Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Lafdhabar-ta)

2

Xiriir lafo ah oo oogada xoog iyo jiljileec tara; waxay ka kooban tahay riciro yaryar oo is-hayhaysta oo isku xiran (tunka taniyo dabaggibinta); lafduud; xiriir.

waa la naqliyay ✓

1

lafdhabar¹: m.dh (-rro, m.dh) 1. Xiriir lafo ah oo ka kooban riciro yaryar oo is-haysta oo isku xira tunka iyo dabagibinta. 2. Wax kasta qaybta ugu muhimsan. la-mid: lafduud.

2

lafdhabar²: m.dh (-rro, m.dh) (cilmiga naflayda) Xiriirka lafaha dhabarka oo ka bilowda salka lafta madaxa kuna dhammaada dabaggibinta. Waxay ka koobantahay 33 lafood waxaana dhex mara xangullaha, waxay isgoys xubneed la wadaagaan lafta madaxa, feeraha iyo miskaha; waxayna u kala baxaan 7 surka, 12 sabalayda, 5 dhabarka hoose, 5 araxda iyo 4 dabaggibinta.

waa la naqliyay ✓

1

lafdhabar¹: m.dh (-rro, m.dh) 1. Xiriir lafo ah oo ka kooban riciro yaryar oo is-haysta oo isku xira tunka iyo dabagibinta. 2. Wax kasta qaybta ugu muhimsan. la-mid: lafduud.

2

lafdhabar²: m.dh (-rro, m.dh) (cilmiga naflayda) Xiriirka lafaha dhabarka oo ka bilowda salka lafta madaxa kuna dhammaada dabaggibinta. Waxay ka koobantahay 33 lafood waxaana dhex mara xangullaha, waxay isgoys xubneed la wadaagaan lafta madaxa, feeraha iyo miskaha; waxayna u kala baxaan 7 surka, 12 sabalayda, 5 dhabarka hoose, 5 araxda iyo 4 dabaggibinta.

waa la naqliyay ✓

f. n. spine, backbone, vertebrae; essential point, fundamental

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) backbone (baak-boon); spine (ispaayn); spinal column ~ lafduud-ka

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) lafta dheer ee dhabarka ee xidhiidhisa madaxa iyo miskaha ee feedhuhu labada dhinac kaga yaalliin; waxay ka kooban tahay riciro yaryar oo is'haysta oo isku xidhan. Dh: lafduud, xidhiidh.

waa la naqliyay ✓

1

bw: lafduud

2

de: spine, backbone, vertebrae; [fig.] essential point, fundamental

3

lx: lafdhabar

4

pd: (-ta)

5

ps: n2-f

6

syn: gadoob, xiriir

7

key: lafdhabar

waa la naqliyay ✓

سَيسَاءِ، عَمُودٌ فِقْرِيَّ

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) backbone (baakboon); spine (ispaayn); spinal column

waa la naqliyay ✓

1

(Arax-da)

2

Xubin lafdhabarta ka mid ah oo dhawr ricirood iyo hilibkood ka kooban.

waa la naqliyay ✓

1

(Arxaan-ka)

2

Lafdhabar; xiriir.

waa la naqliyay ✓

1

(Cayayaan-ka)*

2

Bahal-yaryarta faraha badan oo aan lafdhabarta lahayn: waxaa oogadoodu u qaybsan tahay: madax iyo dhex (saab) iyo qaar danbe (uur), lix lugood iyo badanaa afar baal (diqsi, kaneeco, shinni, doorshaan, ...); xasharaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabaggibin-ta)

2

Lafdhabarta (xiriirka) dadka meesha ugu danbaysa oo ay ku dhammaato: waa laf yar oo ka samaysantay afar ricirood oo midoobey oo af fiiqan yeeshay; lafdhumuq.

waa la naqliyay ✓

1

(Daba-da)

2

1. Lafdhabarta (xiriirka) nafleydu afka ay ku dhammaato, oo mid dheer, sida tan lo'da iyo mid gaaban, sida tan riyahaba, leh.

3

2. Dhammaad; af.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhumuq-a)

2

Lafdhabarta afkeeda hoose.

waa la naqliyay ✓

1

(Dulaandul-ka)

2

Labada muruq oo xoogga badan oo dheerdheer oo lafdhabarta labadeeda dhinac ku kala dhilan, midkood.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Feer-ka) a) Sacabka oo duuban oo qof kale, dagaal ama cayaar, xoog loogu dhufto. b) Cayaar ku dhisan, labo qof oo feer isla dhaca, taniyo inta mid laga adkaado; feertan.

