lagama
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
lagama
pron. and preposition, neg. someone ... not from / about
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
lagama
(adv) not (not)
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
lagama
de: someone ... not from / about = la + ka + ma
lx: lagama
ps: pro + prep + neg
key: lagama
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Laama
* Nafley caanaleyda kammid ah, oo geela isku bah yihiin, oo ku dhaqanta Ameerikada Koofure. Waxay leedahay: sur dheer oo dhuuban, dhego dheerdheer iyo dhogor cumur ah oo dheer oo jilicsan. Waa la rartaa, oo hilibkeedaa la cunaa, dhogorteedana dhar baa laga samaystaa.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
laama
m.dh (cilmiga naflayda) Naasley geela la bah ah oo aan kurus lahayn, lagana helo Ameerikada koofureed, leh sur dheer oo dhuuban, dhego dhaadheer iyo dhogor jilicsan, cufan oo dhaadheer oo la rarto, hilibkeedana la cuno, dhogorteedana dhar laga sameeyo.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
laama
m.dh (cilmiga naflayda) Naasley geela la bah ah oo aan kurus lahayn, lagana helo Ameerikada koofureed, leh sur dheer oo dhuuban, dhego dhaadheer iyo dhogor jilicsan, cufan oo dhaadheer oo la rarto, hilibkeedana la cuno, dhogorteedana dhar laga sameeyo.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
laama
f. n., [collective] llama
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
laama
-ha: (magac, lab, keli) nafley caanaleyda ka mid ah, oo geela ay isku bahyihiin, oo ku dhaqan Ameerikada Koonfureed. Waxay leedahay sur dheer oo dhuuban, dhego dhaadheeer iyo dhogor cumur ah oo dheer oo jilicsan. Waa la rartaa oo hiibkeedaa la cunaa, dhogorteedana dar baa laga samaystaa.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
laama
de: llama (South American animal) {Eng}
lx: laama
pd: (-da)
ps: n-f-col
key: laama
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
lagaa
pron., pron. and preposition: someone ... from / about you
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
lagaa
de: someone ... from / about you = la + ku + ka
lx: lagaa
ps: pro + pro + prep
xe: You need to have a blood test. [lit: that someone take blood from you]
xv: Waxaad u baahantahay in dhiigga lagaa qaado.
key: lagaa
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
lagaga
pron. and preposition: from someone ... at / using
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
lagaga
de: from someone ... at / using = la + ka ~ ku + ku ~ ka
lx: lagaga
ps: pro + prep
key: lagaga
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
lagala
pron. and preposition:
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
lagala
de: = la + ka + la
lx: lagala
ps: pro + prep
key: lagala
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
laguma
pron. and preposition, neg. someone ... not ... in / at
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
laguma
(preposition) not to ...you
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
laguma
de: someone ... not ... in / at
lx: laguma
ps: pro + prep + neg
xe: There is nobody in the house.
xv: Guriga laguma jiro.
key: laguma
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Baahi
(Baahi-da)
Wax waxtar ah, ama lagamamaarmaan ah, haddana aan la haysan, tebidda la teba hayo; Wax in la helo ama la haysto la jeclaan lahaa, gaajada loo qabo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Gacanqabsi
(Gacanqabsi-ga)
1. Ul ama wax la mid ah oo kolka la soconayo gacanta lagu qabsado.
2. Lacag yar oo waxyaalaha yaryar oo lagama maarmaanka ah lagu gato.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Huriweyto
(Huriweyta-da)
