Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Lamaddegaan-ka)

2

Dhul ballaaran oo aan biyo iyo dhir midna lahayn oo ama qafro ah ama bacad ku rogan yahay, oo aan dad iyo duunyo midna joogin kuna dhaqmi karin.

waa la naqliyay ✓

1

lamaddegaan¹: m.l (-nno, m.dh) Dhul ballaaran oo aan dhir iyo biyo midna lahayn, dad iyo duunyana ku dhaqmi karin.

2

lamaddegaan²: m.l (-nno, m.dh) (juqraafi) Dhul aan deegaani ka bixin oo roobka iyo qoyaanka kaleba ku yaryihiin oo aan qoyaanku si fiican u kaalmayn deegaanta lamaddegaan aan haba yaraatee deegaani ka bixin, ma aha caadi. Waxaa laga yaabaa in lamaddegaanku yahay mid uu caws aad u liitaa ka baxo ama dhir aad u liidataa. Waxaa jira lamaddegaanno dhawr nooc ah sida: lamaddegaan dhadhaabeed, lamaddegaan dhagaxeed, iyo lamaddegaan bacaadeed. Lamaddegaannada waxaa loo qaybiyaa labo nooc: lamaddegaannada kulaalayda iyo kuwa loolalka dhexe. Kawa kulaaleyda waxaa ugu caacsan tan Sahaara iyo tan Areebiya. Kuwe loolka dhexena waxaa ugu caansan midda Goobi iyo midda Turkistan.

waa la naqliyay ✓

1

lamaddegaan¹: m.l (-nno, m.dh) Dhul ballaaran oo aan dhir iyo biyo midna lahayn, dad iyo duunyana ku dhaqmi karin.

2

lamaddegaan²: m.l (-nno, m.dh) (juqraafi) Dhul aan deegaani ka bixin oo roobka iyo qoyaanka kaleba ku yaryihiin oo aan qoyaanku si fiican u kaalmayn deegaanta lamaddegaan aan haba yaraatee deegaani ka bixin, ma aha caadi. Waxaa laga yaabaa in lamaddegaanku yahay mid uu caws aad u liitaa ka baxo ama dhir aad u liidataa. Waxaa jira lamaddegaanno dhawr nooc ah sida: lamaddegaan dhadhaabeed, lamaddegaan dhagaxeed, iyo lamaddegaan bacaadeed. Lamaddegaannada waxaa loo qaybiyaa labo nooc: lamaddegaannada kulaalayda iyo kuwa loolalka dhexe. Kawa kulaaleyda waxaa ugu caacsan tan Sahaara iyo tan Areebiya. Kuwe loolka dhexena waxaa ugu caansan midda Goobi iyo midda Turkistan.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] uninhabited place, desert, wasteland

waa la naqliyay ✓

1

de: uninhabited place, desert, wasteland

2

lx: lamaddegaan

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-cmp

5

see: degaan

6

key: lamaddegaan

waa la naqliyay ✓

Desert

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) uninhabited region; desert (dhezart) ~ lama degaan

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhul ballaadhan oo aan biyo iyo dhir midna lahayn oo garfo ah.

waa la naqliyay ✓

m. n. (adj.): uninhabited place, desert; not habitable

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) uninhabited region; desert (dhezart) ~ lama-degaan

waa la naqliyay ✓

1

Deserto

2

Desert

waa la naqliyay ✓

1

de: uninhabited place, desert; [atr.] not habitable

2

lx: lama degaan

3

pd: (-ka)

4

ps: np-m

5

key: lama_degaan

waa la naqliyay ✓

(Hannas-ka) Meel xadaafiir ah; lamaddegaan; hawkar.

waa la naqliyay ✓

1

(Qaafila-da)

2

Dad badan oo geddisley ah ama Xaj u socda, oo iyagoo awri u raran tahay, wadajir ku maraya dal cabsi ah ama lamaddegaan; garawaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Tiin-ka)

2

1. Miro yaryar oo macaan badan oo gudaha ku leh gan ubax ah; waxay lee yihiin dalool yar oo uurka iyo afka isu haya; wax ka bisayldhaafi og, oo sidaas daraaddeed, waa la engejiyaa.