2

2. (Feer-ta) ) Lafo sida qaansada u xoodan oo lafdhabarta ku qodqotoma, xagga horena lafsakaarta, badankood madaxyada ku hayaan, middood. b) Dhinac; barbar.

waa la naqliyay ✓

1

(Gadoob-ka)

2

1. Lafdhabar; xiriir.

3

2. Misko; dib.

waa la naqliyay ✓

1

(Gasar-ka)

2

Cudur lafdhabarta ku dhaca oo qaabab foolxun u yeela.

waa la naqliyay ✓

1

(Heeraab-ka)

2

1. Docda hoose oo doonyaha iyo wixii la mid ah, tiir dheer oo ku yaal oo isu wada haya, shalmaankuna madaxa hoose ku wada hayaan; lafdhabarta doonyaha.

3

2. (dab) dab baxa haya oo aan weli ololin; hulaaq.

waa la naqliyay ✓

1

(Jebsin-ta)

2

Lafdhabarta inta u dhexaysa araxda iyo dibka oo ka kooban riciraha gacanjiiddo iyo dhakaac.

waa la naqliyay ✓

1

(Kalluun-ka)

2

Nafley dhiig qabow oo jaadad badan ah oo biyaha ku dhex nool: wuxuu lee yahay lafdhabar iyo xubin la yiraahdo qoonbiyaal (qoomishaashyo; waaf) oo uu ka neefsado, iyo dhego (tuuro); qaar waa yaryar oo waa kalluunka dhabta ah (huduf, tebediin, tarraaqad) qaarna waa waaweyn oo waa libaax-badeedka (saraacimo, shiriid, godgoddo) iyo kuwo kale (neberi, geelmaanyo); mallaay.

waa la naqliyay ✓

1

(Kelli-da)

2

Mid kamid ah labada cad oo digirta qaabkeeda leh oo uurka ku jira (lafdhabarta labadeeda dhinac) oo waxa oogadu nacdo iyo dhiigga kala sooca, oo kaadi ahaan, dibadda ugu soo saara.

waa la naqliyay ✓

1

(Lafduud-da)

2

Lafdhabar; xiriir.

waa la naqliyay ✓

1

(Maskaxyara-da)

2

Maskaxda docdeeda hoose oo ku jirta lafmadaxda labadeeda dhinac oo hoose, oo u dhow meesha lafdhabarta dhuuxeedu ka bilawdo.

waa la naqliyay ✓

1

(Mergi-ga)

2

1. Daliigo xoog leh oo xubnaha oogada qaarkood, ku dhex jira ama isu haya, sida labada lafdhabarta dhinacyadeeda ku dhilan; midabkoodu waa cawl, haddii la kala jiidona, waa isku soo rooraan.

3

2. Waxa sida mergiga, haddii la kala jiido ama la maroojiyo ama laysku yareeyo oo dabadeed la sii daayo, kala baxa oo qaabkoodii hore yeesha.

waa la naqliyay ✓

1

(Oof-ta)

2

1. Oogada dadka labadeeda dhinac midkood; waxay koobtaa lafsakaarta taniyo riciraha lafdhabarta ee u tusmaysan, iyo haddana naaska iyo kilkilada hoosteeda taniyo feer-calaanta.

3

2. Xanuunka kobtaas ku dhaca.

waa la naqliyay ✓

1

(Quba-da)

2

Bahal dhiig qabow oo lafdhabar leh oo halaqa iyo qallajisaha iyo yaxaaska la bah ah; waa jaadad badan, waxayna ku nooshahay badaha kulkulul, teeda birriga ku noolna waxaa la yiraahdaa diin; waxay leedahay gafuur aan ilko lahayn iyo oogo gaashaan adag oo gees ahi ku rogan yahay oo afarta addin iyo madaxa iyo dabadu dibadda uga soo bixi karaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Xayawaan aan lahayn lafdhabar.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Xayawaan aan lahayn lafdhabar.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] invertebrates, invertebrate life forms

waa la naqliyay ✓

1

de: invertebrates, invertebrate life forms

2

lx: lafdhabarla'

3

pd: (-da)

4

ps: n0-f-col

5

key: lafdhabarla'

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Nafleyda inta lafdhabarta leh.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Nafleyda inta lafdhabarta leh.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] vertebrates, animals with a vertebra ~ back bone

waa la naqliyay ✓

-da: (n) vertebrate (veer ti bareeyt); such as the fishes, amphibians, reptiles, birds, and mammals

waa la naqliyay ✓

-da: (magacwadareed) noolaha inta leh lafdhabarta, oo dadka iyo dugaaggu ka mid yihiin.

waa la naqliyay ✓

1

de: vertebrates, animals with a vertebra ~ back bone (e.g. humans, dogs, cats, etc.)