1. Wax aan laga maarmi karin, laga fursan karin, la huri karin; lagamamaarmaan.
2. Dad isku xiran oo aan kala maarmin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Laakin
(Laakin-ta)
Erey xiriiriya labo tixood oo ulajeeddooyinkoodu is diiddan yihiin ama tan danbe sheegeyso arrin kale, oo lagamamaarmaan ah oo meesha ku jirta, oo in la ogaado ama wax laga qabto u baahan; -se; illowse; ha'ahaatee; haseyeeshee.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Lagamamaarmaan
(Lagamamaarmaan-ka)
Aan laga maarmi karin; aan laga fursan karin; aad loogu baahan yahay; loo hurti la' yahay; lamahuraan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Mahure
(Mahura-ha)
Aan la huri karin; lamahuraan; lagamamaarmaan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gacanqabsi
m.l 1. Ul ama wax la mid ah oo marka la socdo gacanta lagu qaato. 2. Lacag yar oo lagama maarmaanka lagu iibsado. 3. Lacag yar oo ganacsi lagu bilaabo. 4. la-mid: gacanqabasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gef
gef¹: m.l la-mid: gaf¹.
gef²: m.l (-faf/-fef, m.l) 1. (fiisikis) Cabbiraadda ama qiyaasta aan la hubin ee xaddi. Tusaale ahaan, kulbeeg meerkari ah badanaaba waxa suurtaggal ah in heerkulka laga akhriyo darajada ugu dhow.. (xisaab) Marka laga hadlayo saafid tireed gefafku waa laba nooc: a) g. duubid: jawab tireed aan sugnayn ee ku soo baxda xisaabinta; b) Gefaf la jare ah: waxa ay la xiriiraan xadad lagama maarmaan ah ee ku jira sugnida seeb.
gef³: f.mg1 (-fay, -ftay) la-mid: gaf².
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
haniye
haniye¹: m.l (-yayaal, m.l/dh) Labada carrab oo yaryar oo ku yaal qalalka wadnaha: dhiigga wadnaha soo gelaya ayay soo daayaan oo soo wareegaan inuu dib u noqodana u diidaan.
haniye²: m.l (-yayaal, m.l/dh) (cilmiga naflayda) Sooh qaab gaar ah leh oo ay xubnaha qaarkood oo qaab dhuumeed leh u yaal ama meelo ciriiriya socoshada dareere dhex maraya, xubnahaas oo hal jiho oo keliya oo sii deynaya. Gufafku waxay lagama maarmaan u yihiin: aroorrada, wadnaha iyo xididdada liinfada.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
kaalbaa
m.l Caano fadhi ah, oo si ay u adkaadaan biyihii laga miiray oo ay lagama maarmaantahay in lagu cuno fandhaal.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
macayshad
m.dh (-do, m.l) Cuntada lagama maarmaanka ah ee lagu noolaan karo. la-mid: maceeshad, maciishad.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
mahuraan
m.l.kh M. ah: wax aan laga fursan karin, lama huraan, lagamammaarmaan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
noola-ohis
m.l (baayoloji) Soo saaridda molikiyuullada uu soo saarayo unugga nooli, taas oo lagama maarmaan u ah qaabka dheefsamaynta.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
shardi
shardi¹: m.l la-mid: sharad¹.
shardi²: m.l (shuruud, m.l) (xisaab) Hawraar ama weedh M oo lo baahanyahay in ay run noqoto si hawrar kale N ay u noqoto run. Haddii M ay tahay xaalad lagama maarmaan ah, markaa N ma noqon karto run M la'aanteed. Haddii M ay tahay xaalad kaafi ah markaa; markasta oo ay M noqoto run Nna waa run. Dhanka kale run ma noqon karto. Tusaale ahaan, haddii afar geesle uu noqon karo laydi waa in uu raaliggeliyaa xaaladaha lagama marmaan-ka ah in laba ka mid ah dhinacyada afar geesluhu ay yihiin barbaro, haseyeeshe, kani ma aha xaalad kaafiya ah, xaaladaha kaafiga ah ee afar geesle in uu yahay qardhaas waa in ay dhammaan dhinacyada afar geesluhu yihiin 5 cm., haseyeeshe kani ama xalaad lagama maarmaan ah. in laydi uu yahay labajibbaarane waa in uu raaliggeliyaa xaalad dhererka dhinacya-diisa in ay isle'egyihiin. Sida kale haddi M ay tahay xaalad lagama maarmaan ee N -> M, haddii M ay tahay xaalad kaafi ah markaa M -> N. Haddii M ay tahay xaalad lagama maarmaan ah iyo xaalad kaafi ah ee N markaa M N.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
gacanqabsi
m.l 1. Ul ama wax la mid ah oo marka la socdo gacanta lagu qaato. 2. Lacag yar oo lagama maarmaanka lagu iibsado. 3. Lacag yar oo ganacsi lagu bilaabo.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
haniye
haniye¹: m.l (-yayaal, m.l/dh) Labada carrab oo yaryar oo ku yaal qalalka wadnaha: dhiigga wadnaha soo gelaya ayay soo daayaan oo soo wareegaan inuu dib u noqodana u diidaan.
