laalay — Macnaha & Turjumaada

-da: (magac, dhedig, keli) meel haadaan ah; jar aad u dheer, meel qaw ah. Laandaaqa geeluba, laantii jarka u dhaw, intuu laac isleeyahay, saw laalayda kama dhaco. Dh: jar, haadaan, garbo, qaw, waraar, gebi, laalley.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax ama shaqo, korka kala soco. Dh: kormeer.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed geedaha ku marma oo xooluhu cunaan. Daaraddayada laalays baa ka baxay.

waa la naqliyay ✓

(ereydhawaaq) riyaha loogu yeedho oo la macne ah 'kaalay'.

waa la naqliyay ✓

1

Kaalay!

2

Imaw; agtayda imaw.

waa la naqliyay ✓

f.a (kaalaya, w) Agtayda imow.

waa la naqliyay ✓

f.a (kaalaya, w) Agtayda imow.

waa la naqliyay ✓

imperative v., sg. come!

waa la naqliyay ✓

(expression) come here!

waa la naqliyay ✓

(fal) halkan imo; imo meeshan aan joogo. Dh: imo. Li: teg.

waa la naqliyay ✓

1

de: come! Defective imperative form only

2

lx: kaalay

3

pd: (kaaley)

4

ps: v4b-imp-sg

5

see: imow

6

key: kaalay

waa la naqliyay ✓

1

(Laalac-a)

2

Meel kore oo inta gacnaha lagu qabsado laysa soo laallaadsho; lulad; lalmad.

waa la naqliyay ✓

1

laalac¹: m.l Lalmashada wax meel sare ka lalmadaan.

2

laalac²: f.mg1 (-cay, -cday) Wax meel sare ka lalmasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-cay, -cday) Wax meel sare ka lalmasho.

waa la naqliyay ✓

vl. n. act of swinging

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) meel kore oo inta gacmaha lagu qabsado la iska soo laadlaadiyo. Laalaca dhirta iska ilaali waa lagu jabaaye.

waa la naqliyay ✓

1

de: act of swinging

2

lx: laalac

3

pd: (-a)

4

ps: vn2a-m

5

key: laalac

waa la naqliyay ✓

1

1. Meel kore suran.

2

2. Aan weli iman ama soo degin.

3

3. (arrin) aan weli wax laga qaban; laaban; heehaaba haya; danbeeya.

waa la naqliyay ✓

1

laalan¹: f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) Wax meel kore saaran noqosho.

2

laalan²: f.mg4 (-lnaa, -lnayd) 1. Wax meel sare la saaray ahaansho. 2. Arrin aan go'aan laga gaarin ahaansho. 3. Sharci wax la baaba'shey ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

laalan¹: f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) Wax meel kore saaran noqosho. m.f.dh, laalmid.

2

laalan²: f.mg4 (-lnaa, -lnayd) 1. Wax meel sare la saaray ahaansho. 2. Arrin aan go'aan laga gaarin ahaansho. 3. Sharci wax la baaba'shey ahaansho. m.f.dh, laalnaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] high up, on top; dangling down, clinging, suspended; not yet resolved, in suspense

waa la naqliyay ✓

-laallaa / laalnayd: (adj) 1. pendent (peendhant); hanging down ~ laallaadsan 2. awaiting conclusion or confirmation; pending (peending)

waa la naqliyay ✓

1

Sospeso

2

Supended

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) wax meel sare saaran. Dhagax geed ku laalan ayaa ku soo dhacay.

2

laalan: (tilmaame) talo dib u dhacday; hadhsan.

waa la naqliyay ✓

1

de: high up, on top; dangling down, clinging, suspended; [fig.] not yet resolved, in suspense

2

lx: laalan

3

pd: (laalnaa)

4

ps: adj-der

5

key: laalan

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg laallay.

waa la naqliyay ✓

m.dh (botani) Midho jiidh leh oo ka yimaada hal ama dhowr kaarbal oo isku dhalaalay oo leh mid ka mid ah iniiyaha badan. Iniiyaha waxa ku daboolan qolof adag oo ah gudo midheedka midhaha. Tus.: qumbe.

waa la naqliyay ✓

m.dh (botani) Midho jiidh leh oo ka yimaada hal ama dhowr kaarbal oo isku dhalaalay oo leh mid ka mid ah iniiyaha badan. Iniiyaha waxa ku daboolan qolof adag oo ah gudo midheedka midhaha. Tusaale: qumbe.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xayawaan saalo dhig. Lo' saalaysay oon baa haya. Dh: saalood, saalee

2

saalay: (fal) saalo dhig: saalood.

waa la naqliyay ✓

1

(Waalay-ga)

2

Qaalin ama dibi qooqii ugu horreeyey qooqan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-yo, m.dh) Qaalin, dib markii ugu horraysay qooqay; qooqan.

waa la naqliyay ✓

m. n. male animal coming into rut ~ heat for the first time

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ciyaarta waalada ciyaar.

