Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

de: surround with s.t.

2

lx: ku xeer

3

pd: (xeeray)

4

ps: v1=expr

5

key: ku_xeer

waa la naqliyay ✓

v. surround with something

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Si dab loo ololiyo ama wax kulul loo qaboojiyo, hawada ku xeeran babbis ku dhaqdhaqaajin.

waa la naqliyay ✓

1

feer¹: m.dh (-ro, m.l) 1. Lafaha dhuudhuuban, xooggan ee ku xeeran dhawraarintana u ah uur ku jirta nafleyda inteeda sare. 2. Hareer; gees, dhinac. 3. (w) Qaaxo.

2

feer²: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Fara duuban wax ku dhufasho. 2. (f.g) Tin iyo wixi lamida shanleyn. 3. (f.g) Wax dalliig u dillaacin. 4. (f.mg) Roob da'ayay joogsasho.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Dhulka ku xeeran hadba meesha laga hadlayo.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-gnaa, -gnayd) Aan ku xidhnayn, kana xor ah dhammaan astaamaha ku xeeran.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Si dab loo ololiyo ama wax kulul loo qaboojiyo, hawada ku xeeran babbis ku dhaqdhaqaajin. m.f.dh, babbin.

waa la naqliyay ✓

1

feer¹: m.dh (-ro, m.l) 1. Lafaha dhuudhuuban, xooggan ee ku xeeran dhawraarintana u ah uur ku jirta nafleyda inteeda sare. 2. Hareer; gees, dhinac. 3. (w) Qaaxo.

2

feer²: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Fara duuban wax ku dhufasho. 2. (f.g) Tin iyo wixi lamida shanlayn. 3. (f.g) Wax dalliig u dillaacin. 4. (f.mg) Roob da'ayay joogsasho.

3

fęer: m.l (-rar, m.l) Dhufashada wax lagu dhufto gacanta oo duuban.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Dhulka ku xeeran hadba meesha laga hadlayo.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-gnaa, -gnayd) Aan ku xidhnayn, kana xor ah dhammaan astaamaha ku xeeran. m.f.dh, sugnaan.

waa la naqliyay ✓

/aatmasfeer/atmospheres; (n) 1. hawada dhulka dushiisa ama hawada dhulka ku xeeran. 2. beey'ad ama jawi. e.g. We met in a quiet atmosphere.

waa la naqliyay ✓

/rowp of/ (n) xarig ku xeerid (xarig ku wareejin).

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) qaabka uu u socdo qof tabaryari aawadeed la dhacdhacayaa.

2

adaadax-da: (magac, dhedig, keli) halka ay iska galaan buuraha iyo bannaanka ku xeeran.

waa la naqliyay ✓

-sha: (magacwadareed) arrimaha iyo waayaha ku xeeran.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dalkii lagugu yaqaannay ama dadkaagii in badan ka raag oo ka maqnaw.

2

baad -da: (magac, dhedig, keli) xoolo si xaqdarro ah qof lagaga qaato; xoolo si gardarro iyo kibir ah cid lagaga muquunsado. Fircoon riciyaddiisa ayuu baad ka qaadi jiray.

3

baad -ka: (magac, lab, keli) nooluhu waxay quutaan oo aan biyo ahayn. Diirta baadka idlaysiyo, waxaad tahay bullaroora aan da'ayn. Dhul abaar ah oo aan baad iyo biyo toona lahayn baan soo arkay. Dh: cunto, calaf, kimis, daaq.

4

baad -ka: (magac, lab, keli) labada garab ee noolaha duula ama diyaaradaha midkood. Shimbiri baad bay ku duushaa. Wa: baadad.

5

baad -ka: (magac, lab, keli) baalka isha; timaha isha ku xeeran middood. Baad baa isha igaga dhacay. Dh: baal.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof dadka aad u kala yaqaan. Odaygu waa dadyahan. dadyaqaan-ka: (magac, lab, keli) qofka aad u bartay bulshada uu la nool yahay iyo inta deegaannada ku xeeran deggan. Ilaahow dadyaqaan ha noo waayin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) waayaha nolosha ku xeeran.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) afka kala fur oo odhaah dheh; waxa ay maskaxdu ka fekertay ama uurku dareemay afka ka soo saar.

2

hadal -ka: (magac, lab, keli) dhawaaq la garto oo ku dhisan ereyo cabbiraya waxa uurka qofka ku jira, cod la fahmo oo sida asalka ah ka soo baxa bani'aadanka si uu ugu cabbiro ujeedooyinkiisa ku xidhan deegaanka ku xeeran. Hadal waa kii kooban ee kaalin gala. Hadal intuu afkaaga ku jiruu amaanadaada yahay. Dh: odhaah. Li: aamus.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) xeer ku wareejisan oo dabaysha laga adkeeyey ah. Aqal xeeran dabayli ma riddo. Dh: adkaysan.

