labadaraale

(Labadderyaala-ha)

Aqallada reerguuraaga jaad kamid ah.

m.l (-yaal, m.l/dh) Aqal Soomaali weyn, qurux badan, oo qalabka uu ka samaysanyahay ay cusubyihiin. la-mid: labadaryaale.

m. n. portable hut

de: portable hut (used by nomads)

lx: labadderyaale

pd: (/ha)

ps: n7-m

key: labadderyaale

m.l (-layaal, m.l/dh) Ul gadaal laba ganood ku leh. la-mid: labatarre.

m. n. walking stick with a small fork at the lower part

-ha: (magac, lab, keli) ul caaradkiisu uu labo u kala qaysamo.

de: walking stick with a small fork at the lower part (to give greater balance)

lx: labafarraarle

pd: (/ha)

ps: n7-m

key: labafarraarle

m.l L. ah: qof laba guri ka wada cunteeya.

-ha: (magac, lab, keli) qof labo guri ka wada cunteeya.

(Dabbaraala-ha)

Qofka hadba dabbari qabato; aan caradiisa ka adkayn.

m.l 1. Qof caro badan oo markuu xanaaqo aan is hanan karin. 2. Qof dhagar badan.

m.l 1. Qof caro badan oo markuu xanaaqo aan is hanan karin. 2. Qof dhagar badan.

m. n. hot tempered person

-ha: (magac, lab, keli) qofka cadhada badan oo cadhada dhaw, qofka hadba dabbartu qabato, cadhada dhow. Dabbaraale ayaad noqotay. Dh: cooraaf, xaruuri.

de: hot tempered person

lx: dabbaraale

pd: (/ha)

ps: n7-m

key: dabbaraale

(Gabarraala-ha)

Kalluun.

m.l Nooc kalluunka ka mid ah.

m. n., [collective] fish species

-ha: (magac, lab, keli) jaad ka mid ah kalluunka.

de: fish sp.

lx: gabarraale

pd: (/ha)

ps: n7-m-col

key: gabarraale

-ha: (magac, lab, keli) qofka dadka kale ku gefa oo umeeya. Dh: gardaroole.

m.l Xoolaha intooda cagta ay dhulka dhigayaan ay tahay laba raaf sida biciidka, lo'da, ariga, deerada iyo wixi lamida.

-ha: (magacwadareed) xoolaha intooda cagta ay dhulka dhigayaan ay tahay labo raaf sida biciidka, lo'da, adhiga, deerada iyo wixii la mid ah.

-ha: (magac, lab, keli) wax kasta oo lab oo baro leh oo aan ahayn geela. Dibi barabaraale ah ayaan qalannay.

-ha: (magac, lab, keli) molikuyuul ka kooban labo atam. Haydarojiin (H) Ogsajiin (O) Naytarojiin (N) iyo halojiinaduba waxay tusaale u yihiin curiyayaasha laba'atamlaha ah.

m.l (-layaal, m.l/dh) (kiimika) Molikuyuul ka kooban laba atam. Haydarojiin (H), ogsajiin (O), naytarojiin (N) iyo halojiinaduba waxay tusaale u yihiin curiyayaasha laba-atamlaha ah.

m.l (-layaal, m.l/dh) (kiim.) Molikuyuul ka kooban laba atam. Haydarojiin (H), ogsajiin (O), naytarojiin (N) iyo halojiinaduba waxay tusaale u yihiin curiyayaasha laba-atamlaha ah.

m.l (-layaal, m.l/dh) (cilmiga naflayda) Muruq laba madax leh. Laba madaxlaha cududda wuxuu ku yaal inta u dhexeysa isgooyska garabka ila isgooyska xusulka wuxuu laabaa cududda iyo dhudhunka wuxuuna xagga calaacasha u rogaa dhudhunka iyo gacanta laba madaxlaha shanshada wuxuu ku yaal xagga dambe ee bawdada wuxuuna qabtaa laabidda jilibka, fidinta bowdada iyo rogidda lugta xagga dibadda.

-ha: (magac, lab, keli) muruq labo madax leh oo cududda ku yaal inta u dhaxaysa isgoyska garabka ila isgoyska xusulka wuxuuna laabaa cududda iyo dhudhunka wuxuuna xagga calaacasha u rogaa dhudhunka iyo gacanta laba madaxlaha shanshada wuxuu ku yaal xagga dambe ee bawdada wuxuuna qabtaa laabidda jilibka, fidinta bowdada iyo rogidda lugta xagga dibadda.