2

waalay-ga: (magac, lab, keli) qaalin, dibi ama orgi aan weli adkaan oo joome noqon. Dh: geesbooc. Li: joome.

waa la naqliyay ✓

1

de: male animal coming into rut ~ heat for the first time

2

initial: w

3

lx: waalay

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m

6

key: waalay

waa la naqliyay ✓

(fal) dan ka gal oo wax ka qabashada arrin jirta xil iska saar. Dh: xaallee.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) geed la isku daaweeyo.

2

laan -ka: (magac, lab, keli) geed lugtoole ah ama lug keli ah ka kooban.

3

laan-ka: (magac, lab, keli) dheecaan ama qoyaan dhedigga ibta ka yimaadda. Dh: xeef.

4

laan-ka: (magac, lab, keli) sindhada carruurta ka timaadda, kolka uu geedsare hayo.

5

laan -ka: (magac, lab, keli) xanuun carruurta yaryar ku dhacca oo geedo looga shido. Dh: geedsare, geedsaar.

6

laan-ta: (magac, dhedig, keli) qayb gaar u baxday oo geedka weyn ka leexatay, dabeed na kuwo kale oo yaryari ka sii baxeen oo caleemo iyo ubax iyo midho yeeshaan. Laandaaqa geeluba, laantii jarka u dhaw, intuu laac isleeyahay, saw laalayda kama dhaco. Li: jirrid.

7

laan -ta: (magac, dhedig, keli) ul geedaha laga gooyo oo ujeeddooyin badan leh. Dh: dhenged, sarwaan, serged.

8

laan -ta: (magac, dhedig, keli) waax ka mid ah wasaarad, hey'ad ama xafiis weyn qaybihiisa. Dh: farac, qayb.

9

laan -ta: (magac, dhedig, keli) ul ballaadhan oo midhaha la karinayo lagu laamiyo si aanay isku qabsan. Dh: laaqe, qudde, qunde, irbe.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhiil caano afka ka dhig, cano badan dhiiq, meerisna ha dhimin dhiilka, budh ka dhig, daf ka dhig. Sidigti Laalays oo saameeshay gaawaha. Dh: buuxi.

2

saameel: (fal) 'turub' ku biimay, dhig waxaaga oo dhan, bad khamaar oo wada hel ama wada waa, dhibaato dhacaysa wax ku yeelasho. Wuu saameelay oo xoolihisii buu ku khamaaray.

3

saameel: (fal) is la ekaysii. Saameel gidaarka. Dh: sargoo, sin.

4

saameel -ka: (magac, lab, keli) 'turub' ku bilmayn Saameel buu mar qudha ku xoolobbeelay.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax meel sare lagu laalay ahaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: suspend, fix in a high place; swing; put on top; [ext.] delay, procrastinate

2

hm: 2

3

lx: laal

4

pd: (laalay)

5

ps: v1=tr

6

key: laal_2

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) fiiro sahan sugasho oo u kuurgelid iyo hullo ogaaneed; dersid iyo salgaadh dhammays ah. Guur saddex buu eedaa: ma aqoon, ma abraacin, ma ilaalayn. Dh: kuurgal, dersid.

2

ilaalayn-ta: (magac, dhedig, keli) eeg'eegid ay foojignaani ku jirto.

waa la naqliyay ✓

(fal) walaalo ka dhig. Dadka walaaleeya.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) neef dhimanaya gawrac si aanu duufin. Laxda xalaalay intayna duufin. Dh: qal xalaalee, gawrac. Li: duufi.

2

xalaalay: (fal) ilma yar baarada ka goo gaar ahaan gabadh. Wiilku intuu yaryahay xalaalay. Dh: gud, baaragoo, xalaalee.

3

xalaalay: (fal) ammaano ciddii lahayd illaws iska yeelo. Hadduu kombiyuutarka kuu soo doona waayo ka xalaalay. Dh: xalaalee.

4

xalaalay: (fal) shay inuu bannaan yahay banne ku fatwoo. Cunidda jaadka xalaalay: Dh: xalaalee bannay.

waa la naqliyay ✓

1

alaalax¹: m.l 1. Socod lala dhacdhacayo tabar darro awgeed; 2. A. ah: qof sakhraansan.