haniye²: m.l (-yayaal, m.l/dh) (cilmiga naflayda) Sooh qaab gaar ah leh oo ay xubnaha qaarkood oo qaab dhuumeed leh u yaal ama meelo ciriiriya socoshada dareere dhex maraya, xubnahaas oo hal jiho oo keliya oo sii deynaya. Gufafku waxay lagama maarmaan u yihiin: aroorrada, wadnaha iyo xididdada liinfada.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
macayshad
m.dh (-do, m.l) Cuntada lagama maarmaanka ah ee lagu noolaan karo. la-mid: maceeshad, maciishad.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
mahuraan
m.l.kh M. ah: wax aan laga fursan karin, lama huraan, lagamammaarmaan.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
noola-ohis
m.l (baay.) Soo saaridda molikiyuullada uu soo saarayo unugga nooli, taas oo lagama maarmaan u ah qaabka dheefsamaynta.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
shardi
m.l (shuruud, m.l) (xisaab) Hawraar ama weedh M oo lo baahanyahay in ay run noqoto si hawrar kale N ay u noqoto run. Haddii M ay tahay xaalad lagama maarmaan ah, markaa N ma noqon karto run M la'aanteed. Haddii M ay tahay xaalad kaafi ah markaa; markasta oo ay M noqoto run Nna waa run. Dhanka kale run ma noqon karto. Tusaale ahaan, haddii afar geesle uu noqon karo laydi waa in uu raaliggeliyaa xaaladaha lagama marmaanka ah in laba ka mid ah dhinacyada afar geesluhu ay yihiin barbaro, haseyeeshe, kani ma aha xaalad kaafiya ah, xaaladaha kaafiga ah ee afar geesle in uu yahay qardhaas waa in ay dhammaan dhinacyada afar geesluhu yihiin 5 cm., haseyeeshe kani ama xalaad lagama maarmaan ah. in laydi uu yahay labajibbaarane waa in uu raaliggeliyaa xaalad dhererka dhinacyadiisa in ay isle'egyihiin. Sida kale haddi M ay tahay xaalad lagama maarmaan ee N -> M, haddii M ay tahay xaalad kaafi ah markaa M -> N. Haddii M ay tahay xaalad lagama maarmaan ah iyo xaalad kaafi ah ee N markaa M <-> N.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
laxamay
(fal) hees laxan u samee, Midhihii waan sameeyee adna laxamay. Dh: laxanee, laxamee.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
laam
m.l la-mid: laan¹ (4).
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
laam
m. n. L [letter of the Arabic alphabet.]
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
laam
bw: Arabic
de: L [letter of the Arabic alphabet]
lx: laam
pd: (-ka)
ps: n4-m
see: laan
key: laam
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Laga
(la + ka).
