ereyga

lal

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

lal

DHAN

f.mg1 (-alay, -ashay) Wax duulid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

lal

DHAN

f.mg1 (-alay, -ashay) Wax duulid. m.f.dh, lalid. lali f.g2 (-iyay, -isay) Wax duulin. m.f.dh, lalin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

lal

DHAN

v. fly

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

lal

DHAN

-aya / -aysa: (n) flying or running fast

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

lal

DHAN
1

(fal) hawada dhexdeeda mar oo duul. Dh: duul, bid, haad.

2

lal-ka: (magac, lab, keli) dhaxan aad u qabow oo dabayl wadata. Dh: dhaxan. Li: kul.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

lal

DHAN
1

de: fly

2

lx: lal

3

pd: (lalay)

4

ps: v1=intr

5

syn: duul

6

key: lal

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Abyan

DHAABAN
1

(Abyan-ka)

2

Garasho ama dareen, wax sillan ama lala yaabo, ay dhaliyeen; yaab; irkig; amakaag; ashqaraar.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Adi

DHAABAN
1

(Adi-ga)

2

(adiga, aad; ku, kuu...) qofka lala hadla hayo ama wax loo qora hayo magacuyaalkiis

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Adiga

DHAABAN
1

(adi, aad, kuu...)

2

Qofka lala hadla hayo ama wax loo qora hayo magacuyaalki.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Afyuun

DHAABAN
1

(Afyuun-ka)

2

Geed-ubax la beero oo waxtar (dawo) iyo dhibaato weyn labadaba leh, oo dhulka kulul ka baxa; wuxuu lee yahay dhacaan sida caanaha u cad oo la engejiyo, oo dabadeed la cuno ama sida sigaarka loo shito; kartida iyo maanka qofkaba habbisuu saaraa, haddaan degdeg la isaga qabanna waa lala doorsoomaa oo lala dufoobaa (sida xashiishka, qaadka ...).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Anaakici

DHAABAN
1

(Anaakici-da)

2

(anaa kici) col yar oo si gaar ah u laylyan oo cadowga lala dagaallama hayo dhulkiisa lagu sii dhex daayo; wuxuu ka kooban yahay, dad aan la khasbine, iyagu raalli ku ah.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Annaga

DHAABAN
1

(Innaga, aannu, na, noo...)

2

Dadka hadla haya, ama wax qora haya oo aan qofka lala hadlayaa ku jirin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Argaggax

DHAABAN
1

(Argaggax-a)

2

Cabsi weyn oo kedo ah; naxdin lala gariiro.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Argaggixiso

DHAABAN
1

(Argaggixisa-da)

2

1. Dad ama urur, argaggixin ku doonta danohooda, siiba kuwa siyaasadeed.

3

2. Wax lala argaggaxo oo dhan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Baabbacayn

DHAABAN
1

(Baabbacayn-ta)

2

(geel) orod cagaha dhulka lala dhaco; durdurin; ku tumasho,

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Bahalow

DHAABAN
1

(Bahalow-ga)

2

Cudur bahal oo kale lala noqdo; waraabooti.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Baydad

DHAABAN
1

(Baydad-ka)

2

Cabsi ama dhiillo lala cararo iyadoo meel loo carara hayo aan la aqoon.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Bayr

DHAABAN
1

(Bayr-ta)

2

Iin maanka iyo muruqyada ku dhacda oo wax aan la hubsan lala boodo ama laga dido ama laga cararo; salaaf; biinan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Bidid

DHAABAN
1

(Bidid-da)

2

1. Dareensasho aan la hubin; u qaadasho; malayn; tuhmid.

3

2. Hawada marid; duulid; haadid; lalid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Bogaadin

DHAABAN
1

(Bogaadin-ta)

2

1. Qof ama wax kale, waqti ku filan oo uu wax kaga baaraandego ama uu kaga bogto, siin.

3

2. Qof wax ku guuleystey ama wax loo bogo sameeyey, hadal ama si kale ku tusid, in lala farax-wadaagayo; "Baga!" ku dhihid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Booqad