(Daba-asale) N Panicum maximum Jacq. Gramineae.

(xidhiidhiye) tilmaamaya diidmo ama waxba la'aan adag.

m.l (-layaal, m.l/dh) (cilmiga naflayda) Muruq laba madax leh. Laba madaxlaha cududda wuxuu ku yaal inta u dhexeysa isgooyska garabka ila isgooyska xusulka wuxuu laabaa cududda iyo dhudhunka wuxuuna xagga calaacasha u rogaa dhudhunka iyo gacanta laba madaxlaha shanshada wuxuu ku yaal xagga dambe ee bawdada wuxuuna qabtaa laabidda jilibka, fidinta bowdada iyo rogidda lugta xagga dibadda.

-laba-xariglaha: (n) sergeant (saarjant)

m.l.kh (-layaal, m.l/dh) (cilmiga naflayda) Miro laba beer leh.

m.l.kh (-layaal, m.l/dh) (cilmiga naflayda) Miro laba beer leh.

m. n. bivalve (seashell ~ nut)

-ha: (magac, lab, keli) midhaha kuwa leh labo dhinac oo isku dheggan sida looska iyo wixii la mid ah.

de: bivalve (seashell ~ nut)

lx: labaqalbacle

pd: (/ha)

ps: n7-m

key: labaqalbacle

-ha: (magac, lab, keli) mid qoraaal xun; mid qoraalkiissu qaldan yahay.

(n) economics resources ( risoorsis)

-ha: (magac, lab, keli) dhulka labada hareero ka xiga badhaha dhulka ilaa shan dhigrii.

num-expr: both; the two of them

(n) both of them; two of them

de: both; the two of them

lx: labadaba

ps: num-expr

key: labadaba

-ka: (magac, lab, keli) qaab baabuurta waawayn loo raro oo ah in sagxadda baabuurka labo taaj laga dhigo oo midba wax lagu raro.

name-m from kindly descent; kindful; merciful

eeg abtudhaale.

min ka mid ah minanka faalka. Waa min dumarku iyo maahaysku iska leeyihiin. Sida kale, reeraha qaarkood maahine, uu fiicanyahay baa la yidhaa.

-ha: (magac, lab, keli) mid barako iyo doobir leh. Barakaale nebigii la boqree, xaqa noo bildhaanshayow.

barakaale: magac loo baxsho wiil la rajaynayo in uu reerka barwaaqo iyo biiro u horseedo.

-ha: (magac, lab, keli) ruux sanqadh iyo wareer badan.

naanays loo baxsho wiil carrabkiisu dhib qabo oo aanay ereyado si toos ah uga soo bixin.

-ha: (magac, lab, kali) qof marka uu hadlayo ereyada qaar sheegi karin. Jabaqaale bal ra' dheh. Dh: carabey.

m.dh (botani) Mid ka mid ah qaybaha ubaxa taas oo samaysa korollaha. Laacayaasha dhirta cayayaanku faxliyey had iyo jeer aad ayey u ifaan, badanaana way udgoonyihiin.

m.dh (botani) Mid ka mid ah qaybaha ubaxa taas oo samaysa korollaha. Laacayaasha dhirta cayayaanku faxliyey had iyo jeer aad ayey u ifaan, badanaana way udgoonyihiin.

-sha: (magacwadareed) mid ka mid ah qaybaha ubaxa taas oo samaysa korollaha. Laacayaasha dhirta cayayaanku faxliyey had iyo jeer aad ayey u ifaan, badanaana way udgoonyihiin.

(Labacanla-ha)

1. Labada can oo la buuxsho kolka wax la cunayo.

2. Xaggiyo xagga ama labo meelood oo isku kol wax laga cuno; boob.

m.l Calalinta cuntada labada can lagu calaliyo. la-mid: labacanlayn.

m. n., [compound] (adj.): filling both cheeks when eating; greedy

-ha: (magac, lab, keli) boobista cuntada oo inta afka aad loo buuxiyo, labada dhinac ba wax lagu calaliyo. Dh: boob.

de: filling both cheeks when eating; [atr.] greedy

lx: labacanle

pd: (/ha)

ps: n7-m-cmp

key: labacanle

m.l (-bo, m.dh) (fiisikis) Ma-gudbiyaha dhextaalka u ah madhxiyaha, ee marka badad danab la dhex dhigo, dhaliya barabaxa danabka ee aan oggolaanin qulqulka danabka.

