kumuu

Cumulus

gumuux¹: m.l la-mid: gamuux¹.

gumuux²: f.g1 (-xay, -xday) la-mid: gamuux².

v. make something blunt; break tip off (of something sharp ~ pointed)

de: make s.t. blunt; break tip off (of s.t. sharp ~ pointed)

lx: gumuux

pd: (gumuuxay)

ps: v1=tr

see: gamuux

key: gumuux

(Kamuun-ta)

Nagaar laamo badan, ubaxiisuna guduud iyo caddaan yahay; wuxuu lee yahay miro dhuudhuuban oo leh iniino udgoon oo cunnadana lagu darsado dawona laga dhigto.

m.dh Nagaar laamo badan, ubaxiisuna guduud iyo caddaan yahay. Wuxuu leeyahay miro dhuudhuuban oo leh iniinyo udgoon oo cunnadana lagu darsado dawana laga dhigto.

m.dh Nagaar laamo badan, ubaxiisuna guduud iyo caddaan yahay. Wuxuu leeyahay miro dhuudhuuban oo leh iniinyo udgoon oo cunnadana lagu darsado dawana laga dhigto.

f. n., [collective] cumin

(Kamon) N Foeniculum vulgare Mill. Umbelliferae.

N Pimpinella anisum L. Umbelliferae.

N Trachyspermum aethusifoilum Chiov. Umbelliferae.

-ta: (magac, dhedig. keli) geed laamo yaryar oo badan leh oo ubaxiisu guduud iyo caddaan yahay, midho dhuudhuban oo cunnada lagu darsado na leh. Dh: khamuun.

bw: Arabic

de: cumin Alt sp: kammuun

lx: kamuun

pd: (-ta)

ps: n-f-col

key: kamuun

-ka: (magac, lab, keli) xoolo sedo ahaan loo siiyo odayada beesha marka dhac ama boojimo la keeno. Sidii awyaduu khumuska baray ima khawaysline. Dh: sedo, sadho, quluc.

kuduud¹: m.l la-mid: kaduudid.

kuduud²: f.g1 (-day, -dday) la-mid: kaduud².

m. n. crouch; anything crumpled, twisted, curled ~ squeezed

-ay / day: (v) sit idly

-ka: (magac, lab, keli) midab casaan ah. Dh: guduud.

de: crouch; anything crumpled, twisted, curled ~ squeezed

lx: kuduud

pd: (-ka)

ps: n-m

see: kaduud

key: kuduud

(ereydhawaaq) la yidhaaho kolka roobku bilaabo inuu da'o. Kumbul ayaan idhi markuu roobku da'aayey. Wa: kumbulo.

(Gummur) May Eaeodendron aquifolium (Fiori) Chiov. Celastraceae.

Erey leh ulajeeddooyin ay kamid yihiin: a) Adiga (sida: Yaa kuu sheegay?). b) Adiga dartaa (sida: Yaa kuu doonay? Yaa kuu dhisay?).

pron. and preposition: to ~ for you; on your behalf

pour toi.

(pronoun you plus preposition such as to) to...you ~ kuugu. Ex: Maxuu kuu sheegay? what did he tell you?

vl. pron., neg. he ... not

muu question word, vl. pron. does he ? / is he ...?

[pronoun plus negative] 1. he..not. Ex: Cali muu arag; Ali didn't see ~ muusan 2. (interrogative word) why., he..?/ is..he..? ~ miyuu. Ex: Muuse muu orday? did Muse run?

(ereycodeed) erey lagu asteeyo ci'da waraabaha. Dh: aaw.

muu: (falkaabe) erey falkaab ah oo u dhigma miyuu aarmuu. Muu iskaba aamuso.

muu-da: (magac, dhedig, keli) xoolo la dhaqdo. Muuda usha ka daa. Dh: makas, xoolo.

erey weydiin diidmo ahi ku jirto. Amuu sidaa yidhi? Dh: hadmuu, hamuu.

-a: (magac, lab, keli) xabbadda inta ka horraysa qasharka iyo baaruudda ee markuu qaraxu dhaco baxda waxna disha.

Ku... adiga (Yaa usha kugu dhuftay? Biyaha galaas ma kugu siiyaa? Shalay magaalada dhexdeedaan kugu arkay.).

pron. and preposition: with you; you [obj.] ... at / in / using (X)

[pronoun you with preposition] you ...to or you... with. Ex: maxuu kugu yiri? what did he tell you?

de: with you; you [obj] ... at / in / using (X) = ku + ku

lx: kugu

ps: pro + prep

xe: What did he hit you with?

xv: Muxuu kugu dhuftay?

key: kugu

1. (ku + ma = kuma? weyddiin) Kee? Iyama? Ayo? Yaa? Kumaa? (Kumaa = kuma + ayaa).