2

xeeran: (tilmaame) xayndaab ku soo meegaaran ah. Booto silig ku xeeran ayaan iibsaday. Dh: xayndaaban, dayran.

3

xeeran: (tilmaame) sharciyaysan oo xeer ahaan u yaal. In wixii is afgaranwaa ah wada hadal lagu xalliyo ayaa innoo xeeran.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) sharci ka dhig. In jaadka xafiisyada lagu cunin xeeri. Dh: jidee, sharciyee.

2

xeeri: (fa) dhinacyo is khilaafsan xeer ku kala bixi: xeer ka mar. Dh: dhexdhexaadi.

3

xeeri: (fal) aqal Soomaali xadhig xeer ah oo dheer ku wareeji oo ku adkee.

4

xeeri: (fal) sabab ama cid aad eegayso darteeg u cafi oo u saamax. Wanaagga walaalkii ku xeeri Dh: saamax.

waa la naqliyay ✓

1

champ, n.m. - Qiyaas dhuleed oo la mid ah 4,840 talaabo oo dhan kasta ama la mid ah 4000 Mitir oo dhan kasta ah; Beer weyn (Daag ama miro beerid); Garoon.

2

être au champ. - Ka fog hoyga.

3

théorie des champs des ligands. - Aragtida badka ku xeeranaha, (Fiisiko iyo Kimiko).

waa la naqliyay ✓

1

ligand, n.m. - Ku xeerane

2

théorie du champ des ligands - Aragtiga badka ku xeeramaha.

waa la naqliyay ✓

Erey farta ku fiiqa dad ama waxyaalo ama nafley kale, labada qof oo wada hadla haya u muuqda; kuwaas; kuwoo.

waa la naqliyay ✓

mu.ti.w Magacuyaal tilmaame oo wadar, oo wax ama cid hadlaha ka fog yarana jaahiisa ka babcan lagu tilmaansado. Tusaale: “ Waa kuweer hablihii Soomaaliyeed”.

waa la naqliyay ✓

mu.ti.w Magacuyaal tilmaame oo wadar, oo wax ama cid hadlaha ka fog yarana jaahiisa ka babcan lagu tilmaansado. Tusaale: Waa kuweer hablihii Soomaaliyeed.

waa la naqliyay ✓

deictic, pl. those ones (in the middle distance)

waa la naqliyay ✓

(pronoun) those (thawz)

waa la naqliyay ✓

(magacuyaal) tilmaamaya qofka saddexaad oo wadar ah. Kuweer taga dheh. Dh: kuwaas.

waa la naqliyay ✓

1

de: those ones (in the middle distance) Plural of -keer ~ -teer

2

lx: kuweer

3

pd: (kuweeri)

4

ps: deic-pl

5

key: kuweer

waa la naqliyay ✓

1

de: call (s.o. / up); shout to

2

initial: u

3

lx: u yeer

4

pd: (yeeray)

5

ps: v1=

6

xe: Call back in a minute.

7

xv: Daqiiqad ka dib u soo yeer.

8

key: u_yeer

waa la naqliyay ✓

1

de: align, make s.t. correspond to ~ coincide with s.t. else; direct

2

lx: ku beeg

3

pd: (beegay)

4

ps: v1=expr

5

key: ku_beeg

waa la naqliyay ✓

1

de: bestow upon, grant unto; do an act of generosity

2

lx: ku deeq

3

pd: (deeqay)

4

ps: v1=expr

5

key: ku_deeq

waa la naqliyay ✓

1

de: head towards, go to; face

2

lx: ku jeed

3

pd: (jeeday)

4

ps: v1=expr

5

key: ku_jeed

waa la naqliyay ✓

1

de: leave at; leave a residue behind

2

lx: ku reeb

3

pd: (reebay)

4

ps: v1=expr

5

key: ku_reeb

waa la naqliyay ✓

m.l Biyo aan macayn oo culus.

waa la naqliyay ✓

1

de: join s.o. in matrimony with s.o. else; have s.o. marry s.o.

