ereyga

laal

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Laal

DHAN
1

(Laal-ka)

2

1. Cayaar labo qolo loo cayaaro oo orod iyo isaseemid ku dhisan; lool.

3

2. Labada goobaabinood oo cayaartaasi leedahay middood; yool.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

laal

DHAN
1

laal¹: m.l Ciyaar laba kooxood loo ciyaaro oo ku dhisan orod iyo isaseemid. la-mid: lool¹.

2

laal²: f.g1 (-aalay, -aashay) 1. Wax meel kore saarid. 2. Sharci ama xeer hore u jirey tirtirid. 3. Wax meel sare yaal gacan ku tiigsasho. 4. Laal ciyaarid. 5. Gar iyo dood laba dhinac ka dhexeysa meel adag gelin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

laal

DHAN
1

laal¹: m.l Ciyaar laba kooxood loo ciyaaro oo ku dhisan orod iyo isaseemid. la-mid: lool.

2

laal²: f.g1 (-aalay, -aashay) 1. Wax meel kore saarid. 2. Sharci ama xeer hore u jirey tirtirid. 3. Wax meel sare yaal gacan ku tiigsasho. 4. Laal ciyaarid. 5. Gar iyo dood laba dhinac ka dhexeysa meel adag gelin. m.f.dh, laalid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Ereybixinta: Xisaab (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]

Laal

DHAN

Subtend

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

laal

DHAN
1

m. n. team ball game (like rugby ~ football); goal

2

laal v. suspend, fix in a high place; swing; put on top; delay, procrastinate

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

laal

DHAN

-ay / laashay: (v) hang (haang); suspend (saspeendh)

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

laal

DHAN
1

(fal) walax, meel sare ku tuur. Qodaxda geedka ku laal.

2

laal: (fal) arrin iyo wixii la mid ah, murgi oo sababo ay ku burburto samee. Dh: murgi.

3

laal -ka: (magac, lab, keli) ciyaar labo kooxood loo ciyaaro oo orod iyo isaseemid ku dhisan, labada goobaabinoodo oo ciyaartu leedahay midkood. Dh: lool, yool.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Alaal

DHAFAN
1

(Alaal-ka)

2

Aan meesha uusan aqoon iyo dadka uusan aqoon ka qaloon; qof galgal badan oo dhiirran.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

alaal

DHAFAN

m.l Qof si sahlan ula qabsan karo dad iyo dal uusan aqoon; qof galgal badan oo dhiiran.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

alaal

DHAFAN

m.l Qof si sahlan ula qabsan karo dad iyo dal uusan aqoon; qof galgal badan oo dhiiran.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

alaal

DHAFAN

n (adj.): aggressive person; forward, outgoing, sociable

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

alaal

DHAFAN
1

-ka: (magac, lab, keli) cida neef xoolo qalaad ku dhex lumay oo ka qaloonaya. Dh: baadi, kayd.

2

alaal -ka: (magac, lab, keli) qofka dhiirran ee aan maagin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

alaal

DHAFAN
1

de: aggressive person; [atr.] forward, outgoing, sociable

2

lx: alaal

3

pd: (-ka)

4

ps: n -m

5

key: alaal

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Ilaal

DHAFAN
1

(Ilaal-ka)

2

Ku hawshiisu tahay inuu wax ilaaliyo; ilaalo ah; ciidan; askari.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

ilaal

DHAFAN
1

ilaal¹: m.l (-llo, m.dh) Askar degmooyinka, waagi hore laga qori jirey oo madaxda degmooyinka la shaqeyn jirey mid ka mid ah.

2

ilaal²: f.mg1 (-aalay, -aashay) Ilmo dhashay neef loogu ducaynayo u qalid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

ilaal

DHAFAN
1

ilaal¹: m.l (-llo, m.dh) Askar degmooyinka, waagi hore laga qori jirey oo madaxda degmooyinka la shaqeyn jirey mid ka mid ah.

