Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Kudaa-sha)

2

1. Faras aan la lahayn oo inta la fuulo lala cararo oo dhul fog lala aado.

3

2. Kudid.

waa la naqliyay ✓

1

kudaal¹: m.l 1. Kudid. 2. Baxsi.

2

kudaal²: m.dh 1. Dhicidda xoolo fardo lagu dhaco. 2. Faras aan la lahayn lala cararo.

3

kudaal³: f.mg3 (-aalay, -aashay) Ka k./u k.: dhibbato awgeed meel uga cararid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. stolen horse

2

kudaal v. steal (a horse)

3

kudaal v. leap about, jump; gallop

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) lo', gammaan ama wax kale, abraarid oo boodid. Dh: kudaalid.

2

kudaal -ka: (magac, lab, keli) faras aan la lahayn oo inta la fuulo lala cararo oo dhul fog lala aado.

waa la naqliyay ✓

v. tired (of), be weary from

waa la naqliyay ✓

1

de: tired (of), be weary from

2

lx: ku daal

3

pd: (daalay)

4

ps: v1=expr

5

xe: Im tired from the trip.

6

xv: Waan ku daalay safarka.

7

key: ku_daal

waa la naqliyay ✓

1

(Gudaa-sha)

2

1. Qaan ama wax kale oo laysku lahaa oo la bixiyo, la gudo.

3

2. Habeenkii oo la socdo, la gudo, la guureeyo.

4

3. Gudidda carruurta.

5

4. (naag) habeen ku soo guurayn; mirid.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh Socod habeenkii la socdo; guure. la-mid: gudid.

waa la naqliyay ✓

1

vn-m: travel by night; a night spent traveling

2

gudaal vl. n. payment of a debt

3

gudaal vl. n. circumcision

waa la naqliyay ✓

name-m night traveler

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil habeen socdaal iyo guure lagu jiro dhashay.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) habeen socosho; habeen guurayn. Gudaalka habeenkii waa halis. Dh: guure.

waa la naqliyay ✓

1

(Kulaal-ka)

2

Dab ama wax la mid ah oo kulul oo inta loo dhowaado dhaxanta lay saga bi'iyo.

waa la naqliyay ✓

1

kulaal¹: m.l Dab ama wax la mid ah oo kulul oo inta loo dhowaado dhaxanta laysaga bi'iyo.

2

kulaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) Dab ag fariisasho si dhaxanta la isaga bi'iyo.

waa la naqliyay ✓

v. warm oneself

waa la naqliyay ✓

-ay / kulaashay: (v) heat up, warm up, stoke up the fire

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dab ku diirso oo dhaxanta iskaga celi. Dh: diirso

2

kulaal -ka: (magac, lab, keli) dab ama wax la mid ah oo inta loo dhowaado dhaxanta la isag bi'iyo.

waa la naqliyay ✓

1

de: warm oneself

2

lx: kulaal

3

nt: kulaal (ka) [vn-m]

4

pd: (kulaalay)

5

ps: v1=tr

6

key: kulaal

waa la naqliyay ✓

(Cural) S Kigelia africana (Lam) Benth. Bignoniaceae.

waa la naqliyay ✓

m.dh M. ah: qodax mudda oo jab yar ku reebta oo leh kaar badan.

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) qodax mudda oo jab yar ku reebta oo leh kaar badan.

waa la naqliyay ✓

1

(Beeddal-ka)

2

Neef gammaan ah oo dheddig kolkuu kudaal u baahan yahay.

waa la naqliyay ✓

Beeddal ah; kudaal u baahan.

waa la naqliyay ✓

1

(Kudid-da)

2

1. (lo', gammaan) boodid; kudaalid.

3

2. Orod kuddo ah ordid.

waa la naqliyay ✓

(xoolo) Kudaal u baahan; abasax.

waa la naqliyay ✓

1

beeddal¹: m.l B. ah: Geenyo kudaal u baahan. la-mid: beedal¹.

2

beeddal²: f.mg1 (-alay, -ashay) Kudaal u baahasho (geenyo). la-mid: beedal².

waa la naqliyay ✓

Sibaaq: kudaal

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhulka aad joogto, iskaga teg. Dh: haajir.

2

haayir -ka: (magac, lab, keli) dhulkaagii ka tegis oo meel fog u guurid. Dh: dalaw, kudaal, haajir, hijrood.

3

haayir-ka: (magac, lab, keli) col weyn oo buto ah. Haayirka soo socda waa in aan ka gabannaa. Dh: heerrimaad, duullaan.

