kuf — Macnaha & Turjumaada

1

(Kuf-ka)

2

Laamaha guurka mid kamid ah oo ku saabsan dadka isu dhigma oo is guursan kara iyo kuwa aan is guursan karin, iyadoo laga eegayo dhinacyo badan (dhalasho, xirfo, caafimaad, kd.); geyaan.

waa la naqliyay ✓

1

kuf¹: m.l.kh K. ah: isu qalmidda ay isu qalmaan laba qof xagga guurka, iyadoo laga eegayo dhinacyo badan sida: dhala-sho, xirfo, caafimaad iyo wixi lamida; geyaan.

2

kuf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Nafley socota horay u dhicid.

waa la naqliyay ✓

1

kuf¹: m.l.kh K. ah: isu qalmidda ay isu qalmaan laba qof xagga guurka, iyadoo laga eegayo dhinacyo badan sida: dhalasho, xirfo, caafimaad iyo wixi lamida; geyaan.

2

kuf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Nafley socota horay u dhicid. m.f.dh, kufid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] marriage between people of equal status; social status, tribal honor

2

kuf v. trip, stumble, fall (over), slip

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (n) fall down; fall (fool)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geyaanka oo ku salaysan inay labada is calmatay iyo labadooda qoys isla jaanqaadayaan iyo in kale.

waa la naqliyay ✓

1

(Cadceedsasha-da)

2

1. (galab) xagga cadceeddu jirto aadid; xagga galbeed u socosho.

3

2. Diinta ka bixid; riddoobid; gaaloobid; kufriyid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhacdhac-a)

2

1. Tabaryari darteed oo lala kufkufo; liicliic; dalanbaabbi.

3

2. Hal hal u qubasho; daadad.

4

3. Gefaf yaryar.

waa la naqliyay ✓

1

(Geyaan-ka)

2

1. (guur) inta is guursan karta iyo inta aan is guursan karin, xiriirka u dhexeeya iyo waxa ay kala mudan yihiin.

3

2. Xeerka maamula kufka; dadka isku habboon inay is guursadaan iyadoo laga eega hayo xagga da'da, xagga dhaqanka, kd.; kuf; ama gayaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Geyid-da)

2

(guur) kuf u ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

(Hantaaqa-da)

2

1. Nabar daran oo ka yimaada kufidda ama qalab gamuuxan; jug.

3

2. Luggooyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Ilxaad-ka)

2

Kufri; gaalnimo.

waa la naqliyay ✓

1

(Jillaaba-da)

2

Qof socona haya oo, si uu u kufo ama u turaanturroodo, lug loo dhigo; suuldaar; jallaafo.

waa la naqliyay ✓

1

(Kufid-da)

2

Wax soconaya ama ordaya ama boodaya, dhulka ku dhicid; kuftin.

waa la naqliyay ✓

1

(Kufin-ta)

2

Waxsoconaya ama ordaya ama boodaya, dhulka ku ridid, ku tuurid.

waa la naqliyay ✓

1

(Kufkufid-da)

2

Hadba kufid.

waa la naqliyay ✓

1

(Kufniin-ka)

2

Kufid.

waa la naqliyay ✓

1

(Kufri-ga)

2

(dad, qof) aan Ilaah jiriddiisa rumaysnayn; Gaal.

waa la naqliyay ✓

1

(Kufri-calooleed-ka)

2

Munaafaqnimo (ama kufri-caloolo).

waa la naqliyay ✓

1

(Kufriyid-da)

2

Kufri noqosho; gaaloobid.

waa la naqliyay ✓

1

(Kufsad-ka)

2

Kufsasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Kufsasha-da)

2

naag ama gabar la xoogo oo loo tago; qof dumar ah oo la qabsado isagoo aan raalll ka ahayn; qabsasho; xoogid.

waa la naqliyay ✓

1

(Kuftin-ta)

2

Kufid.

waa la naqliyay ✓

1

(Munaafaqnima-da)

