lal
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
lal
f.mg1 (-alay, -ashay) Wax duulid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
lal
f.mg1 (-alay, -ashay) Wax duulid. m.f.dh, lalid. lali f.g2 (-iyay, -isay) Wax duulin. m.f.dh, lalin.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
lal
v. fly
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
lal
-aya / -aysa: (n) flying or running fast
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
lal
(fal) hawada dhexdeeda mar oo duul. Dh: duul, bid, haad.
lal-ka: (magac, lab, keli) dhaxan aad u qabow oo dabayl wadata. Dh: dhaxan. Li: kul.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
lal
de: fly
lx: lal
pd: (lalay)
ps: v1=intr
syn: duul
key: lal
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Abyan
(Abyan-ka)
Garasho ama dareen, wax sillan ama lala yaabo, ay dhaliyeen; yaab; irkig; amakaag; ashqaraar.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Adi
(Adi-ga)
(adiga, aad; ku, kuu...) qofka lala hadla hayo ama wax loo qora hayo magacuyaalkiis
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Adiga
(adi, aad, kuu...)
Qofka lala hadla hayo ama wax loo qora hayo magacuyaalki.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Afyuun
(Afyuun-ka)
Geed-ubax la beero oo waxtar (dawo) iyo dhibaato weyn labadaba leh, oo dhulka kulul ka baxa; wuxuu lee yahay dhacaan sida caanaha u cad oo la engejiyo, oo dabadeed la cuno ama sida sigaarka loo shito; kartida iyo maanka qofkaba habbisuu saaraa, haddaan degdeg la isaga qabanna waa lala doorsoomaa oo lala dufoobaa (sida xashiishka, qaadka ...).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Anaakici
(Anaakici-da)
(anaa kici) col yar oo si gaar ah u laylyan oo cadowga lala dagaallama hayo dhulkiisa lagu sii dhex daayo; wuxuu ka kooban yahay, dad aan la khasbine, iyagu raalli ku ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Annaga
(Innaga, aannu, na, noo...)
Dadka hadla haya, ama wax qora haya oo aan qofka lala hadlayaa ku jirin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Argaggax
(Argaggax-a)
Cabsi weyn oo kedo ah; naxdin lala gariiro.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Argaggixiso
(Argaggixisa-da)
1. Dad ama urur, argaggixin ku doonta danohooda, siiba kuwa siyaasadeed.
2. Wax lala argaggaxo oo dhan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Baabbacayn
(Baabbacayn-ta)
(geel) orod cagaha dhulka lala dhaco; durdurin; ku tumasho,
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bahalow
(Bahalow-ga)
Cudur bahal oo kale lala noqdo; waraabooti.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Baydad
(Baydad-ka)
Cabsi ama dhiillo lala cararo iyadoo meel loo carara hayo aan la aqoon.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bayr
(Bayr-ta)
Iin maanka iyo muruqyada ku dhacda oo wax aan la hubsan lala boodo ama laga dido ama laga cararo; salaaf; biinan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bidid
(Bidid-da)
1. Dareensasho aan la hubin; u qaadasho; malayn; tuhmid.
2. Hawada marid; duulid; haadid; lalid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bogaadin
(Bogaadin-ta)
1. Qof ama wax kale, waqti ku filan oo uu wax kaga baaraandego ama uu kaga bogto, siin.
2. Qof wax ku guuleystey ama wax loo bogo sameeyey, hadal ama si kale ku tusid, in lala farax-wadaagayo; "Baga!" ku dhihid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Booqad
(Booqad-ka)
Tegidda meel la tago ama qof loo tago oo la soo arko oo in waqti ah lala soo joogo, salaan ama wehelyeel ama sabab kale darteed; booqasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Buubin
(Buubin-ta)
