Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

-ka: (magac, lab, keli) geed geedaha ku marma oo xooluhu cunaan. Daaraddayada laalays baa ka baxay.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meel haadaan ah; jar aad u dheer, meel qaw ah. Laandaaqa geeluba, laantii jarka u dhaw, intuu laac isleeyahay, saw laalayda kama dhaco. Dh: jar, haadaan, garbo, qaw, waraar, gebi, laalley.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) cid kale, gaal ka yeelid.

2

gaalays-ta: (magac, dhedig, keli) middi weyn oo af badan. Cali gaallays buu soo tuntay.

waa la naqliyay ✓

(Laleis) N Celosia polystachia (Forsk) Townsend Amaranthaceae.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) saalo dhigis xoolaad. Geel ban jooga oo yamaarug daaqay, saalays badanaa.

2

saalays -ka: (magac, lab, keli) eeg saalayn.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhiil caano afka ka dhig, cano badan dhiiq, meerisna ha dhimin dhiilka, budh ka dhig, daf ka dhig. Sidigti Laalays oo saameeshay gaawaha. Dh: buuxi.

2

saameel: (fal) 'turub' ku biimay, dhig waxaaga oo dhan, bad khamaar oo wada hel ama wada waa, dhibaato dhacaysa wax ku yeelasho. Wuu saameelay oo xoolihisii buu ku khamaaray.

3

saameel: (fal) is la ekaysii. Saameel gidaarka. Dh: sargoo, sin.

4

saameel -ka: (magac, lab, keli) 'turub' ku bilmayn Saameel buu mar qudha ku xoolobbeelay.

waa la naqliyay ✓

v. observe, look after, take care of something (for oneself)

waa la naqliyay ✓

(fal) si foojignaan leh u eego.

waa la naqliyay ✓

1

de: observe, look after, take care of s.t. (for oneself) Alt sp: ilaaleyso

2

lx: ilaalayso

3

pd: (ilaalaystay)

4

ps: v3b=tr

5

key: ilaalayso

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg walaalayn.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: xalaalayn.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xalaalayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) abaar aad u daran oo aafo ah. Waxaa arligii beddelay, abaar iyo aafo kulul, abaalays baa ka dhacay.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg baallayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg calalayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg faallayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Gaallays-ta)

2

Jaad hore oo toorrey oo loo tuman jirey in gaalada lagu laayo oo lagula dagaallamo.

waa la naqliyay ✓

1

gaallays¹: m.l.kh Waran g. ah: nooc warmaha waaweyn ka mid ah lagu dagaallamo.

2

gaallays²: m.dh.kh Toorrey g. ah: toorrey dheer oo birsulub leh oo lagu dagaallamo.

waa la naqliyay ✓

f. n. dagger

waa la naqliyay ✓

1

de: dagger (used in former times to kill infidels)

2

lx: gaallays

3

pd: (-ta)

4

ps: n1-f

5

key: gaallays

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) fiiro sahan sugasho oo u kuurgelid iyo hullo ogaaneed; dersid iyo salgaadh dhammays ah. Guur saddex buu eedaa: ma aqoon, ma abraacin, ma ilaalayn. Dh: kuurgal, dersid.

2

ilaalayn-ta: (magac, dhedig, keli) eeg'eegid ay foojignaani ku jirto.

waa la naqliyay ✓

m.l Insaym uu soo dhiijiyo mindhicirka yari, kaas oo kalkaaliya falgalka biyood ee maltows uu isugu beddelayo laba molikiyuul oo gulukows ah.

waa la naqliyay ✓

m.l Insaym uu soo dhiijiyo mindhicirka yari, kaas oo kalkaaliya falgalka biyood ee maltows uu isugu beddelayo laba molikiyuul oo gulukows ah.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) insaym uu soo dhijiyo mindhicirka yari, kaas oo kalkaaliya falgalka biyood ee maltows uu isugu beddelayo laba molikiyuul oo gulukows ah.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg lacagayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg laxamayn.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qaallayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg taallayn.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-stay, -satay) Waalo cayaarid.

waa la naqliyay ✓

v. play the hand-clapping game

waa la naqliyay ✓

(fal) waalo ciyaar. saaxiibbada la waalayso.

waa la naqliyay ✓

1

cf: waalo

2

de: play the hand-clapping game

3

initial: w

4

lx: waalayso

5

pd: (waalaystay)

6

ps: v3b=intr

7

key: waalayso

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xaallayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg aabayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg aanayn.

waa la naqliyay ✓

(ereydhawaaq) riyaha loogu yeedho oo la macne ah 'kaalay'.

waa la naqliyay ✓

1

Kaalay!

2

Imaw; agtayda imaw.

waa la naqliyay ✓

f.a (kaalaya, w) Agtayda imow.

waa la naqliyay ✓

f.a (kaalaya, w) Agtayda imow.

waa la naqliyay ✓

imperative v., sg. come!

waa la naqliyay ✓

(expression) come here!

waa la naqliyay ✓

(fal) halkan imo; imo meeshan aan joogo. Dh: imo. Li: teg.

waa la naqliyay ✓

1

de: come! Defective imperative form only

2

lx: kaalay

3

pd: (kaaley)

4

ps: v4b-imp-sg

5

see: imow

6

key: kaalay

waa la naqliyay ✓

1

(Laalac-a)

2

Meel kore oo inta gacnaha lagu qabsado laysa soo laallaadsho; lulad; lalmad.

waa la naqliyay ✓

1

laalac¹: m.l Lalmashada wax meel sare ka lalmadaan.