2

ilaal²: f.mg1 (-aalay, -aashay) Ilmo dhashay neef loogu ducaynayo u qalid. m.f.dh, ilaalid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

ilaal

DHAFAN

m. n. guard, watchman, patrol, sentinel

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

ilaal

DHAFAN
1

cf: ilaalo

2

de: guard, watchman, patrol, sentinel

3

lx: ilaal

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: ilaal

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

laali

DHAFAN

f.g2 (-iyay, -isay) Cid warwareejin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

laali

DHAFAN

f.g2 (-iyay, -isay) Cid warwareejin. m.f.dh, laalin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Callaal

DHAABAN
1

(Callaal-ka)

2

(lacag. kd.) Wax loo bixiyo in dad ama duunyo ama wax kale lagu dago ama lagu soo jiido ama dan la lee yahay uu qumiyo; laaluush; lacaf; sandareerto.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Callaalid

DHAABAN
1

(Callaalid-da)

2

Callaal siin; laaluushid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Canbarshe

DHAABAN
1

(Canbarsha-ha)

2

1. Kuul lacag laga tumo oo ballaaran oo shunuufi ka laallaaddo.

3

2. Canbar iyo waxyaalo kale oo udgoon oo isku darsan oo la shito.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Candho

DHAABAN
1

(Candha-da)

2

(geel; lo' kd.) xubin ballaaran oo laallaadda oo qurxub weyn iyo labo iyo ka badan oo naas, ka kooban.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Canyayuub

DHAABAN
1

(Canyayuub-ka)

2

Duudduub si aan qurux badnayn laysugu laallaabay; isku jajabsan; aan la kala bixin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Canyayuubid

DHAABAN
1

(Canyayuubid-da)

2

Si fool xun isugu laallaabid; canyayuub ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Cayaar

DHAABAN
1

(Cayaar-ta)

2

1. Wax kastoo la qabto oo loola jeedo in laga helo farax, reyrreyn iyo qosol, jeel; madaddaalo, kd. (shax, turub, tartan, legdan, laal, ...): dheel.

3

2. Aan dhab ahayn; kaftan; (ama ciyaar).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Dacal

DHAABAN
1

1. (Dacal-ka) Gees, doc, cirif.

2

2. (Daca-sha) Laallaadka dhegta;

3

3. Summadda dhegta.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Dad

DHAABAN
1

(Dad-ka)

2

Nafleyda wax nuujisa jaadka ugu gobeysan oo lagu yaqaan: qummaati isu taagid iyo lugo xoog badan (haddii oogadiisa loo eego) iyo gacmo laallaada oo wuxuu doono uu ku qabsado; intaas waxaa u sii dheer: maskax weyn iyo garaad iyo hadal.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Deldel

DHAABAN
1

(Deldel-ka)

2

Si gaar ah oo dadka loo dilo; inta surka siriq lagaga roorsho baa geed dheer ama meel loo dhisay, laga soo laallaadshaa (ama daldal).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Dhilif

DHAABAN
1

(Dhilif-ka)

2

Barida idaha kolonta ka laallaadda.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Doob

DHAABAN
1

1. (Doob-ka) Ninka aan weli guursan, filkii la guursan jireyna gaarey oo in door ah dhaafay.

2

2. (Doob-ta) Xubin yar oo kolay qaabki leh oo awrka qooqani afka ka soo rido oo laallaadsho kolkuu wax guulayo; doobbo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Duudduuban

DHAABAN

Aan kala baxbaxsanayn ee isku laallaaban; (ama duubduub).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Farow

DHAABAN
1

(Farow-ga)

2

1. Gammaanka jaad kamid ah oo Afrika keliya laga helo; wuxuu lee yahay oogo cad oo daliigo madmadow oo dheerdheeri ku wada dhilan yihiin.