2

Munaafaq ahaansho; kufricalooleed.

waa la naqliyay ✓

1

(Qabsasha-da)

2

1. Wax laysu soo taagey gacanta ku qabasho, ku dhegid; haysasho; xagsasho.

3

2. (qof dumar ah) kufsasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Ridid-da)

2

1. Dhulka ku sii deyn.

3

2. Kufin.

4

3. Tuurid; ganid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Noole socda horay u ridid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Noole socda horay u ridid. m.f.dh, kufin.

waa la naqliyay ✓

v. trip someone (up), cause to stumble ~ fall

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) cause someone to fall down

waa la naqliyay ✓

1

de: trip s.o. (up), cause to stumble ~ fall

2

lx: kufi

3

pd: (kufiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: kufi

waa la naqliyay ✓

1

Ku: Erey leh ulajeeddooyin badan oo ay kamid yihiin. a) Adiga (sida: yaa ku diley? Cali miyaa marada ku siiyey? b) Isaga/iyaga (ku dheh), c) Wax wax lagu qabsado; (markabka ku dhoof; irbadda ku mud; qalinka wax ku qor; fandhaalka wax ku cun; ... iyo kuwo kale oo badan).

2

Ku: — Qof ama wax keliya oo lab; mid.

3

-Ah — Qodobka ka oo noqda ku kolkuu ka dabadhaco magac la tilmaama hayo ama wax laga sheega hayo (sida: aqalku waa weyn yahay; qalinku waa jaban yahay; wiilku waa bukaa; ninku waa geesi...).

waa la naqliyay ✓

1

ku¹: mu.dhm.ly Magacuyaal layeele oo tilmaama qofka labaad ee kelida ah, oo lala hadlayo.

2

ku²: mu.ac.l (kuwo, w) Magacuyaal aan cayinnayn oo lab ah oo cid ama wax maqan tilmaamaya. Tusaale: “Maanta ku aan isku fasal ahayn baan arkay”.

3

ku³: h (naxwe) Qurub la isticmaalo falka bidixdiisa: a) qurub la xiriira wax ama meel gudohooda fal uu ka dhacayo. Tusaale: “Biyaha weelka ayay ku jiraan”; b) qurub la xiriira wax ama qof uu fal taabanayo. Tusaale: “Kursigii ayuu ku fadhiyaa”, “Xarigga geedka ku xir!”; c) qurub la xiriira wax wax lagu qabsado. Tusaale: “Qalinka wax ku qor!”; d) ugu: qurubyo lagu cabbiro kalasarraynta. Tusaale: “Wiilasha asaga ayaa ugu wanaagsan”.

waa la naqliyay ✓

1

ku¹: mu.dhm.ly Magacuyaal layeele oo tilmaama qofka labaad ee kelida ah, oo lala hadlayo.

2

ku²: mu.ac.l (kuwo, w) Magacuyaal aan cayinnayn oo lab ah oo cid ama wax maqan tilmaamaya. Tusaale: Maanta ku aan isku fasal ahayn baan arkay. mu.ac.w, kuwo.

3

ku³: h (naxwe) Qurub la isticmaalo falka bidixdiisa: a) qurub la xiriira wax ama meel gudohooda fal uu ka dhacayo. Tusaale: Biyaha weelka ayay ku jiraan. b) qurub la xiriira wax ama qof uu fal taabanayo. Tusaale: Kursigii ayuu ku fadhiyaa. Xarigga geedka ku xir! c) qurub la xiriira wax wax lagu qabsado. Tusaale: Qalinka wax ku qor! d) ugu: qurubyo lagu cabbiro kalasarraynta. Tusaale: Wiilasha asaga ayaa ugu wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

1

pron., sg. you, thee

2

ku prep: in, on, at, to, into, onto, upon; with regard to; with, by means of, using (as instrument)

3

ku m. n. someone ~ something [masculine.]; item, object

waa la naqliyay ✓

1) toi, te (objet), 2) dans, 3) à, 4) vers, 5) sur, 6) avec, 7) envers, 8) contre.

waa la naqliyay ✓

(preposition) on; at or with

waa la naqliyay ✓

1

(magacuyaal) layeele oo tilmaama qofka labaad ee kelida ah, oo lala hadlayo.