DHAABAN
1

(Booqad-ka)

2

Tegidda meel la tago ama qof loo tago oo la soo arko oo in waqti ah lala soo joogo, salaan ama wehelyeel ama sabab kale darteed; booqasho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Buubin

DHAABAN
1

(Buubin-ta)

2

1. Eryid, cagaajin.

3

2. Lalin, haadin, bitin, duulin.

4

3. (biyo) dhibco ama roob ahaan meel ama qof ku kor doojin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Cadanyo

DHAABAN
1

(Cadanya-da)

2

Cuncun oogada lala xoqo; xajiin; caaro.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Cajaa'ib

DHAABAN
1

(Cajaa'ib-ka)

2

Wax lala cajabo; yaab.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Caro

DHAABAN
1

(Cara-da)

2

Si la noqdo oo lala kululaado, cay ama aflaggaaddo ama waxyeello ama xumato kale oo lays taartay darteed; xanaaq; dhirif; umal.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Cibaaro

DHAABAN
1

(Cibaara-da)

2

Arrin aan la arki jirin oo lala yaabo; wax lagu waano qaato; cibro.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

alal

DHAFANDHAAF

f.mg1 (-alay, -ashay) Xanuun la taahid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

alal

DHAFANDHAAF

f.mg1 (-alay, -ashay) Xanuun la taahid. m.f.dh, alalid.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

alal

DHAFANDHAAF
1

(fal) qayli; cod dheer oo la maqlo samee.

2

alal-ka: (magac, lab, keli) ceel durugsan oo geelu in badan u socdo u kallihid. Dh: hoosubax.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Laal

DHAFANDHAAF
1

(Laal-ka)

2

1. Cayaar labo qolo loo cayaaro oo orod iyo isaseemid ku dhisan; lool.

3

2. Labada goobaabinood oo cayaartaasi leedahay middood; yool.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

laal

DHAFANDHAAF
1

laal¹: m.l Ciyaar laba kooxood loo ciyaaro oo ku dhisan orod iyo isaseemid. la-mid: lool¹.

2

laal²: f.g1 (-aalay, -aashay) 1. Wax meel kore saarid. 2. Sharci ama xeer hore u jirey tirtirid. 3. Wax meel sare yaal gacan ku tiigsasho. 4. Laal ciyaarid. 5. Gar iyo dood laba dhinac ka dhexeysa meel adag gelin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

laal

DHAFANDHAAF
1

laal¹: m.l Ciyaar laba kooxood loo ciyaaro oo ku dhisan orod iyo isaseemid. la-mid: lool.

2

laal²: f.g1 (-aalay, -aashay) 1. Wax meel kore saarid. 2. Sharci ama xeer hore u jirey tirtirid. 3. Wax meel sare yaal gacan ku tiigsasho. 4. Laal ciyaarid. 5. Gar iyo dood laba dhinac ka dhexeysa meel adag gelin. m.f.dh, laalid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Ereybixinta: Xisaab (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]

Laal

DHAFANDHAAF

Subtend

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

laal

DHAFANDHAAF
1

m. n. team ball game (like rugby ~ football); goal

2

laal v. suspend, fix in a high place; swing; put on top; delay, procrastinate

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

laal

DHAFANDHAAF

-ay / laashay: (v) hang (haang); suspend (saspeendh)

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

laal

DHAFANDHAAF
1

(fal) walax, meel sare ku tuur. Qodaxda geedka ku laal.

2

laal: (fal) arrin iyo wixii la mid ah, murgi oo sababo ay ku burburto samee. Dh: murgi.

3

laal -ka: (magac, lab, keli) ciyaar labo kooxood loo ciyaaro oo orod iyo isaseemid ku dhisan, labada goobaabinoodo oo ciyaartu leedahay midkood. Dh: lool, yool.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

lala

DHAFANDHAAF

pron. and preposition: with someone / something

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

lala

DHAFANDHAAF

(v) they, she or it was or were. Ex: waa lala socodsiiyey; they were informed. Waa lala tagay; it was taken away

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

lala

DHAFANDHAAF
1

de: with someone / something

2

lx: lala

3

ps: pro + prep

4

xe: Money was taken away.

