layeele
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
layeele
m.l (naxwe) Magaca tilmaama qofka ama shayga uu ku dhaco falka yeeluhu sameeyo. Tusaale: “Saynab waraaq ayay qortay”.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
layeele
m.l (naxwe) Magaca tilmaama qofka ama shayga uu ku dhaco falka yeeluhu sameeyo. Tusaale: Saynab waraaq ayay qortay.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
layeele
m. n. object {grammar}
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
layeele
-ha: (magac, lab, keli) cid wax loo geystay. Dh: dhibbane. Li: yeele.
layeele -ha: (magac, lab, keli) naxwe ahaan, weedh dhammays tiran inta u taagan waxa yeeluhu falay.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
layeele
bw: yeel
de: object {grammar}
lx: layeele
pd: (/ha)
ps: n7-m
syn: lafale
key: layeele
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
fal
fal¹: m.l (-lal, m.l) 1. Wax qabad; samays. 2. Ficil. 3. Sixir. 4. la-mid: falid.
fal²: m.l (naxwe) Qayb ka mid ah koox naxweedda isbedbeddesha, waxayna tilmaantaa wax la sameeyo ama wax la ahaado. Tusaale: “Guuleed wuu yimid”, “Sucaad way kortay”. F. gudbe: waxaa lagu magacaabaa fal u baahan layeele toosan si uu u hawlgalo sida “arag”, “cun”, “taabo”. Tusaale: “Sabriye ayaa tufaaxa cunay”; f. magudbe: fal aan oggolaanayn in uu si toos ah u yeesho layeele sida “soco”, “buub”, “weynow”. Tusaale: “Ismahaan baa soo socota”, “Ismahaan baa u soo socota dugsiga”; f. sifo: waxaa jira falal aan muujinayn waxa uu qabto yeeluhu, balse muujiya xaaladda uu ku suganyahay iyo sifadiisa; falalkani waxay mar waliba ay ku tiirsanyihiin fal “ahaansho”. Tusaale: “Gabadhu way wanaagsantahay”.
fal³: f.g1 (-alay, -ashay) 1 . Wax samayn. Tusaale: “Arrintan anigaa falay”. 2. Wax sixrid. 3. Beer qodid. Tusaale: “Beertii baan soo falay”. 4. Dhul bannayn. Tusaale: “Ciisaa dhabbe falay”. 5. Harag jilcin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gudbe
gudbe¹: m.l Qof tartan ama imtixaan ku guuleystay.
gudbe²: m.l.kh (naxwe) G. ah: fal wax qabadkii u tallaabo wax kale ama yeele iyo layeele u baahan. Tusaale: “Cali baa aqalkii dhisay”.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
horyaale
m.l (-layaal, m.l/dh) (naxwe) Curiye aan doorsoomin oo hawshiisu tahay in layeele dadban uu qabadsiiyo falka weerta. Tusaale: “Safiya baa salligaas ku tukatay”.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
i
i¹: m.dh (i') Xarafka sagaalaad ee alifka Soomaalida.
i²: mu.dhm.ly Magacuyaal layeele oo tilmaamaya qofka koowaad ee kelida ah, oo laga hadlaayo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
idin
idin¹: mu.dhm.ly Magacuyaal layeele oo tilmaamaya qofka labaad ee wadarta ah, oo lala hadlayo. Tus.: “waan idin arkay”.
idin²: mu.eb la-mid: idinka.
idin³: m.l la-mid: idan¹ (2).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
in
in¹: m.dh 1. (ino, m.l) Xoogaa, qaar, wax aan badnayn; wax; tiro. 2. Qayb, cad. 3. Waqti, goor. 4. Xag, meel, kob. 5. Inna: waxna.
