kufay — Macnaha & Turjumaada

-ka: (magac, lab, keli) caleenta shaaha kolka la kariyo waxa ka soo hadha ee la daadsho. Dh: xashir, gufar. Wa: kufayo.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax qadhmuun ka dhig si loo naco. Maxaad horta u ufaysaa dadka!

waa la naqliyay ✓

(fal) meel daloosha, gufay; gufee.

waa la naqliyay ✓

1

(Kuray-ga)

2

Wiil aan weli qaangaarin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-yo, m.dh) Wiil carruurnimo ka baxay oo aan weli qaangaarin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-yo, m.dh) Will carruurnimo ka baxay oo aan weli qaangaarin.

waa la naqliyay ✓

m. n. lad, boy

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) teenaged boy

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) wiil aan wali qaan gaadhin. Ali imika waa kuray xoogle. Dh: goofil, doob Wa: kurayo.

waa la naqliyay ✓

1

de: lad, boy (under fifteen years old)

2

lx: kuray

3

pd: (-ga)

4

ps: n2-m

5

key: kuray

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) socodka dhicdhicitaanku ku jiro ee qofka buuran ama gaboobey. Buldhuqbuldhuqlaynta odayga buuran inuu kufayo la moodaa.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qallooco oo hoos u diis, hoos u dhuuc, hoos u godo. Waxa aan la kufay xagashaai daacday miiskaankaan qaadday awgii.

2

daac: (fal) dhereg awgii la daac, wax naqas leh oo aad cabtay hawo goosgoos ah afka keen, afka neef xoog badan ka keen. Dibbiro darteed buu doqonku la daacayaa.

3

daac: (fal) webi, tog, laag iyo wixii la mid ah, meel kale ku dar ama ku faaf meel doox ah ama dhul siman oo hoose. Docda bari dareeriga baddiyo, Seylac darifkeeda, dusha koonfureed iyo ilaa, webiga daaciisa.

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) tusa jabaqda wax kala dillaacay. Surwaalkii dhinac buu dac ka yidhi.

2

dac-da: (magac, dhedig, keli) biyaha ceelka laga soo saaray halka ay ku daadaataan intaan darka la gaadhsiinin.

3

dac -da: (magac, dhedig, keli) biyaha ka soo dareera ceelka ama darka marka la shubayo. Dacda ceelkaan ku kufay.

4

dac-da: (magac, dhedig, keli) meel aan ka fogayn ceelka oo aroor gaaban u jirta. Reerkii waxaan dejiyey dacda ceelka. Dh: gale.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig keli) dhidid madow oo awrka qoodha ah qadaadka ku yeesho oo labada dhegood inta u dhaxaysa ka dareera. Dh: tawaad.

2

dawaad -da: (magac, dhedig, keli) dareere midab madaw leh oo wax lagu qoro oo dhuxul ama wax kale laga sameeyo ee dawaadda lagu shubo ee looxa lagu qoro. Dh: khad, anqaas, tawaad.

3

dawaad -da: (magac, dheddeg, keli) weel yar oo cudh yar iyo gudo wareegsan leh oo anqaasta lagu shubto, ka baxa geed dhuljiif ah oo caleen balballaadhan leh, weel khadeed. Dawaaddii iga jabtay markaan kufay. Dh: tawaad.

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) wixii dhulka ka soo taagan ee lagu turunturrooda oo dhan. Durrujaa baan lugta la helay oo aan ku kufay.

2

durrujaa -ga: (magac, lab, keli) geed da' weyn oo aan koritaan fiican lahayn. Durrujaa gaboobiyo, xume laga diqoodiyo, ma wixii dorraataa?

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) shaaha la karshay caleenta ka hadha. Dh: kufay

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax kasta inta ugu liidata ee laga tego ama la tuuro. Dh: gufar, kufay, hurshe, qashin.

waa la naqliyay ✓

tombant, adj. - dhacaya; kufaya

waa la naqliyay ✓

1

de: trip, stumble, fall (over), slip (while walking, etc.)

2

hm: 2

3

lx: kuf

4

pd: (kufay)

5

ps: v1=intr

6

key: kuf_2

waa la naqliyay ✓

tomber.

waa la naqliyay ✓

1

(Cufayn-ta)

2

Cuf ku awdid; gufeyn.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: gufeyn.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cuf ku awdid; gufays.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: gufeyn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg cufayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Dufayn-ta)

2

1. Si hore oo fiicnayd si danbe oo xun ka dhigid; baabba' ka yeelid.

3

2. (qof) wax duf qaba ama dufoobey ka dhigid; dhogortiisa rogid; doorin.

waa la naqliyay ✓

m.dh eeg dufee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dullayn oo wax horay u fiicnaa xumayn.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) meel bannaan awdid; dalool daboolid.

waa la naqliyay ✓

v. bother, cause someone concern ~ pain; control, affect; experience something

waa la naqliyay ✓

1

de: bother, cause s.o. concern ~ pain; control, affect; experience s.t.

2

lx: ku hay

3

pd: (hayey)

4

ps: v2a=expr

5

xe: war is a cause for concern of humanity.

