labi — Macnaha & Turjumaada

-ga: (magac, lab, keli) geed buuraha ka baxa oo laamo toostoosan oo sarab laga dhigto leh. Dh: lebi.

waa la naqliyay ✓

1

(n) the folds of tissue of the female external genitalia.

2

bishmaha cawrada haweenka

waa la naqliyay ✓

1

(Labid-da)

2

1. Wax kala jaad ah isku dhex darid, isku qasid, isku walaaqid.

3

2. (arrin, kd.) wax murugsan ka dhigid, wareer gelin.

waa la naqliyay ✓

1

labid¹: m.dh la-mid: isdhexgal.

2

labid²: m.f.dh eeg lab².

waa la naqliyay ✓

vl. n. mixing

waa la naqliyay ✓

-da: (n) the act of mixing

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) labo waxood oo la isku daray, isku walaaqid oo is dhexgelin. Dh: walaaqid, qasid.

2

labid-da: (magac, dhedig, keli) arrin iyo wixii la mid ah, wax murugsan ka dhigid: wareerin oo xasilaad u diidid. Dh: walaaqid, qasid, arbushid, labis.

waa la naqliyay ✓

1

de: mixing

2

lx: labid

3

pd: (-da)

4

ps: vn-f

5

key: labid

waa la naqliyay ✓

labié, adj. - bishimaale.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) labo shey iyo wax ka badan, isku walaaqid. Dh: labid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dharaar-ta)

2

Waqtiga u dhexeeya qorrax-soobbaxa iyo qorraxdhaca; labiyotobanka saac oo qorraxdu soo jeeddo; maalin.

waa la naqliyay ✓

1

(Libaax-a)

2

Bahal dugaag ah oo weyn oo xoog badan oo jooga Afrika iyo meelo Aasiya kamid ah; wuxuu lee yahay midab cawl ah iyo dabo bul leh, kiisa labina (aarka) wuxuu qaarka hore ku yeeshaa dhogor dheer oo faro badan iyo shaash duf ah; wuxuu cunaa oo ku nool yahay dadka iyo duunyadaba; aar; gool; baranbarqo.

waa la naqliyay ✓

1

(Miski-ga)

2

Dhacaan aad u udgoon oo deero yaryar oo Aasiya ku nool laga helo: kolay yar oo deeradaas keeda labi uurka ku lee yahay (haragga hoostiisa) buu ku samaysmaa Waa la ganacsadaa oo cadarro badan oo qaali ah, buu sal u yahay.

waa la naqliyay ✓

1

(Qasid-da)

2

Wax qasan ama murugsan ka dhigid; walaaqid; labid.

waa la naqliyay ✓

1

(Sannad-da, Sannad-ka)

2

Labiyo toban bilood ama 365 maalmood; sano.

waa la naqliyay ✓

1

(Wadaa-sha)

2

1. La socoshada neef labi neefka dheddig oo orgeysan raaco, ka hari waayo, wadwado; wadid ama wadasho.

3

2. Wax tirsan oo gooni loo wado; goosan; xayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Walaaqid-da)

2

Wax walaaqan ka dhigid; qasid; labid.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Xurbin-ka) Ul yar oo madaxa ilko ku leh, oo wax lagu xurbiyo.

2

2. (Xurbin-ta) a) Caano garoor ah ama ukun ama wax la mid ah, xurbin ku qasid, ku labid. b) Xurbiye ku daloolin.

waa la naqliyay ✓

1

hir¹: m.l (-rar, m.l) 1. Dhaqdhaqaaq biyaha baddu sameeyaan o heerkoodu kor iyo hoos ugu kaco. 2. Muuqaal fog ee caad, bad, buuro iyo wixi lamida ah. 3. Mowjadaha hawada ee baahiya codadka iyo muuqaallada; mowjad.

2

hir²: m.l (-rar, m.l) (fiisikis) Labid kaleed ee dhextaal ama dululaati. Marka uu hir socdo, garurka ayaa tamarta meel ka kexeeya, geeyana meel kale.

3

hir³: m.dh Nafley bar yar oo buuralayda ku nool (ari).

