Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

de: be due to ~ on; fall on (a certain day); align with

2

lx: ku aad

3

pd: (aaday)

4

ps: v1=expr

5

syn: ku beegan

6

key: ku_aad

waa la naqliyay ✓

1

de: divide up, assign

2

lx: ku jaad

3

pd: (jaaday)

4

ps: v1=expr

5

key: ku_jaad

waa la naqliyay ✓

v. be due to ~ on; fall on (a certain day); align with

waa la naqliyay ✓

1

de: enjoy, take pleasure in s.t.

2

lx: ku lad

3

pd: (laday)

4

ps: v1=expr

5

syn: ka hel

6

key: ku_lad

waa la naqliyay ✓

1

(Kumaad-ka)

2

Tiro taxan, kan jagada kunka ku abbaaran. (1OOOd.).

waa la naqliyay ✓

m.l.t Derajada sagaal boqol sagaashan iyo sagaal ka hooseyso.

waa la naqliyay ✓

numeral: thousandth

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) tiro taxan, kan jagada kunka ku abbaaran; (1000).

waa la naqliyay ✓

1

de: thousandth

2

lx: kumaad

3

pd: (-ka)

4

ps: num-ord-m

5

key: kumaad

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) tiro kun ka bilaabmata kana badan. Lacag dhowr kunaad ayuu axmed qaatay. Dh: kumaankum.

waa la naqliyay ✓

1

(ku abbaaran)

2

ku beegan; ku toosan; ku aaddan.

waa la naqliyay ✓

1

(Abbaarid-da)

2

Leexleexad la'aan iyo toos u aadid; (ku abbaarid): ku toosin; ku duwid; ku aaddin.

waa la naqliyay ✓

1

(Duwid-da)

2

leexin; (ka duwid) Meeshuu ku aaddanaa oo ku abbaarraa, ka weecin; ka leexin; (ku duwid) meeshii lala rabey ku toosin, aadsiin; ku leexin; (u duwin) meeshii lala rabey ku abbaarid u weecin; u leexin.

waa la naqliyay ✓

1

(Gadaa-sha)

2

Docda dhabarka ku aaddan; xagga danbe; dib.

waa la naqliyay ✓

1

aad: mu.dhm.y Magacuyaal tilmaama qofka labaad ee kelida ah (lala hadlaha ama wax loo qoraha). “Ninka aad la hadashay waa walaalkay”. la-mid: aa², aydin.

2

ąad¹: m.l (-dyo, m.dh) 1. Isku ąa. cayaar: isku beegnaan cayaar. 2. la-mid: aadid.

3

ąad²: m.dh.fk (-dyo, m.l) 1. Isku beegnaanta laba meelood ama shay. 2. Badan, si daran. 3. A. yar: la-mid: aayar.

4

ąad³: f.g/mg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Meel u socdaalid ama u kicid. 2. (f.mg) Ku a.: wax wax kale u dhigmid. 3. (f.mg) Ku ąa.: cunto cabid iyo wixi lamida cid ku filnaan. 4. (f.mg) Ku ąa.: wax muuqaalkooda wax kale isku gudbid. 5. (f.mg) Ku ąa.: meel aadisteeda wax u adeegsasho. Tusaale: “Cali baabuur buu Kismaayo ku aaday”.

waa la naqliyay ✓

1

aaddan¹: m.l la-mid: aadaan¹.

2

aaddan²: f.mg1 (-damay, -dantay) la-mid: aadaan².

3

aaddan³: f.g/mg4 (-naa, -nayd) 1. (f.g) Is aa.: laba nafley wax da'da ama xoogga iska le'eg ahaansho. 2. (f.mg) Ku aa.: wax, wax kale ku beegan ahaansho. Tusaale: “Guriga Cali wuxuu ku aaddanyahay Baar Ubax”. 3. (f.mg) Ku aa.: wax, wax kale muuqaalkooda isku gudbay ahaansho. 4. (f.mg) Ku soo aa.: wax la filayo in uu meel yimaaddo ama ku dhaco waqti go'an ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

abbaar¹: m.l 1. Meel ku aadkeeda. 2. la-mid: abbaarid.