in²: xi. 1. Eray lagu xiriiriyo weer dhammaystire ah (weer yeele ah, weer layeele ah iyo wixi lamida). Tusaale: “In uu imaanayaa waa hubaal”, “Waxaan doonayaa in aan tago”, “Magaaladii buu u tegey in uu dawo soo iibsado”. 2. Eray lagu xiriiriyo weer waqtiley, haddii. Tusaale: “Bal inaan eegi karo aan soo durko”, “Weyddii bal inay fog tahay”. 3. Inta: erey lagu xiriiriyo weer waqtiley ah. Tusaale: “Inta aan soo noqonayo”, “Ninku wuu hadlaa intii uu ka noogo”. 4. Waa intaas: malaha, waxaa suuraggal ah in. Tusaale: “Waa intaasuu yimaadaa ee cunto meel u dhig”.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ina
mu.dhm.ly Magacuyaal layeele oo tilmaamaya qofka koobaad ee wadarta ah, oo aan kuwa lala hadlayaa ku jirin. Tus.: “Ninku waa ina wada arkay ee maxaynu samaynaa?” la-mid: inna³.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
is
is¹: m.l Iskayga, iskaaga iyo wixi lamida: qof laftiisa, nafta tiisi ah iyo wixi lamida.
is²: mu.dhm.ly 1. magacuyaal layeele oo falka ku celiya falsameeyaha, taasoo macneheedu yahay in yeelaha iyo layeeluhu isla mid yihiin. Tusaale: “Cali ayaa is faanshay”. 2. magacuyaal layeele oo dhacdada falka wadaajiya dhowr ruux ama waxyaalo kale. Tusaale: “Labadoodu waa is waayeen”.
is³: e.d Erey xoolaha lagu yiraahdo kolka la doonayo inay dib u noqdaan ama leexdaan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
kaa
kaa¹: mu.ti.l (kuwaas, w) la-mid: kaas¹.
kaa²: mu.dhm.ly Magacuyaal layeele oo tilmaamaya qofka labaad ee kelida ah. Tusaale: “Cali wargeyska ayuu iiga kaa qaatay”.
kaa³ (-kaa): dk.lh.l la-mid: kaaga².
kaa⁴ (-kaa): dk.ti.l la-mid: kaas².
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
kaayo
kaayo¹: mu.dhm.ly Magacuyaal layeele oo tilmaamaya qofka koowaad ee wadarta ah, oo kuwa lala hadlayaa aysan ku jirin. Tusaale: “Waa isku kaayo mid”. la-mid: kayo¹.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
kay
kay¹: mu.dhm.ly Magacuyaal layeele ee tilmaamaya qofka koobaad ee kelida ah. Tusaale: “Waa isku kay mid”.
kay²: f.g1 (kaayay, kayday; kaayi) la-mid: kaay².
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
keen
keen¹: mu.dhm.ly Magacuyaal layeele ee tilmaamaya qofka koowaad ee wadarta ah oo kuwa lala hadlayaa ay ku jiraan. Tusaale: “Cali baa isugu keen yeeray”.
keen²: f.g1 (-nay, -ntay) 1. Wax meel durugsan yaal meel dhow u soo qaadid. 2. Cid wax u dhiibid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
kiin
kiin¹: mu.dhm.ly Magacuyaal layeele ee tilmaamaya qofka labaad ee wadarta ah. Tusaale: “Wuu iga kiin waday”.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ku
ku¹: mu.dhm.ly Magacuyaal layeele oo tilmaama qofka labaad ee kelida ah, oo lala hadlayo.
ku²: mu.ac.l (kuwo, w) Magacuyaal aan cayinnayn oo lab ah oo cid ama wax maqan tilmaamaya. Tusaale: “Maanta ku aan isku fasal ahayn baan arkay”.
ku³: h (naxwe) Qurub la isticmaalo falka bidixdiisa: a) qurub la xiriira wax ama meel gudohooda fal uu ka dhacayo. Tusaale: “Biyaha weelka ayay ku jiraan”; b) qurub la xiriira wax ama qof uu fal taabanayo. Tusaale: “Kursigii ayuu ku fadhiyaa”, “Xarigga geedka ku xir!”; c) qurub la xiriira wax wax lagu qabsado. Tusaale: “Qalinka wax ku qor!”; d) ugu: qurubyo lagu cabbiro kalasarraynta. Tusaale: “Wiilasha asaga ayaa ugu wanaagsan”.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
magudbe
magudbe¹: m.l (-bayaal, m.l/dh) Qof imtixaan ku dhacay.
