Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

de: dwell, reside (at); living on, getting one's living at, residing

2

lx: ku nool

3

pd: (noolaa)

4

ps: adj-expr

5

xe: I live in Mogadishu.

6

xv: Xamar baan ku noolahay.

7

key: ku_nool

waa la naqliyay ✓

1

de: be (in place of a fixed or immovable object)

2

lx: ku ool

3

ps: v4c=expr

4

key: ku_ool

waa la naqliyay ✓

adj., [expression] dwell, reside (at); living on, getting one's living at, residing

waa la naqliyay ✓

-aa / ku nooleyd: (v) inhabit (inhabit); live or reside in; dwell in (du-weel in); reside at (ri-zaaydhat); occupy (bii oki-paayidh); live at ~ degan. Ex: AH waxuu ku nool yahay magaalada; AH lives in the city

waa la naqliyay ✓

1

(Aqal-ka)

2

Dhis dadku dhexdiisa dego oo ku noolaado; guri; hooy; min; minan.

waa la naqliyay ✓

1

(Baddhac-a)

2

Qof badda iyo waxa laga helo keliya ku nool oo aan meel kale ku noolaan karin.

waa la naqliyay ✓

1

(Boodda-da)

2

1. Si degdeg iyo xoog leh, inta cagaha meel loogu dhufto, oo labo meelood laysaga hawakaco; bootin.

3

2. Cayayaan yar oo boodbooda oo dadka iyo nafleyda kale dhiigooda ku nool; qandhiso.

waa la naqliyay ✓

1

(Busaarad-da)

2

Gaajo iyo arrad iyo nolol xun ku noolaad; dacas; dacdarro; rafaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Caanaqub-ta)

2

Bahal bahallada dhir xagashada ku nool kamid ah; ma ay dheerayso oogadeedana waxaa ku rogan duf dheer iyo qodxo dheerdheer oo badan oo mardimo leh; yaadaddo; kashiito; dhiddo.

waa la naqliyay ✓

1

(Caana-ha)

2

1. Wax cad oo shubma oo ka yimaada naasaleyda dheddig naasohooda oo dhashoodu nuugto oo ku noolaato.

3

2. Wixii kaloo u eg, sida dhirta qaarkeed dhacaanka cad oo ka yimaada.

waa la naqliyay ✓

1

(Calakud-da)

2

Deero buuraha iyo casha ku nool.

waa la naqliyay ✓

1

(Ciidaggala-ha)

2

Bahal yar oo halaqa u eg oo ciidda gudaheeda ku nool; isxabaal; (ama ciiddaggale).

waa la naqliyay ✓

1

(Cunna-da)

2

Waxa nafleyda iyo dhirtu cunaan, oo ku noolaadaan oo ku koraan; dheef; dhuuni; (ama cunto).

waa la naqliyay ✓

1

(Dabata-da)

2

Dad aalaa ku nool ugaar ay dabtaan oo cunaan keliya.

waa la naqliyay ✓

1

(Dacdarra-da)

2

Rafaad iyo si xun ku noolaansho, (ka yimid hagar iyo iskullad).

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaandhaan-ka)

2

Qof wax u dhiman yihiin oo ku nool siyaalo sillan iyo hadanaa rasnaan, korkiisa iyo dharkiisaba ka muuqata oo la moodo inuu isula kasa hayo oo isyeelyeela hayo; qof sacsacan; dhab-qalallo; sawir

waa la naqliyay ✓

1

1. La dhaqaaleeyey; nolol fiican ku nool; ladan.

2

2. La mayray; mayran; xalan, qasaalan.

3

3. (Dhaqan-ka) Hab ama hidde lagu dhaqmo oo lagu nool yaahay oo facba faca ka horreeya ka dhaxlo; ilbax; galtibbax.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhul-ka)

2

1. Meeraha korkiisa dadku deggan yahay oo ku nool yahay: xagga weynaanta waa meeraha shanaad, xagga qorrax xigiddana waa kan saddexaad; wuxuu u dhexeeyaa Waxaraxirta (Sahra) iyo Farrarre (Mariikh).