1. Eryid, cagaajin.
2. Lalin, haadin, bitin, duulin.
3. (biyo) dhibco ama roob ahaan meel ama qof ku kor doojin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Cadanyo
(Cadanya-da)
Cuncun oogada lala xoqo; xajiin; caaro.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Cajaa'ib
(Cajaa'ib-ka)
Wax lala cajabo; yaab.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Caro
(Cara-da)
Si la noqdo oo lala kululaado, cay ama aflaggaaddo ama waxyeello ama xumato kale oo lays taartay darteed; xanaaq; dhirif; umal.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Cibaaro
(Cibaara-da)
Arrin aan la arki jirin oo lala yaabo; wax lagu waano qaato; cibro.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
alal
f.mg1 (-alay, -ashay) Xanuun la taahid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
alal
f.mg1 (-alay, -ashay) Xanuun la taahid. m.f.dh, alalid.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
alal
(fal) qayli; cod dheer oo la maqlo samee.
alal-ka: (magac, lab, keli) ceel durugsan oo geelu in badan u socdo u kallihid. Dh: hoosubax.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Laal
(Laal-ka)
1. Cayaar labo qolo loo cayaaro oo orod iyo isaseemid ku dhisan; lool.
2. Labada goobaabinood oo cayaartaasi leedahay middood; yool.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
laal
laal¹: m.l Ciyaar laba kooxood loo ciyaaro oo ku dhisan orod iyo isaseemid. la-mid: lool¹.
laal²: f.g1 (-aalay, -aashay) 1. Wax meel kore saarid. 2. Sharci ama xeer hore u jirey tirtirid. 3. Wax meel sare yaal gacan ku tiigsasho. 4. Laal ciyaarid. 5. Gar iyo dood laba dhinac ka dhexeysa meel adag gelin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
laal
laal¹: m.l Ciyaar laba kooxood loo ciyaaro oo ku dhisan orod iyo isaseemid. la-mid: lool.
laal²: f.g1 (-aalay, -aashay) 1. Wax meel kore saarid. 2. Sharci ama xeer hore u jirey tirtirid. 3. Wax meel sare yaal gacan ku tiigsasho. 4. Laal ciyaarid. 5. Gar iyo dood laba dhinac ka dhexeysa meel adag gelin. m.f.dh, laalid.
Qaamuuska Ereybixinta: Xisaab (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Laal
Subtend
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
laal
m. n. team ball game (like rugby ~ football); goal
laal v. suspend, fix in a high place; swing; put on top; delay, procrastinate
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
laal
-ay / laashay: (v) hang (haang); suspend (saspeendh)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
laal
(fal) walax, meel sare ku tuur. Qodaxda geedka ku laal.
laal: (fal) arrin iyo wixii la mid ah, murgi oo sababo ay ku burburto samee. Dh: murgi.
laal -ka: (magac, lab, keli) ciyaar labo kooxood loo ciyaaro oo orod iyo isaseemid ku dhisan, labada goobaabinoodo oo ciyaartu leedahay midkood. Dh: lool, yool.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
lala
pron. and preposition: with someone / something
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
lala
(v) they, she or it was or were. Ex: waa lala socodsiiyey; they were informed. Waa lala tagay; it was taken away
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
lala
de: with someone / something
lx: lala
ps: pro + prep
xe: Money was taken away.
xv: Lacag baa lala tagay.
key: lala
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
lali
lali¹: m.dh (-iyo, m.dh) Fiidmeer.
lali²: f.g2 (-iyay, -isay) Wax duulin.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
lali
v. throw, launch, cause to fly
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
lali
-yey say: (v) throw with force; launch (loonj); hurl (heeral); fling (filing)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
lali
(fal) tuur oo hawada dhexdeeda mari. Dh: duuli, bidi, buubi, heehaabi.
lali: (fal) wax meel ka dul tuuro. Xadhigga aqalka ka dul lali.
lali: (fal) wax hawada duula kici ha duulee.