5

xv: Lacag baa lala tagay.

6

key: lala

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

lali

DHAFANDHAAF
1

lali¹: m.dh (-iyo, m.dh) Fiidmeer.

2

lali²: f.g2 (-iyay, -isay) Wax duulin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

lali

DHAFANDHAAF

v. throw, launch, cause to fly

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

lali

DHAFANDHAAF

-yey say: (v) throw with force; launch (loonj); hurl (heeral); fling (filing)

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

lali

DHAFANDHAAF
1

(fal) tuur oo hawada dhexdeeda mari. Dh: duuli, bidi, buubi, heehaabi.

2

lali: (fal) wax meel ka dul tuuro. Xadhigga aqalka ka dul lali.

3

lali: (fal) wax hawada duula kici ha duulee.

4

lali-da: (magac, dhedig, keli) eeg fiidmeer.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

lali

DHAFANDHAAF
1

de: throw, launch, cause to fly

2

lx: lali

3

pd: (laliyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: lali

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

La

DHAFANDHAAF

Erey ulajeeddadiisu tahay: a) Dad ama cid aan la aqoon ama aan la magacaabayn ama aan la caddaynayn oo qofka wax falaya ama lagu falayo ama si ah ama si ku sugan, aan la sheegeyn (sida: waa la yimid; Cali baa la arkay; gabadhii la guursey; ha la is (= lays) laayo...). b) Qaadasho, wehelin, wax ku qabsasho, iyo waxyaalo kale (sida: la tag; ninka wiil baa la socda; bahal bay ul la dhacdey.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

la

DHAFANDHAAF
1

la¹: mu.y.ac Magacuyaal tilmaamaya in faluhu uu yahay qof aan la aqoon ama aan la caddaynin. Tusaale: “Waa la yiri”.

2

la²: h Qurub lagu isticmaalo falka bidixdiisa oo tilmaamaya wehelin ama wax wada qabsi. Tusaale: “Cali buu la socdaa”, “Wuu ila shaqeeyaa”, “Kursigaan la tag!”.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

la

DHAFANDHAAF
1

la¹: mu.y.ac Magacuyaal tilmaamaya in faluhu uu yahay qof aan la aqoon ama aan la caddaynin. Tusaale: Waa la yiri.

2

la²: h Qurub lagu isticmaalo falka bidixdiisa oo tilmaamaya wehelin ama wax wada qabsi. Tusaale: Cali buu la socdaa. Wuu ila shaqeeyaa. Kursigaan la tag!

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

la

DHAFANDHAAF
1

pron., indefinite: one, someone, 'you', they, people

2

la prep: with, in company with, together with

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Yare Soomaali-Faransiis - Kiristoofe Filibeerti [1976]

La

DHAFANDHAAF

1) avec, 2) moins. 'La' sert aussi pour indiquer le passif des verbes.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

la

DHAFANDHAAF
1

[Grammar]: used to show passive voice tense. Ex: waa la arkay; he was seen. waa la dilay; he or she was killed

2

la: (preposition) with (with); accompanying. Ex: Aamina yaa la socday? Caashaa la socotay. Who was with Amina? Asha was with Amina

3

la: [with karo] -able or -ible; capable (keey-babal); can be done

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]

la

DHAFANDHAAF

art. -ta (qodob dhaddig, eeg qaybta naxwaha).

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]

DHAFANDHAAF

avv. - xaggaa, meeshaas.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

la

DHAFANDHAAF
1

(falkaabe) oo ulajeeddadiisu tahay farid iyo wax ku amarsiin. Qur'aanka ha la akhriyo. Ha la hoydo.

