ladqabayn

(Laqbayn-ta)

Kitaab Carabi ku qoran, ardada iyo xerta, af-Soomaali ugu fasirid.

m.f.dh eeg laqbee. la-mid: laqbays.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhexdhexaadin laba dhinac ah oo heshiis laga dhex wado. Dh: laqdabayn.

laqbayn -ta: (magac, dhedig, keli) fasiridda iyo macnaynta ereyo aan Soomaali ahayn. Xilligan an joogno culimadii hore laqbayn lagu gaadhi maayo. Dh: macnayn. tafsiirin.

m.f.dh eeg lallabee.

-ta: (magac, dhedig, keli) lallabo dareemid. Dh: yaqyaqsi, laqanyood.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, dhagrid oo khiyaanayn; mardabayn; sirid.

-ta: (magac, dhedig, keli) toobiyaynta socodka; qoorayn kolba halka ay waddadu ka dhawdahay la maro.

qadqatayn -ta: (magac, dhedig, keli) tashiilid baad ama biyo la tashiilo. Qadqatayn ayaa loo baahan yahay in lo'da loo sameeyo si cawsku ugu filnaado. Dh: yaryarayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) qoofalidda gammaanka lugta iyo jeeniga la isku xidho. Dh: shakaalid, shakalid.

-ta: (n) hesitation (hezeteeyshin); doubt (dhaawf); wavering (weey-varing); skepticism- shaki-ga, laballaboow -ga

(tilmaame) eray af kale laga soo amaahday oo Soomaaliyoobay. Dh: laqbaysan.

-ta: (magac, dhedig, keli) alaab iyo wax la mid ah qabqabta hayn oo iska dabadhicid. Gaadhiga faaruqnimada ayaa qabqablaynta ugu wacan.

qabqablayn -ta: (magac, dhedig, keli) qabqable iska dhigid oo jiidhjiidh iyo arbush wadid. Qabqablayn wax laguma helee qun yar soco.

-ta: (magac, dhedig, keli) sadaqad u bixin; sadaqays.

(Aabayn-ta)

1. Tixgelin; aabayeelid; daryeelid.

2. (weel) xoolayn.

m.f.dh eeg aabee.

-ta: (magac, dhedig, keli) aabbayeelid iyo tixgelin. Aabbaynta waalidku waa axsaan loo aayo.

aabayn-ta: (magac, dhedig, keli) samo iyo wanaag abaabulid oo wanaajin. Umuurtii aad leedahay ninkii, kuu aabaynaaya. Dh: habayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) bir la geliyey dhamac ama bayteriga oo dab iyo tamar loo yeelo iyadoo la adeegsanayo koronto.

1. Aan kala baxsanayn; la isku laabay; aan fidsanayn; godan; qalloocan;

2. Aan weli dhicin ama wax laga qaban; aan weli iman; haray; danbeeya.

laaban¹: f.mg1 (-bmay, -bantay; -bmi) Wax aan fidsanayn noqosho.

laaban²: f.mg4 (-bnaa, -bnayd) 1. Wax aan kala baxsanayn ahaansho. 2. Wax aan weli la samayn ahaansho.

laaban¹: f.mg1 (-bmay, -bantay; -bmi) Wax aan fidsanayn noqosho. m.f.dh, laabmid.

laaban²: f.mg4 (-bnaa, -bnayd) 1. Wax aan kala baxsanayn ahaansho. 2. Wax aan weli la samayn ahaansho. m.f.dh, laabnaan.

der. [adjective] folded, bent

laaban [derived] [adjective] remaining, left (over)

-laabnaa: (adj) folded (fool-didh); wrinkled (ring kalidh), lined (laaynidh) ~ laalaaban

(tilmaame) wax aan fidsanayn oo aan kala baxsnayn. Li: fidsan, baacsan.

laaban: (tilmaame) arrin iyo wixii la mid ah oo aan weli dhicin ama aan wax laga qaban. Arrin laaban baad Aadanow igu ikraahdeena. Dh: hadhay. haray, danbeeya.