lali-da: (magac, dhedig, keli) eeg fiidmeer.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
lali
de: throw, launch, cause to fly
lx: lali
pd: (laliyey)
ps: v2a=tr
key: lali
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
La
Erey ulajeeddadiisu tahay: a) Dad ama cid aan la aqoon ama aan la magacaabayn ama aan la caddaynayn oo qofka wax falaya ama lagu falayo ama si ah ama si ku sugan, aan la sheegeyn (sida: waa la yimid; Cali baa la arkay; gabadhii la guursey; ha la is (= lays) laayo...). b) Qaadasho, wehelin, wax ku qabsasho, iyo waxyaalo kale (sida: la tag; ninka wiil baa la socda; bahal bay ul la dhacdey.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
la
la¹: mu.y.ac Magacuyaal tilmaamaya in faluhu uu yahay qof aan la aqoon ama aan la caddaynin. Tusaale: “Waa la yiri”.
la²: h Qurub lagu isticmaalo falka bidixdiisa oo tilmaamaya wehelin ama wax wada qabsi. Tusaale: “Cali buu la socdaa”, “Wuu ila shaqeeyaa”, “Kursigaan la tag!”.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
la
la¹: mu.y.ac Magacuyaal tilmaamaya in faluhu uu yahay qof aan la aqoon ama aan la caddaynin. Tusaale: Waa la yiri.
la²: h Qurub lagu isticmaalo falka bidixdiisa oo tilmaamaya wehelin ama wax wada qabsi. Tusaale: Cali buu la socdaa. Wuu ila shaqeeyaa. Kursigaan la tag!
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
la
pron., indefinite: one, someone, 'you', they, people
la prep: with, in company with, together with
Qaamuus-Yare Soomaali-Faransiis - Kiristoofe Filibeerti [1976]
La
1) avec, 2) moins. 'La' sert aussi pour indiquer le passif des verbes.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
la
[Grammar]: used to show passive voice tense. Ex: waa la arkay; he was seen. waa la dilay; he or she was killed
la: (preposition) with (with); accompanying. Ex: Aamina yaa la socday? Caashaa la socotay. Who was with Amina? Asha was with Amina
la: [with karo] -able or -ible; capable (keey-babal); can be done
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
la
art. -ta (qodob dhaddig, eeg qaybta naxwaha).
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
là
avv. - xaggaa, meeshaas.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
la
(falkaabe) oo ulajeeddadiisu tahay farid iyo wax ku amarsiin. Qur'aanka ha la akhriyo. Ha la hoydo.
la: (magac'uyaal) ah oo u taagan cid aan la aqoon ama wax ciddii wax ku fashay la aqoon ama la qarinayo. Qalinkii waa la qaatay. Bunkii waa la iibsaday.
la: (falkaabe) tusa wadajir wax aan la garanayn, qaadasho ama wax ku qabsasho. Wuu la joogaa, waan la hadlay, la baxso.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
la
la, art. - -ta; -sha; -da.
la branche - laanta.
la chamelle - hasha
le chat - mukulaasha; bisadda.
l'autruche - goroyada.
la, pron.rel. - waan.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
là
là, adv. - kan
il est là - waa kan.
là bas - halkeer.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
la
مع
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
aal
aal¹: m.dh.fk Aashay, -aa, -iis iyo wixi lamida: si aan degdeg iyo fudayd toona ku jirin; aayar, tartiib, qunyar. Tusaale: “Ciise aashiis buu hadlaa”.
aal²: f.g/mg1 (yiil, tiil; aalli) 1. (f.g) Wax meel go'an ku sugnaansho. 2. (f.mg) Ka a.: fal ku dhaqaaqiddiisa deyn. la-mid: ool², oollow.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
aal
f.g/mg1 (yiil, tiil; aalli) 1. (f.g) Wax meel go'an ku sugnaansho. 2. (f.mg) Ka aa.: fal ku dhaqaaqiddiisa deyn. m.f.dh., aallid. la-mid: ool, oollow.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
aal
f. n., [adverb] slowly, gently, carefully
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aal
(fal) waxtar yeelo oo faa'idee. Mar haddii ad shaqo heshay, dadkiinna wax ugu aal. Dh: ool.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bal
1. Erey ulajeeddooyin midabyo badan leh sida 'waa yahay e,' 'Arrintii hore daayey ama ka noqday e,' oo la yiraahdo inta badan kolka wax kabbixiwaa ah lays yeelsiiyo ama layska yeersiiyo (wax aan lagu jacsanayn ama cagajiid lagu yeelo); Bal hoo, bal kaalay, bal ina keen; wiilka bal u yeer.