3

2. Xoolaha aad u naaxa oo dhinacyada laallaab iyo daliigo ku yeesha.

4

3. Xararka rarada, kd., lagu dhigo jaad kamid ah.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Fitilig

DHAABAN
1

(Fitilig-ta)

2

Af yar oo ka laallaada xarigga dabinka, oo inta godka la geliyo, garangarta iyo dhinaca godku isu hayaan, xarigga ishiisana dabadeed korkiisa la saaro; kolkii garangarta lagu joogsado oo ay fitiligtu booddo, baa ishu wixii dabinka taabtay ku roortaa oo qabataa.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Foororsasho

DHAABAN
1

(Foororsasha-da)

2

Iyadoo la taagan yahay, qaarka sare, horay iyo hoos u laallaadin, u godid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Ganac

DHAABAN
1

1. (Ganac-a) Xubin carrab dheer oo jiidan oo sal weyn u eg oo oogada nafleyda ku taal (caloosha hoosteeda); waxay ka laallaaddaa oo dhacaankeeda ku shubtaa godanta (xiidmaha madaxooda hore oo caloosha xiga).

2

2. (Ganac-da) Alaabada iyo waxyaalaha kale oo la is dhaafsado inta lacag ama wax kale la isa siiyo; wax kastoo loo rogrogto in faa'ido laga helo; geddis; iib.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Gorros

DHAABAN
1

(Gorros-ka)

2

Madaxa oo hoos loo laallaadsho, islahadal darti; gebida oo la rogto, feker daraaddi.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Gorrosid

DHAABAN
1

(Gorrosid-da)

2

Madaxa hoos u laallaadin, feker iyo islahadal aawadeed; gebida hoos u rogasho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

aal

DHAFANDHAAF
1

aal¹: m.dh.fk Aashay, -aa, -iis iyo wixi lamida: si aan degdeg iyo fudayd toona ku jirin; aayar, tartiib, qunyar. Tusaale: “Ciise aashiis buu hadlaa”.

2

aal²: f.g/mg1 (yiil, tiil; aalli) 1. (f.g) Wax meel go'an ku sugnaansho. 2. (f.mg) Ka a.: fal ku dhaqaaqiddiisa deyn. la-mid: ool², oollow.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

aal

DHAFANDHAAF

f.g/mg1 (yiil, tiil; aalli) 1. (f.g) Wax meel go'an ku sugnaansho. 2. (f.mg) Ka aa.: fal ku dhaqaaqiddiisa deyn. m.f.dh., aallid. la-mid: ool, oollow.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

aal

DHAFANDHAAF

f. n., [adverb] slowly, gently, carefully

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

aal

DHAFANDHAAF

(fal) waxtar yeelo oo faa'idee. Mar haddii ad shaqo heshay, dadkiinna wax ugu aal. Dh: ool.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

laa

DHAFANDHAAF

f.g2 (-laayay, -laysay) la-mid: lay.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

laa

DHAFANDHAAF

v. kill; fight

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

laa

DHAFANDHAAF

-yey / laysay / laayeen / laynay: (v) 1. kill or beat; beat by hitting or whipping. 2. put to death

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

laa

DHAFANDHAAF

(fal) dad badan dil. Laa cadawga oo ha u naxariisan. Dh: lay. Li: badbaadi, daa.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

laa

DHAFANDHAAF
1

de: kill; fight

2

lx: laa

3

pd: (laayey)

4

ps: v2a=

5

see: laay

6

key: laa

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

lal

DHAFANDHAAF

f.mg1 (-alay, -ashay) Wax duulid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

lal

DHAFANDHAAF

f.mg1 (-alay, -ashay) Wax duulid. m.f.dh, lalid. lali f.g2 (-iyay, -isay) Wax duulin. m.f.dh, lalin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

lal

DHAFANDHAAF

v. fly

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

lal

DHAFANDHAAF

-aya / -aysa: (n) flying or running fast

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

lal

DHAFANDHAAF
1

(fal) hawada dhexdeeda mar oo duul. Dh: duul, bid, haad.

2

lal-ka: (magac, lab, keli) dhaxan aad u qabow oo dabayl wadata. Dh: dhaxan. Li: kul.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

lal

DHAFANDHAAF
1

de: fly

2

lx: lal

3

pd: (lalay)

4

ps: v1=intr

5

syn: duul

6

key: lal

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Baal

DHAFANDHAAF
1

1. (Baal-ka) a) Garbaha wixii duulaa ku duulaan midkood; baad, b) Xashi labo bog leh. c) Buunshe.

