lafti — Macnaha & Turjumaada

1

(Lafti-da)

2

Dhalad; gob; nasab.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Dad nasab ah.

waa la naqliyay ✓

f. n. noble, person of high status

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) jirrid wanaag iyo gobnimo. Dh: gob, dhalad, nasab. Li: gun.

2

lafti-da: (magac, dhedig, keli) isla cidda kolkaa la sheegayo; qudhadiisa, ruuxdiisa. Laftiisa ayuu ahaa kii aan arkay.

waa la naqliyay ✓

1

cf: gob, nasab

2

de: noble, person of high status

3

lx: lafti

4

pd: (-da)

5

ps: n-f

6

key: lafti

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) nooc ka mid ah jaraha oo ka samaysan saynta dabada lo'da iyo lafaha faraha bagkaylaha oo gabdhuhu madaxa badhtankiisa sii marshaan ilaa qadaadka. Gabadhu waxay wejiga ku sidatay jare lafati ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Afti-da)

2

1. Arrin ama qaanuun, in la oggolaado ama la diido darteed, dadweynaha ama tolka loo bandhigo.

3

2. Farriin.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyo, m.l) Arrin ama qaynuun, in la oggolaado ama la diiddo darteed, ay dowladi shacbigeeda u bandhigto.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyo, m.l) Arrin ama qaynuun, in la oggolaado ama la diiddo darteed, ay dowladi shacbigeeda u bandhigto. Tusaale: Afti ha loo qaado dastuurka cusub.

waa la naqliyay ✓

f. n. opinion, ascertaining consent, plebescite; referendum

waa la naqliyay ✓

-da: (n) referendum (referendum); plebiscite (pilibiseeyt); vote (vowt) ~ doorasho

waa la naqliyay ✓

1

Verbale

2

Verbatim record

3

Waa qoraalka lagu diiwaan geliyo hadallada fadhiyada Guddiyada, waxaana lagu muujiyaa ujeeddada Shirka, wixii xubin waliba ku hadashay iyo go'aanka guud ee la gaarey.

waa la naqliyay ✓

1

Verbale

2

Verbatim record

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cod laga qaado dadka si loo ansaxiyo sharcinimada dastuur iyo wixii la mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: opinion, ascertaining consent, plebescite; referendum

2

lx: afti

3

pd: (-da)

4

ps: n1-f, n7-f

5

key: afti

waa la naqliyay ✓

m.l (naxwe) Qaabka codeed ee astaan afeeddu ay leedahay, yacni ereyga qaabkiisa.

waa la naqliyay ✓

m.l (naxwe) Qaabka codeed ee astaan afeeddu ay leedahay, yacni ereyga qaabkiisa.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wanaagga iyo hufnaanta ay cidi leedahay sida, nasabnimada iyo gobnimada.

waa la naqliyay ✓

1

(Aja-da)

2

Biyaha meel ku raaga oo cagaarka noqda iyo cagaarka ay bixiyaan laftiisa.

waa la naqliyay ✓

1

(Bun-ka)

2

1. Cabitaan la cabbo oo udgoon oo laga sameeyo miro yaryar oo kulkulucsan oo beer leh oo uu dhalo geed dheer oo dhulka kulul ka baxa: inta iniinaha la dubo oo la budeeyo baa sida shaaha loo karshaa; qaxwe.

3

2. Sharuur.

4

3. Miraha geedka.

5

4. Geedka laftiisa (caleemihiisa waxaa la yiraahdaa quddi.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Caad-da) Dhagax, isagoo shiilmay oo qolqola haya dhulka gudihiisa ka soo baxay, oo isagoo is-haysta dhulka korkiisa ku ballaartay oo ku qaboobey; sallax dhagax ah oo jaadkaas ah oo biyaha celiya.

2

2. (Caad-ka) Daruur cad oo xalleefsan oo aad u sarraysa; daruurta da'satey waxa ka hara oo wax cirka laftiisa ku dhegsan la moodo.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Cinjir-ka) Dhacaan sida mergiga u jiidma oo laga liso geed dhulka kulul ka baxa.