2

alaalax²: f.mg1 (-xay, -xday) Tabar darro awgeed la dhacdhacid.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Socod lala dhacdhacayo tabar darro awgeed; 2. A. ah: qof sakhraansan.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) si dandannaani iyo dhacdhacitaan ah u soco.

2

alaalax: (tilmaame) meel madhan oo tuugo ama waxqaadid lagu dhammeeyay.

3

alaalax -a: (magac, lab, keli) socod dandannaanni iyo dhacdhacitaan ku jiro.

waa la naqliyay ✓

(fal) calal ka dhig; duug ka dhig.

waa la naqliyay ✓

(fal) arrin ama xaajo iyo wixii la mid ah falanqay oo faaqid; arrin wax ka sheeg.

waa la naqliyay ✓

1

(Gaafayn-ta)

2

Diinta Muslinka ka saarid; gaal ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg gaalee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) gaal ka dhigid; diinta Islaamka ka saarid; qof muslim ah gaal ku sheegid.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) cid kale, gaal ka yeelid.

2

gaalays-ta: (magac, dhedig, keli) middi weyn oo af badan. Cali gaallays buu soo tuntay.

waa la naqliyay ✓

imperative v., pl. you all come!

waa la naqliyay ✓

(expression) come here you all!

waa la naqliyay ✓

1

de: you all come! Defective imperative form only

2

lx: kaalaya

3

ps: v4b-imp-pl

4

syn: imaada

5

key: kaalaya

waa la naqliyay ✓

Kartida xusuusta iyo wax garashadiisu yar tahay; wax kasta oo loo sheego ama la ogeysiiyo illaawa.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-'aa, -'ayd) Qof aan xusuus lahayn ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-'aa, -'ayd) Qof aan xusuus lahayn ahaansho. m.f.dh, laabla'aan.

waa la naqliyay ✓

adj., [expression] absent-minded

waa la naqliyay ✓

-aa: (adj) forgetful (for-gat-fuul); unmindful (an-maayndfuul); oblivious (obliiviyas) ~ hilmaan badan

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) dhugmo la'aan, fahamo yaraan aan wax badan la fahmin. Dh: qalbila'.

waa la naqliyay ✓

1

de: absent-minded

2

lx: laabla'

3

pd: (laabla'aa)

4

ps: adj-expr

5

key: laabla'

waa la naqliyay ✓

v. fold many times; zigzag; finish ~ wind up

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: (v) fold (fooldh); enfold (enfooldh); roll (rool)

2

laalaab -ka: (n) wrinkle (rin-kal); crease (kiriis) ~ canyayuub, duuduub

waa la naqliyay ✓

1

(fal) eeg laablaab.

2

laalaab -ka: (magac, lab, keli) wax aan kala fidsanayn, meelaha uu ka laalaabmo.

waa la naqliyay ✓

1

de: fold many times; zigzag; [fig.] finish ~ wind up

2

lx: laalaab

3

nt: laalaab (ka) [vn2a-m]

4

pd: (laalaabay)

5

ps: v1=pl

6

key: laalaab

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) luladka wax meel sare dhinac ku haya, dhankiisii kale na dhulka gaadhsiisnayn. Dh: lulad.

waa la naqliyay ✓

v. swing (from a tree, etc., in play), hang, dangle, be suspended; loaf, loiter, roam about

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meesha la iska soo laadlaadsho. Laantan yari laalaco ma leh.

waa la naqliyay ✓

1

de: swing (from a tree, etc., in play), hang, dangle, be suspended; [fig.] loaf, loiter, roam about

2

lx: laalaco

3

pd: (laalacday)

4

ps: v3b=

5

key: laalaco

waa la naqliyay ✓

(Laleis) N Celosia polystachia (Forsk) Townsend Amaranthaceae.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg laamee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) badar la karinaayo laan ku walaaqid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) alaab iyo wixii la mid ah, iibi oo lacag ku doori. Dh: lacagee.

2

lacagay: (fal) (ku ~) ku qiimay.

waa la naqliyay ✓

(fal) hees laxan u samee, Midhihii waan sameeyee adna laxamay. Dh: laxanee, laxamee.

waa la naqliyay ✓

v., pl., -ind, simple past tense: we were (in a place)

waa la naqliyay ✓

1

de: we were (in a place) {N}

2

lx: naallay

3

ps: v4c-1pl-ind-past

4

key: naallay

waa la naqliyay ✓

-da: (magacwadareed) noolaha inta dhedigoodu naas leeyahay ee ilmoodu nuugo. Xayawaanku waa naaslay iyo ugaclay.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) qaali ka dhigid. Dh: qaaliyayn.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhalanrog oo siday ahayd si ka duwan ka dhig. Wax walba qaallay ha is odhan Dh: sarguuri; salguuri.