2

ku: (magacuyaal) aan cayinnayn oo lab ah oo cid ama wax maqan tilmaamaya. Waxa maanta xafiiska ligu yimid ku aan hore isku niqiin. Wa: kuwo.

3

ku: (qurub) naxwe ahaan erey la xidhiidha wax ama meel gudaheeda fal uu ka dhacayo, sida: 'Shaahu kildhiga ayuu ku jiraa,' ama la xidhiidha wax ama qof uu fal taabanayo, sida: 'Aamina sariirta ayay ku huruddaa' ama shey wax lagu qabsado, sida: 'Buuggan xusuusta ku qoro'.

4

ku: (magacuyaal) tilmaama qofka saddexaad ee layeelaha ah. Ushan eyga ku dhufo.

waa la naqliyay ✓

عِنْدَ عَلَى فِي

waa la naqliyay ✓

1

1. Uf! — Erey la yiraahdo kolka qurmuun la dareemo.

2

2. (Uf-ta) wax xun; faddaro.

waa la naqliyay ✓

1

uf¹: m.dh Faddare; qurun.

2

uf²: e.d Eray la dhaho kolka ur qurmuun la dareemo.

waa la naqliyay ✓

1

uf¹: m.dh Faddare; qurun.

2

uf²: e.d Eray la dhaho kolka ur qurmuun la dareemo.

waa la naqliyay ✓

1

inter. ugh!, yuck!

2

uf [feminine] n. something disgusting, anything that stinks

waa la naqliyay ✓

(interjection) used to express disgust with something having a bad smell or offensive odor; yuck (yak)

waa la naqliyay ✓

1

uf! (ereydhawaaq) la yidhaahdo marka la dareemo ur xun amma qadhmuun. Uf! Wax ma kuu urayaa?

2

uf-ta: (magac, dhedig, keli) faddare; qudhun.

waa la naqliyay ✓

أف

waa la naqliyay ✓

1

(Cuf-ka)

2

Wax wax lagu gufeeyo; guf.

waa la naqliyay ✓

m.l (-faf, m.l) 1. Inta walaxdu ka koobantahay maaddadeeda. 2. la-mid: cub 1 (1).

waa la naqliyay ✓

m.l (-faf, m.l) 1. Inta walaxdu ka koobantahay maaddadeeda. 2. la-mid: cub.

waa la naqliyay ✓

Mass

waa la naqliyay ✓

1

m. n. plug, stuffing; mass {physics}

2

cuf v. stuff, plug

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) density (deensiti)

2

cuf -ay / tay: (v) stop up; insert something as a plug; plug (plaag)-, staff ~ cub

waa la naqliyay ✓

1

(fal) meel daloosha, gufay; wax cufan ka dhig.

2

cuf -ka: (magac, lab, keli) wax meel daloosha lagu gufeeyo; guf.

3

cuf -ka: (magac, lab, keli) hoyga ay shinbiruhu ka samaystaan geedaha dushooda ee ka kooban tigaadda iyo qoryaha yarya. Dh: cush, coosh.

4

cuf -ka: (magac, lab, keli) xaddi maatarka ay walaxi leedahay wuxuuna cabbiraa karaarka ay walaxi qaadato marka lagu turfeeyo xoog.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Duf-ka, Duf-ta) Timo adag oo iska baxay; gan; dhogor.

2

2. (Duf-ta) a) Alaab raagtey oo jilicday; lul; calal; baabba'. b) Hoog; ba'; dooriso; belo.

waa la naqliyay ✓

1

duf: m.dh 1. D. ah: wax rifan, wax calal ah. 2. D. ah: dulli. 3. D. iyo dooriso!: hoog!; ba'!