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
laga
pron. and preposition: someone ... from / about
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
laga
(preposition) from; of
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
laga
de: someone ... from / about = la + ka
lx: laga
ps: pro + prep
xe: Those houses were built of stone and wood.
xv: Guryahaas dhagax iyo qoryo baa laga dhisay.
key: laga
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
lama
pron., neg. someone ... not
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
lama
(adv) not (nat); used to express negation. Ex: lama ogala; it's not allowed
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
lama
s.f. - mindida ama seefta afkeeda.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
lama
de: someone ... not
lx: lama
ps: pro + neg
xe: It isn't edible.' [lit: one does not eat it]
xv: Lama cuno.
key: lama
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gaama
-da: (magac, dhedig, keli) 'saxarad' kaahyo ama hirar birlabdanabeed ah oo leh tamar aad u sarraysa. Fallaadha gaama dhalashadoodu waxay ku lammaan yihiin saxarrada beeta.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
la'aa
bw: la' (1)
de: was without, lacked; failed to
lx: la'aa
nt: past tense only
pd: (la'yahay)
ps: adj + v5a-past
key: la'aa
Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Laafa
Lava
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Laami
(Laami-ga)
Wax sida cinjirka u culus oo u adag oo madow oo dufan ku jiro; wax laga sameeyo qoryaha iyo dhuxusha iyo lafaha, kd., iyo wax dhulka laga qodo ama betrolka gufarkiisa laga soo saarona waa lee yahay; jaadkaan danbe waxtarkiisa waxaa kamid ah dhismaha waddooyinka iyo meelaha dayuuraduhu fariistaan; daamir.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
laami
laami¹: m.l (-iyo, m.dh) Gufar madow oo ka hara badroolka, dhuxusha iyo wixi lamida oo lagu sameeyo waddooyinka.
laami²: f.g2 (-iyay, -isay) Badar karsamaya walaaqid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
laami
m.l (-iyo, m.dh) Gufar madow oo ka hara badroolka, dhuxusha iyo wixi lamida oo lagu sameeyo waddooyinka.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
laami
v. stir a pot
laami m. n., (mass n.): asphalt, tarmac, bitumen, macadam blacktop
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
laami
-ga: (n) tarmac (taarmaak); asphalt (aasfoolt); blacktop (balaak taap) ~ daamur. Ex: jid laami ah; a tarmac road
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
laami
-ga: (magac, lab, keli) dhoobada ka soo hadha saliidda qeedhiin, ka dib kolka shidaalka laga saaro. Waa dhoobo adag oo sida cinjirka u culus, midab madow iyo dufan na leh. Waxa lagu sameeyaa dhismaha waddooyinka iyo gegiyada dayuuradaha. Dh: daamur.
laami -ga: (magac, lab, keli) waddo daamur lagu dhisay oo la adkeeyay. Laamiga mas baa la moodaa, waa runtaa oo waa la moodaa. Dh: waddo.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
laamo
-da: (magac, dhedig, keli) eeg laama.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
lagad
(fal) dhulka u rid oo jiifi. Dh: leged, jiifi. Li: toosi.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
lagas
m.l (-gyo, m.dh) (fiisikis) Summad: Lx. halbeegga caalamiga (H.C.) ee iftiimida, le'egna iftiinka uu soo kaahiyo burqad iftiimeedka 1 luuman ah, kuna fidsan bed hal mitir labajibbaaran.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
lagas
-ka: (magac, lab, keli) (halbeeg) summadda (Lx.) halbeegga caalamiga (H.C.) ee lamahuraannimo 537 iftiimida, le'egna iftiinka uu soo kaahiyo burqad iftiimeedka hal luuman ah, kuna fidsan bed hal mitir labajibbaaran.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
lahaa
v., sg., simple past tense: I / he had ~ owned something
lahaa v., sg., simple past tense: I / he said
lahaa v., sg.,-aux: I / he would (have) [conditional]
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
lahaa
(v) 1. [he or I] had (haadh)-, possessed (poseesidh). Ex: edab fiican buu lahaa; he had great discipline. 2. he or I owned (awnidh). Ex: guri wayn baan lahaa; I owned a big house
—lahayd; she had or she owned
—lahaayeen; they had or they possessed
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
lamma
-da: (magac, dhedig, keli) eeg labo.
Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Magma
Maagma
Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Magma
Maagma
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
magma
magma, n.m. - magma (jooloojiya).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Waama
Waama?
Goorma? Hadma? Marma? Jeerma? Shirma?