4

haayir -ka: (magac, lab, keli) jaad ka mid ah libaaxbadeedka dadqaadka ah oo aad wax u laaya.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) socod doolaallo ah meel ku tegid. Dh: kudaalid.

2

muudid -da: (magac, dhedig, keli) dhir jig abs dhuumasho ah uga dhex dusdusid. Dh: jibaaxid.

3

muudid -da: (magac, dhedig, keli) meel ka gelid oo bar durugsan oo kale ka bixid.

waa la naqliyay ✓

1

de: stolen horse

2

hm: 1

3

lx: kudaal

4

pd: (/sha)

5

ps: n1-f

6

key: kudaal_1

waa la naqliyay ✓

1

de: steal (a horse)

2

hm: 2

3

lx: kudaal

4

pd: (kudaalay / kudaashay)

5

ps: v1=

6

key: kudaal_2

waa la naqliyay ✓

1

bw: kud

2

de: leap about, jump; gallop

3

hm: 3

4

lx: kudaal

5

pd: (kudaalay)

6

ps: v1=

7

syn: bood

8

key: kudaal_3

waa la naqliyay ✓

1

(Kudaalid-da)

2

1. Faras aan la lahayn fuulid oo la cararid oo dhul fog la aadid.

3

2. Kudid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg kudaal³.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: khudrad.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: khudrad.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] vegetables; fruits

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) vegetable (vej tabal) ~ khudrad, qudaar, qudrad

waa la naqliyay ✓

-ta: (magacwadareed) dhir yaryar oo cagaaran oo ka kooban ubax, caleemo iyo xididdo oo dadku cunaan. Dh: khudrad.

waa la naqliyay ✓

1

a: khudrad

2

bw: Arabic

3

de: vegetables; fruits

4

lx: khudaar

5

pd: (-ta)

6

ps: n1-f-col

7

key: khudaar

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) Dhulka u dhexeeya labada lool ee dhulbaraha hareeraha ka mara cimiladiisuna kulushahay.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) Dhulka u dhexeeya labada lool ee dhulbaraha hareeraha ka mara cimiladiisuna kulushahay.

waa la naqliyay ✓

m. n., loc. tropic (zone), the tropics

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) dhulka ama wax kale, meel aad ugu dhow.

waa la naqliyay ✓

1

de: tropic (zone), the tropics

2

lx: kulaale

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m-loc

5

key: kulaale

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) u naxariisasho. Mar haday tudhaaliyo, iska tanaasule, naxariisi taa tahay.

waa la naqliyay ✓

1

(Daal-ka)

2

1. (-') Culayska iyo juucjuuca oogadu iska dareento kolkay socod ama hawl badan qabato.

3

2. Iniino jaadka digirta kamid ah oo qaab wareegsan leh; xoolaha iyo dadkuba waa cunaan. 3.* Cad dhalo duwan ah oo labada dhinacba ka foocsan oo fallaaraha iftiinka uruursha ama faafiya; cadad jaadkaas ah oo aragga loo qaato.

waa la naqliyay ✓

1

daal: m.l 1. Nooc digirta ka mid ah, iniino yaryar oo qaab wareegsan leh oo la cuno. 2. Cad dhalo ah oo wixii lagu fiiriyo muukaalqooda weynaysa.

2

dąal¹: m.l Culayska iyo jiirago'a oogada ku dhaca kolka socod dheer ama hawl adag la qabto; noog.

3

dąal²: m.l (daawo) Noog xagga jirka iyo maskaxda oo ka yimid hawl adag ama muddo dheer socotay. D.ka muruqyada waxaa keena walax aan waxtar jirka u lahayn oo ka yimaada metaboliisimka oo ku urura muruqa kana farabata shaqada dhiigga oo dibedda jirka uga saara. Nafaqo xumo ama cudur waxay qofka u keeni karaan d. dheeraad ah.

4

dąal³: f.mg1 (-aąlay, -aąshay) Socod dheer ama hawl adag oo la qabtay awgeed, culays iyo jiirago' oogada ka dareemid.

waa la naqliyay ✓

1

dąal¹: m.l Culayska iyo jiirago'a oogada ku dhaca kolka socod dheer ama hawl adag la qabto; noog.