magudbe²: m.l (-bayaal, m.l/dh) (naxwe) Fal aan lahayn layeele.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
na
na¹: mu.dhm.ly Magacuyaal layeele oo tilmaamaya qofka koobaad ee wadarta ah, oo kuwa lala hadlayaa aanay ku jirin. Tusaale: “Idinkaa na siiyay buuggan”.
na²: xi. 1. (-na) Qurub lagu xiriiriyo laba tixood. Tusaale: “Dariishadda fur, nalkana demi”. 2. Xataa. Tusaale: “Waxa Guuled la siiyay Warfaana ha la siiyo”. 3. Midkoodna, mana. Tusaale: “Midkoodna ma imaan karo, qofna ma iman”, “Waxaan oo kale weligay ma arkin mana maqlin”.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
fal
fal¹: m.l (-lal, m.l) 1. Wax qabad; samays. 2. Ficil. 3. Sixir.
fal²: m.l (naxwe) Qayb ka mid ah koox naxweedda isbedbeddesha, waxayna tilmaantaa wax la sameeyo ama wax la ahaado. Tusaale: Guuleed wuu yimid
Sucaad way kortay. F. gudbe: waxaa lagu magacaabaa fal u baahan layeele toosan si uu u hawlgalo sida arag, cun, taabo. Tusaale: Sabriye ayaa tufaaxa cunay. f. magudbe: fal aan oggolaanayn in uu si toos ah u yeesho layeele sida soco, buub, weynow. Tusaale: Ismahaan baa soo socota, Ismahaan baa u soo socota dugsiga; f. sifo: waxaa jira falal aan muujinayn waxa uu qabto yeeluhu, balse muujiya xaaladda uu ku suganyahay iyo sifadiisa; falalkani waxay mar waliba ay ku tiirsanyihiin fal 'ahaansho'. Tusaale: Gabadhu way wanaagsantahay.
fal³: f.g1 (-alay, -ashay) 1. Wax samayn. Tusaale: Arrintan anigaa falay. 2. Wax sixrid. 3. Beer qodid. Tusaale: Beertii baan soo falay. 4. Dhul bannayn. Tusaale: Ciisaa dhabbe falay. 5. Harag jilcin. m.f.dh, falid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
gudbe
gudbe¹: m.l Qof tartan ama imtixaan ku guuleystay.
gudbe²: m.l.kh (naxwe) G. ah: fal wax qabadkii u tallaabo wax kale ama yeele iyo layeele u baahan. Tusaale: Cali baa aqalkii dhisay.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
horyaale
m.l (-layaal, m.l/dh) (naxwe) Curiye aan doorsoomin oo hawshiisu tahay in layeele dadban uu qabadsiiyo falka weerta. Tusaale: Safiya baa salligaas ku tukatay.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
i
(i') m.dh Xarafka sagaalaad ee alifka Soomaalida.