2

2. Wixii liskaas laga sameeyo; ramal; banbiiro.

3

3. Geedka laftiisa.

waa la naqliyay ✓

1

(Culaacu-sha)

2

Bahal yar oo dhiigga nuuga: dixirigaa lagu tirshaa, waxayna leedahay oogo jilicsan oo xubno leh; biyahay ku dhex nooshahay (biyaha balliyada); waxay ku dhegdhegtaa oo dhiigga ka nuugtaa kalluunka iyo diinbiyoodka iyo raha iyo dadka laftiisa; waayadii hore, meeshii toobin loo rabo baa la saari jirey oo ay dhiigga ka nuugi jirtey.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhana-da)

2

1. Biyaha dhanaan oo fariista ama kor qulqula dhul ciiddiisu cusbo u badan tahay.

3

2. Dhulka jaadkaas ah laftiisa; jaan.

4

3. Cusbo; (ama dhane).

waa la naqliyay ✓

1

(Duun-ka)

2

Lafti; laf- (laftayda, kd.); Naf- (naftayda, kd.).

waa la naqliyay ✓

1

(Findhicil-ka)

2

1. Geed-quwaax qodxo fiiqfiiqan leh; laamaha biyo iyo ur lifaaqoon buu ku lee yahay, salkana asal.

3

2. Cunnada la cuno siiba hilibka, cadadka yaryar oo ilkaha dhexdooda ku harhara.

4

3. Qoriga lagu findhicisho laftiisa.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Garba-da) Meel biyadhaca hoostiisa ka samaysanta oo biyuhu qotaan; galxiddigaale; gebiga biyuhu ka soo jabayaan laftiisa.

2

2. (Garba-ha) Xiddigaha daalallida ugu horreeya oo u dhexeeya dirirka iyo bayaxawda.

waa la naqliyay ✓

1

(Huruud-da)

2

1. Nagaar ubixiisa laga sameeyo asal wax lagu midabeeyo; midab cillaan-guduud ah.

3

2. Asalka geedka laftiisa oo waxyaalo badan laga dhigto (dawo; sabbakh, dhirta cunnada lagu daro, kd.); Sacfaraan.

waa la naqliyay ✓

Uyaal qofka hadla haya oo keli ah oo falku xagga laftiisa ka tega hayo oo ka socdo (sida iga tag).

waa la naqliyay ✓

Uyaal qofka hadla haya lee yahay oo keli ah oo falku xagga laftiisa u socdo: marada igu rog.

waa la naqliyay ✓

1

id-, laf-, naf-, kd. (iskiisa, iddiisa, laftiisa, ...); wadar ahaan, wadajir; midba midka kale, kuwaba kuwa kale; kd.

2

Is! — Erey xoolaha lagu yiraahdo; kolka la doona hayo inay dib u noqdaan ama leexdaan.

3

Is- — Erey ereyada kale qaarkood horta lagaga kabo oo falka ku celiya qofka ama waxa wax fala haya (sida isdilid; istaagid; ismayrid).

4

-is — Dabakar falka magac ka dhigta (qaad-is; keen-is; mar-is).

waa la naqliyay ✓

1

1. Laftiisa, kd.; dantiisa; iddiisa.

2

2. Aniga ka; adiga ka; isaga ka, kd.

waa la naqliyay ✓

(iskay, iskiis, iskeed, kd.) qofka laftiisa; nafta tiis ah, kd.

waa la naqliyay ✓

Midba midka kale (ku); laftiisa; kd. (ku) sida: labo baabuur baa isku dhacay, Cali xanuun buu isku arkay.

waa la naqliyay ✓

1

(Kabkab-ka)

2

1. Wax laysku nabnabay.

3

2. Isku nabnabka laftiisa; karkar.

waa la naqliyay ✓

1

(Khasnad-da)

2

1. Weel adag oo waxa qaaliga ah oo la dhawra hayo iyo waxa la kaydsana hayo, la geliyo.

3

2. Maalka la kaydina hayo laftiisa; kensi.

waa la naqliyay ✓

1

(Liin-ta)

2

1. Miro yaryar oo dhanaan badan oo Fitamiin Sii (Vitamin C) ka buuxdo.

3

2. Geedka ay ka baxaan laftiisa; liimo.

4

3. Asalka ama midabka dharka la geliyo oo kolka la mayro ka baxa.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) diirka sare ee aalaha hadhuudhka laga diiro.

waa la naqliyay ✓

/laak tik/ (adj) ee caano ah (caana leh; caana la xiriira.

waa la naqliyay ✓

os.

waa la naqliyay ✓

1

naftir¹: m.l N.kayga, n.kaaga, iyo wixi lamida: israacinta nafley dhaawac ah la israaciyo.