2

la: (magac'uyaal) ah oo u taagan cid aan la aqoon ama wax ciddii wax ku fashay la aqoon ama la qarinayo. Qalinkii waa la qaatay. Bunkii waa la iibsaday.

3

la: (falkaabe) tusa wadajir wax aan la garanayn, qaadasho ama wax ku qabsasho. Wuu la joogaa, waan la hadlay, la baxso.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]

la

DHAFANDHAAF
1

la, art. - -ta; -sha; -da.

2

la branche - laanta.

3

la chamelle - hasha

4

le chat - mukulaasha; bisadda.

5

l'autruche - goroyada.

6

la, pron.rel. - waan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]

DHAFANDHAAF
1

là, adv. - kan

2

il est là - waa kan.

3

là bas - halkeer.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]

la

DHAFANDHAAF

مع

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

aal

DHAFANDHAAF
1

aal¹: m.dh.fk Aashay, -aa, -iis iyo wixi lamida: si aan degdeg iyo fudayd toona ku jirin; aayar, tartiib, qunyar. Tusaale: “Ciise aashiis buu hadlaa”.

2

aal²: f.g/mg1 (yiil, tiil; aalli) 1. (f.g) Wax meel go'an ku sugnaansho. 2. (f.mg) Ka a.: fal ku dhaqaaqiddiisa deyn. la-mid: ool², oollow.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

aal

DHAFANDHAAF

f.g/mg1 (yiil, tiil; aalli) 1. (f.g) Wax meel go'an ku sugnaansho. 2. (f.mg) Ka aa.: fal ku dhaqaaqiddiisa deyn. m.f.dh., aallid. la-mid: ool, oollow.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

aal

DHAFANDHAAF

f. n., [adverb] slowly, gently, carefully

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

aal

DHAFANDHAAF

(fal) waxtar yeelo oo faa'idee. Mar haddii ad shaqo heshay, dadkiinna wax ugu aal. Dh: ool.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Bal

DHAFANDHAAF
1

1. Erey ulajeeddooyin midabyo badan leh sida 'waa yahay e,' 'Arrintii hore daayey ama ka noqday e,' oo la yiraahdo inta badan kolka wax kabbixiwaa ah lays yeelsiiyo ama layska yeersiiyo (wax aan lagu jacsanayn ama cagajiid lagu yeelo); Bal hoo, bal kaalay, bal ina keen; wiilka bal u yeer.

2

2. (Bal-ka) a) Geedka meseggada, galleyda, kd. inta laamaha iyo caleemaha ah. b) Ballan; wacad; axdi.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

bal

DHAFANDHAAF
1

bal¹: m.l.u Geedka galleyda ama meseggada oo aan miro lahayn.

2

bal²: e.d 1. Qurub la isticmaalo inta badan kolka wax kabbixiwaa ah lays yeelsiiyo ama layska dhiirrigeliyo. 2. B. in: haddii. Tusaale: “B. inaan eegi karo aan soo durko”, “Weyddii b. inay fog tahay”; ama cagajiid lagu jeedo, sida “B. hoo”, “B. ina keen”.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

bal

DHAFANDHAAF
1

bal¹: m.l.u Geedka galleyda ama meseggada oo aan miro lahayn.

2

bal²: e.d 1. Qurub la isticmaalo inta badan kolka wax kabbixiwaa ah lays yeelsiiyo ama layska dhiirrigeliyo. 2. B. in: haddii. Tusaale: B. inaan eegi karo aan soo durko, Weyddii b. inay fog tahay; ama cagajiid lagu jeedo, sida B. hoo, B. ina keen.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

bal

DHAFANDHAAF
1

inter. allright, ok, well, just, now, uh

2

bal m. n. large leaf, leaves and stalk of plants like bananas ~ corn

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]

BAL

DHAFANDHAAF
1

(Bal) S Aristida adscensions L. Gramineae.

2

N Stipagrostis hirtigluma (Trin & Rubr.) De Winter. Gramineae.

3

N Stipagrostis uniplumis (Licht) De Winter. Gramineae.

