kuna — Macnaha & Turjumaada

preposition, [conjunction] and to (him ~ her ~ them)

waa la naqliyay ✓

1

de: and to (him ~ her ~ them) = ku + -na

2

lx: kuna

3

ps: prep + conj

4

key: kuna

waa la naqliyay ✓

1

(Dhugmar-ka)

2

Inta dhugi ku dhacday ka biskoodey, ayan kuna soo noqonayn; kabbax, guri.

waa la naqliyay ✓

1

(Fiidmeer-ta)

2

Nafley shinbir u eg aanse ahayn: waxay leedahay baalal xuub adag ka samaysan oo ay ku duusho, naaso iyo caano dhasheedu nuugto, arag aan fiicnayn iyo karti lala yaabo oo ay cayayaanka ku hesho oo ku eryooto, kuna garato oo kaga leexato wax kastoo ka hor yimaada iyadoo aan orodkeeda inna dhimayn; habeenkii bay ugaarataa maalintiina waa ay nasataa oo meelay iska lushaa iyadoo foororta; kibilli ama kobolli.

waa la naqliyay ✓

1

(Lamaddegaan-ka)

2

Dhul ballaaran oo aan biyo iyo dhir midna lahayn oo ama qafro ah ama bacad ku rogan yahay, oo aan dad iyo duunyo midna joogin kuna dhaqmi karin.

waa la naqliyay ✓

m.l.u (-iyo, m.dh) (baayoloji) Qayb badan oo ka duwan dhirta yar yar, hase yeeshee cagaariye leh (footoosintasis) cuntadiisa ku samaysan kara, kuna nool sabo biyood iyo dhulka saxansaxada leh. Geedkani waxa uu noqon karaa hal unugley ama unugyo badane. Isaga oo yeelan kara qaababkan: miiqaq, wareegsan ama saxan u eg. Aljiga hadda looma aqoonsana koox ablaablayneed, inkastaoo mararka qaarkood la raaciyo noolayaasha hoose ee boqortooyada borotista. Inta badan haddaba, kooxaha boqortooyadan waxa loo aqoonsanyahay qaybaha abla-ablayneed.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyo, m.l) 1. Sida arrin cid ugu muuqato. 2. Awoodda waxgarashada dadka. 3. Arag. Tusaale: “Nin iyo baadidii aragti baa ka dhexeysa”. 4. Fikrad, mabda' iyo wixi lamida oo cidi rumaysantahay kuna salaysan xeerar iyo qawaaniin gaar ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyada ..., m.dh) (fiisikis) Aragti ugu horeyntii u soo saaray Maks Blank (1858-1947) oo sharaxaysa kaaha walax madow, wuxuuna soo bandhigay afeef ah in tamarta birlabdanabeedku ku baxdo kuna qaadanto qaybo joogto ahayn oo ku dhufsanayaal abyoon ah. Tusaale ahaan, tamartu waxa ay u baxdaa baakidho yar yar oo isdabajoog ah. Rakaad kasta oo birlabdanabeed waxa la xiriira baakidho yaryar oo tamar ah, ma jirto tamar la helo oo ka yar baakidhadan, kuwaas oo loo yaqaano kuwaantaam ama footoon.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) (kiimika) 1. Nooc iskudhis ah oo leh haydarojiin kuna kalafurma biyaha oona saara ayoonno togan oo haydarojiin ah. 2. Aragtida lowriboronistidh ee asiidhada iyo beysyada (1923), waxay qeexiddaa hore u ballaadhisay, in asiidhu tahay borotoo.

waa la naqliyay ✓

m.l (cilmiga naflayda) Qanjidh laga helo lafdhabarleyda oo ku yaalla laba-iyotobanlaha iyo beeryarada dhexdhooda. Wuxuu soo daaya insaymyo dheefshiid oo u badan tiribsinoojin, amaylase libays kuna shuba laba-iyo-tobanlaha iyaga oo sii maraya marinka baankariyeed.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ro, m.l) Jaad ugaarta ka mid ah sagaarada ka weyn deeradana ka yar, midab dambas ah iyo dhego balballaaran leh, kuna nool meelaha biyaha badan; dhusaas.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rayaal, m.l/dh) Qof aqoon u leh habka dadka wax loo baro, kuna shaqeeya; macallin.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Dad beeraha tacbada, kuna nool. la-mid: beerrey (2).

