ku_tiirso
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ku_tiirso
de: recline, lean (oneself) against s.t.; [fig.] rely on s.o.
lx: ku tiirso
pd: (tiirsaday)
ps: v3a=expr
key: ku_tiirso
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku tiirso
v. recline, lean (oneself) against something; rely on someone
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ku_wiirso
de: mock, ridicule, scoff at
lx: ku wiirso
pd: (wiirsaday)
ps: v3a=expr
key: ku_wiirso
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
cusko
-cuskaday / cuskatay: (v) be supported; rest on; recline on; lean on (liin on) ~ ku tiirso
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
cusko
(fal) cid kale, ku tiirso; taageero ka day.
cusko: (fal) dhacdo ama qodob xeer daliilso oo ku camalfal. Dh: ku tiirso; soo qaado.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dangiigso
(fal) (ku ~) si weyn u fadhiiso oo ku tiirso meel adigoo fadhiya.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
irko
(fal) cid kale, ku tiirso oo ku baxso.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
jiqilayso
(fal) suxulka barkimo ama wax kale saaro jiqillay: (fal) ku tiirso barkin.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
add to
v.tr., ku dar, isku dar, isu gey, isku jooji, ku tiirso.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
bend
v.tr., (make crooked) qallooci, bend a bow, qaanso soo god; bend the body, jidhka foorori; bend the knee, rugga soo laab, or jilibka dhig; bend the stick against the wall, usha derbiga ku tiiri, bend the brow, huruuf; bend your self, bow, v.i., foororso, tiirso; bend on, ku tiirso; bend to drink water, raq.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
incline
v.fr., foorori, cuski; incline on, ku tiiri.
incline: v.i., foororso, cusko, tiirso; incline on, upon, ku tiirso, rakaco; inclined to evil, nin waliba wax xun buu ujeedaa.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
lean
n., (of meat) jiidh, -ki, jimidh, -ki.
lean (animal), n., abax, -i; a., abax ah; be lean, abax; v.c., abaxi.
lean, a., caataysan, weydsan; be lean, caatow, weydow; v.c., weydee.
lean, v.tr., (incline) tiiri, cuski; v.i., tiirso, cusko; lean upon, ku tiiri, ku tiirso.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
loll
v., ku tiirso.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
lounge
v.i., (to idle) ku tiirso; do not lounge, haku tiirsan.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ku_tiigo
de: put pressure on s.o.
lx: ku tiigo
pd: (tiigtay)
ps: v3b=expr
key: ku_tiigo
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ka_fiirso
de: consider, think about s.t. again, have a second thought about, ponder
lx: ka fiirso
pd: (fiirsaday)
ps: v3a=expr
key: ka_fiirso
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku wiirso
v. mock, ridicule, scoff at
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
isku_biirso
de: have both ... and ...
lx: isku biirso
pd: (biirsaday)
ps: v3a=expr
xe: The king had both wisdom and experience.
xv: Boqorkaa isku biirsaday kasmo iyo waaya-aragnimo.
key: isku_biirso
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ku_tiigasho
de: unneccessary roughness ~ pressure; [ext.] emphasis (on)
lx: ku tiigasho
pd: (/da)
ps: vn-f
key: ku_tiigasho
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ku tiirsan
-ku tiirsanaa: (adj) leaning upon (liining apoon); reliant (rilaayant); dependent (dipen-dhent)
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
tiirso
f.g/mg3 (-saday, -satay) 1. (f.g) Wax meel cuskasho. 2. (f.mg) Ku t.: wax ku santeecsasho. 3. (f.mg) Ku t.: kaalmo darteed cid ugu xirraansho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
tiirso
f.g/mg3 (-saday, -satay) 1. (f.g) Wax meel cuskasho. 2. (f.mg) Ku t.: wax ku santeecsasho. 3. (f.mg) Ku t.: kaalmo darteed cid ugu xirraansho. m.f.dh, tiirsasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
tiirso
v. lean, make something incline for oneself
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
tiirso
(fal) «ku meel cusko. Ku tiirso gidaarka.
tiirso: (fal) jiifka ka kacoo kor isu dhidib. Tiirso tiirsiga ayaa kuu wanaagsane.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
tiirso
de: lean, make s.t. incline for oneself
initial: t
lx: tiirso
nt: tiirsasho (/da) [vn-f]
pd: (tiirsaday)
ps: v3a=tr
key: tiirso
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ku_biir
de: join an organization
lx: ku biir
pd: (biiray)
ps: v1=
key: ku_biir
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ku_tiil
de: lean s.t. against s.t. else
lx: ku tiil
pd: (tiilay)
ps: v1=expr
key: ku_tiil
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ku_tiri
de: consider, count as
lx: ku tiri
pd: (tiriyey)
ps: v2a=expr
key: ku_tiri
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
kafiirso
-kafiirsaday / kafijrsatay: (n) reconsider (rikonsidhar) ~ dib uga fakiirso
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku tiigo
v. put pressure on someone
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ku_darso
de: add up for oneself; have s.t. in addition to s.t. else
lx: ku darso
pd: (darsaday)
ps: v3a=expr
key: ku_darso
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ka fiirso
v. consider, think about something again, have a second thought about, ponder
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ku_biiran
de: join (up with)
lx: ku biiran
pd: (biirmay)
ps: v1=expr
key: ku_biiran
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ku_tiilan
de: leaning; sup-ported
lx: ku tiilan
pd: (tiilnaa)
ps: adj-der
syn: tiirsan
key: ku_tiilan
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
isku biirso
v. have both ... and ...