4

N Zygophyllum hildebrandtii Engl. Zygophyllaceae.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

bal

DHAFANDHAAF
1

(adv) simply; just. Ex: bal maqal waxuu sheegayo; simply listen to what he is saying

2

bal -ka: (n) hay (heey); hay cut and dried for fodder

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

bal

DHAFANDHAAF
1

(xidhiidhiye) macne gaar ah aan lahayn, hadal lagu hakiyo oo fiirsasho iyo digtooni ku jirto. Bal kaalay oo ila hadal. Bal soo qaad koobka.

2

bal: (ereycodeed) lagu tusmeeyo iftiin meel ka baxay; iftiinka ka baxa kolka ay meeli olosho. Olol baa halkan bal ka yidhi.

3

bal -ka: (magac, lab, keli) caws laamo dhaadheer leh ka baxa webiyada jiinkooga. Waxa uu leeyahay xubno u eg dicinta oo loo adeegsado dhismaha cariishyada. Dh: dacaar.

4

bal -ka: (magac, lab, keli) gogosha lagu seexdo ee laga sameeyo laamaha geedbaarka ama geetimireedka. Bal u dhig martida. Dh: caw, qaddiifad. bal -ka: (magac, lab, keli) hadhuudhka kolka madaxa ama sabuulka laga guro inta soo hadha. Saca irmaan balka siiya. Dh: qaran.

5

bal -ka: (magac, lab, keli) kulan lagu ballamay. Bal dambe oo shan iyo tobnaad innoo qabta. Dh: ballan, madal.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Cal

DHAFANDHAAF
1

(Cal-ka, Ca-sha)

2

1. Buur weyn oo dhagax ah; qar weyn.

3

2. Dhagax; shiid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

cal

DHAFANDHAAF
1

cal¹: m.l Baadiye jiq ah.

2

cal²: m.dh (-lo, m.l) 1. Buur aad u dheer. 2. Buur taxane ah.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

cal

DHAFANDHAAF
1

cal¹: m.l Baadiye jiq ah.

2

cal²: m.dh (-lo, m.l) 1. Buur aad u dheer. 2. Buur taxane ah.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

cal

DHAFANDHAAF

f. n./m: rocky mountain; stone, rock

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

cal

DHAFANDHAAF
1

-ka: (magac, lab, keli) dhagax cad. Dhul uu cal ka buuxo ayaan soo maray. Dh: dhagaxshiil.

2

cal-sha: (magac, dhedig, keli) buur weyn.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

cal

DHAFANDHAAF
1

de: rocky mountain; stone, rock

2

lx: cal

3

pd: (-ka ~ /sha)

4

ps: n1-f/m

5

key: cal

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Dal

DHAFANDHAAF
1

(Dal-ka)

2

Dhul yar ama weyn oo seere la yaqaan leh oo la deggan yahay.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

dal

DHAFANDHAAF
1

dal¹: m.l (-lal, m.l) Dhul soohdin loo yaqaan leh oo la degganyahay; waddan.

2

dal²: f.g1 (-alay, -ashay) Harag rogob ka gurid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

dal

DHAFANDHAAF

m.l (-lal, m.l) Dhul soohdin loo yaqaan leh oo la degganyahay; waddan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

dal

DHAFANDHAAF

m. n. country, land, territory, state

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

dal

DHAFANDHAAF

-ka: (n) country (kaantari); land (laandh); territory (tera-tori), state (isteeyt) ~ waddan

waa la naqliyay ✓

Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]

Dal

DHAFANDHAAF
1

Paese

2

Country

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

dal

DHAFANDHAAF

-ka: (magac, lab, keli) meel busho ku wada nooshahay oo uu maamul iyo dhaqan ama nidaam yaallo. Dh: waddan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Fal

DHAFANDHAAF
1

(Fal-ka)

2

1. (naxwe) qayb weyn oo qaybaha ereyada kamid ah: waxay tilmaamaan wax la fala hayo ama wax jira ama wax dhacaya ama si la yahay ama lagu sugan yahay; waxaa u sal ah oo ay ka soo dillaacaan ama ay ku dhisan yihiin 'magacyada falka' sida cunid, gabyid, marin, xumayn, goyn, qabasho, siin, ahaansho, lahaansho, kd.