2

naftir²: f.g1 (-ray, -rtay) Dhaawac israacin.

waa la naqliyay ✓

m. n. self, oneself

waa la naqliyay ✓

ka: (n) self (salaf). Ex: naftirkiisa; himself. naftirkayga; myself. naftirkeeda; herself

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) kayga aniga ama adiga qudhaada. Naftirkaaga ayaan hadalkaa kaa maqlay: Dh: naftar, laftar.

waa la naqliyay ✓

1

de: self, oneself

2

lx: naftir

3

pd: (-ka)

4

ps: n-m

5

xe: yourself

6

xv: naftirkaaga

7

key: naftir

waa la naqliyay ✓

(pronoun) himself (himselaf) ~ asaga ahaan

waa la naqliyay ✓

1

(Laf-ta)

2

1. Qaybaha ad'adag oo cadcad oo uu ka kooban yahay dhiska nafleydu, mid kamid ah.

3

2. Buur yar.

4

3. Qolo, jilib.

5

Laf- — (laftayda, laftaada, laftiisa. kd.) erey sii adkayna haya qofka laga hadlay, oo sheega haya in qofku qofkaas yahay ee aan cid kale la sheegeyn; qofka naftiisa.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-fo, m.l) 1. Mid ka mid ah qalfoofta nafleyda. 2. Bur yar. 3. Qolo; jilib. 4. Qaybta adag ee ku dhex jirta miraha. 5. L.tayda (-taada, -tiisa iyo wixi lamida): eray sii adkaynaya qofka laga hadlay oo sheegaya in qofku qofkaas yahay ee aan cid kale la sheegayn; qofka naftiisa.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-fo, m.l) 1. Mid ka mid ah qalfoofta nafleyda. 2. Bur yar. 3. Qolo; jilib. 4. Qaybta adag ee ku dhex jirta miraha. 5. L.tayda (- taada, -tiisa iyo wixi lamida): eray sii adkaynaya qofka laga hadlay oo sheegaya in qofku qofkaas yahay ee aan cid kale la sheegayn; qofka naftiisa.

waa la naqliyay ✓

Butte

waa la naqliyay ✓

f. n. bone

waa la naqliyay ✓

1

(Laf) C Allophylus rubifolius (A. Rich) Engl. Sapindaceae.

2

N Microglossa elliotii S. Moore. Compositae.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (n) 1. bone (boon). 2. sub clan (sab-kalaan) ~ qabiil

2

lafaha: Plural-, bones (boonis); skeleton (iskalatari) ~ lafo -ha

3

laf (prefix) self (salaf) see also [eeg] —naf.

4

laftayda: myself; —laftiisa; himself; —laftooda; themselves; —lafteeda; herself; —lafteena; ourselves

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) mid ka mid ah walxaha ad'adag ee uu ka samaysan yahay dhiska nafleydu. Waraabe naftiisa uma roona laf guri taallana uma roona. Wa: lafo.

2

laf -ta: (magac, dhedig, keli) jilibka hoose ee qabiilka. Isku laf baan nahay Wacays. Dh: jebsin, jilib, xigto, qaraabo.

3

laf -ta: (magac, dhedig, keli) eray hadalka lagu. adkeeyo kolka la sheegayo qof qudhiisa. Adiga laftaadu fadhiiso. Dh: qudh, naf.

4

laf -ta: (magac, dhedig, keli) meel dhulka ka yara taagan; buur yar. Lafta reerka dushiisa ayaa berked laga qoday. Dh: taag, tuur.

waa la naqliyay ✓

عَظْمَة، عَظْم

waa la naqliyay ✓

1

(Abti-ga)

2

Hooyada walaalkeed.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh /-iyaal, m.l/dh) 1. Haweeney carruurta ay dhashay waxa uu walaalkeed u yahay. 2. u.j. abtiyow! 3. u.j. wiilka aan abtiga u ahayow!; gabadha aan abtiga u ahayey!

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh /-iyaal, m.l/dh) 1. Haweeney carruurta ay dhashay waxa uu walaalkeed u yahay. 2. u.j. abtiyow! 3. u.j. wiilka aan abtiga u ahayow!; gabadha aan abtiga u ahayey!

waa la naqliyay ✓

m. n. maternal uncle, mother's brother

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) uncle (ankal); the brother of one's mother

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) hooyo walaalkeed. Will aabbo loo waayey abti looma waayo. Wa: abtiyaal.

waa la naqliyay ✓

1

cf: aaye ~ aayo, adeer, habaryar

2

de: maternal uncle, mother's brother

3

lx: abti

4

pd: (-ga)

5

ps: n2-m, n7-m

6

key: abti

waa la naqliyay ✓

خال

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) magac loo yaqaan xigtada qofka dhagarqabaha ah.