2

dųf: m.l/dh (-faf, m.l) 1. Dhogor badan oo is- haysata. 2. Wax dhogor leh. 3. Mayrax la jilciyey oo la feeray. 4. Shukumaan.

waa la naqliyay ✓

1

duf: m.dh 1. D. ah: wax rifan, wax calal ah. 2. D. ah: dulli. 3. D. iyo dooriso!: hoog!; ba'!

2

dųf: m.l/dh (-faf, m.l) 1. Dhogor badan oo is- haysata. 2. Wax dhogor leh. 3. Mayrax la jilciyey oo la feeray. 4. Shukumaan.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. thick head of hair

2

duf [feminine] n. old, worn out object; misfortune, calamity

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) fur (feer) ~ dhogor

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) maydhaxda kabadda laga sameeyo ee la budliyey ee aan la soohine filiqsan oo gas badan leh. Laba minjood oo dufah baan maleegay saaka oo qudha.

2

duf -ka: (magac, lab, keli) xanuun dadka seedaha cagta kaga dhaca oo daalka badani sababo. Duf baa i dilay duugmo ku filanna ma helin.

3

duf -ka: (magac, lab, keli) bulka shaashka ah ee kebeddu dhanka dambe ku leedahay. Kebedda dufkiibaa ka dhammaaday.

4

duf -ka: (magac, lab, keli) dhogorta adhiga ee cufan gaar ahaan ta uu iska gooyo xiilliga uu dhogorgoosanayo. Dufka ka jar laxda.

5

duf-ta: (magac, dhedig, keli) alaab raagtay oo calal noqotay. Wixii duf ah ee gaboobay naga daadiya.

6

duf -ta: (magac, dhedig, keli) xumaan dhibaato laga Allabaryo. Duf iyo wax daran Alloo naga hay. Dh: balaayo.

waa la naqliyay ✓

1

(Fuf-ka)

2

Daaq aan roob ku bixin ee xilli ku baxa.

waa la naqliyay ✓

1

fuf¹: m.l Dhir la jaray ama la daaqay fiidda ka soo baxda iyadoo aan roob ku di'in.

2

fuf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Dhir la jaray ama la daaqay iyadoo aan roob ku di'in fiid bixin.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-fay, -ftay) Dhir la jaray ama la daaqay iyadoo aan roob ku di'in fiid bixin. m.f.dh, fufid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. grass that grows in dry conditions

2

fuf v. bloom, grow fast, produce dry-season pasture (of the earth)

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) become grassy.; lush or overgrown

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (soo ~) abuur iyo wixii la mid ah gabaabsi ka bax.

2

fuf -ka: (magac, lab, keli) daaq xilliyeed aan roob ku bixin oo adhigu ku bukoodo.

waa la naqliyay ✓

1

(Guf-ka)

2

1. Wax weelasha afkooda ama daloollo kale la geliyo oo lagu awdo; fur.

3

2. Maro la qaato.

4

3. Wax yar oo soo hara; hanbo.

waa la naqliyay ✓

1

guf¹: m.l (-faf, m.l) 1. Cad yar oo maro ah weelasha haruubkooda lagu cufeyo. 2. Hambo. 3. Maro.

2

guf²: m.dh Hanti yar oo la siiyo qaraabada ama waalidka gabar la aroosay.

waa la naqliyay ✓

m.l (-faf, m.l) 1. Cad yar oo maro ah weelasha haruubkooda lagu cufeyo. 2. Hambo. 3. Maro.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. plug, stopper; body-cloth

2

guf [feminine] n. first gift given to the bride's family

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) plug (palaag); stopper (istop per), cork (koork); blockage (balookeeyj); clog (kaloog)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax weelasha afkooda ama daloollo kale la geliyo oo lagu awdo. Dh: fur.

waa la naqliyay ✓

1

(Huf-ta)

2

Shinbir hilibka cunta; dafo; dhuuryo.

waa la naqliyay ✓

1

huf¹: m.dh (-fo, m.l) Shimbir hilibka cunta; dafo.