2

lx: ku meheri

3

pd: (meheriyey)

4

ps: v2a=ditr

5

key: ku_meheri

waa la naqliyay ✓

1

de: next to; [ext.] deputy, assistant, vice-

2

lx: ku xigeen

3

pd: (-ka)

4

ps: np-expr

5

key: ku_xigeen

waa la naqliyay ✓

1

de: mix, make a mixture of

2

lx: ku dheeh

3

pd: (dheehay)

4

ps: v1=expr

5

key: ku_dheeh

waa la naqliyay ✓

1

a: masal

2

de: compare s.t. with s.t. else

3

lx: ku mesel

4

pd: (meselay)

5

ps: v1=expr

6

key: ku_mesel

waa la naqliyay ✓

1

de: so-called

2

lx: ku sheeg

3

ps: adj-expr

4

key: ku_sheeg

waa la naqliyay ✓

1

de: scribble, write with poor handwriting

2

lx: ku feegaar

3

nt: feegaar (ka) [vn-m]

4

pd: (feegaaray)

5

ps: v1=expr

6

key: ku_feegaar

waa la naqliyay ✓

Erey tilmaama wax lab oo qofka hadla haya ka fog, kaas iyo koo-na, ka weecsan.

waa la naqliyay ✓

keer¹: mu.ti.l (kuweer, w) Magacuyaal tilmaame oo lab, oo wax ama cid hadlaha ka fog yarana jaahiisa ka babcan lagu tilmaansado. Tusaale: “Keer baa fariistay meeshaadii ee ka kici”.

waa la naqliyay ✓

1

keer¹: mu.ti.l (kuweer, w) Magacuyaal tilmaame oo lab, oo wax ama cid hadlaha ka fog yarana jaahiisa ka babcan lagu tilmaansado. Tusaale: Keer baa fariistay meeshaadii ee ka kici.

2

keer²: (-keer) dk.ti.l Dibkabe tilmaame oo magac lab dib looga qodbo oo wax ama cid hadlaha ka fog yarana jaahiisa ka babcan lagu tilmaansado.

waa la naqliyay ✓

1

(magacuyaal) tilmaame oo lab oo wax ama cid hadlaha ka fog jaahiisana ka babcan lagu tilmaansado. Wa: kuweer.

2

keer: (dibkabe) tilmaame oo magac lab dib looga qodbo oo wax ama cid hadlaha ka fog jaahiisana ka babcan lagu tilmaansado.

waa la naqliyay ✓

1

(Xeer-ka)

2

1. Dhaqan lagu heshiiyey; qaanuun.

3

2. Xarig dheer.

waa la naqliyay ✓

1

xeer¹: m.l 1. (-rar, m.l) Sharci; dastuur. 2. Xarig kor looga xiro aqalka miyiga si aan dabayshu u qaadin.

2

xeer²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Xarig wax kor kaga xirid. 2. Wax sharci kadhigid.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. (-rar, m.l) Sharci; dastuur. 2. Xarig kor looga xiro aqalka miyiga si aan dabayshu u qaadin.

waa la naqliyay ✓

Law

waa la naqliyay ✓

1

m. n. custom, rule, regulation, constitution, traditional law

2

xeer m. n. long rope

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) custom (kas-tem)-, tradition (tara-di-shin)-, regulation (rege-leey-shin); rule (ruul): bylaw (baay-loo); legislation (legas-leey-shin); law (loo) ~ qaynuun, sharci. Ex: xeer Soomaali; Somali customary law

waa la naqliyay ✓

1

Codice; convenzione

2

Code; convention

waa la naqliyay ✓

1

(fal) aqal iyo wixii la mid ah xadhig dheer oo xajiya ku wareeji oo ku adkee. Agalaka dabaysha ka xeer.

2

xeer: (fal) xayndaab ku wareeji. Dh: meegaar.

3

xeer -ka: (magac, lab, keli) qodobo lagu heshiiyo in lagu dhaqmo oo fulintoodana la isku taageersado oo u wada dan ah inta meel wada taal. Dh: qaanuun. Li: xeer la'aan. Wa: xeerar.

4

xeer-ka: (magac, lab, keli) xadhig dheer oo aqal Soomaaliga dusha lagaga soo xidho oo dabaysha ka xajiya. Xadhig adag xeer ka dhigo.

waa la naqliyay ✓

شريعة

waa la naqliyay ✓

(fal) nafaqee oo sii wax cayil iyo gashi u leh.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-xeeyay, -xaysay) Wax soconaya oo meel joogey ka wadid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-xeeyay, -xaysay) Wax soconaya oo meel joogey ka wadid. m.f.dh, kaxayn.

waa la naqliyay ✓

v. lead, drive, herd, take (people ~ animals) somewhere

waa la naqliyay ✓

-yey / kaxeysay: (v) drive, lead, convey or transport a vehicle, animal or people ~ wad. Ex: fadlan, baabuurka ii kaxee; please drive the car for me

waa la naqliyay ✓

1

a: kexee

2

de: lead, drive, herd, take (people ~ animals) somewhere

3

lx: kaxee

4

pd: (kaxeeyey)