2

2. (Baa-sha) Doc; dhinac; gees.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

baal

DHAFANDHAAF
1

baal¹: m.l (-lal, m.l/dh) 1. Garbaha haadda ama daayuuradaha ay ku duulaan midkood. 2. Dhogorta shimbiraha. 3. Xaanshi jilicsan, cabir gaar ah oo wax lagu qoro leh. 4. la-mid: baalcas. Diqsi weyn oo xoolaha dhiigga ka nuuga, cudurka dhukaankana u kala qaada. 5. Buunshe. 6. B.ka isha: timo yaryar gaagaaban oo ka baxa afka daboollada isha naaslayda. 7. Cudur ku dhaca carruurta oo qaraw iyo caddaad leh. 8. Cudur ku dhaca geela oo qoorta qalloociya.

2

baal²: m.dh (-lo, m.l) Dhinac, doc. Tusaale: “Baasha midigta ee albaabka istaag”.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

baal

DHAFANDHAAF
1

baal¹: m.l (-lal, m.l/dh) 1. Garbaha haadda ama daayuuradaha ay ku duulaan midkood. 2. Dhogorta shimbiraha. 3. Xaanshi jilicsan, cabir gaar ah oo wax lagu qoro leh. 4. la-mid: baalcas. Diqsi weyn oo xoolaha dhiigga ka nuuga, cudurka dhukaankana u kala qaada. 5. Buunshe. 6. B.ka isha: timo yaryar gaagaaban oo ka baxa afka daboollada isha naaslayda. 7. Cudur ku dhaca carruurta oo qaraw iyo caddaad leh. 8. Cudur ku dhaca geela oo qoorta qalloociya.

2

baal²: m.dh (-lo, m.l) Dhinac, doc. Tusaale: Baasha midigta ee albaabka istaag.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

baal

DHAFANDHAAF
1

m. n. wing, feather; leaf; page

2

baal [feminine] n., loc. side, edge

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

baal

DHAFANDHAAF
1

-ka: (n) 1. feather (feether) baal shimbireed 2. wing (wing) ~ garab 3. page (peeyj). Ex: baalka buugga; the page of the book

2

baal -baasha: (n) side (saaydh) ~ dhinac

waa la naqliyay ✓

Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]

Baal

DHAFANDHAAF
1

Foglio

2

Sheet

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

baal

DHAFANDHAAF
1

-ka: (magac, lab, keli) cudur xummad badan oo dadka ku dhaca.

2

baal -ka: (magac, lab, keli) laan ka mid ah laamaha dhogorta leh ee baadka wixii duula. Baal gorayo ayuu Cali madaxa gashaday. Wa: baalal.

3

baal -ka: (magac, lab, keli) suqusha iyo saxarka ka soo hadha hadhuudhka marka la tumo ama la shuqlo. Baalka ka reeba hadhuudhka. Dh: buunshi, buushi, buunsha, weega.

4

baal -ka: (magac, lab, keli) waraaqaha kitaabku ka kooban yahay midkood. Baalka kitaabka ha qoynin Dh: xaashi. Wa: baalal.

5

baal -ka: (magac, lab, keli) tin ka mid ah kuwa ka baxa isha hareerteeda. Baal baa isha igaga dhacay.

6

baal -sha: (magac, lab, keli) goob dhinac kaa xigta. Waar ha i jiidhine, baal iga mar. Dh: dhinac, gees, fay, doc, barbar. Wa: baallo.

waa la naqliyay ✓

Ereybixinta Qalabka Farsamada Gacanta - Maxamuud Iimaan Aadan [1975]

Baal

DHAFANDHAAF

Baallaha qaydaha moolasha lagu cabbiro.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]

baal

DHAFANDHAAF

جَنَاحٍ

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Caal

DHAFANDHAAF
1

1. (Caal-ka) Cudur xoolaha ku dhaca oo oogadu bararto, oo cunnaxumada ka yimaada; cashi.