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku tiigasho
vl. n. unneccessary roughness ~ pressure; emphasis (on)
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ka_diriqso
cf: marooqso, muquunso
de: take ~ do by force
lx: ka diriqso
pd: (diriqsaday)
ps: v3a=
key: ka_diriqso
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ku_niibnow
de: stay attached to; be glued ~ stuck together
lx: ku niibnow
pd: (niibnaaday)
ps: v3a=expr
key: ku_niibnow
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ku_tiqraar
de: wedge, put a wedge in a crack between two objects
lx: ku tiqraar
pd: (tiqraaray)
ps: v1=expr
key: ku_tiqraar
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
biirso
f.g3 (-saday, -satay) Wax la kaydinayo hadba in ku kordhisasho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
biirso
f.g3 (-saday, -satay) Wax la kaydinayo hadba in ku kordhisasho. m.f.dh, biirsasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
biirso
v. increase (for oneself)
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
biirso
-biirsay / biirsatay: (v) [with preposition ku] add up for yourself ~ ku darso
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
biirso
(fal) iskaa u kordhiso. Biirso fasaxa inta ay lugtu ku kabmayso. Dh: kordhiso.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
biirso
de: increase (for oneself)
lx: biirso
pd: (biirsaday)
ps: v3a=
key: biirso
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ciirso
f.mg3 (-saday, -satay) Cid kaalmo weyddiisasho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
ciirso
f.mg3 (-saday, -satay) Cid kaalmo weyddiisasho. m.f.dh, ciirsasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ciirso
v. rely on
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ciirso
-ciirsaday / ciirsatay: (v) ask for emergency assistance or support
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ciirso
(fal) «u ~» dhibaato ku haysa darteed, cid kale irko; kaalmo ka raadso.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ciirso
de: rely on
lx: ciirso
pd: (ciirsaday)
ps: v3a=
key: ciirso
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
diirso
f.g/mg3 (-saday, -satay) 1. (f.g) Biyo, caano iyo wixi lamida in yar kululeysasho. 2. (f.mg) Ku d.: Wax diirrimaad ka helid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
diirso
f.g/mg3 (-saday, -satay) 1. (f.g) Biyo, caano iyo wixi lamida in yar kululeysasho. 2. (f.mg) Ku d.: Wax diirrimaad ka helid. m.f.dh, diirsasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
diirso
v. warm oneself; warm something for oneself
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
diirso
(fal) (ku ~) ku caloolqaboojiso oo ku farax. Kumana diirsan maansadu hadday dunida aafayne.
diirso: (fal) wax dabka saaro oo qabawga ka bi'i. Shaaha diirso.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
diirso
de: warm oneself; warm s.t. for oneself
lx: diirso
pd: (diirsaday)
ps: v3a=
key: diirso
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
fiirso
f.g3 (-saday, -satay) 1. Wax meel ka dayasho. 2. U f.: wax si fiican uga fekerid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
fiirso
f.g3 (-saday, -satay) 1. Wax meel ka dayasho. 2. U f.: wax si fiican uga fekerid. m.f.dh, fiirsasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
fiirso
v. observe, look at with interest, examine, pay attention to
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
fiirso
-fiirsaday / fiirsatay: (v) observe or look carefully: watch (waaj).
u fiirso: (expression) think better of, have second thoughts, take into consideration; reconsider (rii kan sidher) ~ ka fiirso. Ex: Intaadan falin ka fiirso; look before you leap
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
fiirso
(fal) eeg daawo.
fiirso: (fal) (u ~) dhug u yeelo; ka feker.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
fiirso
bw: lifaaq
de: observe, look at with interest, examine, pay attention to
lx: fiirso
nt: fiirsad (ka) [vn-m], fiirsasho (/da) [vn-f], fiirsi (ga) [vn-m]
pd: (fiirsaday)
ps: v3a=tr
key: fiirso
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ka_tir
de: wipe ~ rub off, erase
lx: ka tir
pd: (tiray)
ps: v1=expr
key: ka_tir
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ku_jir
de: be in (a place); contain; be part of ~ involved in
lx: ku jir
pd: (jiray)
ps: v1=expr
key: ku_jir
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ku_qir
de: prove, sustain
lx: ku qir
pd: (qiray)
ps: v1=expr
key: ku_qir
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
kutiri
de: rumor, hearsay, gossip; unreliable news
lx: kutiri
pd: (-ka)
ps: np-m
key: kutiri
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
kuutis
m.l la-mid: kuutin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
miirso
f.mg3 (-saday, -satay) la-mid: miyirso.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
miirso
v. come to, regain consciousness
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
miirso
de: come to, regain consciousness
lx: miirso
pd: (miirsaday)
ps: v3a=intr
see: miyirso {S}
key: miirso
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
tiigso
f.g3 (-saday, -satay) Wax durugsan gaaritaankooda ku dadaalid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
tiigso
f.g3 (-saday, -satay) Wax durugsan gaaritaankooda ku dadaalid. m.f.dh, tiigsasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
tiigso
v. reach out ~ strive for; exert oneself, make a great effort
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
tiigso
-tiigsaday / tiigsatay: (v) make an effort to achieve; tale pains; struggle (istara-gel); strive (istaraayv); endeavor (en-dha-ver); exert oneself.