3

2. Waxqabad; samays; yeel.

4

3. (senen) farsamo ku dhisan aqoon qarsoon oo la moodo inay saamays weyn leedahay oo cid wax lagu yeeli karo ama lagu tari karo; jaadad badan buu u kala baxaa; falfal; sixir.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

fal

DHAFANDHAAF
1

fal¹: m.l (-lal, m.l) 1. Wax qabad; samays. 2. Ficil. 3. Sixir. 4. la-mid: falid.

2

fal²: m.l (naxwe) Qayb ka mid ah koox naxweedda isbedbeddesha, waxayna tilmaantaa wax la sameeyo ama wax la ahaado. Tusaale: “Guuleed wuu yimid”, “Sucaad way kortay”. F. gudbe: waxaa lagu magacaabaa fal u baahan layeele toosan si uu u hawlgalo sida “arag”, “cun”, “taabo”. Tusaale: “Sabriye ayaa tufaaxa cunay”; f. magudbe: fal aan oggolaanayn in uu si toos ah u yeesho layeele sida “soco”, “buub”, “weynow”. Tusaale: “Ismahaan baa soo socota”, “Ismahaan baa u soo socota dugsiga”; f. sifo: waxaa jira falal aan muujinayn waxa uu qabto yeeluhu, balse muujiya xaaladda uu ku suganyahay iyo sifadiisa; falalkani waxay mar waliba ay ku tiirsanyihiin fal “ahaansho”. Tusaale: “Gabadhu way wanaagsantahay”.

3

fal³: f.g1 (-alay, -ashay) 1 . Wax samayn. Tusaale: “Arrintan anigaa falay”. 2. Wax sixrid. 3. Beer qodid. Tusaale: “Beertii baan soo falay”. 4. Dhul bannayn. Tusaale: “Ciisaa dhabbe falay”. 5. Harag jilcin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

fal

DHAFANDHAAF
1

fal¹: m.l (-lal, m.l) 1. Wax qabad; samays. 2. Ficil. 3. Sixir.

2

fal²: m.l (naxwe) Qayb ka mid ah koox naxweedda isbedbeddesha, waxayna tilmaantaa wax la sameeyo ama wax la ahaado. Tusaale: Guuleed wuu yimid

3

Sucaad way kortay. F. gudbe: waxaa lagu magacaabaa fal u baahan layeele toosan si uu u hawlgalo sida arag, cun, taabo. Tusaale: Sabriye ayaa tufaaxa cunay. f. magudbe: fal aan oggolaanayn in uu si toos ah u yeesho layeele sida soco, buub, weynow. Tusaale: Ismahaan baa soo socota, Ismahaan baa u soo socota dugsiga; f. sifo: waxaa jira falal aan muujinayn waxa uu qabto yeeluhu, balse muujiya xaaladda uu ku suganyahay iyo sifadiisa; falalkani waxay mar waliba ay ku tiirsanyihiin fal 'ahaansho'. Tusaale: Gabadhu way wanaagsantahay.

4

fal³: f.g1 (-alay, -ashay) 1. Wax samayn. Tusaale: Arrintan anigaa falay. 2. Wax sixrid. 3. Beer qodid. Tusaale: Beertii baan soo falay. 4. Dhul bannayn. Tusaale: Ciisaa dhabbe falay. 5. Harag jilcin. m.f.dh, falid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]

Fal

DHAFANDHAAF

Action

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

fal

DHAFANDHAAF
1

v. do, act

2

fal v. plow the earth

3

fal v. put a spell on, work magic

4

fal vl. n. deed, action; verb {grammar}; spell, magic; plowing

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

fal

DHAFANDHAAF
1

-ka: (n) 1. act (aakt); action (aak shin)', deed (dhiidh) ~ ficil. 2. [Grammar]: verb (yeerb). 3. magic (maaj ik); sorcery (soor sar i); witchcraft, charm, spell ~ sixir

2

fal -ay / fashay: (v) 1. carry out; commit; do (dhuu) ~ samee. 2. plow (palaaw), also plough and turn over earth with a plow. 3. bewitch (be-wiij); cast a spell over; ~ sixir

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

fal

DHAFANDHAAF
1

(fal) wax cayiman, yeel oo samee. Wixii lagu amray fal oo wax kale ha falin. Dh: qabo.