2

lx: lafdhabarley

3

pd: (-da)

4

ps: n7-f-col

5

key: lafdhabarley

waa la naqliyay ✓

1

(Dhabar-ka)

2

Oogada qaarkeed; dadka iyo nafley kaloo badan, waa docda laabata iyo caloosha u tusmaysan oo ka bilaabata surka salkiisa taniyo meesha lafdhabartu ku dhammaato; dul; kor; siijeed.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Oogada nafleyda, inta ka bilaabata surka salkiisa ilaa meesha lafdhabartu ku dhammaato; dul.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Oogada nafleyda, inta ka bilaabata surka salkiisa ilaa meesha lafdhabartu ku dhammaato; dul.

waa la naqliyay ✓

m. n. back, spine, rear

waa la naqliyay ✓

-ka:: (n) back (baak); dorsum (door-sem). Ex: dhabar kuu u yiilay ama jiifay; He was lying on his back

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) qof dulqaad iyo xilkasnimo leh. Sahal waa nin dhabar ah.

2

dhabar -ka: (magac, lab, keli) garbaha iyo dabaqanaanta inta u dhaxaysa ee ay hooyadu ilamaha ku xambaarto. Dhabarka iiyo xanjaadkuu ka jabi kii wax dhiba waayo. Dh: dhbarxanjaad.

waa la naqliyay ✓

ظهر

waa la naqliyay ✓

Lahar

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-fay, -ftay) Is-afgaranwaa.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-fay, -ftay) Is-afgaranwaa. m.f.dh, afdhaafid.

waa la naqliyay ✓

v. argue, quarrel; have a misunderstanding

waa la naqliyay ✓

-een: (vn) see also [eeg] isafdhaaf

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) hadalka la isla garanwaayo ee khilaafka iyo isdiidmada keena.

waa la naqliyay ✓

1

de: argue, quarrel; have a misunderstanding With is

2

lx: afdhaaf

3

pd: (afdhaafay)

4

ps: v1=

5

key: afdhaaf

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) naanays hablaha yaryar loogu yeedho inay wiilasha walaalahooda ku hinaasaan oo afkooga eegaan waxay cunayaan iyo waxay leeyihiinba. Waxan dhalay afar wiil iyo afdhawr.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qof, wax aanu odhan ka sheegid; si wanjelid ah wax uga sheegid.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) cudur dadka iyo xoolahaba ku dhaca oo afka hareerihiisa huruuruc iyo finan ka soo dareeriya. Kolkaa, xooluhu dhareer badan bay yeeshaan, waxna ma cuni karaan. Dh: cabeeb.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) afmaydhadka qof wax cunay ama dhamay. Dh: luqluqad.

waa la naqliyay ✓

[city in south central west Somalia.]

waa la naqliyay ✓

1

(Ladaabad-ka)

2

Ladaabasho; durduurad.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: ladaabasho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xoolo, maalin walba biyo cabbid. Dh: durduurad.

waa la naqliyay ✓

(fal) «soo heshiisii labo dhinac oo xurgufi u dhaxayso. Aabbo ladqabay xurguftii labada reer. Dh: dhexdhexaadi, maslax, ladqabee.

waa la naqliyay ✓

1

(Lafdheer-ta)

2

Lafaha oogada, kuwooda dheerdheer, sida kuwa bowdada, shanshada, cududda, kd., middood.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Lafaha dhaadheer ee dadka, ugaarta, dugaagga iyo duunyada.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] long bone

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) lafaha dhaadheer ee jidhka mid ka mid ah sida; lafaha dhudhunka iyo bawdada.

waa la naqliyay ✓

1

de: long bone (e.g., of arm or leg)

2

lx: lafdheer

3

pd: (-ta)

4

ps: n0-f-col

5

key: lafdheer

waa la naqliyay ✓

1

candhakar¹: m.l Weynaan iyo barar ka muuqda candho aad caano uga buuxsameen.