2. (Bal-ka) a) Geedka meseggada, galleyda, kd. inta laamaha iyo caleemaha ah. b) Ballan; wacad; axdi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bal
bal¹: m.l.u Geedka galleyda ama meseggada oo aan miro lahayn.
bal²: e.d 1. Qurub la isticmaalo inta badan kolka wax kabbixiwaa ah lays yeelsiiyo ama layska dhiirrigeliyo. 2. B. in: haddii. Tusaale: “B. inaan eegi karo aan soo durko”, “Weyddii b. inay fog tahay”; ama cagajiid lagu jeedo, sida “B. hoo”, “B. ina keen”.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
bal
bal¹: m.l.u Geedka galleyda ama meseggada oo aan miro lahayn.
bal²: e.d 1. Qurub la isticmaalo inta badan kolka wax kabbixiwaa ah lays yeelsiiyo ama layska dhiirrigeliyo. 2. B. in: haddii. Tusaale: B. inaan eegi karo aan soo durko, Weyddii b. inay fog tahay; ama cagajiid lagu jeedo, sida B. hoo, B. ina keen.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bal
inter. allright, ok, well, just, now, uh
bal m. n. large leaf, leaves and stalk of plants like bananas ~ corn
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
BAL
(Bal) S Aristida adscensions L. Gramineae.
N Stipagrostis hirtigluma (Trin & Rubr.) De Winter. Gramineae.
N Stipagrostis uniplumis (Licht) De Winter. Gramineae.
N Zygophyllum hildebrandtii Engl. Zygophyllaceae.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
bal
(adv) simply; just. Ex: bal maqal waxuu sheegayo; simply listen to what he is saying
bal -ka: (n) hay (heey); hay cut and dried for fodder
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bal
(xidhiidhiye) macne gaar ah aan lahayn, hadal lagu hakiyo oo fiirsasho iyo digtooni ku jirto. Bal kaalay oo ila hadal. Bal soo qaad koobka.
bal: (ereycodeed) lagu tusmeeyo iftiin meel ka baxay; iftiinka ka baxa kolka ay meeli olosho. Olol baa halkan bal ka yidhi.
bal -ka: (magac, lab, keli) caws laamo dhaadheer leh ka baxa webiyada jiinkooga. Waxa uu leeyahay xubno u eg dicinta oo loo adeegsado dhismaha cariishyada. Dh: dacaar.
bal -ka: (magac, lab, keli) gogosha lagu seexdo ee laga sameeyo laamaha geedbaarka ama geetimireedka. Bal u dhig martida. Dh: caw, qaddiifad. bal -ka: (magac, lab, keli) hadhuudhka kolka madaxa ama sabuulka laga guro inta soo hadha. Saca irmaan balka siiya. Dh: qaran.
bal -ka: (magac, lab, keli) kulan lagu ballamay. Bal dambe oo shan iyo tobnaad innoo qabta. Dh: ballan, madal.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Cal
(Cal-ka, Ca-sha)
1. Buur weyn oo dhagax ah; qar weyn.
2. Dhagax; shiid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
cal
cal¹: m.l Baadiye jiq ah.
cal²: m.dh (-lo, m.l) 1. Buur aad u dheer. 2. Buur taxane ah.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
cal
cal¹: m.l Baadiye jiq ah.
cal²: m.dh (-lo, m.l) 1. Buur aad u dheer. 2. Buur taxane ah.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
cal
f. n./m: rocky mountain; stone, rock
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
cal
-ka: (magac, lab, keli) dhagax cad. Dhul uu cal ka buuxo ayaan soo maray. Dh: dhagaxshiil.