2

qaallay: (fal) qalalaase iyo buuq geli. Meesha qaal- lay si laguu ogaado Dh: qalalaasay.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) xayawaan saalo dhigid.

2

saalayn -ta: (magac, dhedig, keli) saalo dhigid; saalood.

3

saalayn-ta: (magac, dhedig, keli) 'xayawaan' saalo dhigid. Saalayn lo'aad oon baa keena. Dh: saalood.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) saalo dhigis xoolaad. Geel ban jooga oo yamaarug daaqay, saalays badanaa.

2

saalays -ka: (magac, lab, keli) eeg saalayn.

waa la naqliyay ✓

v., -ind, simple past tense: it [fem.] was (situated) there

waa la naqliyay ✓

1

de: it [fem] was (situated) there

2

initial: t

3

lx: taallay

4

ps: v4c-3f-ind-past

5

key: taallay

waa la naqliyay ✓

1

(Xaalayn-ta)

2

Dan u gelid; wax ka qabasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xaalee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) xil iska saarid: ihtimaam gaar ah siin; il gaar ah ku eegid.

waa la naqliyay ✓

v.-ind, simple past tense: it [masc.] was (situated) there

waa la naqliyay ✓

1

de: it [masc] was (situated) there

2

initial: y

3

lx: yaallay

4

ps: v4c-3m-ind-past

5

key: yaallay

waa la naqliyay ✓

1

(Laal-ka)

2

1. Cayaar labo qolo loo cayaaro oo orod iyo isaseemid ku dhisan; lool.

3

2. Labada goobaabinood oo cayaartaasi leedahay middood; yool.

waa la naqliyay ✓

1

laal¹: m.l Ciyaar laba kooxood loo ciyaaro oo ku dhisan orod iyo isaseemid. la-mid: lool¹.

2

laal²: f.g1 (-aalay, -aashay) 1. Wax meel kore saarid. 2. Sharci ama xeer hore u jirey tirtirid. 3. Wax meel sare yaal gacan ku tiigsasho. 4. Laal ciyaarid. 5. Gar iyo dood laba dhinac ka dhexeysa meel adag gelin.

waa la naqliyay ✓

1

laal¹: m.l Ciyaar laba kooxood loo ciyaaro oo ku dhisan orod iyo isaseemid. la-mid: lool.

2

laal²: f.g1 (-aalay, -aashay) 1. Wax meel kore saarid. 2. Sharci ama xeer hore u jirey tirtirid. 3. Wax meel sare yaal gacan ku tiigsasho. 4. Laal ciyaarid. 5. Gar iyo dood laba dhinac ka dhexeysa meel adag gelin. m.f.dh, laalid.

waa la naqliyay ✓

Subtend

waa la naqliyay ✓

1

m. n. team ball game (like rugby ~ football); goal

2

laal v. suspend, fix in a high place; swing; put on top; delay, procrastinate

waa la naqliyay ✓

-ay / laashay: (v) hang (haang); suspend (saspeendh)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) walax, meel sare ku tuur. Qodaxda geedka ku laal.

2

laal: (fal) arrin iyo wixii la mid ah, murgi oo sababo ay ku burburto samee. Dh: murgi.

3

laal -ka: (magac, lab, keli) ciyaar labo kooxood loo ciyaaro oo orod iyo isaseemid ku dhisan, labada goobaabinoodo oo ciyaartu leedahay midkood. Dh: lool, yool.

waa la naqliyay ✓

v. kill, exterminate, wipe out; fight; finish up ~ off

waa la naqliyay ✓

-yey / laysay: (v) 1. kill or beat; beat by hitting or whipping. 2. put to death

waa la naqliyay ✓

1

a: laa

2

de: kill, exterminate, wipe out; fight; finish up ~ off

3

lx: laay

4

pd: (laayey / laaysey)

5

ps: v2a=tr

6

key: laay

waa la naqliyay ✓

pron. and preposition: with someone / something

waa la naqliyay ✓

(v) they, she or it was or were. Ex: waa lala socodsiiyey; they were informed. Waa lala tagay; it was taken away

waa la naqliyay ✓