waa la naqliyay ✓

1

biyo¹: m.l.w 1. Hoore aan lahayn midab, dhadhan iyo ur oo ka sameysan haydaroojiin iyo oksijiin oo lama huraan u ah nolosha. 2. Hoore ka yimaadda lab iyo dhigdhig nafley marka ay isu galmoodaan ee uu ubadku ka abuurmo.

2

biyo²: m.l.w (kiimika) (H2O) Hoor midablaawe ah oo ku barafooba 0°C kuna uu biyooba 100°C marka cadaadisku yahay ka atmosfeerka. auumiga biyuhu wuxuu ka koobanyahay molikuyullo HO ah madi (kelikeli) ah. Biyuhu hoor ahaan, waa milaha ciriflaha ah ee ugu awood badan. Tan waxa ugu wacan sarraynta madoorsoomaheeda labdanab.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Fal bulsho joogteysato kuna dhaqanto. 2. Fal qof si joogta ah ugu dhaqmo. 3. Dhiig ka yimaada haweenka bishiiba hal mar; dhibaad; xiso; xayl.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) (daawo) Cudur dadku isu gudbiyo oo uu keeno fiirus kuna dhaca maskaxda iyo xangullaha. Fiirusku wuxu raaca saxarada qof fiiruska qaba, sidaas darteed cudurku wuxuu ku badanyahay meesha nadaafaddu ay ku yartahay, nooca dhicisooba ee cudurkaas waxa keliya oo jirrada cunaha iyo xiidmaha astaamuhuna waxay noqonayaan oo keliya caloosha oo qasanta ama durey sidiis; cudurka dabeysha oo aan curyaannimada gaarin wuxu leeyahay muruqyada oo adkaada gaar ahaan kuwa surka iyo dhabarka cudurka dabeysha oo curyaannimada wata waa ka tiro yaryahay midka aan sare ku soo sheegnay, noociisa sahlanna waxa la socda itaaldarro muruqyada ama curyaannimo. Cudurka dabeysha ee ku dhaca maskaxda waxa curyaama muruqyada neefsashada taas oo keeni karta dhiibaato neefsasho. la-mid: dabayl¹ (5).

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Jameeco wadaaddo ah, leh maamul, digri iyo ducooyin u gaar ah, kuna abtirsata shiikh weyn.

waa la naqliyay ✓

m.l (daawo) Wax adag oo ka sameysan midableyda xameytida, kolesterool, iyo cusbo kaalshum, kuna sameysmi kara xameytihaysta.

waa la naqliyay ✓

1

dhexroor¹: m.l 1. Meesha dhexda ah ee laba maro la isaga tolo. 2. Labalaabka gacanka. 3. Dhidib. 4. la-mid: dhexroorid.

2

dhexroor²: m.l (xisaab) Fogaanta isaga gudubta shaxan sallax ah ama adke ah ee halka barta ugu ballaaran ee shaxanka. Dh.ka goobada waa xarriiqda toosan oo marta xuddunta goobada kuna dhammaata laba barood oo goobada ku yaalla.

3

dhexroor³: m.l (c.fal.) Xarriiq lagu mala awaalo in ay xiriiriso labada cirif oo marta bartamaha dhulka uu ku wareego.

4

dhexroor⁴: f.g1 (-ray, -rtay) Laba cad oo maro ah dhexroor u yeelid.

waa la naqliyay ✓

m.dh Hal ilmo aanay dhalin, kuna sidkanayn lagu maalo.

waa la naqliyay ✓

m.l (dhuumo ..., m.) (c.nafl) Dhuumo u eg aroorayaasha, kuwaasi oo limf ka soo qaada nudaha kuna shuba aroorayaasha waaweyn ee wadnaha gala.

waa la naqliyay ✓

1

dood¹: m.dh (-do, m.l) Hadal lagu falanqaynaayo arrin lagu muransanyahay oo la rabo in laga gungaaro.