3

2. Geedka mirahaasi ka baxaan.

4

3. Geed dhulka kulul iyo lamaddegaannada ka baxa oo aan caleemo lahayn oo laamihiisu ka samaysan yihiin xubno bagbagafsan oo wada buruq ah oo korka iska saarsaaran oo qodxo ku wada rogan yihiin; wuxuu dhalaa miro qaabka ugaxda leh oo kolkay bislaadaan aad u guduudan oo iyagana qodxo ku rogan yihiin; qurcis; tiin-hindi.

waa la naqliyay ✓

m.l (-ddo/-dyo, m.dh) 1. Dhul bacaad buuxiye oo lamaddegaan ah. 2. Midab caddaan ah oo mid kale oo yari ku dhafanyahay oo geelu yeesho. 3. Meel kulul oo qorraxda hayso.

waa la naqliyay ✓

1

cawsley¹: m.dh 1. Dad caws qada. 2. Dhul caws keliya ka baxo.

2

cawsley²: m.dh (juqraafi) gobollada dunida ee degaankooda dabiiciga ahi uu ka koobanyahay caws; roobka ka da'a ma bixin karo kayn, isla markaas uu ka badanyahay midka ka da'a lamaddegaannada. Sidaas awgeed cawsleydu waxay ku dhacdaa dhulalka u dhexeeya kaymalayda iyo lamaddegaannada.

waa la naqliyay ✓

m.l (juqraafi) Wax dabayli keentay amase ku xidhan. Tuulimaad d. waa waxyaabaha ay dabayli qaadday ama ay dhigtay meel dhulka dushiisa ah waxaana ka mid ah dabayl tuul, bacaadka iyo tuulimaadyada lamaddegaannada.

waa la naqliyay ✓

m.l (juqraafi) Nooc ka mid ah lamaddegaanka, gaar ahaan Saxarada woqooyi Afrika. Lamaddegaanka h., dhulka dushiisu sida badan waxay ka kooban tahay dhadhaab qaawan, oo dabayshu ay ka qaadday bataaxda iyo boorka.

waa la naqliyay ✓

m.l (juqraafi) Dabayl xoog leh oo ka soo dhacda woqoogi-bari oo saamaysa galbeedka Afrika. Waxay si toos ah uga soo dhacdaa lamaddegaanka Saxara, waa kulayl, qallalayl, booryley - iyadoo sidaas u kulul una qallalan ayay haddana kala dillaacisaa jiridaha geedaha.

waa la naqliyay ✓

1

laas¹: m.l (-sas, m.l/-syo, m.dh) Ceel yar.

2

laas²: m.l (-sas, m.l/-syo, m.dh) (juqraafi) Bed lamaddegaanka bartamahiisa ku yaal oo biyaha laga helo agtood bacrin ah.

waa la naqliyay ✓

1

tog¹: m.l (-gag, m.l) Meel godan oo biyo mareen ah.

2

tog²: m.l (-gag, m.l) (juqraafi) Biyo mareen lama degaan kaa soo badanaa engegan, oo biyo leh kaliya xilli roob badan kaddib. Togaggu waxay guud ahaan ku baaba'aan lamadegaanka dhexdiisa, waxa laga yaabaa inay ka siilaabmaan lamaddegaanka laftiisa, ama dhalaalidda barafyada ee buuro fog.

3

tog³: f.g/mg1 (-gay, -gtay) 1. (f.g) Wax kala taagid. 2. (f.mg) Tog ku dhex socosho.

waa la naqliyay ✓

1

cawsley¹: m.dh 1. Dad caws qada. 2. Dhul caws keliya ka baxo.

2

cawsley²: m.dh (juqraafi) gobollada dunida ee degaankooda dabiiciga ahi uu ka koobanyahay caws; roobka ka da'a ma bixin karo kayn, isla markaas uu ka badanyahay midka ka da'a lamaddegaannada. Sidaas awgeed cawsleydu waxay ku dhacdaa dhulalka u dhexeeya kaymalayda iyo lamaddegaannada.

waa la naqliyay ✓

m.l (juqraafi) Wax dabayli keentay amase ku xidhan. Tuulimaad d. waa waxyaabaha ay dabayli qaadday ama ay dhigtay meel dhulka dushiisa ah waxaana ka mid ah dabayl tuul, bacaadka iyo tuulimaadyada lamaddegaannada.

waa la naqliyay ✓

m.l (juqraafi) Nooc ka mid ah lamaddegaanka, gaar ahaan Saxarada woqooyi Afrika. Lamaddegaanka h., dhulka dushiisu sida badan waxay ka kooban tahay dhadhaab qaawan, oo dabayshu ay ka qaadday bataaxda iyo boorka.

waa la naqliyay ✓

m.l (juqraafi) Dabayl xoog leh oo ka soo dhacda woqoogi-bari oo saamaysa galbeedka Afrika. Waxay si toos ah uga soo dhacdaa lamaddegaanka Saxara, waa kulayl, qallalayl, booryley - iyadoo sidaas u kulul una qallalan ayay haddana kala dillaacisaa jiridaha geedaha.

waa la naqliyay ✓

1

f.mg2 (-iyay, -isay) Luuqayn. m.f.dh, laaqin. laas¹: m.l (-sas, m.l/-syo, m.dh) Ceel yar.