2

laalac²: f.mg1 (-cay, -cday) Wax meel sare ka lalmasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-cay, -cday) Wax meel sare ka lalmasho.

waa la naqliyay ✓

vl. n. act of swinging

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) meel kore oo inta gacmaha lagu qabsado la iska soo laadlaadiyo. Laalaca dhirta iska ilaali waa lagu jabaaye.

waa la naqliyay ✓

1

de: act of swinging

2

lx: laalac

3

pd: (-a)

4

ps: vn2a-m

5

key: laalac

waa la naqliyay ✓

1

1. Meel kore suran.

2

2. Aan weli iman ama soo degin.

3

3. (arrin) aan weli wax laga qaban; laaban; heehaaba haya; danbeeya.

waa la naqliyay ✓

1

laalan¹: f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) Wax meel kore saaran noqosho.

2

laalan²: f.mg4 (-lnaa, -lnayd) 1. Wax meel sare la saaray ahaansho. 2. Arrin aan go'aan laga gaarin ahaansho. 3. Sharci wax la baaba'shey ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

laalan¹: f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) Wax meel kore saaran noqosho. m.f.dh, laalmid.

2

laalan²: f.mg4 (-lnaa, -lnayd) 1. Wax meel sare la saaray ahaansho. 2. Arrin aan go'aan laga gaarin ahaansho. 3. Sharci wax la baaba'shey ahaansho. m.f.dh, laalnaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] high up, on top; dangling down, clinging, suspended; not yet resolved, in suspense

waa la naqliyay ✓

-laallaa / laalnayd: (adj) 1. pendent (peendhant); hanging down ~ laallaadsan 2. awaiting conclusion or confirmation; pending (peending)

waa la naqliyay ✓

1

Sospeso

2

Supended

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) wax meel sare saaran. Dhagax geed ku laalan ayaa ku soo dhacay.

2

laalan: (tilmaame) talo dib u dhacday; hadhsan.

waa la naqliyay ✓

1

de: high up, on top; dangling down, clinging, suspended; [fig.] not yet resolved, in suspense

2

lx: laalan

3

pd: (laalnaa)

4

ps: adj-der

5

key: laalan

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg laallay.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: laalid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg laalid.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: labayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg labayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg lafayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh (botani) Midho jiidh leh oo ka yimaada hal ama dhowr kaarbal oo isku dhalaalay oo leh mid ka mid ah iniiyaha badan. Iniiyaha waxa ku daboolan qolof adag oo ah gudo midheedka midhaha. Tus.: qumbe.

waa la naqliyay ✓

m.dh (botani) Midho jiidh leh oo ka yimaada hal ama dhowr kaarbal oo isku dhalaalay oo leh mid ka mid ah iniiyaha badan. Iniiyaha waxa ku daboolan qolof adag oo ah gudo midheedka midhaha. Tusaale: qumbe.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg malayn. malaysad' -ka: (magac, lab, keli) sida ay wax noqonayaan ka arrinsasho oo talada ku habboon meel dhigasho. Dh: malaysi, arrinsi, malaysasho, tashi. Li: hubid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg nalayn. nalee: (fal) iftiimi; nal ku xidh. Xaafadda soo nalee

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: qalayn.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xayawaan saalo dhig. Lo' saalaysay oon baa haya. Dh: saalood, saalee

2

saalay: (fal) saalo dhig: saalood.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: salayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) sal u yeelid; salayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Waalay-ga)

2

Qaalin ama dibi qooqii ugu horreeyey qooqan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-yo, m.dh) Qaalin, dib markii ugu horraysay qooqay; qooqan.

waa la naqliyay ✓

m. n. male animal coming into rut ~ heat for the first time

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ciyaarta waalada ciyaar.

2

waalay-ga: (magac, lab, keli) qaalin, dibi ama orgi aan weli adkaan oo joome noqon. Dh: geesbooc. Li: joome.

waa la naqliyay ✓

1

de: male animal coming into rut ~ heat for the first time

2

initial: w

3

lx: waalay

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m

6

key: waalay

waa la naqliyay ✓

(fal) dan ka gal oo wax ka qabashada arrin jirta xil iska saar. Dh: xaallee.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) beer aala ka gurasho; aale ka cuunid. Dh: quwaaxaysi, eeleysi.

waa la naqliyay ✓

(fal) aale ka guro ama ka dhigo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) baslayn u dhaqaaqid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg caadayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg caanayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg caatayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, dhedig, keli) eeg callayn.

waa la naqliyay ✓

name-f shade; she who shades or provides cover-as from the sun

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg faclayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg fahlayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Gaafayn-ta)

2

Diinta Muslinka ka saarid; gaal ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg gaalee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) gaal ka dhigid; diinta Islaamka ka saarid; qof muslim ah gaal ku sheegid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg haarayn.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: hallayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg hallayn. hallaysan: (tilmaame) wax xumaaday oo cillaysan ama kharriban.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax ama shaqo, korka kala soco. Dh: kormeer.

waa la naqliyay ✓

imperative v., pl. you all come!

waa la naqliyay ✓

(expression) come here you all!

waa la naqliyay ✓

1

de: you all come! Defective imperative form only

2

lx: kaalaya

3

ps: v4b-imp-pl

4

syn: imaada

5

key: kaalaya

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: kadlayn.

waa la naqliyay ✓

v. fold many times; zigzag; finish ~ wind up

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: (v) fold (fooldh); enfold (enfooldh); roll (rool)

2

laalaab -ka: (n) wrinkle (rin-kal); crease (kiriis) ~ canyayuub, duuduub

waa la naqliyay ✓