laabdooxan

Deformation

-ka: (magac, lab, keli) isbeddelka duleed ee walxaha ku dhaca kolkay cimri dheer jiraan. Cimiladu qaab doorsan ayay u keentaa muuqaalka buuraha.

(Laabqoyan-ka)

Laadqoyan.

laabqoyan¹: m.l.kh Qoray iyo wixi lamida oo aan si fiican u engegin ee lidda ka qoyan.

laabqoyan²: f.mg4 (-naa, -nayd) Qori iyo wixi lamida wax aan si fiican u engegin ahaansho.

der. [adjective] damp, not completely dry

laabqoyan m. n., idiom: soft-hearted man, tender-hearted person

(tilmaame) qori, dhar iyo wixii la mid ah oo aan wada qallaline, badh qoyan yahay. Dh: suyuc.

(Laadqoyan-ka)

Aan si fiican u engegine lidda ka qoyan; laabqoyan.

m. n., [compound] damp object

a: laabqoyan

de: damp object (i.e., not dried out properly ~ thoroughly)

lx: laadqoyan

pd: (-ka)

ps: n2-m-cmp

key: laadqoyan

-ka: (magac, lab, keli) dhar iyo wixii la mid ah oo hoosta ka qoyan dushana ka kafafsan.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax miyirkii ka lumay ahaansho (qof).

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax miyirkii ka lumay ahaansho (qof). m.f.dh, maandoorsanaan.

Comp. adj., (ie. n., adj.): drunk, drugged, intoxicated

-ka: (magac, lab, keli) khalal ku dhaca habdhiska dareenka oo qofku uu si sax ah wax u kala garan waayo ama wax xun iyo wax fiican uu kala saari garan waayo. Waallidu waa maandoorsan Eebbe keeno sakhradduna waa maandoorsan qofku isku keeno. Dh: miyirdoorsan Li: fayoobi.

maandoorsan: (tilmaame) maankiisu shaqaynayn oo wax garadkiisu fiicnayn ah. Nin si Ilaahay u maandoorsan dembi ma le. Dh: miyirbeelsan, miyirdoorsan, waalan. Li: fayaw.

de: drunk, drugged, intoxicated

lx: maandoorsan

pd: (maandoorsanaa)

ps: adj-cmp

key: maandoorsan

m.l Qof, qof kale oo dakane ka galay raadinaya. la-mid: aardoonad, aardoonasho, aarsashaddoon.

m.l Qof, qof kale oo dakane ka galay raadinaya. la-mid: aardoonad.

v. seek revenge

-ka: (n) revenger (ri-veenjer); one who is seeking to take vengeance (ven-jansi)

-ka: (magac, lab, keli) qof doonaya inu aargoosto. Dh: aanadoon.

de: seek revenge

lx: aardoon

pd: (aardoonay)

ps: v1=tr

key: aardoon

(Laacdan-ka)

Garmaama-cayaar; dheel.

laacdan¹: m.l 1. Cayaar iyo bardoodan uu sameeyo geela da'da yar. 2. Fara ka ciyaar. la-mid: laactan¹.

laacdan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) 1. Geel da' yar bardoodamid. 2. Dad fara ka ciyaarid. la-mid: laactan².

m. n. hand, plural, ay, exercise done with the hands, gymnastics

laacdan v. take part in hand, plural, ay activities

(fal) ciyaar, adiga oo garmaamaynaya, haddana ciyaar.

laacdan -ka: (magac, lab, keli) si garmaamo ah u ciyaar oo dheel.