4

hir⁴: f.mg1 (-ray, -rtay) Meel dheer ka soo muuqasho.

waa la naqliyay ✓

m.l (-xyo, m.dh) (cilmiga naflayda) Bahal hilib ku nool ah, weyn, xoog badan leh, midabkiisuna cawl yahay, oo kiisa lab qaarka hore ku leeyahay shaash oo dadka iyo xoolahaba cuna, kiisa labina (aarka) qaarka hore ayuu ku yeeshaa dhogor dhaadheer oo farabbadan.

waa la naqliyay ✓

1

qas¹: m.l 1. Rabsho iyo xasillooni la'aan. 2. Siil. 3. Gumaar. 4. Meesha ay iska galaan miskaha iyo sabiisha geela.

2

qas²: f.g1 (-say, -stay) 1. Milme iyo hoore isku labid. 2. Wax kala jaad ah isku darid. 3. Rabsho iyo xasillooni la'aan meel ka abuurid. 4. Ka q.: hadal, ciyaar iyo wixi lamida oo cid si wanaagsan ugu socotay ka dhabqin.

waa la naqliyay ✓

1

ugax¹: m.dh.u (-gxaan, m.dh) 1. Shay kakoonsan, qolof adag oo ay dhasho nafleyda inta aan naasleyda ahayn, oo uu ku jiro abuurka ilmaha iyo nafaqadii korin lahayd; ukun. 2. Unug dheddig oo ka soo go'a ugxiyaha naasleyda dheddig oo marka uu bacrimiyo unugmaniga labi ilmo ka abuurmaan.

2

ugax²: m.dh (ugxanno, m.dh) (baayoloji) Unug taran oo qaangadh ah oo laga helo xayawaanka dheddig, kaasi oo uu saaroo ugxansiduhu.

waa la naqliyay ✓

m.dh.kh 1. W. ah: la socoshada neef labi neef dheddig oo orgeysan raaco ama ka hari waayo. 2. Xoolo tirsan oo gooni loo wado.

waa la naqliyay ✓

1

hir¹: m.l (-rar, m.l) 1. Dhaqdhaqaaq biyaha baddu sameeyaan o heerkoodu kor iyo hoos ugu kaco. 2. Muuqaal fog ee caad, bad, buuro iyo wixi lamida ah. 3. Mowjadaha hawada ee baahiya codadka iyo muuqaallada; mowjad.

2

hir²: m.l (-rar, m.l) (fiisikis) Labid kaleed ee dhextaal ama dululaati. Marka uu hir socdo, garurka ayaa tamarta meel ka kexeeya, geeyana meel kale.

waa la naqliyay ✓

m.l (-xyo, m.dh) (cilmiga naflayda) Bahal hilib ku nool ah, weyn, xoog badan leh, midabkiisuna cawl yahay, oo kiisa lab qaarka hore ku leeyahay shaash oo dadka iyo xoolahaba cuna, kiisa labina (aarka) qaarka hore ayuu ku yeeshaa dhogor dhaadheer oo farabbadan.

waa la naqliyay ✓

1

qas¹: m.l 1. Rabsho iyo xasillooni la'aan. 2. Siil. 3. Gumaar. 4. Meesha ay iska galaan miskaha iyo sabiisha geela.

2

qas²: f.g1 (-say, -stay) 1. Milme iyo hoore isku labid. 2. Wax kala jaad ah isku darid. 3. Rabsho iyo xasillooni la'aan meel ka abuurid. 4. Ka q.: hadal, ciyaar iyo wixi lamida oo cid si wanaagsan ugu socotay ka dhabqin. m.f.dh, qasid.

waa la naqliyay ✓

1

ugax¹: m.dh.u (-gxaan, m.dh) 1. Shay kakoonsan, qolof adag oo ay dhasho nafleyda inta aan naasleyda ahayn, oo uu ku jiro abuurka ilmaha iyo nafaqadii korin lahayd; ukun. 2. Unug dheddig oo ka soo go'a ugxiyaha naasleyda dheddig oo marka uu bacrimiyo unugmaniga labi ilmo ka abuurmaan. m.dh.w, ugxaan.