i: mu.dhm.ly Magacuyaal layeele oo tilmaamaya qofka koowaad ee kelida ah, oo laga hadlaayo.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
daryeele
-daryeelaha: (n) caretaker (keer-teey-kerf, custodian (kas-toodiyan) ~ xannaaeeye
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daryeele
-ha: (magac, lab, keli) ruuxa ka ilaalinaya inay dhibi iyo waxyeello gaadho noole ama wax kale. Dh: ilaaliye. Li: dayace.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
yeele
m.l (-layaal, m.l/dh) (naxwe) Magaca waafaqsan qaab sarfeedka falka weerta; fale.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
yeele
m.l (-layaal, m.l/dh) (naxwe) Magaca waafaqsan qaab sarfeedka falka weerta; fale.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
yeele
m. n. doer; subject {grammar}
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
yeele
-ha: (magac, lab, keli) cidda fal la seeyey ku kacday. Yeele wuu illoobaaye la yeelese ma illoobo.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
yeele
de: doer; subject {grammar}
initial: y
lx: yeele
pd: (/ha)
ps: n7-m
syn: fale
key: yeele
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
yeele
مبتدأ الجُمله، المُسْنَد إِلَيْهِ
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
bareele
-bareelaha: (n) [bareelayaal /bareelayaasha] stretcher (istreejar)
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
lamelle
lamelle, n.f. - Dabaqad balac yar oo dhalaalaysa oo miikaha ku dhex jirta macdanta qaarkood sida miika oo kale.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
layette
layette, n.f. - Dharka carruurta.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
halayeelo
(tilmaame) hawraarsan; waa yahay; waa tahay; way tahay.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dameerle
m. n. owner of a donkey
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dameerle
de: owner of a donkey
lx: dameerle
pd: (/ha)
ps: n7-m, n5b-m
key: dameerle
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daryeelo
(fal) wax aad leedahay, daranyada ka dhabo oo ilaasho. Dh: xaslo.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
flanelle
flanelle, n.f. - maro khafiif ah oo suuf ah,
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
laquelle
laquelle, pron.rel. - Tee
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
laterale
agg. - dhinaceed.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
saameele
-ha: (magac, lab, keli) qofk wax ku leh dhibbato dhacaysa, qof saami ku leh dhib.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
waryeelo
f.mg3 (-eeshay, -eelatay) Ku w.: wax yar oo aan nafac lahayn ku eedoobid.
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
DABA-YEELE
(Dabeyele) N Reseda amblycarpa Fres. Resedaceae.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Hallayeelo
(Hallayeela-da)
Hawraarsan; waa yahay; waa tahay.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
hallayeelo
f. n. agreement, assent
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
hallayeelo
de: agreement, assent
lx: hallayeelo
pd: (/da)
ps: n6-f
key: hallayeelo
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
laba'eefle
-ha: (magac, lab, keli) walaxda leh astaamaha asiidha iyo kuwa beyskaba. Ereygan waxa sida caadiga ah loo adeegsadaa ogsaydhada iyo haydarogsaydhada biraha sameeya ayoonnoo togan iyo ayoonnoo kakan oo taban labadaba.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
laba-eefle
m.l (-layaal, m.l/dh) (kiimika) Walaxda leh astaamaha asiidha iyo kuwa beyskaba. Ereygan waxa sida caadiga ah loo adeegsadaa ogsaydhada iyo haydarogsaydhada biraha sameeya ayoonnoo togan iyo ayoonnoo kakan oo taban labadaba.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
laba-eefle
m.l (-layaal, m.l/dh) (kiim.) Walaxda leh astaamaha asiidha iyo kuwa beyskaba. Ereygan waxa sida caadiga ah loo adeegsadaa ogsaydhada iyo haydarogsaydhada biraha sameeya ayoonnoo togan iyo ayoonnoo kakan oo taban labadaba.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
waxyeellee
f.g2 (-leeyay, -laysay) Cid waxyeello gaarsiin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
waxyeellee
f.g2 (-leeyay, -laysay) Cid waxyeello gaarsiin. m.f.dh, waxyeellayn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
waxyeellee
v. harm, hurt, do harm to, inflict damage upon
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
waxyeellee
-yey / waxyeelleysay: (v) do harm; cause pain; mess up; persecute (peer-si-kiyuut); victimize (vik-ti-maayz); afflict (a-fi-likt) ~ hallee, dhaawac, wiiq
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
waxyeellee
(fal) eeg waxyeellay.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
waxyeellee
de: harm, hurt, do harm to, inflict damage upon
initial: w
lx: waxyeellee
pd: (waxyeelleeyey)
ps: v2b=tr
key: waxyeellee
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
laye
(xidhiidhiye) waxa la yidhi; kuye. Laye Soomaalidu geela gaal bay odhan jireen. Dh: leye.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
leel
m. n. night
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
leel
bw: Arabic
de: night
lx: leel
pd: (-ka Pl: leelal (ka))
ps: n4-m
key: leel
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Yeel
Yeel: 1. (Yeel-ka) a) Alaabada hawsha lagu qabto, siiba tan xoolaha lagu shubo wadajirkeed. b) Fal; falaad.