(Labayn-ta)

1. Labo ka dhigid.

2. Ilmo lab dhalid.

3. Tallamid; shakiyid.

m.f.dh eeg labee. la-mid: labays.

vl. n. masculinization {grammar}

-ta: (magac, dhedig, keli) labo ka dhig.

labayn -ta: (magac, dhedig, keli) labood dhalid. Dh: labays.

labayn-ta: (magac, dhedig, keli) tallamid ama go'aan ka shakiyid. Dh: labays.

labayn -ta: (magac, dhedig, keli) tiro markii hore hal ahayd, labo ka dhigid. Dh: labays, abadel.

de: masculinization {grammar} (a feature of the Somali noun)

lx: labayn

pd: (-ta)

ps: vn0-f

see: labee

key: labayn

-ka: (magac, lab, keli) daboolka daawaha laxooxda lagu daboolo. Dherigiyo alqaban ka, deriskaa i siiyay, daawaha laftiisa na, waan soo amaahday. Dh: halqaban, anqabal.

(Dhabayn-ta)

Dhab ka dhigid.

m.f.dh eeg dhabee.

-ta: (magac, dhedig, keli) kaftanka ka saarid oo run ka dhigid; dheeldheel dhab ka dhigid.

m.f.dh eeg laamee.

-ta: (magac, dhedig, keli) badar la karinaayo laan ku walaaqid.

Ladnaan-ta)

Ladnaansho.

m.f.dh eeg ladan. la-mid: ladnaansho.

f. n., [abstract] health, well-being

-ta: (n) 1. well-being (weel-biiying); welfare (weelfeer); 2. recovery (rikavari)

-ta: (magac, dhedig, keli) xanuun ama jirro hore ka roonaan.

ladnaan -ta: (magac, dhedig, keli) maalqabe ahaan; hanti iyo maal, mid haysta ahaan.

ladnaan-ta: (magac, dhedig, keli) fiicnaan; wanaagsanaan. Ladnaan ladnaan, ladnaan ku waaroo, labadii is doortee, liibaanay ahaadaa.

a: ladnaansho (/ha) [vn6-m-st]

de: health, well-being

lx: ladnaan

pd: (-ta)

ps: n-f-abs

syn: caafimaad, jarreero

key: ladnaan

(Ladnayn-ta)

Wax ladan ka dhigid.

m.f.dh eeg ladnee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xaaladdiisa wanaajin oo wax ka beddelid. Dh: wanaajin. Li: xumayn.

(Ladqaba-da)

Laqdabo.

m.dh 1. Dhexdhexaadin iyo maslaxo laga dhex dhaliyo dad dagaashan. 2. la-mid: laqdabo.

f. n. deceit

-da: (magac, dhedig, keli) dhexdhexaadin iyo isku soo dhowayn labo dhinac oo is dilay ama is'afgaranwaa ka dhexeeyo.

de: deceit

lx: ladqabo

pd: (/da)

ps: n6-f

see: laqdabo

key: ladqabo

m.l la-mid: laqbayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) hannaan gaar ah oo leh muuqaal guud oo la garan karo u samayn. Qaabaynta ayaa muhiim ah intaan hawl la bilaabin. Dh: hannaanin.

qaabayn-ta: (magac, dhedig, keli) caano lis ah iyo kuwo baryay isku biirin oo isku fadhxid. Kolka caanuhu yaryihiin ayay qaabayntu jirtaa. Dh: jaabajaabayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhammaan wada gaadhid

m.f.dh eeg sadqee.

-ta: (magac, dhedig, keli) neef gawricid oo sadaqo u niyood. Dh: sadqays.

m.f.dh eeg xaabee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xaabo soo gurasho; soo gurashoda xaabada. Dh: qoryayn, xaabays.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale gardarro ku samayn; qof iska maagid. Miyaad adyadaynta dadka iska daysid! Dh: maagitaan, gardarraysi, alyadayn, faduulin.

m.f.dh eeg alaabee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xafiis iyo wax la mid ah, qalab shaqo soo dhigid.