2

ugax²: m.dh (ugxanno, m.dh) (baay.) Unug taran oo qaangadh ah oo laga helo xayawaanka dheddig, kaasi oo uu saaroo ugxansiduhu.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) madheerta haweenayda dhashay iyo wixii kale ee weheliya.

waa la naqliyay ✓

1

(Lab-ka)

2

1. Labada qaybood oo inta wax dhashaa u kala baxdo, qaybta wiilasha iyo nimanku kamid yihiin; labood; rag.

3

2. Wareer; qas; walaaq.

waa la naqliyay ✓

1

lab¹: m.l 1. Labada jaad ee nafleydu u kala baxdo, midka aan uurka yeelan; labood, rag. 2. Qas.

2

lab²: f.g1 (-bay, -btay) 1. Wax isku qasid. 2. Wax jaah-wareerin.

3

lab³: f.mg4 (-baa, -bayd) Wax adag ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

lab¹: m.l 1. Labada jaad ee nafleydu u kala baxdo, midka aan uurka yeelan; labood, rag. 2. Qas.

2

lab²: f.g1 (-bay, -btay) 1. Wax isku qasid. 2. Wax jaah-wareerin. m.f.dh, labid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] male; masculine {grammar}

2

lab v. mix (up), knead, blend; disturb, confuse

waa la naqliyay ✓

/laab/ (n) shaybaar (laboratory oo la soo gaabiyey). e.g. I have to take my urine sample to the lab.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) male (meeyZ); opposite of female. Ex: lab iyo dhedig; male and female

2

lab -ka: (n) disturbance (disteer-bansi); disorder (disoordher) ~ qas -ka

3

lab -ay / tay: (v) 1. stir (isteer); mix (miks) ~ qas -ay / -tay. 2. upset (apsefj, disturb (dis teerb)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax isku walaaq. Dh: qas, arbush.

2

lab-ka: (magac, lab, keli) labada jinsi ee wax kala dhala midka wax rimiya. Dh: labood. Li: dhedig.

3

lab-ka: (magac, lab, keli) wareer iyo qas.

waa la naqliyay ✓

1

(Aabi-ga)

2

Arrin aan jid ahayn oo cid lagula kaco; gardarro; maag; daandaansi.

waa la naqliyay ✓

m.l Gardarro isla weyni iyo kibir ku jiro oo cid lagula muujiyo.

waa la naqliyay ✓

m. n. provocation, offense, insult

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) arrin aan bannaanayn oo qof lagula kaco. Ma la eeday waatii Afyare aabi loo dilay e. Nimankii ikhwaankii jaree aabiga u laayey. Dh: adyad, daandaansi, gardarrado, maagid.

2

aabi: (tilmaame) nin karmeed geesi ah. Waxaan aabiyoow, ku oonbixi lahaa, anoo ooridaada noqdoo ubad dhala. Dh: geesi, xariif.

waa la naqliyay ✓

1

de: provocation, offense, insult

2

lx: aabi

3

pd: (-ga)

4

ps: n2-m, n7-m

5

syn: gardarro, maag

6

key: aabi

waa la naqliyay ✓

m. n. all (over), the whole of, entire

waa la naqliyay ✓

-ba: (adj) entire (in taayer); all (ool); whole (hool) ~ gebi. Ex: wayna dhibidoontaa gabigeenba; it will bother all of us

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) tog ama laag qararka ku hareeraysan ee laga tallaabi karin malko laga helo mooyaane. Dh: gebi, qaw, jar.

waa la naqliyay ✓

1

a: gebi

2

de: all (over), the whole of, entire

3

lx: gabi

4

pd: (-ga)

5

ps: n0-m

6

key: gabi

waa la naqliyay ✓

1

(Habi-ga)

2

Fiirada wax lagu kala garto; laab; qalbi; caqli; maan.

waa la naqliyay ✓

m.l Caqli, maan.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] intelligence, thought

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac,dhedig, keli) ul sherbi ah.