2. (ku + ma = diiddo) waxay ka jawaabtaa weyddiinta: Ma i taqaan? Kuma aqaan; Wiilkii aqalka ma ku jiraa? Kuma jiro; Dhiisha caano ma ku shubtay? Kuma shubin; ...).

mu.we.l (kuwama. w) Magacuyaale weyddiimeed oo lab oo wax ama qof lagu hubsado; waa ayo? yaa waaye?.

mu.we.l (kuwama. w) Magacuyaale weyddiimeed oo lab oo wax ama qof lagu hubsado; waa ayo? yaa waaye?.

question word: who?, which man ~ male?

kuma pron., neg. not ... you

kuma preposition, neg. not ... on ~ to ~ in ~ into

kuma preposition, neg. not ... by ~ using

-kumaa: (pronoun) which (wij); who (huu); masculine nouns. Ex: kumaa yiri? who said that? ~ kee

kuma: [pronoun you plus negative] ~see [eeg] kuuma

(magacuyaal) weyddiimeed oo lab oo wax ama qof lagu hubsado. Dh: iyama, kee, qofma, ayo. Wa: kuwama.

m.l la-mid: kuumi.

m. n. ten cents, 'dime'; coin (in general)

-ga: (n) dime (dhaaym); ten cents

a: caanad

cf: lacag, shilin {C & S}

de: ten cents, 'dime'; coin (in general)

lx: kumi

pd: (-ga)

ps: n2a-m, n7-m

key: kumi

(Kuud-ka)

Dhis adag oo salkiisu wareegsan yahay ama afargees yahay, oo ballaciisa iyo dhererkiisa kore, dhererkiisu wax badan, badan yahay; in lagu dagaallamo iyo qurux labadaba waa loo dhisaa.

m.l (-dad, m.l) 1. Dhismo adag oo salkiisu wareegsanyahay ama afar gees yahay oo qurux ama in lagu dagaallamo loogu talaggalay. 2. Dhismo loogu talaggalay in korkiisa wax laga daawado, dhismayaasha kale oo dhanna ka dheer.

m.l (-dad, m.l) 1. Dhismo adag oo salkiisu wareegsanyahay ama afar gees yahay oo qurux ama in lagu dagaallamo loogu talaggalay. 2. Dhismo loogu talaggalay in korkiisa wax laga daawado, dhismayaasha kale oo dhanna ka dheer.

m. n. tower

-ka: (magac, lab, keli) dhis adag oo salkiisu wareegsan yahay ama afargees ah, oo ballaciisa iyo dhererkiisa kore, dhererkiisu wax badan, yahay; in lagu dagaallamo iyo qurux labadaba waa loo dhisaa.

cf: qalcad

de: tower

lx: kuud

pd: (-ka Pl: kuudad (ka))

ps: n4-m

key: kuud

m.l 1. (-gag, m.l) Qof cuntada si wanaagsan u karin yaqaana; kooke. 2. K. ah: nooc tusbaxyada ka mid ah qurux badan oo aan qayirmin.

m.l 1. (-gag, m.l) Qof cuntada si wanaagsan u karin yaqaana; kooke. 2. K. ah: nooc tusbaxyada ka mid ah qurux badan oo aan qayirmin.

m. n. cook

-ga: (n) cook (kuk) ~ kooke

-ga: (magac, lab, keli) qofka samaynta cuntada yaqaan. Dh: dabbaakh.

de: cook

lx: kuug

pd: (-ga Pl: kuugag (ga) ~ kuug (ta))

ps: n4-m, n5-m

syn: kooke {Eng}

key: kuug

(Kuu-sha)

Iniino dhalo ah ama wax kale oo dhexda ka daldaloola oo inta dun lagu taxo, surka lagu xirto oo lagu xarragoodo.

kuul¹: m.dh (-lo, m.l) Iniinyo kulkulucsan oo dhalo iyo wixi lamida ka sameysan, dhexdana ka daloola oo inta dun lagu taxo qoorta haweenku ku xirtaan, si ay ugu xarragoodaan.

kuul²: f.g1 (-uulay, -uushay) Khad madow indho marin.

kuul¹: m.dh (-lo, m.l) Iniinyo kulkulucsan oo dhalo iyo wixi lamida ka sameysan, dhexdana ka daloola oo inta dun lagu taxo qoorta haweenku ku xirtaan, si ay ugu xarragoodaan.