2

dąal²: m.l (daaw.) Noog xagga jirka iyo maskaxda oo ka yimid hawl adag ama muddo dheer socotay. D.ka muruqyada waxaa keena walax aan waxtar jirka u lahayn oo ka yimaada metaboliisimka oo ku urura muruqa kana farabata shaqada dhiigga oo dibedda jirka uga saara. Nafaqo xumo ama cudur waxay qofka u keeni karaan d. dheeraad ah. m.f.dh, daalid.

3

dąal³: f.mg1 (-aąlay, -aąshay) Socod dheer ama hawl adag oo la qabtay awgeed, culays iyo jiirago' oogada ka dareemid. m.f.dh, dąalid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] fatigue, tiredness

2

daal v. be tired, tire, get fatigued

3

daal m. n., [collective] bean species

4

daal m. n. eyeglasses; magnifying glass

waa la naqliyay ✓

1

-ay / daashay: (v) become tire or fatigued; tire (taayar)-, fatigue (fatiig); weary (wiyari); exhaust (ig-zoost) ~ noog

2

daal -ka: (n) tiredness (taayidh-nes) exhaustion (ig-zoos-shen); jade (jeeydh) ~ noog

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qabo hawl is dabajoog ah oo tacab iyo burbur dareen. Marti daashay baa duleedka fadhida. Dh: noog, dakaan.

2

daal -ka: (magac, lab, keli) hawl iyo nasassho la'aan darteed oo lala tabar beelo. Daal dabadii baa la dhergaa. Dh: noog.

3

daal -ka: (magac, lab, keli) dhalo iyo wixii la mid ah oo bikaaco ah, iftiinka soo gala ururisa ama faafisa dabadeedna gudbisa. Waxa loo kaalmaystaa xoojinta aragga. Daalku faa'iido badan ayuu leeyahay.

4

daal -ka: (magac, lab, keli) iniinyo jaadadka digirta ka mid ah oo qaab wareegsan leh. Waxaan arkay meel daal ka baxay.

waa la naqliyay ✓

تَعَبِ لُغُوب

waa la naqliyay ✓

1

1. (Kaal-ka) ° Waran weyn.

2

2. (Kaa-sha) a) Kaalo; deeq. b) Qayb. c) Qaaddo weyn; qarsin; qudde.

waa la naqliyay ✓

1

kaal¹: m.l (-lal, m.l) Warmaha waaweyn nooc ka mid ah.

2

kaal²: m.dh (-lo, m.l) 1. Fandhaal weyn oo bir ama qori ka samaysan. 2. Dhulmadda labadeeda qalbac midkood. 3. Xoolo la siiyo qof guursaday.

3

kaal³: f.g1 (-aalay, -aashay) Nin guursadey xoolo siin. la-mid: kaali.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) 1. Fandhaal weyn oo bir ama qori ka samaysan. 2. Dhulmadda labadeeda qalbac midkood. 3. Xoolo la siiyo qof guursaday.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. large spear, javelin

2

kaal [feminine] n. ladle, large wooden spoon

3

kaal [feminine] n. aid, help; contribution, share; gift

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) nooc warmaha ka mid ah. Dh: gamas.

2

kaal -ka: (magac, lab, keli) qaaddo weyn. Dh: qarsin, qudde.

3

kaal -ka: (magac, lab, keli) wax wadajir loo urursho oo cid ama arrin, gargaar ahaan loo siiyo ama wax loogu qabto. Dh: diiqo, xoolaggooyo.

4

kaal -ka: (magac, lab, keli) meel dabool lagu xidhayay uu ka weynaaday, jillaafta yar oo lagu le'ekaysiiyo.

waa la naqliyay ✓

Kuwaas.

waa la naqliyay ✓

mu.ti.w la-mid: kuwaas.

waa la naqliyay ✓

mu.ti.w la-mid: kuwaas.

waa la naqliyay ✓

deictic, pl. those ones

waa la naqliyay ✓

see [eeg] kuwaas

waa la naqliyay ✓

(magacuyaal) tilmaame ee qofka saddexaad ee wadarta ah. Dh: kuwaas.

waa la naqliyay ✓

1

a: kuwaas

2

de: those ones Plural of -kaa ~ -taa

3

lx: kuwaa

4

ps: deic-pl

5

key: kuwaa

waa la naqliyay ✓

1

(Mudaa-ga)

2

Qalab wax lagu tolo oo kabatolahana ka yar, mudacana ka weyn.

waa la naqliyay ✓

m.l (-aayo, m.dh) Qalab wax lagu tolo oo kobotolana ka yar, mudacana ka weyn oo caarad ballaaran leh.