cal-sha: (magac, dhedig, keli) buur weyn.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
cal
de: rocky mountain; stone, rock
lx: cal
pd: (-ka ~ /sha)
ps: n1-f/m
key: cal
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dal
(Dal-ka)
Dhul yar ama weyn oo seere la yaqaan leh oo la deggan yahay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dal
dal¹: m.l (-lal, m.l) Dhul soohdin loo yaqaan leh oo la degganyahay; waddan.
dal²: f.g1 (-alay, -ashay) Harag rogob ka gurid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dal
m.l (-lal, m.l) Dhul soohdin loo yaqaan leh oo la degganyahay; waddan.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dal
m. n. country, land, territory, state
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dal
-ka: (n) country (kaantari); land (laandh); territory (tera-tori), state (isteeyt) ~ waddan
Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]
Dal
Paese
Country
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dal
-ka: (magac, lab, keli) meel busho ku wada nooshahay oo uu maamul iyo dhaqan ama nidaam yaallo. Dh: waddan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Fal
(Fal-ka)
1. (naxwe) qayb weyn oo qaybaha ereyada kamid ah: waxay tilmaamaan wax la fala hayo ama wax jira ama wax dhacaya ama si la yahay ama lagu sugan yahay; waxaa u sal ah oo ay ka soo dillaacaan ama ay ku dhisan yihiin 'magacyada falka' sida cunid, gabyid, marin, xumayn, goyn, qabasho, siin, ahaansho, lahaansho, kd.
2. Waxqabad; samays; yeel.
3. (senen) farsamo ku dhisan aqoon qarsoon oo la moodo inay saamays weyn leedahay oo cid wax lagu yeeli karo ama lagu tari karo; jaadad badan buu u kala baxaa; falfal; sixir.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
fal
fal¹: m.l (-lal, m.l) 1. Wax qabad; samays. 2. Ficil. 3. Sixir. 4. la-mid: falid.
fal²: m.l (naxwe) Qayb ka mid ah koox naxweedda isbedbeddesha, waxayna tilmaantaa wax la sameeyo ama wax la ahaado. Tusaale: “Guuleed wuu yimid”, “Sucaad way kortay”. F. gudbe: waxaa lagu magacaabaa fal u baahan layeele toosan si uu u hawlgalo sida “arag”, “cun”, “taabo”. Tusaale: “Sabriye ayaa tufaaxa cunay”; f. magudbe: fal aan oggolaanayn in uu si toos ah u yeesho layeele sida “soco”, “buub”, “weynow”. Tusaale: “Ismahaan baa soo socota”, “Ismahaan baa u soo socota dugsiga”; f. sifo: waxaa jira falal aan muujinayn waxa uu qabto yeeluhu, balse muujiya xaaladda uu ku suganyahay iyo sifadiisa; falalkani waxay mar waliba ay ku tiirsanyihiin fal “ahaansho”. Tusaale: “Gabadhu way wanaagsantahay”.
fal³: f.g1 (-alay, -ashay) 1 . Wax samayn. Tusaale: “Arrintan anigaa falay”. 2. Wax sixrid. 3. Beer qodid. Tusaale: “Beertii baan soo falay”. 4. Dhul bannayn. Tusaale: “Ciisaa dhabbe falay”. 5. Harag jilcin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
fal
fal¹: m.l (-lal, m.l) 1. Wax qabad; samays. 2. Ficil. 3. Sixir.
fal²: m.l (naxwe) Qayb ka mid ah koox naxweedda isbedbeddesha, waxayna tilmaantaa wax la sameeyo ama wax la ahaado. Tusaale: Guuleed wuu yimid
Sucaad way kortay. F. gudbe: waxaa lagu magacaabaa fal u baahan layeele toosan si uu u hawlgalo sida arag, cun, taabo. Tusaale: Sabriye ayaa tufaaxa cunay. f. magudbe: fal aan oggolaanayn in uu si toos ah u yeesho layeele sida soco, buub, weynow. Tusaale: Ismahaan baa soo socota, Ismahaan baa u soo socota dugsiga; f. sifo: waxaa jira falal aan muujinayn waxa uu qabto yeeluhu, balse muujiya xaaladda uu ku suganyahay iyo sifadiisa; falalkani waxay mar waliba ay ku tiirsanyihiin fal 'ahaansho'. Tusaale: Gabadhu way wanaagsantahay.
fal³: f.g1 (-alay, -ashay) 1. Wax samayn. Tusaale: Arrintan anigaa falay. 2. Wax sixrid. 3. Beer qodid. Tusaale: Beertii baan soo falay. 4. Dhul bannayn. Tusaale: Ciisaa dhabbe falay. 5. Harag jilcin. m.f.dh, falid.
Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Fal
Action
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
fal
v. do, act
fal v. plow the earth
fal v. put a spell on, work magic
fal vl. n. deed, action; verb {grammar}; spell, magic; plowing
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
fal
-ka: (n) 1. act (aakt); action (aak shin)', deed (dhiidh) ~ ficil. 2. [Grammar]: verb (yeerb). 3. magic (maaj ik); sorcery (soor sar i); witchcraft, charm, spell ~ sixir
fal -ay / fashay: (v) 1. carry out; commit; do (dhuu) ~ samee. 2. plow (palaaw), also plough and turn over earth with a plow. 3. bewitch (be-wiij); cast a spell over; ~ sixir
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
fal
(fal) wax cayiman, yeel oo samee. Wixii lagu amray fal oo wax kale ha falin. Dh: qabo.
fal: (fal) beerta fajaas oo qod si ay u baxdo. Fal beerta waa xilligeediiye. Dh: qod, tacab.
fal: (fal) cid kale, sixir u dhig; baab u qabo. Dh: baab. Li: dabiib.
fal-ka: (magac, lab, keli) qayb ka mid ah qaybaha hadalku ka kooban yahay xagga naxwaha oo sheegta wixii ficil ah ee dhacay, dhacaya, dhaca, ama dhici doona. Tag, waa fal amar ah. Dh: ficil.
fal -ka: (magac, lab, keli) farsamo sixir ah oo la barto dadkana lagu wax yeelleeyo ama lagu dilo. Jaadad badan buu u kala baxaa, sharcigu na www reebay. Fal nin keenaa furdaamiya. Dh: sixir, falfal, raadqaad, qataar.
fal -ka: (magac, lab, keli) waxqabadka ama samaynta wax muuqda oo la dareemi karo. falaad -ka: (magac, lab, keli) habdhaqanka ama dabciga qofka iyo hadba sida uu ku sugan yahay. Dh: abuur, dhalan, dabeecad, sansaan, baxaalli.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Gal
(Gal-ka)
1. Dhar yar oo la tolo oo qalabka qaarki, sida barkimooyinka, lagu rogo ama la dhex geliyo oo dhawraarin u ah.
2. Dabool harag ah ama qori ama bir ama wax kale, oo qalabka qaarki (billawe, seef, kd.) loo sameeyo, laguna qaado.
3. Biyo kooban oo meel fadhiya; balli; haro.
4. (shax, waalo, kd.) badin; ka dhicid; foorad.
5. Garangar iftiin ah oo xilliyada qaarkood dayuxu dhex galo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gal
gal¹: m.l (-lal, m.l) 1. Meel godan oo biyo ku jiraan. 2. Warqad adag oo xaashiya lagu kaydiyo; fayl.
gal²: m.l/dh (-lal, m.l) 1. Nuur dayaxa isku wareejiya. 2. Buqshad. 3. Shay wax lagu xafido (sida seef, billaawe iyo wixi lamida).
gal³: f.g/mg1 (galay, gashay; geli) 1. (f.g) Wax dhexdi ama gudihii gaarid. 2. (f.g) Arrin, hawl iyo wixi lamida wax ka qabasho. 3. (f.mg) Ka g.:god muhiim ah qof uga hor marid (shax). 4. (f.mg) U g.: shisheey isu dhiibid. 5. (f.mg) U g.: cid maqan howl u qabasho. 6. (f.mg) U g.: cid meel ugu gabbasho. 7. (f.mg) Ku g.: Wax laga quustay heliddooda noqosho (baadi).