2

dood²: m.dh (-do, m.l) 1. (xisaab) Marka laga hadlayo loojig, waa susun hawraaro ama weedho ah oo ka bilaabanta urur qaadashooyin ah kuna dhammaata go'aan. 2. (xisaab) Urur hawraaro ama weedho ah oo loo yaqaan afeef iyo hawraar lagu soo gooyay oo loo yaqaan go'aan.

3

dood³: f.mg1 (-day, -dday) Arrin lagu muransanyahay oo la rabo in lagu gun gaaro ra'yi ka jeedin.

waa la naqliyay ✓

1

(Kun-ka)

2

Tiro ka kooban toban meelood oo meeshiiba boqol tahay oo laysku daray; toban boqolaad; (1,000).

waa la naqliyay ✓

m.l.t. (-umanaal/-umanyaal, m.l) Tiro ka kooban toban meelood oo min boqol ah; toban boqolaad; “1000”.

waa la naqliyay ✓

m.l.t. (-umanaal/-umanyaal, m.l) Tiro ka kooban toban meelood oo min boqol ah; toban boqolaad; 1000. m.l.w, kumanaal. m.l.w, kumanyaal.

waa la naqliyay ✓

num: thousand

waa la naqliyay ✓

mille.

waa la naqliyay ✓

-ka: (v) thousand (thaaw-sandh)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) tiro ka kooban toban meelood oo meeshiiba boqol tahay oo laysku daray; toban boqolaad; (1000).

waa la naqliyay ✓

1

cf: kumaankun

2

de: thousand Pl: kumaanaal ~ kumanyaal

3

lx: kun

4

pd: (-ka)

5

ps: num-m

6

key: kun

waa la naqliyay ✓

preposition, [conjunction] and to (him / them)

waa la naqliyay ✓

(conjunction plus to) and....to him, her or them.. Ex: una sheeg, inaan sugayo; and tell him [her, them], that I am waiting

waa la naqliyay ✓

1

de: and to (him / them) = u + -na

2

initial: u

3

lx: una

4

ps: prep + conj

5

key: una

waa la naqliyay ✓

s.f. - bacaad.

waa la naqliyay ✓

1

pron. and preposition: with you

2

kula prep and preposition: to / in ... with (X); using (X) ... with

waa la naqliyay ✓

[pronoun you with preposition such as with or to] you ...to or you ... with... Ex: miyuu kula hadlay? did he talk to you?

waa la naqliyay ✓

1

1. (ku + ma = kuma? weyddiin) Kee? Iyama? Ayo? Yaa? Kumaa? (Kumaa = kuma + ayaa).

2

2. (ku + ma = diiddo) waxay ka jawaabtaa weyddiinta: Ma i taqaan? Kuma aqaan; Wiilkii aqalka ma ku jiraa? Kuma jiro; Dhiisha caano ma ku shubtay? Kuma shubin; ...).

waa la naqliyay ✓

mu.we.l (kuwama. w) Magacuyaale weyddiimeed oo lab oo wax ama qof lagu hubsado; waa ayo? yaa waaye?.

waa la naqliyay ✓

mu.we.l (kuwama. w) Magacuyaale weyddiimeed oo lab oo wax ama qof lagu hubsado; waa ayo? yaa waaye?.

waa la naqliyay ✓

1

question word: who?, which man ~ male?