2

laas²: m.l (-sas, m.l/-syo, m.dh) (juqraafi) Bed lamaddegaanka bartamahiisa ku yaal oo biyaha laga helo agtood bacrin ah.

waa la naqliyay ✓

1

tog¹: m.l (-gag, m.l) Meel godan oo biyo mareen ah.

2

tog²: m.l (-gag, m.l) (juqraafi) Biyo mareen lama degaan kaa soo badanaa engegan, oo biyo leh kaliya xilli roob badan kaddib. Togaggu waxay guud ahaan ku baaba'aan lamadegaanka dhexdiisa, waxa laga yaabaa inay ka siilaabmaan lamaddegaanka laftiisa, ama dhalaalidda barafyada ee buuro fog.

3

tog³: f.g/mg1 (-gay, -gtay) 1. (f.g) Wax kala taagid. 2. (f.mg) Tog ku dhex socosho. m.f.dh, togid.

waa la naqliyay ✓

s.m - lamaddegaan.

waa la naqliyay ✓

s.f. - Balli ku yaallo lamaddegaan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magacwadareed) dad badan oo geddisley ah ama xaj u socda, oo iyagoo awri u raran tahay, wadajir ku maraya dal cabsi ah ama lamaddegaan. Dh: qaafilo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dabayl xoog leh oo ka soo dhacda woqoogi bari oo saamaysa galbeedka Afrika. Waxay si toos ah uga soo dhacdaa lamaddegaanka Saxara, waa kulayl, qallalayl, boodhley iyadoo sidaas u kulul una qallalan ayay haddana kala dillaacisaa jiridaha geedaha.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) rag iyo dumar inta aan meherku isu qaban; dadka ay xaaraan tahay inay is guursadaan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) meel sare ka soo degitaan oo hoos uu dhaadhicitaan. Daaddegitaan ka hor buu inanku geedka ka soo dhacay. daaddehee: (fal) ilma yar socodka bar oo gacanta qaabo. Inantu yaanay kufine daadehee. Dh: daadihi.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: baaxaadegnaan.

waa la naqliyay ✓

m.l Bisha dadka muslimiinta ahi soomaan.

waa la naqliyay ✓

m.l Bisha dadka muslimiinta ahi soomaan.

waa la naqliyay ✓

f. n./m-time: ninth month of the Muslim lunar calendar, Ramadan fast

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) Ramadan (rama-daan). 1. the ninth month of the year in the Muslim calendar. 2. fasting Ramadan ~ soon

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) bisha barakaysan ee muslimiintu soomaan maalmaheeda oo dhan ee Quraan ku soo degay oo ah bisha 9aad ee Hijrada. Ramadaan ruux soomay Raxmaanku ha u naxariisto. Dh: soonweyne, soonqaad.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: ninth month of the Muslim lunar calendar, Ramadan fast

3

lx: Ramadaan

4

pd: (-ta ~ -ka)

5

ps: n2-f/m-time

6

syn: Soon

7

key: Ramadaan

waa la naqliyay ✓

1

(Aaddanaan-ta)

2

Ku abbaarnaan; toosnaan; ekaan; beegnaan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg aaddan³. la-mid: aaddanaansho.

waa la naqliyay ✓

Correspondence

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] alignment, parallelism; opposite; the fact of falling on a certain day, being due at a certain

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) «ka sii~> qof ama wax kale oo meel u sii jeeda ahaan.

2

aaddanaan-ta: (magac, dhedig, keli) (ku ~) (isku ~) ku beegnaanta iyo ku abbaarnaanta qof ama meel. Liiska isku aadanaanta kooxuhu wuu soo baxay. Dh: beegnaan, abbaarnaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: alignment, parallelism; opposite; the fact of falling on a certain day, being due at a certain time

2

lx: aaddanaan

3

pd: (-ta)

4

ps: n0-f-abs

5

key: aaddanaan

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) laadidda lafteeda. laadlaad: (fal) si isdaba joog ah; wax u laad: laad ku celceli.

waa la naqliyay ✓

1

(Lamafilaan-ka)

2

Kedo ah.

waa la naqliyay ✓

m.l L. ah: wax si kedis ah ku dhaca ama ku yimaad.

waa la naqliyay ✓

m.l L. ah: wax si kedis ah ku dhaca ama ku yimaad.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] surprise, something unexpected

waa la naqliyay ✓

ah: (adj) unexpected (an ikis paktidh); spontaneous (ispaan teeniyas); involuntary (in volanatari) lamafilaan; si kado ah u dhaca