(tilmaame) mid cadaab ku jira; mid saxariirsan oo kadeed qaba. Dh: kadeedan.

m.f.dh eeg carabee. la-mid: carabiyeyn.

-ta: (magac, dhedig, keli) Carab ka dhigid: Carabays.

m.f.dh eeg danabee.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax danab ridaya, ka yeelid. Birlabta ayaa kaalin weyn ku leh danabaynta.

danabayn -ta: (magac, dhedig, keli) walxaha aan lahayn danab, danab u yeelid. Walxuhu way u kala nugul yihiin danabaynta.

-ta: (magac, dhedig, keli) timo, kala soorid oo gadaf u yeelid. Dh: mulukayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) timo, wax halabaysan oo dheeraaday ka dhigid.

(Halqaban-ka)

Daboolka birlaxooxeedda.

m.l (-nno, m.dh) Daboolka birta canjeerada ama laxooxda.

m. n. lid for a frying pan ~ griddle

-ka: (magac, lab, keli) daboolka daawaha laxooxda lagu dubo. Dh: dabool, hanqabal.

cf: dabool; birlaxooxeed, daawe

de: lid for a frying pan ~ griddle

lx: halqaban

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: halqaban

-ta: (magac, dhedig, keli) alaab iyo wixii la mid ah oo gardax ah, iibin oo lacag ka dhigid. Dh: lacagays.

lacagayn -ta: (magac, dhedig, keli) (ku ~) inta uu shey lacag ku noqonayo, ku qiimayn. Dh: lacagays.

(Ladaabad-ka)

Ladaabasho; durduurad.

m.l la-mid: ladaabasho.

-ka: (magac, lab, keli) xoolo, maalin walba biyo cabbid. Dh: durduurad.

(Ladaabin-ta)

Ladaab u shubid; durduurin.

m.f.dh eeg ladaabi. la-mid: ladaabis.

-ta: (magac, dhedig, keli) maalin walba aroorin oo biyo waraabin; xoolo ladaab u shubid. Dh: ladaabis

f.g/mg2 (-beeyay, -baysay) 1. (f.g) Qof caraysan maslixid. 2. (f.mg) Kala l.: laba qof ama ka badan oo dagaashan maslaxo dhex dhigid.

v. interrupt

de: interrupt

lx: ladqabee

pd: (ladqabeeyey)

ps: v2b=tr

see: laqdabee (for related entries)

key: ladqabee

Rationalisation

-ta: (magac, dhedig, keli) hees, laxan u samayn. Dh: laxamays.

-ta: (magac, dhedig, keli) xoolo neef madax u ah u yeelid oo horkaxayn. Saca u weyn ayaa madaxayn loo kaxaystaa.

-ta: (magac, dhedig, keli) malab samayn. Kolka ubuxu dillaaco ayay shinnidu malabaynta bilawdaa.

(Midabayn-ta)

Midab u yeelid.

m.f.dh eeg midabee.

-ta: (magac, dhedig, keli) midab ama midabbo kala jaadjaad ah u yeelid. Dh: naqshaday midabays.

(Qalabayn-ta)

Qalab siin, u yeelid.

m.f.dh eeg qalabee.

-ta: (magac, dhedig, keli) qalabka oo dhan diyaarin oo u dhammaystirid. Dawladda ayaa iska xilsaartay qalabaynta goobaha waxbarasho. Dh: qalabays.

-ta: (magac, dhedig, keli) sabab u yeelid. Dh: sababays.

(Sadaqayn-ta)

Sadaqo u bixin.

m.f.dh eeg sadaqee. la-mid: sadaqays, saddaqayn, saddaqays.

m.f.dh eeg salabee.