kuul²: f.g1 (-uulay, -uushay) Khad madow indho marin. m.f.dh, kuulid.

f. n. kohl (eye makeup)

kuul v. put kohl on, beautify ~ blacken one's eyebrows

kuul [feminine] n. bead; necklace

-kuusha: (n) beads (biidis)', a necklace made of beads

-sha: (magac, dhedig, keli) iniinyo dhalo ah oo leh qaabab kala duwan ama wax kale oo dhexda ka daloola oo inta dun lagu taxo, oo qoorta lagu xidho oo lagu xarragoodo. Kuul qurux badan ayay qoorta ku xidhnayd. Wa: kuulo.

(Kuur-ka)

Kaabi, ag; cimil.

kuur¹: m.l (-rar, m.l) Kaabi; ag; cimil.

kuur²: f.g1 (-ray, -rtay) Cid cabsiin, indho ku gubid.

f.g1 (-ray, -rtay) Cid cabsiin, indho ku gubid. m.f.dh, kuurid.

m. n., loc. (adj.): nearness, proximity, vicinity; near

kuur v. intimidate, look ~ glare at someone with threatening eyes

Prossimità

Proximity

-ka: (magac, lab, keli) kaabi; cimil; ag.

(Kuus-ka)

Wax leh qaab buuran ama kankoonsan.

kuus¹: m.l (-sas, m.l) 1. Wax buuran ama qaab kankoonsan leh. 2. K. lacag ah: lacag badan oo wax qiimo leh goysa.

kuus²: f.mg1 (-say, -stay) Wax badan meel yar isugu keenid.

kuus¹: m.l (-sas, m.l) 1. Wax buuran ama qaab kankoonsan leh. 2. K. lacag ah: lacag badan oo wax qiimo leh goysa.

kuus²: f.mg1 (-say, -stay) Wax badan meel yar isugu keenid. m.f.dh, kuusid.

m. n. lump, bump, something bulging up

kuus v. roll into a ball

-ay / tay: (v) form into a ball; make round

(fal) ka dhig wax kuusan amaba buuran ama urursan. Dh: ururi.

kuus -ka: (magac, lab, keli) wax leh qaab buuran amaba kankoonsan.

-ga: (magac, lab, keli) midab lafta cirka oo kale ah. Shaadh buluu ah buu xidhanyahay. Dh: lafcir, buluug, ciraad.

-a: (magac, lab, keli) qoto dheeraan; hoos u qodnaan; gun.

(Cumur-ta)

Aan teelteel ahayn ee isu dhowdhow; aan kala fogfogeyn; isku shiirshiir; cuur; jiq; (ama cumir).

m.dh C. ah: dhir aad isugu dhow oo aan la dhex mari karin; jiq. la-mid: cumir.

m.dh C. ah: dhir aad isugu dhow oo aan la dhex mari karin; jiq. la-mid: cumir.

f. n. density, solidity, strength (of material)

-ka: (magac, lab, keli) koox ama hurin, aan kala fogayne isu dhowdhow; dad aan kala fogfogayn. Soomaalidu cashiiriyo, waa cumur walaaloo, xurmo lagu casuumaa, caafimaadna ugu filan. Dh: cumir.

de: density, solidity, strength (of material)

lx: cumur

pd: (-ta)

ps: n2-f

key: cumur

(tilmaame) deegaan dadkii iyo duunyadiiba ka dhamaadeen. Dh: mudug.

-ka: (magac, lab, keli) goynta aan lahayn weecweecadka ee shey mar keliya si siman loo gooyo.

(Gumuc-a)

Xabbaddu cadku yar oo afka kaga jira oo kolkay qarxato xoog u ganma oo wax dhaawaca ama wax dila.

m.l (-cyo, m.dh) 1. Xabbad; rasaas. 2. Salka, fuuqa barta fargaddu ku dhacdo. la-mid: gumac.

m.l (-cyo, m.dh) 1. Xabbad; rasaas. 2. Salka, fuuqa barta fargaddu ku dhacdo. la-mid: gumac.

m. n. pellet, bullet, projectile; ammunition; bottom of the powder box where the firing pin hits ~ strikes

-da: (n) ammunition for firearms; shotgun shell; bullet (bul let) ~ gumac

a: gumac

de: pellet, bullet, projectile; ammunition; bottom of the powder box where the firing pin hits ~ strikes

lx: gumuc

pd: (-a)

ps: n2a-m

key: gumuc