2

kuma pron., neg. not ... you

3

kuma preposition, neg. not ... on ~ to ~ in ~ into

4

kuma preposition, neg. not ... by ~ using

waa la naqliyay ✓

1

-kumaa: (pronoun) which (wij); who (huu); masculine nouns. Ex: kumaa yiri? who said that? ~ kee

2

kuma: [pronoun you plus negative] ~see [eeg] kuuma

waa la naqliyay ✓

(magacuyaal) weyddiimeed oo lab oo wax ama qof lagu hubsado. Dh: iyama, kee, qofma, ayo. Wa: kuwama.

waa la naqliyay ✓

mu.ti.w eeg ka¹.

waa la naqliyay ✓

mu.ti.w eeg ka¹.

waa la naqliyay ✓

det, pl. the ones

waa la naqliyay ✓

(pronoun) another (another)-, other ones. Ex: kuwa cusub buu soo gatay; he bought new ones

waa la naqliyay ✓

(magacuyaal) tilmaame ah oo sheegaya qofka saddexaad oo wadar ah oo aan cayinnayn.

waa la naqliyay ✓

1

de: the ones Plural of -ka or -ta giving new information

2

lx: kuwa

3

ps: det-pl

4

xe: other ones

5

xv: kuwa kale

6

key: kuwa

waa la naqliyay ✓

s.f. - dayax, bil.

waa la naqliyay ✓

name-f hope, wish, desire

waa la naqliyay ✓

/tuuna/ (n) tuuno (hilibka kalluunka).

waa la naqliyay ✓

v. return to, restore; repeat; recite

waa la naqliyay ✓

1

de: return to, restore; repeat; [ext.] recite Also with preposition u

2

lx: ku naq

3

pd: (naqay)

4

ps: v1=expr

5

syn: celi

6

key: ku_naq

waa la naqliyay ✓

preposition, neg., [conjunction] and not to ...

waa la naqliyay ✓

[pronoun he or I plus negative]; he or I ...not. Ex: iskuulkaan tagay, kumana arag Cali; I was at the school, and didn't see Ali

waa la naqliyay ✓

1

de: and not to ...

2

lx: kumana

3

ps: prep + neg + conj

4

xe: But he did not come back for him.

5

xv: Kumana soo laaban.

6

key: kumana

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) tiro kun ka bilaabmata kana badan. Lacag dhowr kunaad ayuu axmed qaatay. Dh: kumaankum.

waa la naqliyay ✓

œuf.

waa la naqliyay ✓

vl. pron., [conjunction] and he ...,

waa la naqliyay ✓

1

de: and he ... + [FOCUS] = baa + uu + na

2

lx: buuna

3

ps: focus + vpro + conj

4

key: buuna

waa la naqliyay ✓

1

(Cunaa-ga)

2

Cunto badan cuna; aad wax u cuna.

waa la naqliyay ✓

m.l C. ah: qof aad u cir weyn.

waa la naqliyay ✓

m.l C. ah: qof aad u cir weyn.

waa la naqliyay ✓

m. n. big eater

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) eater (zzter); big eater

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) dugaag ama qof aad wax u cuna.

waa la naqliyay ✓

1

de: big eater

2

lx: cunaa

3

pd: (-ga)

4

ps: n7-m

5

key: cunaa

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-unnaa, -unnayd) Wax la cunay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax la cunay.

waa la naqliyay ✓

name-f world, earth

waa la naqliyay ✓

Foona

waa la naqliyay ✓

/foona/ (n) xayawaanka degaan gooni ah ku-wada nool.

waa la naqliyay ✓

s.f. - xoolo, xayawaan.

waa la naqliyay ✓

deictic, [conjunction] and this ...

waa la naqliyay ✓

[pronoun this plus and] and this; with this; about this. Ex: kanna ka waran; say something about this one

waa la naqliyay ✓

1

de: and this ... = kan + -na

2

lx: kanna

3

ps: deic-m + conj

4

key: kanna

waa la naqliyay ✓

adv., time: each time; not once, never

waa la naqliyay ✓

(adv) at no time

waa la naqliyay ✓

1

de: each time; [neg.] not once, never

2

lx: kolna

3

ps: adv-time

4

see: kolla

5

key: kolna

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, kelil) cinjir ama harag kankoonsan oo la buufiyo oo qaabab kala duwan loogu ciyaaro. Dh: balooni. Wa: kubbaddo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) caleenta shaaha kolka la kariyo waxa ka soo hadha ee la daadsho. Dh: xashir, gufar. Wa: kufayo.

waa la naqliyay ✓

1

(Kulan-ka)

2

1. Isu'imaad meel laysugu yimaado; urur; shir.

3

2. Geed weynaada oo miro wanaagsan oo la cuno leh; shillin.

waa la naqliyay ✓

1

kulan¹: m.l (-ammo, m.dh) Isu imaadka dad meel isugu yimaadaan; urur; shir. la-mid: kulanti.