2

abbaar²: m.dh Hadal, arrin iyo wixi lamida sida ku habboon ee looga baahanyahay. Tusaale: 'Hadalka abbaartiisu sidaa ma ahayn.'

3

abbaar³: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Si toos ah oo aan leexleexasho lahayn wax u aadid. 2. (f.mg) Ku a.: wax kale ku toosin.

waa la naqliyay ✓

1

abbaaran¹: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) 1. Ku a.: wax waqti go'an meel ku aaddan noqosho. 2. Ku a.: wax meel ku aaddan noqosho.

2

abbaaran²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) 1. Ku a.: wax waqti go'an meel ku aaddan ahaansho. 2. Ku a.: wax meel ku aaddan ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iiyay, -iisay) Wax meel ama wax kale ku aaddin.

waa la naqliyay ✓

1

beegan¹: f.mg1 (-gmay, -gantay; -gmi) 1. Wax la beegay noqosho. 2. Ku b.: wax, wax kale ku toosan noqosho.

2

beegan²: f.mg4 (-gnaa, -gnayd) 1. Wax la beegay ahaansho. 2. Wax la buuxshay ahaansho. 3. Ku b.: wax, wax kale lagu aaddiyey ahaansho. 4. Ku b.: waqti, waqti ku aadan ahaansho.

waa la naqliyay ✓

m.dh Qof wejigiisu waqooyi ku aaddan yahay dhankiisa ku toosan galbeed ee ay ku taal gacanta aan aad wax loogu qabsan.

waa la naqliyay ✓

1

caashaq¹: m.l 1. la-mid: cishqi. Kalgacal qoto dheer oo aadanaha labkiisa iyo dheddigiisa dhex mara; jacayl. 2. la-mid: caashaqid.

2

caashaq²: f.g1 (-qay, -qday) 1. Qof mid kale oo cayntiisa ka duwan kalgacal qoto dheer u hayn. 2. Ku c.: markab, baabuur, xoolo iyo wixi lamida meel wejigooda ku aaddin.

waa la naqliyay ✓

1

callaq¹: m.l la-mid: callaqid.

2

callaq²: f.g1 (-qay, -qday) 1. Wax meel ka laalaadin. 2. Wax jaho ku aaddin.

waa la naqliyay ✓

m.dh Meel ku aaddan maraqsaarka awr dhaan ah, heeryadu ka furantahay wax la geshado.

waa la naqliyay ✓

m.l Dabbaaldeg lagu maamuuso dhammaadka sanad qorraxeedka Soomaaliyeed oo ku aaddan toddobaadka u dambeeya bisha Luulyo, laguna xuso ciyaaro kala duwan iyo dab la shido.

waa la naqliyay ✓

m.l (-yayaal, m.l/dh) (xisaab) Urur kasta oo daato ah marka loo ratibo horsamaan baaxadeed ama fanata tirada ama walaxda ku aaddan bartamaha ururka.

waa la naqliyay ✓

m.l (xisaab) Haddii y ay tahay fansaarka x, taas oo, haddii fansaarka hal qiime oo y ah uu ku aadayo qiime kasta oo x ah, markaa ay waa doorsoome ku xiran.

waa la naqliyay ✓

1

fansaar¹: m.l 1. Alaabo yar oo aan cuslayn oo gaadiidka dheegga laga saaro marka la raraayo. 2. la-mid: fangelid.

2

fansaar²: m.l (xisaab) Qaanuun xisaabeed ka dhexeeya laba urur (xaddi), kaas oo, kutirsane kasta oo ka mid ah ururka hore (horaad) uu ku aado kutrisane keliya oo ka mid ah ururka dambe (dambeed).

3

fansaar³: f.g1 (-ray, -rtay) la-mid: fangal².

waa la naqliyay ✓

m.dh Docda dhabarka ku aaddan; xagga dambe; dib.

waa la naqliyay ✓

1

gudban¹: m.dh 1. Xiddig u dhexeysa bayaxawda iyo libcasta. 2. Naag madax adag.