2

2. (Caa-sha) Harag dheer oo balaqsan oo lo'da dhuunteeda hoos uga laallaada.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

caal

DHAFANDHAAF
1

caal¹: m.l Cudur lo'da, idaha ka barariya caloosha oo uu keeno gooryaan caloosha kaga dhashay.

2

caal²: m.dh (-lyo, m.l) Harag dheer, balaqsan oo lo'da luqunteeda dhinaca hoose ka laallaada.

3

caal³: f.mg1 (-aalay, -aashay) Lo' ama ido cudur caloosha ka barariya ku dhicid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

caal

DHAFANDHAAF
1

caal¹: m.l Cudur lo'da, idaha ka barariya caloosha oo uu keeno gooryaan caloosha kaga dhashay.

2

caal²: m.dh (-lyo, m.l) Harag dheer, balaqsan oo lo'da luqunteeda dhinaca hoose ka laallaada.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

caal

DHAFANDHAAF
1

m. n., [collective] disease of cattle

2

caal [feminine] n. dewlap of cow

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

caal

DHAFANDHAAF
1

-ka: (magac, lab, keli) cudur xoolaha ku dhaca oo barariya cunaha oo cunna'xumi ka yimaad. Caal baa adhigii ku dhacay. Dh: cashi

2

caal -ka: (magac, lab, keli) tamar iyo awood wax lagu baajiyo ama lagu maareeyo. Arrintan uma caal helayno.

3

caal -sha: (magac, dhedig, keli) saanta balaqsan ee luqunta lo'da ka laallaada.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Daal

DHAFANDHAAF
1

(Daal-ka)

2

1. (-') Culayska iyo juucjuuca oogadu iska dareento kolkay socod ama hawl badan qabato.

3

2. Iniino jaadka digirta kamid ah oo qaab wareegsan leh; xoolaha iyo dadkuba waa cunaan. 3.* Cad dhalo duwan ah oo labada dhinacba ka foocsan oo fallaaraha iftiinka uruursha ama faafiya; cadad jaadkaas ah oo aragga loo qaato.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

daal

DHAFANDHAAF
1

daal: m.l 1. Nooc digirta ka mid ah, iniino yaryar oo qaab wareegsan leh oo la cuno. 2. Cad dhalo ah oo wixii lagu fiiriyo muukaalqooda weynaysa.

2

dąal¹: m.l Culayska iyo jiirago'a oogada ku dhaca kolka socod dheer ama hawl adag la qabto; noog.

3

dąal²: m.l (daawo) Noog xagga jirka iyo maskaxda oo ka yimid hawl adag ama muddo dheer socotay. D.ka muruqyada waxaa keena walax aan waxtar jirka u lahayn oo ka yimaada metaboliisimka oo ku urura muruqa kana farabata shaqada dhiigga oo dibedda jirka uga saara. Nafaqo xumo ama cudur waxay qofka u keeni karaan d. dheeraad ah.

4

dąal³: f.mg1 (-aąlay, -aąshay) Socod dheer ama hawl adag oo la qabtay awgeed, culays iyo jiirago' oogada ka dareemid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

daal

DHAFANDHAAF
1

dąal¹: m.l Culayska iyo jiirago'a oogada ku dhaca kolka socod dheer ama hawl adag la qabto; noog.

2

dąal²: m.l (daaw.) Noog xagga jirka iyo maskaxda oo ka yimid hawl adag ama muddo dheer socotay. D.ka muruqyada waxaa keena walax aan waxtar jirka u lahayn oo ka yimaada metaboliisimka oo ku urura muruqa kana farabata shaqada dhiigga oo dibedda jirka uga saara. Nafaqo xumo ama cudur waxay qofka u keeni karaan d. dheeraad ah. m.f.dh, daalid.