6

xv: Hubka atamka waa waxa welwelka weyn ku haya aadamiga.

7

key: ku_hay

waa la naqliyay ✓

(fal) ku diirdiiri raran kulul oo maro ku guntan ama biyo kulay ku jira meel bugta oo oogada ka saarsaar. Dh: kubee.

waa la naqliyay ✓

m.l.w 1. eeg kaafir. 2. eeg kufri¹.

waa la naqliyay ✓

f. n., pl. unbelievers

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) infidel (infidal); an unbeliever, especially an Islam; rebel against God ~ gaal

waa la naqliyay ✓

-ta: (magacwadareed) dadka aan Ilaah rumeysnayn. Dh: gaalo.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: unbelievers

3

lx: kufaar

4

pd: (-ta Sg: kaafir ~ kufri)

5

ps: n8-f-pl

6

key: kufaar

waa la naqliyay ✓

1

(Kufsad-ka)

2

Kufsasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: kufsasho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof dumar ah, iyada oon raalli ahayn xoog ugu galmoodid. Dh: qabsasho, xoogid.

waa la naqliyay ✓

اعْتِصَاب

waa la naqliyay ✓

1

(Kulayl-ka)

2

Kul.

waa la naqliyay ✓

m.l Holan, humri iyo wixi lamida ee ka yimaada qorraxda, dabka iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

m.l Holan, humri iyo wixi lamida ee ka yimaada qorraxda, dabka iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

m. n., [abstract] heat, warmth; temperature

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. heat (hiit); hotness (hatnes).. 2. temperature (tern-pera juur)~kuleel, kul

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dabka iyo qorraxda waxa laga dareemo ee oogada guba. Dh: kul.

waa la naqliyay ✓

1

de: heat, warmth; [ext.] temperature

2

lx: kulayl

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m-abs

5

key: kulayl

waa la naqliyay ✓

دِفْءٍ حَرَارَةَ

waa la naqliyay ✓

(fal) kardho iyo cabsi ku rid, shido iyo werwer ku abuur. Dh: shiday.

waa la naqliyay ✓

(fal) qaab wareegsan oo kankoonsan u yeel.

waa la naqliyay ✓

(fal) moofo kulul geli oo ku dub oo muufo ka dhig. Dh: moofee, muufee.

waa la naqliyay ✓

(fal) shufto noqo; shuftow.

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg tukhaantukhi.

waa la naqliyay ✓

1

(Fay-ga)

2

(wax) Af; caarad; dacal.

waa la naqliyay ✓

1

fay¹: m.l (-yo, m.dh) 1. Kabihii waayadii hore haweenku qaadan jireen afkooda hore oo godan caaraddiisa. 2. Caarad; gees.

2

fay²: f.mg1 (-aaday, -ayday) Xaalad caafimaadqab ku sugnaansho; ladnaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-aaday, -ayday) Xaalad caafimaadqab ku sugnaansho; ladnaansho.

waa la naqliyay ✓

m. n., loc. edge, side; part

waa la naqliyay ✓

(v) cured (kiyuuridh)-, healed (hiilidh)-, recovered (ri-kaveridh). Ex: Cali fay buu noqday; Ali healed [recovered] successfully

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) lagu tilmaansado orod fudud oo dheer ama halmar xoog u boodid. Dh: gay.

2

fay-ga: (magac, lab, keli) kabihii waayadii hore haweenku qaadan jireen afkooda hore oo godan caaraddiisa.

3

fay-ga: (magac, lab, keli) wax ama meel, afkeeda meel hareerteed oo dhinac ah. Dh: baal, cidhif. Li: badhtan.

waa la naqliyay ✓

1

de: edge, side; part

2

lx: fay

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m-loc

5

key: fay

waa la naqliyay ✓

1

kay¹: mu.dhm.ly Magacuyaal layeele ee tilmaamaya qofka koobaad ee kelida ah. Tusaale: “Waa isku kay mid”.

2

kay²: f.g1 (kaayay, kayday; kaayi) la-mid: kaay².

waa la naqliyay ✓

1

kay¹: mu.dhm.ly Magacuyaal layeele ee tilmaamaya qofka koobaad ee kelida ah. Tusaale: Waa isku kay mid.

2

kay²: (-kay) dk.lh.l la-mid: kayga².

waa la naqliyay ✓

preposition, pro: from me

waa la naqliyay ✓

(pronoun) me (mH). Ex: iska kay daa; leave me alone

waa la naqliyay ✓

1

(Kuf-ka)

2

Laamaha guurka mid kamid ah oo ku saabsan dadka isu dhigma oo is guursan kara iyo kuwa aan is guursan karin, iyadoo laga eegayo dhinacyo badan (dhalasho, xirfo, caafimaad, kd.); geyaan.

waa la naqliyay ✓

1

kuf¹: m.l.kh K. ah: isu qalmidda ay isu qalmaan laba qof xagga guurka, iyadoo laga eegayo dhinacyo badan sida: dhala-sho, xirfo, caafimaad iyo wixi lamida; geyaan.