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
gal
gal¹: m.l (-lal, m.l) 1. Meel godan oo biyo ku jiraan. 2. Warqad adag oo xaashiya lagu kaydiyo; fayl.
gal²: m.l/dh (-lal, m.l) 1. Nuur dayaxa isku wareejiya. 2. Buqshad. 3. Shay wax lagu xafido (sida seef, billaawe iyo wixi lamida).
gal³: f.g/mg1 (galay, gashay; geli) 1. (f.g) Wax dhexdi ama gudihii gaarid. 2. (f.g) Arrin, hawl iyo wixi lamida wax ka qabasho. 3. (f.mg) Ka g.:god muhiim ah qof uga hor marid (shax). 4. (f.mg) U g.: shisheey isu dhiibid. 5. (f.mg) U g.: cid maqan howl u qabasho. 6. (f.mg) U g.: cid meel ugu gabbasho. 7. (f.mg) Ku g.: Wax laga quustay heliddooda noqosho (baadi). m.f.dh, gelid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
gal
v. enter, go into ~ inside; join
gal v. commit
gal vl. n. act of entering; entrance
gal m. n. cover, container, case, envelope, pillowcase; sheath, scabbard
gal m. n. pond
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
gal
-ka: (n) [galal-ka] 1. file (faayl), folder (fooldher), envelope (invaloop). 2. something that covers; protective covering: pillowslip (piilowislip)
gal adag: (adj) hardcover (haardh-kaver) hardback (haardh-baak). Ex: buug galadag; hardcover book
galjilicsan: (adj) softcover (softkaver)
gal -ay / gashay: (v) 1. enter (in ter), penetrate (penatareeyt)-, pierce (piirs). 2. became a member, participant: join (jooyn). 3. take a course at a school; study (istadhi)
galka bistooladda: (n) holster (howlistar).
galka toorreyda: (n) sheath (shiith)
Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]
GAL
Fascicolo File
Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]
Gal
Cartella; fascicolo
Cover; file
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gal
(fal) meel hoos leh teg; aqal, dugsi ama meel kale gudaheeda teg.
gal -ka: (magac, lab, keli) dahaadhka seefta, toorrida, golxadka iyo wixii la mid ah la geliyo.
gal -ka: (magac, lab, keli) faylka wargadaha lagu dexrido.
gal -ka: (magac, lab, keli) meel godan oo biyo ku jiraan. Galka ku dabbaalo.
Ereybixinta Qalabka Farsamada Gacanta - Maxamuud Iimaan Aadan [1975]
Gal
Galka xagalseetada, tooxiyaha raandada iwm.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Hal
1. (Hal-ka) a) Tirada baabbahda iyo labada u dhexaysa; mid; kow. (1). b) Erey: hadal: wax. c) Meel, xag.
2. (Ha-sha) Neef geel ah oo dheddig.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
hal
hal¹: m.l (-lo, m.l) 1. Tirada eber iyo laba u dhexeysa; kow. Tusaale: “Wuxuu dhalay hal wiil iyo hal gabar”. 2. Eray; hadal. 3. H. ah: Wax isku duuban ama wada jira. Tusaale: “Annagu hal baynu nahay”. 4. Meel; xag. Tusaale: “Halkan dhig: meeshan dhig”.
hal²: m.dh (-lo, m.l) Neef geel dhedig ah oo curtay.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
hal
hal¹: m.l (-lo, m.l) 1. Tirada eber iyo laba u dhexeysa; kow. Tusaale: Wuxuu dhalay hal wiil iyo hal gabar. 2. Eray; hadal. 3. H. ah: Wax isku duuban ama wada jira. Tusaale: Annagu hal baynu nahay. 4. Meel; xag. Tusaale: Halkan dhig: meeshan dhig.
hal²: m.dh (-lo, m.l) Neef geel dhedig ah oo curtay.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
hal
num: one
hal m. n., loc. place, spot, location
hal m. n. matter, affair
hal [feminine] n. cow ~ female camel