(tilmaame) habboon wanaagsan. Had keentay talo maadoon. Dh: suubban, fiican.

der. [adjective] well, peaceful, secure

name-f well, peaceful, secure

de: well, peaceful, secure

lx: nabdoon

ps: adj-der

xe: Im fine.

xv: Waan nabdoonahay.

key: nabdoon

Dabool korka laga saaray; la qariyey; aan muuqan.

daboolan¹: f.mg1 (-lmay, -lantay) 1. Weel iyo wixi lamida wax la daboolay noqosho. 2. Wax muuqaalkooda wax kale qariyey noqosho.

daboolan²: f.mg4 (-lnaa, -lnayd) 1. Wax la daboolay ahaansho (weel iyo wixi lamida.) 2. Wax muuqaalkooda wax kale qariyey ahaansho.

daboolan¹: f.mg1 (-lmay, -lantay) 1. Weel iyo wixi lamida wax la daboolay noqosho. 2. Wax muuqaalkooda wax kale qariyey noqosho. m.f.dh, daboolmid.

daboolan²: f.mg4 (-lnaa, -lnayd) 1. Wax la daboolay ahaansho (weel iyo wixi lamida.) 2. Wax muuqaalkooda wax kale qariyey ahaansho. m.f.dh, daboolnaan.

der. [adjective] covered

-daboolnaa / daboolnayd: (adj) capped (kapidh); covered (kavaridh); something covered

(tilmaame) wax qarsoon ama dabool afka laga saaray. Af daboolan waa dahab. Dh: aabbudhan, aabburan.

de: covered

lx: daboolan

pd: (daboolnaa)

ps: adj-der

key: daboolan

m.f.dh eeg laaban². la-mid: laabnaansho, laabni.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax laaban ahaan. Dh: laablaabnaan, laalaabnaan.

(fal) budo biyo lagu qooshay oo la ganaanay, dub oo laxoox ka dhig. Daqiiqda qamadiga noo laxooxay. Dh: laxooxee, kimisee, kidaaree, canjeeree.

m.l la-mid: aardoonasho.

-ka: (magac, lab, keli) aano kaa maqnayd raadsashadeeda.

bardootan¹: m.l la-mid: bardoodan¹.

bardootan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) la-mid: bardooddan².

(tilmaame) nooc danabka ka mid ah oo qulqul'kiisu toosan yahay, sida bateriga. Dh: dabtogan.

(Gaafootan-ka)

Wadaag qaarba kol wax qabto; gaafeysi; kaltan; jilays.

gaafootan¹: m.l 1. Kaltan. 2. la-mid: gaafootamid.

gaafootan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Wax ku kaltamid.

v. alternate, take turns

-ka: (magac, lab, keli) hawl uu qofba mar qabto. Gaafootan baa lagu wada shaqaynayaa. Dh: kaayaysi, kaltan.

de: alternate, take turns

lx: gaafootan

nt: gaafootan (ka) [vn2-m] 'alternation, taking turns'

pd: (gaafootamay)

ps: v1=recip

key: gaafootan

f.mg4 (-bnaa, -bnayd) la-mid: gantooban.

(tilmaame) wax lasoo gaabshay oo aan dhammaystirnayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg laabid.

m.dh (cilmiga naflayda) Carjaw yar oo ka lulata lafta sakaarka dhankeeda hoose. la-mid: laabxuunsho, labxo.

m.dh (cilmiga naflayda) Carjaw yar oo ka lulata lafta sakaarka dhankeeda hoose. la-mid: laabxuunsho, labxo.

f. n. xiphoid (bone), xiphisternum

-da: (magac, dhedig, keli) laabta ama shafka badhtankiisa. Laabtaxawda ayay Ciise biri ka gashay.

laabtaxaw -da: (magac, dhedig, keli) carjaw yar oo ka lulata lafta sakaarka dhankeeda hoose. Dh: laabxuunsho, labxo.

de: xiphoid (bone), xiphisternum

lx: laabtaxaw

pd: (-da)

ps: n-f

see: laabxuunsho

key: laabtaxaw

-ka: (magac, lab, keli) laadidda lafteeda. laadlaad: (fal) si isdaba joog ah; wax u laad: laad ku celceli.

m.f.dh eeg laangoo. la-mid: laangooyo (1).

-ta: (magac, dhedig, keli) budo laxoox ka dhigid. Dh: kimisayn, loxooxayn.

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax qaab xun ahaansho.

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax qaab xun ahaansho. m.f.dh, qaabdarnaan.