2

kulan²: m.l (xisaab) Urur tirooyin ah oo lagu muujiyo bar ku taalla dulalaati. Bar maguuraan ah oo la yiraahdo unugga iyo xarriiqyo maguuraan ah oo la yiraahdo dhidibbo ayaa tixraac ahaan loo adeeg-sadaa.

3

kulan³: f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) Dad meel isugu imaansho ama ku shirid.

waa la naqliyay ✓

1

kulan¹: m.l (-ammo, m.dh) Isu imaadka dad meel isugu yimaadaan; urur; shir. la-mid: kulanti.

2

kulan²: m.l (xisaab) Urur tirooyin ah oo lagu muujiyo bar ku taalla dulalaati. Bar maguuraan ah oo la yiraahdo unugga iyo xarriiqyo maguuraan ah oo la yiraahdo dhidibbo ayaa tixraac ahaan loo adeegsadaa. m.f.dh, kulmid.

3

kulan³: f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) Dad meel isugu imaansho ama ku shirid.

waa la naqliyay ✓

Coordinate

waa la naqliyay ✓

1

v. meet, assemble, hold a meeting

2

kulan vl. n. meeting, assembly; encounter; rectangular coordinate {geometry}

3

kulan m. n., [collective] large evergreen tree species

waa la naqliyay ✓

Balanites aegyptiaca 01, B. rotundifolia 01

waa la naqliyay ✓

name-m unification, meeting, assembly, encounter; large evergreen tree sp. lit: born while his immediate family is in meeting or born under a Kulan tree. Syn: Kullane

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) assembly (asambli), conference (konfaransi), meeting (miiting), gathering (gathering).

2

la kulan -lakulmay/lakulantay: (v) have a meeting with; come together

waa la naqliyay ✓

1

Riunione

2

Meeting

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil geedka kulanka ku hoos dhashay ama dhalashadiisu gacal iyo xigaal ba kulmisay

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) geed weynaada oo midho wanaagsan oo la cuno leh.

2

kulan -ka: (magac, lab, keli) isku imaatin meel la isugu yimaado. Kulan bay wasiiradii isugu yimaadeen maanta. Dh: shir.

3

kulan -ka: (magac, lab, keli) urur tirooyin ah oo lagu muujiyo bar ku taalla dulalaati. Bar maguuraan ah oo la yiraahdo unugga iyo xarriiqyo maguuraan ah oo la yiraahdo dhidibbo ayaa tixraac ahaan loo adeeg-sadaa.

waa la naqliyay ✓

qui?

waa la naqliyay ✓

v. preserve (meat) by cooking it in ghee, jerk

waa la naqliyay ✓

-gey say: (v) soak (soowk); immerse (imeersi); dip (dip) ~ kumbi

waa la naqliyay ✓

(fal) biyaha wada gali ama ku lidhbi. Wadaanta ku kunbi biyaha.

waa la naqliyay ✓

1

a: kumbi

2

de: preserve (meat) by cooking it in ghee, jerk

3

lx: kunbi

4

pd: (kunbiyey)

5

ps: v2a=

6

see: kumbis

7

key: kunbi

waa la naqliyay ✓

(fal) biyaha wada gal ama quus.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) col farabadan oo qalab sita. Dh: ciiddan, jeysh, askar. Wa: kundiyo.

waa la naqliyay ✓

(Kunio) N Sericocomopsis pallida (S. Moore) Schinz Amaranthaceae.

waa la naqliyay ✓