laydhi

Deflection

-da: (magac, dhedig, keli) dhinicii loo socdey ma ahee dhinac kale u kicid. Dh: weecad.

-ta: (magac, dhedig, keli) dawga ka leexin oo dhan u weecis. Baydhinta ka daa oo gaadhiga saanigaa eryo. Dh: baydhsiin.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhinicii loo socdey maahee dhinac kale u kicis.

-ta: (magac, dhedig, keli) eryid iyo fogayn. Dh: buubin, cayrin.

caydhin -ta: (magac, dhedig, keli) mid sabool ah oo aan wax haysan ka dhigid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg caydhin.

-ga: (magac, lab, keli) eeg caydhsad.

(fal) laydha isu dhig; hawo qaado. Dh: neecawso, layrso.

-da: (magac, dhedig, keli) nadiifin oo uskagga iyo foolxumada ka dhaqid. Dh: dhaqid, maydhis.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg maydhid. maydhitaan -ka: (magac, lab, keli) dhiqitaan oo nadiif ka dhigitaan. Dh: maydhniin, dhaqitaan.

-da: (magac, dhedig, keli) 'biyo iyo wixii la mid ah, si baahahsan, meel durugsan ama tigaal ah, ugu daadin; sayrid.

saydhid-da: (magac, dhedig, keli) biyo iyo wixii la mid ah, si baahahsan, meel durugsan ama tigaal ah, ugu daadin; sayrid.

saydhid-da: (magac, dhedig, keli) bahal, awr, iyo wixii la mid ah, micida ama afka, wax kale la gaadhid: sayrid: saydhis.

saydhid -da: (magac, dhedig, keli) bahal, awr iyo wixii la mid ah, micida ama afka, wax kale la gaadhid; sayrid; saydhis.

saydhid -da: (magac, dhedig, keli) qodax laan ku taal ama wax kale oo la mid ah, xoog u soo fakad oo wax kale ku dhicid, mudid; sayrid; saydhis.

saydhid -da: (magac, dhedig, keli) wax weel ku jira si baahsan u daadin.

-ta: (magac, dhedig, keli) si xoog leh oo baahsan u daadin; bilbilid; sayris.

-ta: (magac, dhedig, keli) 'mici' saydhid.

saydhis-ta: (magac, dhedig, keli) 'biyo, hadhuudh iyo wixii la mid ah saydhid.

m. n., [collective] sheep and goats; herd

-ga: (n) [plural] goats and sheep ~ ari

-da: (magac, dhedig, keli) beer ba'day wixii ka soo hadha oo ka baxa; beertu kolka ay ba'do inta yar ee ay soo saarto. Dh: ari.

adhi -da: (magac, dhedig, keli) jeegada inteeda madaxa ka tirsan oo dhakada sare iyo qadaadka ama mergaagga u dhaxaysa. Markii budka lagu dhuftay ayuu askarigu adhida u dhacay.

adhi -ga: (magacwadareed) erey kulmiya riyaha iyo idaha oo ka sooca ishinka 'geela iyo lo'da iwm'. Adhi maganti ma bariiyo. Dh: ari.

a: ari

cf: lax, orgi, ri', wan

de: sheep and goats; herd

lx: adhi

pd: (-ga)

ps: n2-m-col

key: adhi

Extention

(fal) (ku ~) wax kale ku xooji, wax kale ku adkee. Dh: lar, nud.

ladh -ka: (magac, lab, keli) wax gaabtay ama tabar yaraaday, gobol yar oo lagu lammaaneeyo si loo dheereeyo ama loo tayeeyo. Dh: lar, nud.

ladh -ka: (magac, lab, keli) wax soo labanoqda ama xusuus hibasho leh oo qof ku soo kacda. Dh: dacar, gunaad, doog, lar.

badhi¹: m.l la-mid: bari¹.

badhi²: m.dh (-iyaal, m.l/dh) (botani) Xubin (dhir) qaybta dhulka ka hoosaysa ah, taas oo u suurta gelisa inuu noolaado xilli abuur ilaa xilliga ku xiga. Badhidu waa xiddo isbeddel ku dhacay oo jirrid gaaban oo ballaadhan leh. Tusaale: “Basal”.

m.dh (-iyaal, m.l/dh) (botani) Xubin (dhir) qaybta dhulka ka hoosaysa ah, taas oo u suurta gelisa inuu noolaado xilli abuur ilaa xilliga ku xiga. Badhidu waa xiddo isbeddel ku dhacay oo jirrid gaaban oo ballaadhan leh. Tusaale: Basal. la-mid: bari²: (1).

f. n. buttocks; tail of sheep

(Badi) N, Og Chloris roxburghiana Schult. Gramineae.

N Enteropogon barbatus C.E. Hubb. Gramineae.

N Tetrapogon villosus Desf. Gramineae.

N Adenium obesum (Forsk) Roem. & Schult. Apocynaceae.

