dahaar u samayn.

2. (cayaar: shax, kd.) gal geyn.

m.f.dh eeg galee.

-ta: (n) envelopment (enva-loop ment)-, the act of covering or encasing

-ta: (magac, dhedig, keli) waraaq, kitaab ama wax kale, gal u yeelid; meel la geliyo u samayn. Golxadka galaynta ayaa lagu sidan karaa.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax hayl lagu suntay ahaansho.

m.dh la-mid: jalaysiin.

1. Meel kore suran.

2. Aan weli iman ama soo degin.

3. (arrin) aan weli wax laga qaban; laaban; heehaaba haya; danbeeya.

laalan¹: f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) Wax meel kore saaran noqosho.

laalan²: f.mg4 (-lnaa, -lnayd) 1. Wax meel sare la saaray ahaansho. 2. Arrin aan go'aan laga gaarin ahaansho. 3. Sharci wax la baaba'shey ahaansho.

laalan¹: f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) Wax meel kore saaran noqosho. m.f.dh, laalmid.

laalan²: f.mg4 (-lnaa, -lnayd) 1. Wax meel sare la saaray ahaansho. 2. Arrin aan go'aan laga gaarin ahaansho. 3. Sharci wax la baaba'shey ahaansho. m.f.dh, laalnaan.

der. [adjective] high up, on top; dangling down, clinging, suspended; not yet resolved, in suspense

-laallaa / laalnayd: (adj) 1. pendent (peendhant); hanging down ~ laallaadsan 2. awaiting conclusion or confirmation; pending (peending)

Sospeso

Supended

(tilmaame) wax meel sare saaran. Dhagax geed ku laalan ayaa ku soo dhacay.

laalan: (tilmaame) talo dib u dhacday; hadhsan.

de: high up, on top; dangling down, clinging, suspended; [fig.] not yet resolved, in suspense

lx: laalan

pd: (laalnaa)

ps: adj-der

key: laalan

-da: (magac, dhedig, keli) meel haadaan ah; jar aad u dheer, meel qaw ah. Laandaaqa geeluba, laantii jarka u dhaw, intuu laac isleeyahay, saw laalayda kama dhaco. Dh: jar, haadaan, garbo, qaw, waraar, gebi, laalley.

(Labayn-ta)

1. Labo ka dhigid.

2. Ilmo lab dhalid.

3. Tallamid; shakiyid.

m.f.dh eeg labee. la-mid: labays.

vl. n. masculinization {grammar}

-ta: (magac, dhedig, keli) labo ka dhig.

labayn -ta: (magac, dhedig, keli) labood dhalid. Dh: labays.

labayn-ta: (magac, dhedig, keli) tallamid ama go'aan ka shakiyid. Dh: labays.

labayn -ta: (magac, dhedig, keli) tiro markii hore hal ahayd, labo ka dhigid. Dh: labays, abadel.

de: masculinization {grammar} (a feature of the Somali noun)

lx: labayn

pd: (-ta)

ps: vn0-f

see: labee

key: labayn

(fal) qof kale xaaladdiisa wanaaji oo wax ka beddel. Dh: ladnaysii, wanaaji.

(Lafayn-ta)

Lafaha madaxa jebin.

m.f.dh eeg lafee.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, madaxa dhaawac ka gaadhsiin. Dh: lafays.

m.dh (botani) Midho jiidh leh oo ka yimaada hal ama dhowr kaarbal oo isku dhalaalay oo leh mid ka mid ah iniiyaha badan. Iniiyaha waxa ku daboolan qolof adag oo ah gudo midheedka midhaha. Tus.: qumbe.

m.dh (botani) Midho jiidh leh oo ka yimaada hal ama dhowr kaarbal oo isku dhalaalay oo leh mid ka mid ah iniiyaha badan. Iniiyaha waxa ku daboolan qolof adag oo ah gudo midheedka midhaha. Tusaale: qumbe.

v., neg., simple past tense: had not, did not have

lahayn v., pl., simple past tense: we had ~ owned something

lahayn v., pl., simple past tense: we said ~ were saying

lahayn v., pl., -aux: we would (have) [conditional]

lahayn v., neg.-aux: would not (have) [negative conditional]

(v) we used to have. Ex: gaari baan lahayn; we used to have a car

m.dh la-mid: layliyid.

(Malayn-ta)

Maanka wax ka fiirin, wax gelin, wax ku hayn; awaalid; fakarid; moodid; u qabid; u qaadasho.

m.f.dh eeg malee.