2

kuf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Nafley socota horay u dhicid.

waa la naqliyay ✓

1

kuf¹: m.l.kh K. ah: isu qalmidda ay isu qalmaan laba qof xagga guurka, iyadoo laga eegayo dhinacyo badan sida: dhalasho, xirfo, caafimaad iyo wixi lamida; geyaan.

2

kuf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Nafley socota horay u dhicid. m.f.dh, kufid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] marriage between people of equal status; social status, tribal honor

2

kuf v. trip, stumble, fall (over), slip

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (n) fall down; fall (fool)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geyaanka oo ku salaysan inay labada is calmatay iyo labadooda qoys isla jaanqaadayaan iyo in kale.

waa la naqliyay ✓

(fal) mindi iyo wax la mid ah af wax gooya u yeel. Intaanad wanka ku gawricin billaawaha afay. Dh: lis, siifee, soofee, afee.

waa la naqliyay ✓

1

kaay¹: m.dh Meel wax lagu qariyo.

2

kaay²: f.g1 (-kaayay, -kaayday; -kaayi) Wax qarin. la-mid: kay³.

waa la naqliyay ✓

1

kaay¹: m.dh Meel wax lagu qariyo.

2

kaay²: f.g1 (-kaayay, -kaayday; -kaayi) Wax qarin.

waa la naqliyay ✓

v. hide, conceal

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale, caawi oo u gargaar; qof xilli adag ku jira, wax taaro. Dh: kaal, gargaar, taageer.

2

kaay-da: (magac, dhedig, keli) meel wax lagu qariyo.

waa la naqliyay ✓

1

de: hide, conceal

2

lx: kaay

3

pd: (kaayey)

4

ps: v1=

5

key: kaay

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Noole socda horay u ridid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Noole socda horay u ridid. m.f.dh, kufin.

waa la naqliyay ✓

v. trip someone (up), cause to stumble ~ fall

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) cause someone to fall down

waa la naqliyay ✓

1

de: trip s.o. (up), cause to stumble ~ fall

2

lx: kufi

3

pd: (kufiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: kufi

waa la naqliyay ✓

1

pron. and preposition: with you

2

kula prep and preposition: to / in ... with (X); using (X) ... with

waa la naqliyay ✓

[pronoun you with preposition such as with or to] you ...to or you ... with... Ex: miyuu kula hadlay? did he talk to you?

waa la naqliyay ✓

1

1. (ku + ma = kuma? weyddiin) Kee? Iyama? Ayo? Yaa? Kumaa? (Kumaa = kuma + ayaa).

2

2. (ku + ma = diiddo) waxay ka jawaabtaa weyddiinta: Ma i taqaan? Kuma aqaan; Wiilkii aqalka ma ku jiraa? Kuma jiro; Dhiisha caano ma ku shubtay? Kuma shubin; ...).

waa la naqliyay ✓

mu.we.l (kuwama. w) Magacuyaale weyddiimeed oo lab oo wax ama qof lagu hubsado; waa ayo? yaa waaye?.

waa la naqliyay ✓

mu.we.l (kuwama. w) Magacuyaale weyddiimeed oo lab oo wax ama qof lagu hubsado; waa ayo? yaa waaye?.

waa la naqliyay ✓

1

question word: who?, which man ~ male?

2

kuma pron., neg. not ... you

3

kuma preposition, neg. not ... on ~ to ~ in ~ into

4

kuma preposition, neg. not ... by ~ using

waa la naqliyay ✓

1

-kumaa: (pronoun) which (wij); who (huu); masculine nouns. Ex: kumaa yiri? who said that? ~ kee

2

kuma: [pronoun you plus negative] ~see [eeg] kuuma

waa la naqliyay ✓

(magacuyaal) weyddiimeed oo lab oo wax ama qof lagu hubsado. Dh: iyama, kee, qofma, ayo. Wa: kuwama.

waa la naqliyay ✓

preposition, [conjunction] and to (him ~ her ~ them)

waa la naqliyay ✓

1

de: and to (him ~ her ~ them) = ku + -na

2

lx: kuna

3

ps: prep + conj

4

key: kuna

waa la naqliyay ✓

mu.ti.w eeg ka¹.

waa la naqliyay ✓

mu.ti.w eeg ka¹.

waa la naqliyay ✓

det, pl. the ones

waa la naqliyay ✓

(pronoun) another (another)-, other ones. Ex: kuwa cusub buu soo gatay; he bought new ones

waa la naqliyay ✓

(magacuyaal) tilmaame ah oo sheegaya qofka saddexaad oo wadar ah oo aan cayinnayn.

waa la naqliyay ✓

1

de: the ones Plural of -ka or -ta giving new information

2

lx: kuwa

3

ps: det-pl

4

xe: other ones

5

xv: kuwa kale

6

key: kuwa

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qori wax lagu cugo. Dh: culay.

waa la naqliyay ✓

(fal) qof ul la dhac ama ku garaac. Ulay inanka edeb ha yeeshee. Dh: dhengeday.

waa la naqliyay ✓