5

ps: v2b=tr

6

key: kaxee

waa la naqliyay ✓

(fal) wax nool ama gaadiid wado. keyle -ha: (magac, lab, keli) duri xummad wata oo aad u kulul.

waa la naqliyay ✓

m. n. goodness

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) see [eeg] khayr

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: goodness

3

lx: kheer

4

pd: (-ka)

5

ps: n4-m

6

see: khayr

7

key: kheer

waa la naqliyay ✓

1

de: appropriate, suitable; complete

2

lx: ku eg

3

pd: (ekaa)

4

ps: adj-expr

5

key: ku_eg

waa la naqliyay ✓

(pronoun) where are you?

waa la naqliyay ✓

mu.we.w eeg kee¹, tee¹.

waa la naqliyay ✓

mu.we.w eeg kee¹, tee¹.

waa la naqliyay ✓

(pronoun) which ones. Ex: kuwee baad doonaysaa? which ones do you want?

waa la naqliyay ✓

(magacuyaal) weydiin; kee; tee.

waa la naqliyay ✓

/kwir/ (adj) 1. cajiib (yaab leh) 2. fiyoobi darro (yara xanuunsan) 3. khaniis.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Awr raray ahaa oo gaboobay.

waa la naqliyay ✓

1

dureer¹: m.l la-mid: dareerid.

2

dureer²: f.mg1 (-ray, -rtay) la-mid: dareer².

waa la naqliyay ✓

1

(Jaxeer-ka)

2

Fil weyn; guun; hoosubbax; (ama jexeer).

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Cawl lab. 2. Qof aan da'du ka muuqan. 3. Qof kaftan badan. la-mid: jexeer.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Cawl lab. 2. Qof aan da'du ka muuqan. 3. Qof kaftan badan. la-mid: jexeer.

waa la naqliyay ✓

m. n. old person that does not look one's age; old bachelor ~ old maid

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof guun ah oo hoos'ubax ah. Dh: ricidh.

waa la naqliyay ✓

1

de: old person that does not look one's age; old bachelor ~ old maid

2

lx: jaxeer

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: jaxeer

waa la naqliyay ✓

1

(Jexeer-ka)

2

Fil weyn; guun; (ama jaxeer).

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: jaxeer.

waa la naqliyay ✓

m. n. old person that does not look his/her age

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mid fil weyn; mid da' weyn.

waa la naqliyay ✓

1

de: old person that does not look his/her age

2

lx: jexeer

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

see: jaxeer

6

key: jexeer

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-xeeyay, -xeysay) Cid jurxo ku dhihid.

waa la naqliyay ✓

v. insult, abuse

waa la naqliyay ✓

(fal) cid kale, hadal adyad ah oo waxyeello u geysta ku dheh. Dh: jurxay.

waa la naqliyay ✓

1

de: insult, abuse

2

lx: jurxee

3

pd: (jurxeeyey)

4

ps: v2b=

5

key: jurxee

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-xeeyay, -xaysay) Koox koox ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-xeeyay, -xaysay) Koox koox ka dhigid. m.f.dh, kooxayn.

waa la naqliyay ✓

v. make into a group; form a team; make someone part of a group

waa la naqliyay ✓

-yey / kooxeysay: (v) place or arrange in a group; group (guruup)

waa la naqliyay ✓

(fal) kooxo ka dhig.

waa la naqliyay ✓

1

de: make into a group; form a team; make s.o. part of a group

2

lx: kooxee

3

pd: (kooxeeyey)

4

ps: v2b=tr

5

key: kooxee

waa la naqliyay ✓

1

de: add (to), put in

2

lx: ku dar

3

pd: (daray)

4

ps: v1=expr

5

key: ku_dar

waa la naqliyay ✓

1

de: land on; come down on

2

lx: ku deg

3

pd: (degay)

4

ps: v1=expr

5

key: ku_deg

waa la naqliyay ✓

1

de: be in (a place); contain; be part of ~ involved in

2

lx: ku jir

3

pd: (jiray)

4

ps: v1=expr

5

key: ku_jir

waa la naqliyay ✓

1

a: ku lad

2

de: enjoy, take pleasure in s.t.

3

lx: ku led

4

pd: (leday)

5

ps: v1=expr

6

key: ku_led

waa la naqliyay ✓

1

de: own, possess

2

lx: ku leh

3

pd: (lahaa)

4

ps: adj-expr

5

xe: We own a house in Mogadishu.

6

xv: Xamar baan guri ku leenahay.

7

key: ku_leh

waa la naqliyay ✓

1

de: tie s.t. up with s.t. else

2

lx: ku mar

3

pd: (maray)

4

ps: v1=expr

5

key: ku_mar

waa la naqliyay ✓