2

afri -da: (magac, dhedig, keli) xumaanta ka dhaxaysa labo reer ama labo dhinac oo is haya. Utun baa u dhaxaysiyo, afri aan bogsoonayn.

waa la naqliyay ✓

/anti/ (pref) ku lid ah, ka soo horjeeda; ka hortagi kara. e.g. anti-apartheid movements.

waa la naqliyay ✓

(pref) haku horjeedy.

waa la naqliyay ✓

pref. - horkabe tilmaama lid ama hore.

waa la naqliyay ✓

anti, préf. - Hordhig; Ku lid ah; Ka soo hor jeeda.

waa la naqliyay ✓

1

(Cafi-ga)

2

Wax xun oo qof falay ama loo qabey, oo eedsiiskii uu mutaystay laga daayo; saamax.

waa la naqliyay ✓

1

cafi¹: m.l la-mid: cafis.

2

cafi²: f.g1/2 (-iyay, -iday/isay; -iyi) Dembi ama qaan cid gashay u dhaafid.

waa la naqliyay ✓

f.g1/2 (-iyay, -iday/isay; -iyi) Dembi ama qaan cid gashay u dhaafid. m.f.dh, cafiyid.

waa la naqliyay ✓

1

v. pardon, forgive; spare (life, feelings); take pity

2

cafi vl. n. pardon; forgiveness

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) forgive (fer-giv) someone; excuse (ekis-kiyuuz); condone (kon-doon); pardon (paa-don) ~ saamax, masaamax, u dambi dhaaf

waa la naqliyay ✓

1

(fal) saamax oo u dembi dhaaf; cid dembi kaa gashay, iska saamax. Dh: saamax.

2

cafi-ga: (magac, dhedig, keli) wax xun oo qof falay ama loo qabey, oo aan la eedsiine laga dhaafo. Dh: saamax, denbidhaaf.

waa la naqliyay ✓

/dhaaft/ (adj) nacasnimo.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Dhiriq lo'aad. 2. Wax aad u badan oo aan cidina wax ka waayeyn.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Nafley si uu u harqado biyo quusin. 2. Hilib dab ku yacyacoodin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Nafley si uu u harqado biyo quusin. 2. Hilib dab ku yacyacoodin. m.f.dh, hafin.

waa la naqliyay ✓

v. drown someone, sink something; remove (food) from the fire before it is fully cooked ~ ready

waa la naqliyay ✓

(fal) cid kale, biyo ku qarqi oo ha neefqabatoobo.

waa la naqliyay ✓

1

cf: maashee

2

de: drown s.o., sink s.t.; [ext.] remove (food) from the fire before it is fully cooked ~ ready

3

lx: hafi

4

pd: (hafiyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: hafi

waa la naqliyay ✓

n., (a handle) daab, -ki; v.tr., daabka ku dheji.

waa la naqliyay ✓

1

(Kati-da)

2

Bir af dhuuban oo ulaha iyo samayooyinka salka laga gesho; (ama taki).

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) Bir af dhuuban oo waranka gadaal laga gesho. la-mid: taki.

waa la naqliyay ✓

f. n. metal spike on butt-end of spear

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) metal stake at the end of a spear

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) bir jifiyeed Qdffllad dalooshan iyo caaro fiiqan leh oo ul waran ama taraawil gadaal ka gasha ama ku daabanta. Dh: jifi, jufo, eebotaki. Wa: katiyo.

waa la naqliyay ✓

1

de: metal spike on butt-end of spear (used for sticking it in the ground)

2

lx: kati

3

pd: (-da)

4

ps: n2a-f

5

key: kati

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: la'aan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax la'aan.

waa la naqliyay ✓

1

a: la'aan, li'i

2

de: lack (of), deprivation

3

lx: la'i

4

pd: (-da)

5

ps: n0-f-abs

6

key: la'i

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) geed buuraha ka baxa oo laamo toostoosan oo sarab laga dhigto leh. Dh: lebi.

waa la naqliyay ✓

1

(Lafa-ha)

2

Raasammaal.

waa la naqliyay ✓

m.l (dhaq.) Lacagta hore ee ganacsiga la geliyo; raasamaal.

waa la naqliyay ✓

m.l (dhaq.) Lacagta hore ee ganacsiga la geliyo; raasamaal.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] capital, wealth

waa la naqliyay ✓

1

(Lafo) N Ficus quibeba Ficalho. Moraceae.

2

N Ficus populifolia Vahl. Moraceae.

3

S Elaeodendron schweinforthianum (Loes) Loes. Celastraceae.

waa la naqliyay ✓

1

-lafaha: (n) [plural of laf]; bones (boonis); skeleton (iskal-atan)

2

lafo -lafaha: (n) the total money invested in a business; capital (kaapital)

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) dhaqaale iyo raasamaal.

waa la naqliyay ✓

1

de: capital, wealth

2

lx: lafo

3

pd: (/ha)

4

ps: n6-m-col

5

syn: raasammaal

6

key: lafo

waa la naqliyay ✓