-da: (n) rump (ramp); buttocks (ba tek); posterior (paas tiiri yar)~ bari, dool

-da: (magac, dhedig, keli) baruurta subagga badan leh ee idaha dabada kaga taalla. Dh: bari.

badhi -da: (magac, dhedig, keli) cadka buuran ee noolaha badhkii kaga yaalla gadaal ee lagu fadhiisto. Badhida ayuu fin iga soo baxayoo, ma fadhiisan karo. Dh: bari, sal.

a: bari

de: buttocks; tail of sheep

lx: badhi

pd: (-da)

ps: n2-f

key: badhi

v. turn, move, change direction

-ay / tay: (v) move aside or turn direction ~ bayr

(fal) dhinac ama gees u leexo. Hablayahow dhanqankii ka baydhee, maad is badhqabataan. Dh: weeco, bayr.

baydh -ka: (magac, lab, keli) weel aan weynayn oo wax lagu qiyaaso waxna lagu cabbiro. Laba baydh oo burcad ah haddaad shiisho hal baydh oo miid ah ma noqdaan. Dh: afkulibidh, bayr, bidhiq.

a: bayr {N}

de: turn, move, change direction

lx: baydh

pd: (baydhay)

ps: v1=

key: baydh

f.g2 (-iyay, -isay) Neef la rarayo bayd ku xirid.

-da: (magac, dhedig, keli) badhaadhe iyo khayraad. Baqar lo' ah banaaxiga gu'gii baydi iyo raaxo. Dh: barwaaqo, hanti, hodan, badhaadhe.

m. n. poor person; the poor

-ah: (adj) poor (puur); impoverished (im-poovarishidh) ~ fakhri, cayr. —Syn: indigent, needy, impecunious, penniless, poverty-stricken, destitute

caydh -a: (n) the poor (da puur)

-a: (magacwadareed) dad aan xoolo lahayn; dad sabool ah. Li: hodan.

caydh -ka: (magac, lab, keli) dabaysha iyo dhibcaha weerarka la moodo ee roobka horaantiisa soo dhaca. Dh: cayr.

caydh: (tilmaame) mid ama wadar aan hanti lahayn.

a: cayr {N}

de: poor person; [pl] the poor

lx: caydh

pd: (-ka Pl: caydh (-a ~ -dha))

ps: n5-m

key: caydh

-ga: (magac, lab, keli) ilmo yar oo carruur ah. Curdankiyo markaasay dhintaan caydi korayaaye.

(Fadhi-ga)

1. (dad) salka oo dhulka lagu hayo iyadoo madaxa iyo dhabarku, toos xagga cirka ugu taagan yihiin, luguhuna ama laaban yihiin ama fidsan yihiin.

2. Dad koox ah oo arrin gaar ah inay ka taliyaan ama wax ka qabtaan loo magacaabay; meesha ay hawsha ku hayaan ama muddada ay hadba hawsha ku gudajiraan oo ka hadlayaan; shir; urur.

3. Dad badan ama xoolayow badan oo wada deggan.

4. (xoolo) boqol; tiro; wegen; kadin.

fadhi¹: m.l (-iyo, m.dh) 1. Qaabka iyo xaalada qof salka dhulka ku haya. 2.(-iyo, m.dh) Rug la degganyahay. Tusaale: “Fadhigeygu waa Afgooye”. 3. Lo' tiradeedu boqol gaartay. 4. Shir muhim ah. Tusaale: “Fadhigii shalay la galay go'aan wax-ku-ool ah ayaa ka soo baxay”. 5. Caano f. ah: caano garoor ah; eedaq. 6. Qolka f.ga: qol loogu taloggalay in la fadhiisto. 7. la-mid: fadhiyid.

fadhi²: f.mg1/2 (-iyay, -iday/isay; -iyi) 1. Salka meel dhigid. 2. Rasmi ahaan meel u degid.

fadhi¹: m.l (-iyo, m.dh) 1. Qaabka iyo xaalada qof salka dhulka ku haya. 2.(-iyo, m.dh) Rug la degganyahay. Tusaale: Fadhigeygu waa Afgooye. 3. Lo' tiradeedu boqol gaartay. 4. shir muhim ah. Tusaale: Fadhigii shalay la galay go'aan wax-ku-ool ah ayaa ka soo baxay. 5. Caano f. ah: caano garoor ah; eedaq. 6. Qolka f.ga: qol loogu taloggalay in la fadhiisto.

fadhi²: f.mg1/2 (-iyay, -iday/isay; -iyi) 1. Salka meel dhigid. 2. Rasmi ahaan meel u degid. m.f.dh, fadhiyid.

v. sit, be seated; be settled; reside; solidify

fadhi vl. n. conference, meeting; sitting; settlement

fadhi: -ga: (n) the act of sitting

fadhi -yey / say: (v) to serve as the agent for; represent (rep re-sent).

kal fadhi -ga: (n) conference (koon far ensi); meeting; session

fadhi -ga: (n) sitting room; living room ~ saalooto. Ex: laba qol iyo fadhi; two rooms and a sitting room

fadhi -ga: (n) couch (kow.j); sofa (soo/a); love seat (laav sift)

Seduta; sessione

Meeting: session

(fal) salka dhulka ku hay; ha sarajoogsan: ha kicin.

fadhi: (fal) negaw oo ha socdaalin; jog oo ha safrin.