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax aan maanka lagu hayn oo si kedis ah u dhaca. Dh: kusoobooddo.

waa la naqliyay ✓

1

cf: kedo

2

de: surprise, s.t. unexpected

3

lx: lamafilaan

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m-cmp

6

key: lamafilaan

waa la naqliyay ✓

m.l Rag iyo dumar inta aan meher isu qaban.

waa la naqliyay ✓

1

(Lamahuraan-ka)

2

Wax aan la'aantood lagu geli karin; aan la huri karin; aan laga fursan karin; (ama mahuraan).

waa la naqliyay ✓

m.l.kh Wax aan la'aantoodu la ahaan karin, aan la huri karin.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh Wax aan la'aantoodu la ahaan karin, aan la huri karin.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] indispensable thing, necessity

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) something indispensable; necessity (nasesati)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax aan laga fursan karin; wax kolley la samaynayo oo aan laga maarmayn. Lamahuraan waa caws jiilaal. Dh: mahuraan, lagamamaarmaan.

waa la naqliyay ✓

1

a: mahuraan

2

de: indispensable thing, necessity

3

lx: lamahuraan

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m-cmp

6

key: lamahuraan

waa la naqliyay ✓

m.l.kh L. ah: qof garmaqaate ah; macangag.

waa la naqliyay ✓

m. n. stubborn ~ obstinate person; hard to defeat, invulnerable

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof haddii uu xanaaqo aan la dejin karin.

waa la naqliyay ✓

1

de: stubborn ~ obstinate person; [ext.] hard to defeat, invulnerable

2

lx: lamakaraan

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: lamakaraan

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof ama wax kale oo aan aqoon gaar ah loo lahayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg qaaddan. la-mid: qaaddanaansho.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) mid wax u dhiman yihiin oo la qaatay ahaan.

waa la naqliyay ✓

1

Inevitabile

2

Inevitable

waa la naqliyay ✓

Unknown

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg baaxaadegan. la-mid: baaxaaddegnaan, baaxaaddegnaansho, baaxaadegnaansho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg fahmaddaran. la-mid: fahmaddarnaansho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax isku dhex jirey, kala saarid. Dh: kalasoocitaan, kalasaaritaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Labadderyaala-ha)

2

Aqallada reerguuraaga jaad kamid ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-yaal, m.l/dh) Aqal Soomaali weyn, qurux badan, oo qalabka uu ka samaysanyahay ay cusubyihiin. la-mid: labadaryaale.

waa la naqliyay ✓

m. n. portable hut

waa la naqliyay ✓

1

de: portable hut (used by nomads)

2

lx: labadderyaale

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

key: labadderyaale

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) xanuunka amadeeladu hayo. Ri' amadeelaysan ayaa xerada ku hadhay. Dh: muqlaysan.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-gnaa, -gnayd) la-mid: baaxaadegan.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mid aan degganayn oo aan xaaldba ku sugnayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dabadheer. la-mid: dabadheeraansho.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax intii inay ku dhammaato ay ahayd in ka badan sii jirid oo sii socosho. Dh: dabadheeraansho.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) si wanaagsan wax u fahmidla'aan.

waa la naqliyay ✓

-aa: (adj) 1. unintelligent (an intala jant); lacking in intelligence; ~ fahamla'aan. 2. weak (wiik); feeble (fiibal) ~ tabardarran

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg laandheer. la-mid: laandheeraansho, laandheeri.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) qof tol weyn ka dhashay ahaan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg labaddiblee.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) galgalasho kolba dhan la isku rogo. Nin bukaa laballegdayn badan. Dh: isrogrogid.

2

laballegdayn -ta: (magac, dhedig, keli) walax, wilaanwilin oo riixid. Foostadii labalegdayn ayaan tukaanka ku geeyey.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) la-mid: nacaladeysan.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mid lacanad ku dhacday: nacladan.

waa la naqliyay ✓

1

Inaspettato

2

Unexpected

waa la naqliyay ✓

1

(Lamago-iyen) N Adenia venenata Forsk. Passifloraceae.

2

N Adenia aculeata (Hook.F.) Engl. Passifloraceae.

3

S Cissus quadrangularis L. Vitaceae.

4

N Jatropha sp. Euphorbiaceae.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg lambarsan. la-mid: lambarsanaansho, nambarsanaan, nambarsanaansho.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax lambar ku dhigan yahay ahaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: liindhanaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Mardaddabaan-ka)

2

Qof mardabo badan.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: mardabo.

waa la naqliyay ✓

m. n. treacherous person; trouble-maker

waa la naqliyay ✓