3

2. Dhulka intiisa negi oo engegan oo aan baddu fadhiyin.

4

3. Dhul kooban oo seere la yaqaan leh.

5

4. Ciidda aynnu cagaha ku haynno; duni; adduun; arlo; carro; if.

waa la naqliyay ✓

1

(Dibqallooc-a)

2

Bahal caarada la bah ah oo ku nool dalalka kulul oo engegan; wuxuu lee yahay lix lugood iyo labo ciddiyood oo sida birqaabka wax u qabta iyo dabo dheer oo xubno leh oo kor u qaroofan oo ku dhammaata caarad daloosha oo wax mudda oo uu waabaayadiisa ka dhiijiyo; qaniinyadiisu waa xanuun badan tahay, kolkolna waa loo dhintaa; hangaralle.

waa la naqliyay ✓

1

(Dixiri-ga)

2

Nafley yaryar oo jaadad badan ah: kuwo dheerdheer iyo kuwo dhuudhuuban; kuwo jiljilicsan; kuwo oogadoodu xubnaysan tahay; kuwo xamaarta; ... wax ciidda dhexdeeda ku nool iyo wax oogada nafleyda kale ku noolba waa lee yihiin; (ama dixri).

waa la naqliyay ✓

1

(Faranfar-ka)

2

Bahal yar oo caanaleyda kamid ah oo godadka gudohooda ku nool; wuxuu lee yahay indho iyo dhego aad u yaryar oo aan ishu fudayd u qaban karin; labo cagood oo hore oo serfo la moodo, gafuur yuuban iyo dhogor jilicsan; wuxuu ku nool yahay oo cunaa cayayaanka; kolkuu god qodanayo, dibaddaa laga arkaa ciidda uu kor u soo tuurtuura hayo.

waa la naqliyay ✓

1

(Geelmaanya-da)

2

Nafley aad u weyn oo badda ku nool: waxay u eg tahay neberiga, sidiisoo kalena waxay leedahay caano; waxay cuntaa saaruqda; habarey-maanyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Gooryaan-ka)

2

Dixiri jaadad badan ah oo xiidmaha gudohooda ku dhasha oo ku noolaada oo lala bukoodo; ~ masas.

waa la naqliyay ✓

* Daayeerrada dadka lagu soo sooco oo adduunka kan ugu weyn; wuxuu ku nool yahay Afrika. Dhererkiisu wuxuu gaaraa labo mitir iyo ka kor, culayskiisuna 300 (saddex boqol) oo kiilogaraam. Wuxuu lee yahay: madax weyn, sur gaaban, indho yaryar, san dulal waaweyn iyo dhogor oogadiisa ku wada rogan. Dabo ma laha; (ama gooriilla).

waa la naqliyay ✓

1

de: reside, live in a place; want to go on living

2

lx: ku noolow

3

pd: (noolaaday)

4

ps: v3a=expr

5

key: ku_noolow

waa la naqliyay ✓

v. be (in place of a fixed ~ immovable object)

waa la naqliyay ✓

1

de: blame, condemn, treat like a criminal

2

lx: ku oog

3

pd: (oogay)

4

ps: v1=expr

5

xe: The guilt of the crime was put on them.

6

xv: Dambigii lagu oogay.

7

key: ku_oog

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-laa, -layd) Ku d.: qof ka faa'iidaysasho; qof dhiigmiirasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-laa, -layd) Ku d.: qof ka faa'iidaysasho; qof dhiigmiirasho. m.f.dh, dulnoolaan.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) cid kale, dulsaar ku ahaan oo ku dul noolaansho. Dh: dulsaar.

waa la naqliyay ✓

1

de: return to a place; repeat, do s.t. again

2

lx: ku noqo

3

pd: (noqday)

4

ps: v3b=expr

5

key: ku_noqo

waa la naqliyay ✓

1

de: living off of, taking advantage of s.o.

2

lx: ku dulnool

3

pd: (dulnoolaa)

4

ps: adj-expr

5

key: ku_dulnool

waa la naqliyay ✓

1

de: have a lot ~ too much of s.t.

2

lx: ka noolow

3

pd: (noolaaday)

4

ps: v3a=expr

5

key: ka_noolow

waa la naqliyay ✓

v. reside, live in a place; want to go on living

waa la naqliyay ✓

1

de: snare, catch in a noose, entrap

2

lx: ku roori

3

pd: (rooriyey)

4

ps: v2a=expr

5

key: ku_roori

waa la naqliyay ✓

1

(Hubnole) N Polygonum acuminatum H.B.K. Polygonaceae.

2

N Acalypha lanceolata Willd. Euphorbiaceae.