waa la naqliyay ✓

m.l (-aayo, m.dh) Qalab wax lagu tolo oo kobotolana ka yar, mudacana ka weyn oo caarad ballaaran leh.

waa la naqliyay ✓

m. n. kind of awl

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qalab wax lagu tolo oo kaba'tolaha ka yar mudacana ka weyn oo lagu dhufaamo wananka iyo orgiyada inta dab la geliyo ayaa laga mudhbixiyaa xiniinyahooda; qof wax muda oo turqa. Dh: midhxaadh.

waa la naqliyay ✓

1

de: kind of awl

2

lx: mudaa

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m

5

key: mudaa

waa la naqliyay ✓

1

(Uyaal-ka)

2

Magac-uyaal.

waa la naqliyay ✓

m.l magacuyaal.

waa la naqliyay ✓

m.l Magac-uyaal.

waa la naqliyay ✓

m. n. substitute

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) replacement (ri-paleeys-ment) ~ u yaal. Ex: magac uyaal; pronoun

2

uyaal -ay / utaalay: (v) have in place. Ex: maxaa guriga uyaal? What did he have at home?

waa la naqliyay ✓

1

Surrogato

2

Surrogate

waa la naqliyay ✓

1

de: substitute

2

initial: u

3

lx: uyaal

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: uyaal

waa la naqliyay ✓

1

(Ardaal-ka)

2

Qof aan wanaagsaneyn; nacas; dabbaal; (ama ardal).

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Qof aan ceebta ka xishoon.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Qof aan ceebta ka xishoon.

waa la naqliyay ✓

m. n. stupid person, fool; vagabond

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) slow learner; stupid, obtuse (ob-tuus)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qof garaad ku filan ama male wanaagsan aan lahayn. Ardaal taladii ha yeelin, aqoontaada na adeegso. Dh: doqon, nacas, dabbaal, caran.

2

ardaal-sha: (magacwadareed) dadka doqmo ah ee aan turis lahayn. Ardaashii jidbaale i heshee igu unuungoysey. Dh: caaqyo, doqmo.

waa la naqliyay ✓

1

a: ardal

2

de: stupid person, fool; vagabond

3

lx: ardaal

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: ardaal

waa la naqliyay ✓

1

(Bidaal-ka)

2

Dareensi ama male aan hubaal ku dhisnayn; tuhun.

waa la naqliyay ✓

m.l Male aan hubaal ku dhisnayn.

waa la naqliyay ✓

1

v. guess

2

bidaal vl. n. guess, guessing, assumption

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) male iyo arrin moodid oo doorbidid.

waa la naqliyay ✓

1

bulaal¹: m.l la-mid: bulaalid.

2

bulaal²: f.mg1 (-aalay, -aashay) 1. Nafley taran iyo barwaaqo helid. 2. Wax tiradooda iyo tayadooda badasho.

waa la naqliyay ✓

v. expand, be augmented; multiply, be multiplied

waa la naqliyay ✓

-ay / bulaashay: (v) flourish (faloorish); do well; prosper ~ barwaaqoob, taran

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) isa sii dhaldhalid oo aad u tarmid. Bulaalka adduunka Hindiya iyo Shiinaha ayaa u badan. Dh: taran.

waa la naqliyay ✓

1

cf: barkhad

2

de: expand, be augmented; multiply, be multiplied

3

lx: bulaal

4

pd: (bulaalay)

5

ps: v1=intr

6

key: bulaal

waa la naqliyay ✓

name-m one who runs fast; 'Uday

waa la naqliyay ✓

m.dh Qoryo geedo gaar ah laga soo guray oo weelasha qaarkood lagu culo.

waa la naqliyay ✓

m.dh.w eeg caaqil.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) oday dhaqameed.

2

cuqaal-sha: (magacwadareed) dad wax garad ah oo ay talo ka go'do.

waa la naqliyay ✓

1

(Dadaal-ka)

2

1. Degdeg, dhaqso, durba, haddiiba.

3

2. Kal iyo laab wax u qabad; hagarbax.

waa la naqliyay ✓

1

dadaal¹: m.l 1. Wax qabad isxilqaamid iyo isku taxallujin leh. 2. Si dhaqso ah oo hawl loo qabto. la-mid: dedaal¹.

2

dadaal²: f.mg1 (-aalay, -aashay) 1. Si isxilqaamid iyo isku taxallujin leh hawl u qabasho. 2. Si dhaqso leh hawl u qabasho. la-mid: dedaal².

waa la naqliyay ✓