-ka: (magac, lab, keli) magudbiyaha dhextaalka u ah madhxiyaha, ee marka badad danab la dhex dhigo, dhaliya barabaxa danabka ee aan oggolaanin qulqulka danabka.

-ha: (magac, lab, keli) qofka oo labadiisa gacmood xagga dambe loo laabo oo la isku xidho. Dh: garbaduub.

m.l Xabaal labo af oo hoos isaga duleela leh oo lagu aaso carruurta saqiirka ah.

-ha: (magac, lab, keli) xabaal labo af oo hoos isaga duleela leh oo lagu aaso carruurta saqiirka ah.

-ha: (magac, lab, keli) qof hadba cidduu la joogo isaga dhiga inuu daacad u yahay. Dh: labawejiile, munaafaq, jirjirroole. Li: daacad.

(Labakacla-ha)

Wax labo jeer kaca ama booda ama soo noqda.

m.l 1. Iyadoo la ordayo oo marba lug lagu boodo. 2. Orod, socod, hawl iyo wixi lamida oo dardar cusub lagu kordhiyo. la-mid: labakaclayn.

m.l 1. Iyadoo la ordayo oo marba lug lagu boodo. 2. Orod, socod, hawl iyo wixi lamida oo dardar cusub lagu kordhiyo.

m. n., [compound] returning, recurrence

(fal) labo jeer kac ama bood.

labakacle-ha: (magac, lab, keli) nabar hore, dib u gocasho.

labakacle-ha: (magac, lab, keli) wax labo jeer kaca ama booda,

de: returning, recurrence

lx: labakacle

pd: (/ha)

ps: n7-m-cmp

key: labakacle

-ha: (magac, lab, keli) qof go' adag; naf-adag.

m.l (-rayaal, m.l/dh) la-mid: labafarrarle.

m. n. bifurcation, splitting ~ dividing into two parts

de: bifurcation, splitting ~ dividing into two parts

lx: labatarre

pd: (/ha)

ps: n7-m

key: labatarre

m.l (botani) Geedgaab qodax leh oo miro la cuno, mayrax iyo xabag macaanba leh, oo ka baxa dhadhaabaha, jeerinkana la bah ah.

m.l (botani) Geedgaab qodax leh oo miro la cuno, mayrax iyo xabag macaanba leh, oo ka baxa dhadhaabaha, jeerinkana la bah ah.

-ha: (magac, lab, keli) geedgaab qodax leh oo midho la cuno, maydhax iyo xabag macaanba leh oo ka baxa dhadhaabaha, jeerinkana la bah ah.

-ha: ( magac, lab, keli) magacyada libaaxa midkood. Qababaale aarbaan arkoo waan ambaabiraye. Dh: shaashle, libaax, aar.

-ha: (magac, lab, keli) qofka aan u samri karin hamuunta iyo xaraarada sida ta buuriga iyo qaadka.

m.l (-tayaal, m.l/dh) 1. Qof samaanyaha qaata. 2. Qof hunguri xun.

m.l (-tayaal, m.l/dh) 1. Qof samaanyaha qaata. 2. Qof hunguri xun.

m. n. member of low caste (one of the inferior Somali clans)

-caadaqaataha: (n) freeloader (frii-lowder) parasite (paar-a-sayt); sponger (span-jar)

-ha: (magac, lab, keli) qof saqajaan ah oo aan waxba ka xishoon. Dh: saqajaan.

caadaqaate -ha: (magac, lab, keli) waxay ahayd qayb bulshada Soomaalida ka tirsan oo qaadata samaanyaha kolka reer wiil u dhasho ama aroos la dhiso. Waxa la aaminsanaa, haddii aan wax la iska siin in ay ileeyaan farxaddaa oo ay cawryaan. Wiilkaaga caadaqaataa arkaye wax ka sii.

de: member of low caste (one of the inferior Somali clans)

lx: caadaqaate

pd: (/ha)

ps: n7-m

key: caadaqaate

-ha: (magac, lab, keli) qof ka shaqeeya alaabta qasacadaysan ama urursada daasadaha oo ka ganacsada.

-ka: (magac, lab, keli) wiil da'yar oo inta badan caato ah, dhaqankiisu na wanaagsanayn suuqgal ah. Dh: ciyaalsuuq.