ku tiigso: ku tiigsatay / tiigsatay: (v) not approve; disapprove (dis-a-pruuv); reject (ri-jakt)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
tiigso
(fal) hiigso ama dedaal samee. Tiigso si aad u gaadho halka uu qayrkaa gaadho. Dh: hiigso.
tiigso: (fal) wax meel dheer saaran soo qaad. Tiigso oo soo qaad. Dh: gacantogaalay, laacid.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
tiigso
de: reach out ~ strive for; exert oneself, make a great effort
initial: t
lx: tiigso
pd: (tiigsaday)
ps: v3a=tr
key: tiigso
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
tiirsi
-ga: (magac, lab, keli) meel dhabarka saarid isaga oo fadhiya ama taagan. Gidaarka tiirsiga ka daaya. Dh: cuskasho.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
u_irko
de: have recourse to, seek help ~ support from
initial: u
lx: u irko
nt: u irkasho (/da) [vn6-f]
pd: (irkaday)
ps: v3a=
key: u_irko
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
u_xiis
cf: xiiso
de: long for, miss; be interested in
initial: u
lx: u xiis
pd: (xiisay)
ps: v1=expr
key: u_xiis
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
wiirso
f.mg3 (-saday, -satay) Ku w.: cid ku jeesjeesid; ku digasho.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
wiirso
(fal) ku~erey digasho ah ku dheh cid ay colaadi idinka dhaxayso. Nin waraabsadey, oo waddada maray, ha igu wiirsado.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
abtirso
f.mg3 (-saday, -satay) 1. Qof abtirsiinyadiisa sheegasho. 2. Ku a.: awoowo hore abtirsiinyo ku gelid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
abtirso
f.mg3 (-saday, -satay) 1. Qof abtirsiinyadiisa sheegasho. 2. Ku a.: awoowo hore abtirsiinyo ku gelid. m.f.dh, abtiirsasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
abtirso
v., [compound] recite one's genealogy, trace one's ancestry
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
abtirso
-abtirsaday / abtirsatay: (n) say your family tree
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
abtirso
(fal) sheegsheeg magacyada odayadii aad ka soo jeedday. Abtirsoo adawgaa, iyo odayadii kale, isirkoogii noo sheeg.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
abtirso
de: recite one's genealogy, trace one's ancestry
lx: abtirso
pd: (abtirsaday)
ps: v3a=cmp
key: abtirso
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ka_xiro
de: close (a border) to, shut s.o. off from s.t.
lx: ka xiro
pd: (xirtay)
ps: v3b=expr
key: ka_xiro
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku biir
v. join an organization
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku tiil
v. lean something against something else
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku tiri
v. consider, count as
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ku_daro
de: add s.t. to s.t. else; pour s.t. on s.t. else (such as food); have one's son ~ daughter marry s.o.
lx: ku daro
pd: (dartay)
ps: v3b=expr
key: ku_daro
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ku_digo
de: gloat over a defeated enemy; add insult to injury
lx: ku digo
pd: (digtay)
ps: v3b=expr
key: ku_digo
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ku_diin
de: be surprised ~ astonished at, be stupefied by
lx: ku diin
pd: (diimay)
ps: v1=expr
key: ku_diin
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ku_ergo
de: entrust, give s.t. to s.o. in custody
lx: ku ergo
pd: (ergaday)
ps: v3a=expr
key: ku_ergo
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
kuldiir
kuldiir¹: m.l.kh (-rro, m.dh) la-mid: kuljiir.
kuldiir²: f.mg1 (-ray, -rtay) Wax qabow kul yar helid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
kuldiir
m. n., [compound] warmth, tepid liquid, lukewarm temperature
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
kuldiir
-ka: (magac, lab, keli) diirrimaad ama kulalyl yar oo aan badnayn. Dh: diirrimaad.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
kuldiir
a: kuljiir
de: warmth, tepid liquid, lukewarm temperature
lx: kuldiir
pd: (-ka)
ps: n2-m-cmp
key: kuldiir
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Kuljiir
(Kuljiir-ka)
(wax la cabbo) kulayl aan badnayn; kul dhexdhexaad ah oo fartu garato; qandac.