2

gudban²: f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Wax babac u yaal ahaansho. 2. Ku g.: wax, wax kale ku aaddan ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

de: take s.t. for oneself by means of s.t. else

2

lx: ku qaado

3

pd: (qaatay)

4

ps: v3b=expr

5

key: ku_qaado

waa la naqliyay ✓

1

de: mix together ~ up; mistake ~ confuse s.t. with s.t. else

2

lx: ku qalad

3

pd: (qalday)

4

ps: v1=expr

5

key: ku_qalad

waa la naqliyay ✓

v. divide up, assign

waa la naqliyay ✓

1

de: call for, summon

2

lx: ku baaq

3

pd: (baaqay)

4

ps: v1=expr

5

key: ku_baaq

waa la naqliyay ✓

1

de: tired (of), be weary from

2

lx: ku daal

3

pd: (daalay)

4

ps: v1=expr

5

xe: Im tired from the trip.

6

xv: Waan ku daalay safarka.

7

key: ku_daal

waa la naqliyay ✓

1

de: be proud of

2

lx: ku faan

3

pd: (faanay)

4

ps: v1=expr

5

xe: Be proud of your country.

6

xv: Ku faan dalkaaga.

7

key: ku_faan

waa la naqliyay ✓

1

a: kedi

2

de: take s.o. by surprise, surprise

3

lx: ku kadi

4

pd: (kadiyey)

5

ps: v2a=expr

6

key: ku_kadi

waa la naqliyay ✓

1

de: be ahead ~ in the lead (by a certain number of points) {sports}

2

lx: ku wado

3

pd: (watay)

4

ps: v3b=expr

5

key: ku_wado

waa la naqliyay ✓

m.l (fiisikis) Summad: C. Xaddiga kulka ee loogu baahdo in uu sare u qaado heerkulka walax hal digrii kelfin (IK) ama 1° C. Kulqaadka waxaa lagu cabbiraa. Juul halkii kelfin (J/K).

waa la naqliyay ✓

m.l (fiisikis) Summad: C. Xaddiga kulka ee loogu baahdo in uu sare u qaado heerkulka walax hal digrii kelfin (IK) ama 1° C. Kulqaadka waxaa lagu cabbiraa. Juul halkii kelfin (J/K).

waa la naqliyay ✓

Heat capacity

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) kulaylka heerkulka walaxda hal digrii kor u qaada.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Kaad-da) Habeennada aan dhaxanta lahayn oo oogadu u jeesho; jamaad.

2

2. (Kaad-ka) Illinka, xagga gudaha, labadiisa dhinac; xatabadda agteeda oo gudaha ah.

3

3. Kii aad; kan aad.

waa la naqliyay ✓

1

kaad¹: m.l 1. Irridda aqalka xaggiisa gudaha. 2. Labada udub oo aqalka irriddiisa ku mudan midkood.

2

kaad²: m.dh Habeen aan dhaxani jirin.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. doorpost, jamb, side of a doorway

2

kaad [feminine] n., [collective] warm nights; calm hot night (with no breeze)

waa la naqliyay ✓

name-unisex doorpost, jamp; warm night; calm hot night. Lit: born at the doorpost or born in a calm hot night.

waa la naqliyay ✓

-ka: (adj) near the house; around the house. Ex: guriga kaadkiisa; near the house

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dhaxan la'aan oogadu ay jeclaato. Dh: jamaad.