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
waama
e.we Goorma.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
waama
question word, time: when?
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
waama
(ereysu'aaleed) eeg waagee.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
waama
de: when?
initial: w
lx: waama
ps: qw-time
see: goorma
key: waama
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xagaa
(Xagaa-ga)
Afarta nur oo sanada midkood; wuxuu u dhexeeya guga iyo dayrta; xilliga xagaayadu da'do.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xagaa
xagaa¹: m.l (-aayo, m.dh) 1. Afarta nur oo sanada midkood; wuxuu u dhexeeyaa guga iyo dayrta; xilliga xagaayadu da'do. la-mid: xagaay.
xagaa²: m.l (-aayo, m.dh) (c.fal.) Loolka dhexe, waa xilliga ku xiga guga, xiddigis ahaanna waxa loo tixgeliyaa inuu ku beegan yahay kubbad badhka min hornaqa xagaaga (21 juun) ilaa caano maallada isle eg ee dayrta (21 sebtember).
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xagaa
xagaa¹: m.l (-aayo, m.dh) 1. Afarta nur oo sanada midkood; wuxuu u dhexeeyaa guga iyo dayrta; xilliga xagaayadu da'do. la-mid: xagaay.
xagaa²: m.l (-aayo, m.dh) (c.fal.) Loolka dhexe, waa xilliga ku xiga guga, xiddigis ahaanna waxa loo tixgeliyaa inuu ku beegan yahay kubbad badhka min hornaqa xagaaga (21 juun) ilaa caano maallada isle eg ee dayrta (21 sebtember).
Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Xagaa
Summer
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
Xagaa
m. n. cool season, the lesser dry season [June - September.]
Xagaa m. n. summer, hot season, time of the southwest monsoon
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xagaa
-ga: (n) summer (sa-mar) Ex: xilliga xagaaga; the summer season
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Xagaa
magac loo baxsho wiil dhashay waqti xagaa ah.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xagaa
-ga: (magac, lab, keli) mid ka mid ah afarta xilli ee sanadka oo u dhexeeya guga iyo dayrta waana bilaha Juun, Luuliyo, Ogosto iyo Sebteembar.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
lagula
pron. and preposition: with someone ... using (X)
lagula pron., pron. and preposition: someone ... with you
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
lagula
(preposition) with you
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
laysma
pron., pro, neg. someone ... not (to oneself)
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
laysma
(pronoun) not to.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
laysma
de: someone ... not (to oneself)
lx: laysma
ps: pro + pro + neg
xe: No standing (traffic sign)
xv: Laysma taagi karo.
key: laysma
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
legame
s.m. - xiriir.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
nagaga
pron. and preposition: from us ... at / using (X)
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
nagaga
(preposition) from us or we (wii). Ex: lacag badan baa nagaga baxday; we spent a lot of money
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
nagaga
de: from us ... at / using (X) = na + ku ~ ka + ku ~ ka
lx: nagaga
ps: pro + prep
key: nagaga
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
nagala
pron. and preposition: about / with (X) ... for us
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
nagala
(preposition) from us or with us; we (wii) nagula. Ex: waxay nagala hadleen arrimo badan; they discuss many subjects with us
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
nagala
de: about / with (X) ... for us = na + ka + la
lx: nagala
ps: pro + prep
key: nagala
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
nalama
pron., pro, neg. no one ... us
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
nalama
(negative with preposition) with..us.. or we..not.. Ex: nalama uusan tashan; he didn't consult with us
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
nalama
de: no one ... us
lx: nalama
ps: pro + pro + neg
xe: During this season, no one asks anything of me and my kinfolk.
xv: Xilligan aniyo tolkeyba wax nalama weydiiyo.
key: nalama
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dagamsan
(tilmaame) wax siduu u muuqdo aan ahayn.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
halgamaa
-ga: (magac, lab, keli) dagaalyahan geesi ah oo la yagaan. Dh: geesi, dagaalyahan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
lafgarab
m.l (-byo, m.dh) Garabka intiisa lafta ah.