2. (Yee-sha) Jaad xargaha ka mid ah.
Yeel-: — (yeelkay, yeelkiis, yeelkood, ...).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
yeel
yeel¹: m.l (-lal, m.l) Qeeb ceel biyo looga cabbo sida wadaan, dawli iyo wixi lamida.
yeel²: m.l Y.-kay, y.-kaa: arrintay, arrintaa iyo wixi lamida.
yeel³: m.dh (-lo, m.l) 1. Xarig dheer oo loo isticmaalo awrta rariddeeda oo isaga gudba awrka dhinacyadiisa, dabagelisna leh. 2. Inta xarig ah ee ka samaysan harag.
yeel⁴: xi. (naxwe) Ha yeeshee (hayeeshee) ama hase yeeshee (haseyeeshee): ha ahaatee, laakiin.
yeel⁵: f.g1 (-eelay, -eeshay) 1. Cid arrin ama wax kale ka aqbalid. 2. Kab go'day samayn. 3. Wax samayntooda ku kicid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
yeel
yeel¹: m.l Y.-kay, y.-kaa: arrintay, arrintaa iyo wixi lamida.
yeel²: xi. (naxwe) Ha yeeshee (hayeeshee) ama hase yeeshee (haseyeeshee): ha ahaatee, laakiin.
yeel³: f.g1 (-eelay, -eeshay) 1. Cid arrin ama wax kale ka aqbalid. 2. Kab go'day samayn. 3. Wax samayntooda ku kicid. m.f.dh, yeelid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
yeel
v. act, do something (to someone); obey; cause; accept, grant
yeel: m. n. act, deed; doing, choice, option, business; equipment
yeel: [feminine] n. strap, leather cord
yeel: m. n. rope and water bag
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
yeel
-ay / yeeshay: (v) accept (ak-sept); admit (ad-mit); consent (/consent); agree (agrii); comply (kom-palaay) ~ aqbal, waafaq, oggolow
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
yeel
(fal) oggolaw oo fuli waxa lagu amro ama lagugula taliyo. Yeel wuxu waalidkaa ku faro. Dh: aqbal. Li: diid.
yeel: (fal) shay wax ka samee, wax ka dhig. Looxaanta miis ka yeel. Taladayada khayr Allow ka yeel.
yeel: (fal) kab kaa go'day dib iskugu tol. Yeel kabta oo kabayeyso.
yeel: (fal) cid wax u dhin; dhib gaadhsii. Intuu cadawgu ku yeelay adna yeel. Dh: dhibatee.
yeel -ka: (magacwadareed) agabka waraabka xoolaha oo wadaanta iyo dawliska ah. Xoolihii way arooreen yeelkiise waa laga tegey.
yeel-sha: (magacwadareed) agabka guryaha qaar ka mid ah gaar ahaan xadhkaha ka soohan ama tidcan saanta geela oo la xoodhiyey oo ka mid yihiin bayda, caynka iyo maraagga. Yeeshii reerka dacawaa ka cuntay.