2

fal: (fal) beerta fajaas oo qod si ay u baxdo. Fal beerta waa xilligeediiye. Dh: qod, tacab.

3

fal: (fal) cid kale, sixir u dhig; baab u qabo. Dh: baab. Li: dabiib.

4

fal-ka: (magac, lab, keli) qayb ka mid ah qaybaha hadalku ka kooban yahay xagga naxwaha oo sheegta wixii ficil ah ee dhacay, dhacaya, dhaca, ama dhici doona. Tag, waa fal amar ah. Dh: ficil.

5

fal -ka: (magac, lab, keli) farsamo sixir ah oo la barto dadkana lagu wax yeelleeyo ama lagu dilo. Jaadad badan buu u kala baxaa, sharcigu na www reebay. Fal nin keenaa furdaamiya. Dh: sixir, falfal, raadqaad, qataar.

6

fal -ka: (magac, lab, keli) waxqabadka ama samaynta wax muuqda oo la dareemi karo. falaad -ka: (magac, lab, keli) habdhaqanka ama dabciga qofka iyo hadba sida uu ku sugan yahay. Dh: abuur, dhalan, dabeecad, sansaan, baxaalli.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Gal

DHAFANDHAAF
1

(Gal-ka)

2

1. Dhar yar oo la tolo oo qalabka qaarki, sida barkimooyinka, lagu rogo ama la dhex geliyo oo dhawraarin u ah.

3

2. Dabool harag ah ama qori ama bir ama wax kale, oo qalabka qaarki (billawe, seef, kd.) loo sameeyo, laguna qaado.

4

3. Biyo kooban oo meel fadhiya; balli; haro.

5

4. (shax, waalo, kd.) badin; ka dhicid; foorad.

6

5. Garangar iftiin ah oo xilliyada qaarkood dayuxu dhex galo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

gal

DHAFANDHAAF
1

gal¹: m.l (-lal, m.l) 1. Meel godan oo biyo ku jiraan. 2. Warqad adag oo xaashiya lagu kaydiyo; fayl.

2

gal²: m.l/dh (-lal, m.l) 1. Nuur dayaxa isku wareejiya. 2. Buqshad. 3. Shay wax lagu xafido (sida seef, billaawe iyo wixi lamida).

3

gal³: f.g/mg1 (galay, gashay; geli) 1. (f.g) Wax dhexdi ama gudihii gaarid. 2. (f.g) Arrin, hawl iyo wixi lamida wax ka qabasho. 3. (f.mg) Ka g.:god muhiim ah qof uga hor marid (shax). 4. (f.mg) U g.: shisheey isu dhiibid. 5. (f.mg) U g.: cid maqan howl u qabasho. 6. (f.mg) U g.: cid meel ugu gabbasho. 7. (f.mg) Ku g.: Wax laga quustay heliddooda noqosho (baadi).

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

gal

DHAFANDHAAF
1

gal¹: m.l (-lal, m.l) 1. Meel godan oo biyo ku jiraan. 2. Warqad adag oo xaashiya lagu kaydiyo; fayl.

2

gal²: m.l/dh (-lal, m.l) 1. Nuur dayaxa isku wareejiya. 2. Buqshad. 3. Shay wax lagu xafido (sida seef, billaawe iyo wixi lamida).