2

habi -ga: (magac, lab, keli) fiirada iyo garashada wax lagu kala garto. Habiyow indhahaygu, ha arkaan indhahaagee, i agjoog abidkaa oo, meel kaleeta ha aadin. Dh: laab, qalbi, caqli, maan.

waa la naqliyay ✓

1

de: intelligence, thought

2

lx: habi

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m-col

5

key: habi

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: jebi.

waa la naqliyay ✓

v. break; annul; violate; interrupt; render useless; defeat

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) 1. break (bareek). 2. break or disregard the law or promise; violate (vaay-leeyt) 3. cause to break down (bareek dhaawn) ~ jebi. Ex: gaarigii baa iga jabay; my car had broken-down 4. defeat (difiit); loss (loos). Ex: ciidankii waa la jabiyey; the army was defeated

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hoos uga dhig sicirkii hore. Li: qaaliyee.

2

jabi: (fal) laf iyo wixii la mid ah, kala goo oo labo fallidh ka kala dhig.

waa la naqliyay ✓

1

de: break; annul; violate; interrupt; render useless; defeat

2

lx: jabi

3

pd: (jabiyey)

4

ps: v2a=tr

5

see: jebi

6

key: jabi

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: la'aan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax la'aan.

waa la naqliyay ✓

1

a: la'aan, li'i

2

de: lack (of), deprivation

3

lx: la'i

4

pd: (-da)

5

ps: n0-f-abs

6

key: la'i

waa la naqliyay ✓

m.dh.t la-mid: labo¹.

waa la naqliyay ✓

num-f (adj.): two; both; double

waa la naqliyay ✓

deux.

waa la naqliyay ✓

-da: (n) two (tuu); [2] ~ labo

waa la naqliyay ✓

1

(Laba-da)

2

Tirada kowda iyo saddexda u dhexaysa; mid iyo mid laysku daray; (2). (ama laba).

waa la naqliyay ✓

1

labo¹: m.dh.t 1. Tirada kowda iyo saddexda u dhexeysa; “2”. 2. Labadaba. Tusaale: “Labadaba way fiicanyihiin”.

2

labo²: f.g3 (-btay, -batay) Wax qasasho.

waa la naqliyay ✓

1

labo¹: m.dh.t 1. Tirada kowda iyo saddexda u dhexeysa; '2'. 2. Labadaba. Tusaale: Labadaba way fiicanyihiin.

2

labo²: f.g3 (-btay, -batay) Wax qasasho. m.f.dh, labasho.

waa la naqliyay ✓

1

num. two; both

2

labo v. stir something for oneself, mix something for oneself

waa la naqliyay ✓

-labada: (n) two (tuu); couple (kapol) ~ lammo

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) tirada u dhaxaysa kow iyo sadddex. Labo biyo hoostood iska herdiday iyagaa is og. Dh: lamma, 2, II.

2

labo: -da: (magac, dhedig, keli) tirada kowda iyo saddexda u dhexaysa.

waa la naqliyay ✓

1

(Laji-da)

2

Aleel yaryar.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] small shells used for ornamentation

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) aleel yaryar. Laji ayaan soo ururiyey.

waa la naqliyay ✓

1

a: lajo (/da) [n6-f]

2

cf: aleel

3

de: small shells used for ornamentation

4

lx: laji

5

pd: (-da)

6

ps: n7-f-col

7

key: laji

waa la naqliyay ✓

1

lali¹: m.dh (-iyo, m.dh) Fiidmeer.

2

lali²: f.g2 (-iyay, -isay) Wax duulin.

waa la naqliyay ✓

v. throw, launch, cause to fly

waa la naqliyay ✓

-yey say: (v) throw with force; launch (loonj); hurl (heeral); fling (filing)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) tuur oo hawada dhexdeeda mari. Dh: duuli, bidi, buubi, heehaabi.

2

lali: (fal) wax meel ka dul tuuro. Xadhigga aqalka ka dul lali.

3

lali: (fal) wax hawada duula kici ha duulee.