3

S Ecbolium violaceum (Vahl) Hillcoat & Wood. Acanthaceae.

4

S Ecbolium viride (Forsk) Alston. Acanthaceae.

5

C Ruellia patula Jacq. Acanthaceae.

6

S Leucas urticifolia R. Br. Labiatae.

7

N Commelina albescens Hassk. Commelinaceae.

8

C Coelachyrum poaeflorum Chiov. Gramineae.

9

S Indigofera schimperi Jaub. & Spach. Papilionaceae.

waa la naqliyay ✓

adj., [expression] living off of, taking advantage of someone

waa la naqliyay ✓

live bail

waa la naqliyay ✓

1

(Koo-sha)

2

Ammaan; faan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Ammaan; faan.

waa la naqliyay ✓

f. n. praise

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) ammaan iyo faan.

waa la naqliyay ✓

1

de: praise

2

lx: kool

3

pd: (/sha)

4

ps: n-f

5

key: kool

waa la naqliyay ✓

1

1. Nafi ku jirto.

2

2. (Nool-ka) a) Xoolaha (maalka) inta aan moodka ahayn. b) (°) Dadka maraakiibta iyo dayuuradaha kd., raaca haya, lacagta laga qaado oo safarka; nooli.

waa la naqliyay ✓

1

nool¹: m.l.u Hantida inta aan moodka ahayn; duunyo la leeyahay.

2

nool²: m.l la-mid: noolaan.

3

nool³: f.mg4 (-laa, -layd) 1. Wax nafi ku jirto ahaansho. 2. Wax aan dansanayn ahaansho (dab). 3. Ku n.: wax qof noloshiisu ku xirantahay ahaansho. Tusaale: “Cali wuxuu ku noolyahay mushaharkiisa.”

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: nǫoli.

waa la naqliyay ✓

1

nool¹: m.l.u Hantida inta aan moodka ahayn; duunyo la leeyahay.

2

nool²: f.mg4 (-laa, -layd) 1. Wax nafi ku jirto ahaansho. 2. Wax aan dansanayn ahaansho (dab). 3. Ku n.: wax qof noloshiisu ku xirantahay ahaansho. Tusaale: Cali wuxuu ku noolyahay mushaharkiisa. m.f.dh, noolaan.

waa la naqliyay ✓

1

[adjective] alive, living; lively, cheerful

2

nool: m. n., [collective] livestock

3

nool m. n. fare (travel money)

waa la naqliyay ✓

1

-aa / ayd: (adj) 1. alive (alaayv); having life. 2. active (aak'tiv). Ex: waa nin nool; he is an active man

2

ku nool -aa: (adj) residing, abiding, dwelling, living, in residence

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) nafi ku jirto oo noole ah.

2

nool: (tilmaame) jira oo la taaban karo.

3

nool: (tilmaame) la~ la jooga oo ka tirsan.

4

nool: (tilmaame) «wada wada degan oo isla dhaqma.

5

nool -ka: (magac, lab, keli) hantida inteeda nool Cali hantidiisu mood iyo noolba way is kugu jirta

6

nool -ka: (magac, lab, keli) kiro gaadiidka lagu raaco ama alaab lagu saaro. Noolkii markabka waa la jebiyay: Dh: kiro. Li: bilaash.

waa la naqliyay ✓

Gubur yar

waa la naqliyay ✓

(fal) biyaha wada gal ama quus.

waa la naqliyay ✓

(Kunio) N Sericocomopsis pallida (S. Moore) Schinz Amaranthaceae.

waa la naqliyay ✓

Kuwaas; kuweer.

waa la naqliyay ✓

1

kuwoo¹: mu.ac.w eeg koo 2 (1).

2

kuwoo²: mu.ti.w la-mid: eeg koo¹/too¹

waa la naqliyay ✓

1

kuwoo: mu.ac.w eeg koo 2 (1).

2

kuwoo: mu.ti.w eeg koo¹/too¹

waa la naqliyay ✓

deictic, pl. those ones (far away)

waa la naqliyay ✓

(pronoun) those (thawz) ~ kuweer

waa la naqliyay ✓

1

-(magacuyaal) aan cayinayn; koo.