3

dąal³: f.mg1 (-aąlay, -aąshay) Socod dheer ama hawl adag oo la qabtay awgeed, culays iyo jiirago' oogada ka dareemid. m.f.dh, dąalid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

daal

DHAFANDHAAF
1

m. n., [collective] fatigue, tiredness

2

daal v. be tired, tire, get fatigued

3

daal m. n., [collective] bean species

4

daal m. n. eyeglasses; magnifying glass

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

daal

DHAFANDHAAF
1

-ay / daashay: (v) become tire or fatigued; tire (taayar)-, fatigue (fatiig); weary (wiyari); exhaust (ig-zoost) ~ noog

2

daal -ka: (n) tiredness (taayidh-nes) exhaustion (ig-zoos-shen); jade (jeeydh) ~ noog

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

daal

DHAFANDHAAF
1

(fal) qabo hawl is dabajoog ah oo tacab iyo burbur dareen. Marti daashay baa duleedka fadhida. Dh: noog, dakaan.

2

daal -ka: (magac, lab, keli) hawl iyo nasassho la'aan darteed oo lala tabar beelo. Daal dabadii baa la dhergaa. Dh: noog.

3

daal -ka: (magac, lab, keli) dhalo iyo wixii la mid ah oo bikaaco ah, iftiinka soo gala ururisa ama faafisa dabadeedna gudbisa. Waxa loo kaalmaystaa xoojinta aragga. Daalku faa'iido badan ayuu leeyahay.

4

daal -ka: (magac, lab, keli) iniinyo jaadadka digirta ka mid ah oo qaab wareegsan leh. Waxaan arkay meel daal ka baxay.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]

daal

DHAFANDHAAF

تَعَبِ لُغُوب

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Faal

DHAFANDHAAF
1

(Faal-ka)

2

Farsamo la yiri waxaa lagu ogaadaa waxa soo socda oo dhici doona ama ahaan doona: waa dhibco 16 beyd u qaybsama; iyagoo aan loo fiirsan baa dhulka lagu dhigaa oo beydadka soo baxa la sii ilmeeyaa oo laysku sii jarjaraa; wuxuu ku dhisan yahay male.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

faal

DHAFANDHAAF

m.l Farsamo loo adeegsado kuul, aleel, turub, dhulxarriiqid iyo wixi lamida oo lagu mala'awaalo wax dhacay ama dhici doona.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

faal

DHAFANDHAAF

m.l Farsamo loo adeegsado kuul, aleel, turub, dhulxarriiqid iyo wixi lamida oo lagu mala'awaalo wax dhacay ama dhici doona.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

faal

DHAFANDHAAF

m. n. omen; fortune telling

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

faal

DHAFANDHAAF
1

-ka: (n) fortunetelling (foorjun-teelinng); foretelling or predicting the future; prophecy (profasi) ~ wax sheeg, ama saadaal

2

faal: -ka: (n) name of shotgun

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

faal

DHAFANDHAAF
1

(fal) «ka ~» sac, hal ama ri' naasaha ka mari dhiriq ama dhoobo si ayna maqashu u nuugin.

2

faal -ka: (magac, lab, keli) farsamo dadka qaar isticmaalo iyada oo la moodayo in lagu ogaan karo wax jooga oo aan muuqan ama wax soo socda oo la filanayo. Iyada oo aan loo kasayn ayaa tirooyin la isku min guuriyaa, kolkaas oo la isku jarjaro dabadeed na lagu dhiso natiijada male'awaal. Waxa uu leeyahay 36 lix iyo soddon god oo ku kala aroora afarta qaybood oo kala ah maa'i, naari, hawaa'i iyo arliya. Faalku waa labo qaybood oo kala ah. Magiigane iyo Sagaal'aakhiro. Faal ma aha Ilaahay, doqonse wuu ka malaroon yahay. Dh: maryano.

3

faal-ka: (magac, lab, keli) eray ka soo jeeda Af Carbeed (Al fa'lu) oo ka dhigan, wanaag la saadinaayo, wanaag la filaayo. Dh: khayr. Li: shar.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

faal

DHAFANDHAAF
1

bw: Arabic

2

de: omen; fortune telling (a particular system done by throwing a set of pebbles)

3

lx: faal

4

pd: (-ka Pl: faalal (ka))

5

ps: n4-m

6

key: faal

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Gaal

DHAFANDHAAF
1

1. (Gaal-ka) a) Qof aan Muslin ahayn oo siiba midabkiisu cad yahay. b) Qof aan jimic lahayn oo cidna u turin; tiirri. c) Geel (waxaa badanaa lagu dabakaraa ereyo kale sida haruubgaal, xeryaggaal, afaggaal, ...).