2

candhakar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Candho xoolaad aad u dararid.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: magdhabasho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) mag qaadasho; cid wax kaa haltagaysay ka magdhabasho oo waxyeellada beddelkeedii ka qaadasho.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) malaggii galay ah; sakaraad ah. Odaygii isaga oo qaldhan ayaan ka imid.

waa la naqliyay ✓

m.l S. ah: cudur halis ah oo Ilaahay nafleyda u fududeeyey.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: cagadhabasho.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) gabadha yar ee foodleyda ah. Dh: foodley, dhoocil.

2

candhabuur: (tilmaame) mid candhada soo buurtay.

waa la naqliyay ✓

1

(Caradhaban-ka)

2

Nabar oogada ku dhaca, oo dhaawaca, xanuunkiisa hore; xanfaf.

waa la naqliyay ✓

m.l Xanuun hanfaf leh oo oogada laga dareemo.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] sharp pain

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) nabar oogada ku dhacay oo dhaawacay, xanuunkiisa hore. Dh: xanaf, xanfaf, hanfaf, caaradhaban.

waa la naqliyay ✓

1

de: sharp pain

2

lx: caradhaban

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-col

5

key: caradhaban

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) hub ama ul la'aan socod. Dh: sacabalay Li: farallaab.

2

faradhabad -ka: (magac, lab, keli) sacabbada isku dhufasho si la isaga duuliyo boodh ama daqiiq iyo wixii la mid ah.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) lafta ka sarraysa miskaha lafdhabartana ka hoosaysa. Dh: xaarquud, lafdhumuq, durriqiso.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof dhasha xilliga xiddigaha naafuhu taagan yihiin.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) awr didmo badan oo dadka cuna ama qof dagaal badan.

waa la naqliyay ✓

1

(Naftihafar-ka)

2

(suugaan) qaybaha maansada middood, oo waxyaalo been ah ama aan la falin, la sheegto oo lagu faano.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Qof maal ama derajo aanu lahayn sheegta oo ku faana.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Qof maal ama derajo aanu lahayn sheegta oo ku faana.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] self-aggrandizing person ~ poet

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qof naftiisa ku sheega waxanay ahayn ama aanay u qalmin.

2

naftihafar -ka: (magac, lab, keli) qayb maansada ka mid ah oo uu gabyaagu maansada ku faaniyo naftiisa wax aanu falin.

waa la naqliyay ✓

1

de: aggran-dizing person ~ poet

2

lx: naftihafar

3

pd: \pd(-ka)

4

ps: n-m-cmp

5

key: naftihafar

waa la naqliyay ✓

m.dh.w eeg dǫor.

waa la naqliyay ✓

f. n., pl. roles, parts, functions; turns; cycles, periods of time

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: roles, parts, functions; turns; cycles, periods of time Sg: door

3

lx: adwaar

4

pd: (-ta)

5

ps: n8-f-pl

6

key: adwaar

waa la naqliyay ✓

1

(fal) «u ~» afka cid kale u maydh; cid kale u luqluq. Ilmaha intaanad cuntada siin u afdhaq.

2

afdhaq -a: (magac, lab, keli) afka oo biyo lagu maydho; afka luqluqid. Dh: luqluqad, afmaydh.

3

afdhaq -a: (magac, lab, keli) biyaha faraxalka ah ee gacmaha iyo afka lagu maydho cuntada ka dib ama ka hor. Afdhaq innoo diyaari, cuntadii waa la keenaye. Dh: faraxal.

waa la naqliyay ✓

(fal) qof wax aanu odhan ka sheog; adyad aanu geysan u aanee.

waa la naqliyay ✓

m.dh.w eeg feker¹.

waa la naqliyay ✓

f. n., pl. ideas

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) ideas (aaydiyas)-, thoughts (thootis) ~ fikrad, talo. -Syn; notions, concepts, conceptions

waa la naqliyay ✓

-ta: (magacwadareed) dareennada fikradeed ee maskaxda ku abuurma ku na saabsan nolosha iyo laamaheega kala duwan. Dh: aaraa', talooyin.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: ideas Sg: feker

3

lx: afkaar

4

pd: (-ta)

5

ps: n8-f-pl

6

key: afkaar

waa la naqliyay ✓

m.dh Oodda xerada ariga afka lagaga oodo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Oodda xerada ariga afka lagaga oodo.

waa la naqliyay ✓