2

kuwoo: (magacuyaal) tilmaame; koo; too.

waa la naqliyay ✓

1

de: those ones (far away) Plural of -koo ~ -too

2

lx: kuwoo

3

pd: (kuwooyi)

4

ps: deic-pl

5

key: kuwoo

waa la naqliyay ✓

1

(Bunow) S Aristolochia. brateolata Lam. Aristolochiaceae.

2

S Cephalocroton cordofanus Hochst. Euphorbiaceae.

waa la naqliyay ✓

v. blame, condemn, treat like a criminal

waa la naqliyay ✓

1

de: return to, restore; repeat; [ext.] recite Also with preposition u

2

lx: ku naq

3

pd: (naqay)

4

ps: v1=expr

5

syn: celi

6

key: ku_naq

waa la naqliyay ✓

1

de: dump s.t. on ~ upon; cover over with s.t.

2

lx: ku rog

3

pd: (rogay)

4

ps: v1=expr

5

key: ku_rog

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ooday, -ootay) U k.: kurbo dareemid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ooday, -ootay) U k.: kurbo dareemid.

waa la naqliyay ✓

(fal) kurbo dareen; kurbo ha kugu dhacdo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Futo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Futo.

waa la naqliyay ✓

m.l Koor hal carrab leh. la-mid: qudkool.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geedgaab xooluhu cunaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Gubnood-ka)

2

Cunnada bisayldhaafta inteeda gubata, madoobaata.

waa la naqliyay ✓

m.l Cunta la karinayo inta weelka salkiisa ku dhegta;gugub, qolof.

waa la naqliyay ✓

m.l Cunta la karinayo inta weelka salkiisa ku dhegta;gugub, qolof.

waa la naqliyay ✓

m. n. burnt food

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) burned or burnt food

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dheriga marka raashinka lagu kariyo inta dheriga guntiisa ku dhegta ama dabka u xigta.

waa la naqliyay ✓

1

de: burnt food

2

lx: gubnood

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m

5

key: gubnood

waa la naqliyay ✓

1

de: keep out, stay away

2

lx: ka joog

3

pd: (joogay)

4

ps: v1=expr

5

key: ka_joog

waa la naqliyay ✓

1

de: die (of one's infant, child ~ parent) Lit: go back

2

lx: ka noqo

3

pd: (noqday)

4

ps: v3b=expr

5

key: ka_noqo

waa la naqliyay ✓

m. n. capsule

waa la naqliyay ✓

1

de: capsule {Eng}

2

lx: kabsool

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: kabsool

waa la naqliyay ✓

v. return to a place; repeat, do something again

waa la naqliyay ✓

1

de: tired (of), be weary from

2

lx: ku daal

3

pd: (daalay)

4

ps: v1=expr

5

xe: Im tired from the trip.

6

xv: Waan ku daalay safarka.

7

key: ku_daal

waa la naqliyay ✓

1

de: close by, near to

2

lx: ku dhow

3

pd: (dhowaa)

4

ps: adv-loc

5

key: ku_dhow

waa la naqliyay ✓

1

de: be limited to, be restricted to

2

lx: ku ekow

3

pd: (ekaaday)

4

ps: v3a=expr

5

key: ku_ekow

waa la naqliyay ✓

1

de: lean s.t. against s.t. else

2

lx: ku tiil

3

pd: (tiilay)

4

ps: v1=expr

5

key: ku_tiil

waa la naqliyay ✓

1

(Kurbood-ka)

2

Kurbo qabid; kurbaysnaan.

waa la naqliyay ✓

m.f.l eeg kurboo.

waa la naqliyay ✓

m.f.l eeg kurboo.

waa la naqliyay ✓

-ay I kurbootay: (v) feel worry, uneasiness or anxiety

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) kurbo qabid; kurbo dareemid; kurbaysnaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Lugtool-ka)

2

Geed laan keliya ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (botani) Geed dheer oo toos u baxa oo aan laamo ka farcama lahayn.

waa la naqliyay ✓

m.l (botani) Geed dheer oo toos u baxa oo aan laamo ka farcama lahayn.

waa la naqliyay ✓

m. n. tree with one branch only

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed laan keliya ah.

waa la naqliyay ✓

1

cf: laamallooye

2

de: tree with one branch only

3

lx: lugtool

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: lugtool

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: qutool.

waa la naqliyay ✓

1

de: gather together, assemble, swarm

2

lx: isku xoon

3

pd: (xoomay)

4

ps: v1=expr

5

key: isku_xoon

waa la naqliyay ✓