2

2. (Gaa-sha) Tab, ged, dabci.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

gaal

DHAFANDHAAF
1

gaal¹: m.l (-lo, m.dh) 1. Nin aan muslin ahayn. 2. Nin aan raxmad lahayn. 3. la-mid: faranji. 4. la-mid: ceelgeel: Ceel biyo badan oo aan dhano la hayn; ceelgaal. 5. la-mid: geel (haruubgaal, xeryagaal iyo wixi lamida).

2

gaal²: m.dh 1. Haweeney aan muslin ahayn. 2. Haweeney aan raxmad lahayn; gaalad. 3. Hab; dabeecad.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

gaal

DHAFANDHAAF
1

gaal¹: m.l (-lo, m.dh) 1. Nin aan Muslin ahayn. 2. Nin aan raxmad lahayn. 3. la-mid: faranji. 4. Ceel biyo badan oo aan dhano la hayn; ceelgaal. 5. la-mid: geel (haruubgaal, ceelgaal, xeryagaal iyo wixi lamida).

2

gaal²: m.dh 1. Haweeney aan Muslin ahayn. 2. Haweeney aan raxmad lahayn; gaalad. 3. Hab; dabeecad.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

gaal

DHAFANDHAAF
1

m. n. non-Muslim, infidel; white man, European; cruel person

2

gaal [feminine] n. female infidel; European woman

3

gaal [feminine] n., [collective] disposition, nature, character

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

gaal

DHAFANDHAAF

-ka: (n) [Pl. gaalo-da] 1. an unbeliever with respect to Islamic religion; non-Muslim. 2. white person especially European. 3. gaalo madow: (expression) non-Muslim black person. Gaasha: (n) unbeliever female, especially Islamic religion

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

gaal

DHAFANDHAAF

-ka: (magac, lab, keli) qof aanan diinta islaamka haysan. Gaal dil gartiisana sii. Li: Islaam, Muslim.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]

gaal

DHAFANDHAAF

کافر

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Haal

DHAFANDHAAF
1

(Haa-sha)

2

Isxilsaar; aabayeel; agaasin; maaro.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

haal

DHAFANDHAAF

m.dh Isxilsaar; aabayeel.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

haal

DHAFANDHAAF

f. n. responsibility, position

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

haal

DHAFANDHAAF

-ka: (magac, lab, keli) adoon laguu dirin, xilkasnimo wax ku qabasho. Dh: aabbayeel.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

haal

DHAFANDHAAF
1

de: responsibility, position

2

lx: haal

3

pd: (/sha)

4

ps: n-f

5

key: haal

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Jaal

DHAFANDHAAF
1

(Jaal-ka)

2

1. Dagaalka ama cayaarta ama tartanka, inta isu hiilisa oo isku barbarka ah, mid kamid ah.

3

2. Wadey; saaxiib; rafiiq; (ama Jaalle).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

jaal

DHAFANDHAAF

m.l (-lal, m.l) 1. Saaxiib dhab ah; rafiiq; waday. 2. Koox tartan ciyaareed ku wada jira qof ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

jaal

DHAFANDHAAF

m.l (-lal, m.l) 1. Saaxiib dhab ah; rafiiq; waday. 2. Koox tartan ciyaareed ku wada jira qof ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

jaal

DHAFANDHAAF

m. n. team mate; comrade in arms; comrad, chum, friend

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

jaal

DHAFANDHAAF

-ka: (n) playmate (pleeymaat); friend ~ jaalle

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

jaal

DHAFANDHAAF
1

-ka: (magac, lab, kali) saaxiibka dhabta ah ee qof leeyahay. Dh: rafiiq, jaalle, jeel. Wa: jaallayaal.

2

jaal -ka: (magac, lab, keli) koox tartan ciyaareed ku wada jira qof ka mid ah.

waa la naqliyay ✓