yeel-sha: (magac, dhedig, keli) maddan saan ka tidcan oo muurka lagu heenseeyo. Dh: dhafar.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
yeel
فعل، عمل
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aleel
(Alee-sha)
Bocoosha iyo tammaanka jaad ka mid ah oo aan waaweyneyn; bocool; tammaan; laji: cangaleel.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
aleel
m.dh.u (-lo, m.l) Bocol yaryar oo xeebaha badaha laga helo oo weelasha lagu qurxiyo; laji.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
aleel
m.dh.u (-lo, m.l) Bocol yaryar oo xeebaha badaha laga helo oo weelasha lagu qurxiyo; laji.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
aleel
f. n., [collective] seashell species, small cowry shells
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
aleel
-aleesha: (n) seashell (siisheel) ~ angaleel, bacool
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aleel
-sha: (magac, dhedig, keli) xaaxeeyada badda oo jaadad kala duwan leh. Waxaa loo adeegsadaa qurxinta qalabka guryaha. Inta dun lagu taxo ayaa kuula ahaanna loo isticmaalaa. Habar dhaliwayday aleel ku waalatay. Dh: alalaxay, aleeloxaaxaa, olixaaxaa, bacool, tammaan, laji, cangalee.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
aleel
cf: bocool, laji
de: seashell sp., small cowry shells
lx: aleel
pd: (/sha)
ps: n1-f-col
key: aleel
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ameel
m. n. milk vessel
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ameel
bw: aameel
cf: dhakal, toobte, weel
de: milk vessel
lx: ameel
pd: (-ka)
ps: n2-m
key: ameel
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ayeen
(suffix): used to form the past continuous tense of verbs with pronoun they. Ex: way qoslayeen; they were laughing. way cayaarayeen; they were playing
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bayle
-ha: (magac, lab, keli) magac loo baxsho wiil maarriin furan ah. Bayle baryahan ma arag.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
hayee
(falkaabe) la yidhaa marka qof warramaya warka laga gurayo. Dh: haadda, haaye.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
kayle
m.l God dheer oo wixii ku dhacaaysan ka bixi karin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
labee
f.g2 (-beeyay, -baysay) Wax mid ahaa wax kale ku darid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
labee
f.g2 (-beeyay, -baysay) Wax mid ahaa wax kale ku darid. m.f.dh, labayn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
labee
v. give birth to a male child
labee v. double up
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
labee
-yey / labeysay: (v) be the second; make dual. Ex: yaa labeeyey? ; who will make it second?
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
labee
(fal) tiro markii hore mid ahayd labo ka dhig. Dh: lammad.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
label
/leybal/ (n) warqad ama calaamad yar oo lugu dhejiyo shay, si looga akhristo wuxu waxay yihiin (sida loo isticmaalayo iwm). e.g. I don't know what is in this bottle because it has no label. e.g. His neighbours labelled him a thief.
Eraybixinta Af Soomaaliga ee Hawlaha Wasaaradaha (Soomaali-Ingiriis-Talyaani) - Guddiga Af Soomaaliga [1972]
Label
lare; tilmaame
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
label
label, n.m. - marko (tilmaan).
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
ladle
/leydhal/ (n) malgacad weyn (qaaddo weyn oo dabo leh). e.g. a soup ladle.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
ladle
(or a vessel with a handle), n., dhuraa, qudda, -ihi, tebeda dara, -ihi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
lafee
f.g2 (-feeyay, -faysay) Lafta madaxa jebin.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
lafee
v. break ~ fracture someone's skull
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
lafee
de: break ~ fracture s.o.'s skull
lx: lafee
pd: (lafeeyey)
ps: v2b=tr
key: lafee
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
lapel
/lapel/ (n) kulleetiga jaakadda oo gadaal u laaban. (sida kuwa garabka gadaal ugu laaban)
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Laxle
(Laxla-ha)
Bahal yar oo shinnida u eg oo qaniinyo kulul; xoon.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
laxle
m.l.u (cilmiga naflayda) Xasharaad yaryar oo leh baalal iyo midab madow xigeyn ah, dhexdana u dhuuban oo qaniinyo kulul leh; xoon.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
laxle
m.l.u (cilmiga naflayda) Xasharaad yaryar oo leh baalal iyo midab madow xigeyn ah, dhexdana u dhuuban oo qaniinyo kulul leh; xoon.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
laxle
m. n. wasp
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
laxle
-laxlaha: (n) wasp (waasp); a bee-like insect ~ xoon