4

lali-da: (magac, dhedig, keli) eeg fiidmeer.

waa la naqliyay ✓

1

de: throw, launch, cause to fly

2

lx: lali

3

pd: (laliyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: lali

waa la naqliyay ✓

1

(Lebi-ga)

2

Geed dhirta waaweyn kamid ah oo aan qodax lahayn; ubax qurux badan buu lee yahay.

waa la naqliyay ✓

m.l (botani) Geed dhirta waaweyn ka mid ah oo aan qodax lahayn, ubax qurxoon dhala, oo laga qoro kooraha iyo mooyaha.

waa la naqliyay ✓

m.l (botani) Geed dhirta waaweyn ka mid ah oo aan qodax lahayn, ubax qurxoon dhala, oo laga qoro kooraha iyo mooyaha.

waa la naqliyay ✓

m. n. tall tree species, with beautiful flowers

waa la naqliyay ✓

Delonix elata 01

waa la naqliyay ✓

1

(Lebi) All.Som. Delonix elata (L) Gamble. Caesalpinaceae.

2

S Delonix Baccal (Chiov) Bak.F. Caesalpinaceae.

3

N Prosopis juliflora (SW.) DC. Mimosaceae.

4

C Albizia obbiadensis (Chiov.) Brenan. Mimosaceae.

5

S Sesbania bispinosa (Jacq) W.F.Wight. Papilionaceae.

6

S Delonix Baccal (Chiov) Bak.F. Caesalpinaceae.

7

N, May Terminalia orbicularis Engl. & Diels. Combretaceae.

8

N Terminalia polycarpa Engl. & Diels. Combretaceae.

9

May Terminalia spinosa Engl. Combretaceae.

waa la naqliyay ✓

nickname; name-unisex tall and handsome or beautiful like the tall tree specie of lebi and its beautiful flowers

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) geed dhirta waaweyn ka mid ah oo aan godax lahayn. Ubax qurux badan buu baxshaa waxaa na laga qortaa agab fara badan. Dh: labi.

2

lebi-da: (magac, dhedig, keli) labnimo ku faanid: xoog ku faanid.

waa la naqliyay ✓

1

de: tall tree sp., with beautiful flowers

2

lx: lebi

3

pd: (-ga)

4

ps: n-m

5

key: lebi

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Bir la tumay soofeyn.

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) infant (in-fanti); child (jaaldhi) ~ sebi

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) ilmo aan caqli lehayn. Sabi sirtaada looma sheego. Dh: dhallaan, sebi.

waa la naqliyay ✓

(fal) cid kale, war ama wax kale gaadhsii. Dh garsii, tebi.

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) blink (bilink)-, wink (wingk). blink ~ iljebi

waa la naqliyay ✓

1

(Laabid-da)

2

Wax kala baxsan ama fidsan isku soo celin, isku soo rogid; (soo laabid) soo qalloocin; dib u soo celin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg laab4. la-mid: laabis², laabniin.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax kala baxsan ama fidsan isku celin; isku soo rogid. Dh: laabis.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Laabis-ka) Qalab dhenged yar oo dhuuban u eg oo inta af laga fiiqo wax lagu qoro; waxaa dhexda kaga jira miiq adag oo ka samaysan dhuxul madow oo la jilciyey oo birbiraysa; qalin-rasaas.

2

2. (Laabis-ta) Laabid.

waa la naqliyay ✓

1

laabis¹: m.l (-syo, m.dh) la-mid: laabis.

2

laabis²: m.dh la-mid: laabid.

waa la naqliyay ✓

vl. n. act of folding ~ returning

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qalab dhuub ah oo yar oo inta afka laga fiiqo wax lagu qoro; waxa dhexda kaga jira dhuux adag oo ka samaysan dhuxul madow oo la jilciyey oo xaquuqmaysa. Dh: qalinrasaas, qalinqori.

2

laabis -ta: (magac, dhedig, keli) wax kala baxsan ama fidsan isku celin; isku soo rogid. Dh: laabid.

waa la naqliyay ✓

1

a: laabid (da) [vn-f]

2

de: act of folding ~ returning

3

lx: laabis

4

pd: (-ta)

5

ps: vn-f

6

key: laabis

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: laabnaan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) laabniin; laabitaan.

waa la naqliyay ✓