2

huf²: f.g1 (-fay, -ftay) 1. Wax sifayn. 2. Wax kala saarid. 3. Wax jifid (gogol iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

m.dh (-fo, m.l) Shimbir hilibka cunta; dafo.

waa la naqliyay ✓

1

v. winnow; clean; shake ~ beat the dust from

2

huf [feminine] n. bird of prey, hawk ~ falcon species

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) blow [dust] off or away ~ hurguf

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hadhuudh masaf ku goolab oo firida iyo xashiishka kala saar; inta xun ka reeb.

2

huf-ta: (magac, dhedig, keli) shinbir hilibka cunta. Dh: daffo, dhuuryo.

waa la naqliyay ✓

(fal) meel furnayd, cub; awd; cuf.

waa la naqliyay ✓

1

(Kub-ka)

2

Cagta iyo lowga xubinta u dhexaysa.

waa la naqliyay ✓

m.l (-bab, m.l) Cagta iyo lowga xubinta u dhexeysa.

waa la naqliyay ✓

m.l (-bab, m.l) Cagta iyo lowga xubinta u dhexeysa.

waa la naqliyay ✓

m. n. lower leg, shin, calf, shank

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) calf (kaaf); shin (shin); the fleshy back part of the human leg between the knee and ankle

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) lugta inta u dhaxaysa kuraanta iyo jilibka. Wa: kubab.

waa la naqliyay ✓

1

de: lower leg, shin, calf, shank

2

lx: kub

3

pd: (-ka Pl: kubab (ka))

4

ps: n4-m

5

key: kub

waa la naqliyay ✓

1

(Kud-ka)

2

Cudur dadka iyo xoolahaba ku dhaca oo badanaa aan laga kicin.

waa la naqliyay ✓

1

kud¹: m.l Cudur dadka iyo xoolahaba ku dhaca oo badanaa aan laga kicin.

2

kud²: f.g /mg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Gam-maan is abaahin. 2. (f.mg) Orod bootin ku bilaabid.

waa la naqliyay ✓

1

kud¹: m.l Cudur dadka iyo xoolahaba ku dhaca oo badanaa aan laga kicin.

2

kud²: f.g/mg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Gammaan is abaahin. 2. (f.mg) Orod bootin ku bilaabid. m.f.dh, kudid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] anthrax (disease, usually fatal)

2

kud v. leap about; gallop

waa la naqliyay ✓

1

-ay: (v) 1. attack wildly. 2. ran away fast

2

kud -ay: (v) mate (meeyt); to pair animals, especially camels for breeding ~ u hay, abaahi

3

kud -ka: (n) anthrax (aantharaakis); an infectious, fatal disease, especially of cattle and sheep

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cudur dadka iyo xoolaha ku dhaca oo aan inta badan laga kicin. Dh: xaaraan, karaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Kug-ta)

2

Waw walba oo fiiqan, meesha ugu korraysa; dhalo; dhako; fiin.

waa la naqliyay ✓

m.dh Wax walba oo taagan, meesha ugu korreysa; dhako.

waa la naqliyay ✓

m.dh Wax walba oo taagan, meesha ugu korreysa; dhako.

waa la naqliyay ✓

Azimuth

waa la naqliyay ✓

Azimuth, Zenith

waa la naqliyay ✓

f. n., loc. point, tip, peak, summit; crown of the head

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax walba oo fiiqan, meesha ugu korraysa. Dh: dhalo, dhako, fin.

waa la naqliyay ✓

1

cf: baso, dhako, dhalo

2

de: point, tip, peak, summit; crown of the head

3

lx: kug

4

pd: (-ta)

5

ps: n0-f-loc

6

key: kug

waa la naqliyay ✓

1

(Kul-ka)

2

Dabka iyo qorraxda, waxa laga dareemo; kulayl.

waa la naqliyay ✓