-qaabdarraan: (adj) ugly (ag'li); shapeless (sheey-plas), lacking attractive form ~ qaabxun

(tilmaame) muuqaal foolxun leh: samays xun. Aqalka si qaabdaran ayaa loo dhisay.

f.mg4 (-gnaa, -gnayd) Wax taaloog leh ahaansho (qof).

-da: (magac, dhedig, keli) qof ama dad. xaabada gura oo ka shaqaysta. Islaan xaabooley ah ayaa shaqo fiican la siiyay. Dh: xaabalay.

xaajootan¹: m.l Arrin ka doodid.

xaajootan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) La x.: cid arrin kala garramid.

xaajootan¹: m.l Arrin ka doodid.

xaajootan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) La x.: cid arrin kala garramid. m.f.dh, xaajootamid.

m. n. negotiation, discussion

xaajootan v. negotiate, discuss

-ka: (magac, lab, keli) wada xaajood iyo wada tashi.

Disected plateau

-ta: (magac, dhedig, keli) noocuu ahaa ka beddalid, oo dhalanrogid.

(Laabla'aan-ta)

Qof laabla' ahaan.

m.f.dh eeg laabla'. la-mid: laabla'aansho.

f. n., [abstract] short-term memory, absent-mindedness

-ta: (n) forgetfulness (for-gat-fuul-nes); unmindfulness

-ta: (magac, dhedig, keli) qof laabla' ahaan.

de: short-term memory, absent-mindedness

lx: laabla'aan

pd: (-ta)

ps: n1-f-abs

key: laabla'aan

laablaaban¹: f.mg1 (-bmay, -bantay) Wax isku duudduubmay noqosho. la-mid: laallaaban¹.

laablaaban²: f.mg4 (-bnaa, -bnayd) Wax isku duudduuban ahaansho. la-mid: laallaaban².

laablaaban¹: f.mg1 (-bmay, -bantay) Wax isku duudduubmay noqosho. m.f.dh, laablaabmid. la-mid: laallaaban.

laablaaban²: f.mg4 (-bnaa, -bnayd) Wax isku duudduuban ahaansho. m.f.dh, laablaabnaan. la-mid: laallaaban.

(tilmaame) wax isku duudduuban ahaansho. Dh: laalaaban.

-ta: (magac, dhedig, keli) habboonaan wanaagsanaan. Maadoonaantu waa waxaan ku doortay. Dh: suubbanaan, fiicanaan.

m.f.dh eeg maandoori.

f. n., [compound] intoxication, mental change

-ta: (magac, dhedig, keli) waalid oor kala gara-shada ka kaxayn. Mukhaadaraadku way kala maandoorin og yihiin. Dh: sakhraamin, waalid.

de: intoxication, mental change (caused by liquor or narcotic substances)

lx: maandoorin

pd: (-ta)

ps: n-f-cmp

key: maandoorin

-ta: (magac, dhedig, keli) nabad iyo ammaan ku sugnaan.

m.f.dh eeg asaabboon. la-mid: asaabboonaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof aan gefaf lahayn oo daacad ah noqosho.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax kalabbooday ahaansho.

m.f.dh eeg laabqoyan². la-mid: laabqoyanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax lidda ka qoyan ahaan; laadqoyanaan.

(Lamago-iyen) N Adenia venenata Forsk. Passifloraceae.

N Adenia aculeata (Hook.F.) Engl. Passifloraceae.

S Cissus quadrangularis L. Vitaceae.

N Jatropha sp. Euphorbiaceae.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg nabadayn.

-ka: (magac, lab, keli.) eeg caabudid. caabuq': (fal) nabur hoosta ka buka noqo. caabuq-a: (magac, lab, keli) meel jidhka ka mid ah oo bugta oo nabarkii ku yiil hunbululuqay ama malaxaystay; nabar hoosta ka bukooda. Dh: millil, hurgun, hurgumo, arami, caabaq.

-ka: (magac, lab, keli) caanaha oo dhamiddooda lagu tartamo.

f. n., [abstract] obscurity, hiddenness