fadhi -ga: (magac, lab, keli) salka oo dhulka lagu hayo iyada oo madaxa iyo dhabarku dusha marsan yihiin ama toos xagga cirka ugu taagan yihiin luguhuna ama laaban yihiin ama fidsan yihiin. Fadhi iyo fuud yicibeed la isla waa. Li: sarajoog

fadhi -ga: (magac, lab, keli) agabka lagu fadhiisto ee qolka nasashada.

fadhi -ga: (magac, lab, keli) ciidan badan oo meel deggan. Halkaa waxa deggan fadhi, Dh: ciidan.

fadhi -ga: (magac, lab, keli) tiro xoolaad oo boqol neef oo lo' ah gaadhaysa. Xoolaha meesi kasta boqolkiisu waa: geel - kadin, adhi - tiro, lo' - fadhi ama madax, gammaan - wegen. Dh: boqol, faji.

fadhi -ga: (magac, lab, keli) meel dad iskugu yimaadeen oo xaajo lagu hayo. Fadhi danbe ayaa loo ballamay. Dh: kulan, shir, urur.

fadhi -ga: (magac, lab, keli) dad ama xoolo faro badan oo wada deggan.

Saldho geed adayg jirridiis ah ee cuddadda la dul saaro.

magac loo baxsho wiil oohin iyo cabaad badnaa kolkii uu yaraa.

-a: (magac, dhedig, keli) dhaxan qabow oo roobka ku dhaafay soo celiyo. Dh: geydh.

gaydh -a: (magac, lab, keli) dareen cadho iyo ciil aan wax laga qaban karin ku dheehan yahay oo lala calaacalo.

(fal) meel hadhgal oo caddeedda ka gabbo. Dh: hadhgal, hari.

m.l (-ooyin, m.l) (fiisikis) Hummaagga oo yeesha iin-muuqaal, ayna sababtay, bikaaco ama muraayad xoodan. Haydh midabkeeda humaaggu waxa uu yeeshaa hariiryo midabaysan, taas oo ay ugu wacantahay hannaanka kala geddisan ee ay midabada kala geddisan u qalloocdaan.

m.l (-dooyin, m.l) (fiisikis) Hummaagga oo yeesha iin-muuqaal, ayna sababtay, bikaaco ama muraayad xoodan. Haydh midabkeeda humaaggu waxa uu yeeshaa hariiryo midabaysan, taas oo ay ugu wacantahay hannaanka kala geddisan ee ay midabada kala geddisan u qalloocdaan.

Aberation

f.g2 (-iyay, -isay) Wax kayd ahaan meel u dhigid.

f.g2 (-iyay, -isay) Wax kayd ahaan meel u dhigid. m.f.dh, kaydin.

v. store, reserve, preserve

-yey / say: (v) store (istoor); stockpile (istaakpaayl); reserve or deposit for future use

(fal) cunto, lacag iyo wax kale ba, meel ku ururi; kayd ahaan u dhig.

a: keydi

de: store, reserve, preserve

lx: kaydi

pd: (kaydiyey)

ps: v2a=

key: kaydi

(Laahi-ga)

(qof) aan waxba danayn; aan shiddeysneyn; aan is dhiba hayn; aan xilkas ahayn.

m.l (-iyo, m.dh) Qof aan wax xafidin; aan is dhibayn.

m.l (-iyo, m.dh) Qof aan wax xafidin; aan is dhibayn.

m. n. careless person

-ga: (magac, lab, keli) qof aan waxba danayn oo aan waxba shiddaysan ama aan isdhibin.

laahi -ga: (magac, lab, keli) qof aan wax xafidin oo madax'adag.

de: careless person Opp: xilkas

lx: laahi

pd: (-ga)

ps: n2a-m

key: laahi

-da: (magac, dhedig, keli) wax ladan oo soo fiicnaaday ahaan. Ladni ayaan kaga imid waalidkii. Dh: roonaansho.

ladni -da: (magac, dhedig, keli) xaalad dhaqaale oo wanaagsan ku jirid. Ladni ayuu qoyskayku ku jiraa maanta.

m.l (naxwe) Qaabka codeed ee astaan afeeddu ay leedahay, yacni ereyga qaabkiisa.

m.l (naxwe) Qaabka codeed ee astaan afeeddu ay leedahay, yacni ereyga qaabkiisa.

(tilmaame) wanaagga iyo hufnaanta ay cidi leedahay sida, nasabnimada iyo gobnimada.

-ka: (magac, lab, keli) in kol baabuur qaadi. karo. Lawdh niis ah soo shub. Dh: sefed, lawr.

(Layli-ga)

1. Waxbarista hore; carbis; tababbar.

2. (rati) aan weli rarkii baran; buubaal.

layli¹: m.l 1. Rati aan weli rar baran. 2. Tababbaridda qof loo tababbaro hawl gaar ah.

layli²: f.g1 (-iyay, -iday; -iyi) 1. Awr rar barid. 2. Cid tababbar siin.

m.l 1. Rati aan weli rar baran. 2. Tababbaridda qof loo tababbaro hawl gaar ah.

exercise

m. n. exercise, training; young camel being broken in

layli v. train, break in