-ta: (n) the act of thinking; thought (thoot) malo

-ta: (magac, dhedig, keli) malo ama talo lagu meel maro keenid. Dh: arrimin, hoggaamin.

malayn-ta: (magac, dhedig, keli) wax aan la hubin si u suurayn oo u mala'awaalid. Dh: malays qiyaasid. Li: hubid, ogid.

-ta: (magac, dhedig, keli) nal iftiima ku xidhid.

m.f.dh eeg qalee. la-mid: qalays.

-ta: (magac, dhedig, keli) hab loo kariyo faxfaxa oo ah in hilibka biyo yar iyo khudrad la isku kariyo oo la isku shiilo inta aan biyaha maraqa lagu darin. Dherigu qalayn badan ayuu doonayaa. Dh: qalays.

(Salayn-ta)

Wax sal leh ka dhigid; sal u yeelid; meel qabadsiin.

m.dh eeg salee. la-mid: salays.

-ta: (magac, dhedig, keli) hadal, sal u yeelid.

salayn-ta: (magac, dhedig, keli) weel iyo wax la mid ah, meel uu ku fadhiisto u yeelid. Dh: saldhig.

/wey-ley/ (v) joojin (istaajin, celin).

-ta: (magac, dhedig, keli) wax saabuun lagu maydhay biyo nadiif ah saabuunta kaga saarid. Dh: xallayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) kolka xanuun la dareemo, ereyga 'aax' ku celcelin.

-ta: (magac, dhedig, keli) samaynta sanqarta 'bab' oo tilmaamaysa wax xoog iyo dhakhso wax kale loogu dhuftay, iskana soo daba noqday. Ma ul buu derbiga la dhacayaa, bablayntu waa maxay?

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg bacbaclayn.

m.f.dh eeg ballee. la-mid: ballaysimo, ballaysin, billayn, billaysimo.

-ta: (magac, dhedig, keli) cunug afartanbaxay gardaadin; tunka ku qaad oo la warwareegid. Ballaynta cunugga Buraale bootin dheere u daaya. ballays -ka: (magac, lab, keli) cunug afartanbaxay gardaadistii; tunka ku qaadis oo la warwareegis. Ballayska cunugga berri baan ka dhigay.

(Bannayn-ta)

Waxa ku gudban ka wareejin; bannaan ka dhigid; furid; jideyn; sharciyayn.

m.f.dh eeg bannee. la-mid: bannaanayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel furid oo wax ku awdan ka qaadid. Kol hadduu dhulku gabaw yahay maxaad bannaynta daaqadda ku fali? Dh: furid, fasixid. Li: xidhid, awdid, oodid.

bannayn-ta: (magac, dhedig, keli) meel, geedo iyo dhirba ka gurid. Dh: bannaanayn.

bannayn-ta: (magac, dhedig, keli) qaanuun ahaan wax bannaan ka dhigid oo sharciyayn.

bannayn -ta: (magac, dhedig, keli) weel wax ku jireen madhin oo faaruqin.

bannayn -ta: (magac, dhedig, keli) (u ~) wax lagugu soo ganay ama tuuray u bannayntii.

(Baslayn-ta)

Si basle ah, baadi ama wax kale, u raadin.

m.f.dh eeg baslee. la-mid: basle (3).

-ta: (magac, dhedig, keli) nooc orodka ka mid ah oo gucle u eg oo si qaabxun wax loo raadgoobo.

m.f.dh eeg caanee.

-ta: (magac, dhedig, keli) cunto, shaah iyo la mid ah, caano ku darid.

-ta: (magac, dhedig, keli) si isdulsaarid ah u rassayn. Dh: callays.

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax cayilay ahaansho. la-mid: cayillan.

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax cayilay ahaansho. m.f.dh, cayilnaan. la-mid: cayillan.

(tilmaame) mid naxsan; qof ama noole kale oo aad u buuran; qof aad u shilis.

(Caynaan-ka)

Labada suun oo muquufka xakamaha labada dhinac kaga kala xiran, oo faraska lagu duwdumo.

m.l.u Suun xakamaha labadiisa dhinac ku xiran oo gammaanka lagu dudduwo laguna joojiyo.

m.l.u Suun xakamaha labadiisa dhinac ku xiran oo gammaanka lagu dudduwo laguna joojiyo.

m. n. reins (on a horse)

-ka: (n) rein (reeyn); reins ~ xakame

magaca loo baxsho wiil laga filayo inuu noqdo taliye iyo hoggaamiye ummadeed.

-ka: (magac, lab, keli) labada xadhig ee muquufka xakamaha labada dhinac kaga kala xidhan oo faraska lagu duduwo. Dh: waftog.

Loox ama bir afar-gees ah oo labo dhaban u ballaaran ee toox le'eg tan miisaanka tamaashada oo toobiyaysa qiyaasidda tamaashada.