3

gal³: f.g/mg1 (galay, gashay; geli) 1. (f.g) Wax dhexdi ama gudihii gaarid. 2. (f.g) Arrin, hawl iyo wixi lamida wax ka qabasho. 3. (f.mg) Ka g.:god muhiim ah qof uga hor marid (shax). 4. (f.mg) U g.: shisheey isu dhiibid. 5. (f.mg) U g.: cid maqan howl u qabasho. 6. (f.mg) U g.: cid meel ugu gabbasho. 7. (f.mg) Ku g.: Wax laga quustay heliddooda noqosho (baadi). m.f.dh, gelid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

gal

DHAFANDHAAF
1

v. enter, go into ~ inside; join

2

gal v. commit

3

gal vl. n. act of entering; entrance

4

gal m. n. cover, container, case, envelope, pillowcase; sheath, scabbard

5

gal m. n. pond

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

gal

DHAFANDHAAF
1

-ka: (n) [galal-ka] 1. file (faayl), folder (fooldher), envelope (invaloop). 2. something that covers; protective covering: pillowslip (piilowislip)

2

gal adag: (adj) hardcover (haardh-kaver) hardback (haardh-baak). Ex: buug galadag; hardcover book

3

galjilicsan: (adj) softcover (softkaver)

4

gal -ay / gashay: (v) 1. enter (in ter), penetrate (penatareeyt)-, pierce (piirs). 2. became a member, participant: join (jooyn). 3. take a course at a school; study (istadhi)

5

galka bistooladda: (n) holster (howlistar).

6

galka toorreyda: (n) sheath (shiith)

waa la naqliyay ✓

Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]

GAL

DHAFANDHAAF

Fascicolo File

waa la naqliyay ✓

Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]

Gal

DHAFANDHAAF
1

Cartella; fascicolo

2

Cover; file

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

gal

DHAFANDHAAF
1

(fal) meel hoos leh teg; aqal, dugsi ama meel kale gudaheeda teg.

2

gal -ka: (magac, lab, keli) dahaadhka seefta, toorrida, golxadka iyo wixii la mid ah la geliyo.

3

gal -ka: (magac, lab, keli) faylka wargadaha lagu dexrido.

4

gal -ka: (magac, lab, keli) meel godan oo biyo ku jiraan. Galka ku dabbaalo.

waa la naqliyay ✓

Ereybixinta Qalabka Farsamada Gacanta - Maxamuud Iimaan Aadan [1975]

Gal

DHAFANDHAAF

Galka xagalseetada, tooxiyaha raandada iwm.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Hal

DHAFANDHAAF
1

1. (Hal-ka) a) Tirada baabbahda iyo labada u dhexaysa; mid; kow. (1). b) Erey: hadal: wax. c) Meel, xag.

2

2. (Ha-sha) Neef geel ah oo dheddig.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

hal

DHAFANDHAAF
1

hal¹: m.l (-lo, m.l) 1. Tirada eber iyo laba u dhexeysa; kow. Tusaale: “Wuxuu dhalay hal wiil iyo hal gabar”. 2. Eray; hadal. 3. H. ah: Wax isku duuban ama wada jira. Tusaale: “Annagu hal baynu nahay”. 4. Meel; xag. Tusaale: “Halkan dhig: meeshan dhig”.

2

hal²: m.dh (-lo, m.l) Neef geel dhedig ah oo curtay.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

hal

DHAFANDHAAF
1

hal¹: m.l (-lo, m.l) 1. Tirada eber iyo laba u dhexeysa; kow. Tusaale: Wuxuu dhalay hal wiil iyo hal gabar. 2. Eray; hadal. 3. H. ah: Wax isku duuban ama wada jira. Tusaale: Annagu hal baynu nahay. 4. Meel; xag. Tusaale: Halkan dhig: meeshan dhig.

2

hal²: m.dh (-lo, m.l) Neef geel dhedig ah oo curtay.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

hal

DHAFANDHAAF
1

num: one

2

hal m. n., loc. place, spot, location

3

hal m. n. matter, affair

4

hal [feminine] n. cow ~ female camel

waa la naqliyay ✓