2

kaad -ka: (magac, lab, keli) catabadda guriga agteeda oo gudaha ah ama dhinacyada albaabka. Kaadka guriga ayuu taaganyahay odaygu.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, kelil) cinjir ama harag kankoonsan oo la buufiyo oo qaabab kala duwan loogu ciyaaro. Dh: balooni. Wa: kubbaddo.

waa la naqliyay ✓

Kuwaas.

waa la naqliyay ✓

mu.ti.w la-mid: kuwaas.

waa la naqliyay ✓

mu.ti.w la-mid: kuwaas.

waa la naqliyay ✓

deictic, pl. those ones

waa la naqliyay ✓

see [eeg] kuwaas

waa la naqliyay ✓

(magacuyaal) tilmaame ee qofka saddexaad ee wadarta ah. Dh: kuwaas.

waa la naqliyay ✓

1

a: kuwaas

2

de: those ones Plural of -kaa ~ -taa

3

lx: kuwaa

4

ps: deic-pl

5

key: kuwaa

waa la naqliyay ✓

1

de: avenge, take revenge; kill a person because s.o. was killed previously Also with preposition ka

2

initial: u

3

lx: u aar

4

pd: (aaray)

5

ps: v1=expr

6

key: u_aar

waa la naqliyay ✓

1

umaad¹: m.l Geeri, mawd, dhimasho.

2

umaad²: f.mg1 (-day, -dday) Nafley dhimasho.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) geeriyoo; dhimo.

2

umaad -ka: (magac, lab, keli) geeri; dhimasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Uraad-da)

2

Nuxrur iyo waxtar gaar ah oo cunnada iyo daaqu yeeshaan; urshi; saacad; saac.

waa la naqliyay ✓

m.dh Saaca iyo waxtarka daaqu leeyahay. la-mid: urshi.

waa la naqliyay ✓

f. n. nourishment

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) nuxurka iyo waxtarka daaqa iyo cunnadiisu keenaan. Soo sahami dhul ugbaad ah oo uraad leh. Dh: saacad, saac, urshi.

waa la naqliyay ✓

1

de: nourishment

2

initial: u

3

lx: uraad

4

pd: (-da)

5

ps: n1-f

6

syn: dheef, nuxrur ~ nuxur, urshi

7

key: uraad

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cudur adhiga ku dhaca. Sidii adhi bulaad galay raggii, buuradka u jiifay.

waa la naqliyay ✓

name-m heart

waa la naqliyay ✓

1

(Furaad-ka)

2

Idiin xarar iyo faraq lagu qurxiyey oo carruurta yaryar lagu xanbaaro; dhereb.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-dyo, m.dh) Idiin si gaar ah loo qurxiyey oo carruurta lagu xambaaro.

waa la naqliyay ✓

m. n. sling for carrying a baby on the back

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) idiin xadhadh iyo faraqyo qurux badan lagu qurxiyey oo carruurta lagu xambaaro. Ma furaad baan kuu xidhaa, ma filkaa baan ku dhaafiyaa. Dh: dhereb.

2

furaad -da: (magac, dhedig, keli) furitaanka iyo dalaaqa reer meher ku xidhnaa.

waa la naqliyay ✓

1

de: sling for carrying a baby on the back

2

lx: furaad

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m

5

key: furaad

waa la naqliyay ✓

m.l.kh (-dyo, m.dh) G. ah: nafley socodka ku gaabisa.

waa la naqliyay ✓

1

(Guhaad-da)

2

1. Dhalan; baxaalli; dabeeco.

3

2. Caro; kushad; dhirif; xannaaq; camal.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Baxaalli; dabci. 2. Caro, xanaaq.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Baxaalli; dabci. 2. Caro, xanaaq. gujee f.g2 (-eeyay, -eysay) Gujo ku dhufasho (candho xoolaad). m.f.dh, gujayn. la-mid: guji.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] anger, resentment

waa la naqliyay ✓

1

name-m anger, resentment

2

name-m striver; to strive

waa la naqliyay ✓

-da: (n) ill will; resentment (rizentment); hatred (heeyterid) ~ guuhaad, caddaawo

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil dhashay xilli ay hooyadii dhib iyo guhaad lagu hayey ama isagu ba oohin iyo guhaad badnaa kolkii uu yaraa.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hadal xanbaarsan canaan iyo gooddin. Dh: hanjabaad, hiif, haaraan. guhaadi: (fal) cid kale, cartan iyo dirir ku samee. Haddaan wiilka guulguulo way igu guhaadoone.

waa la naqliyay ✓

1

de: anger, resentment See also: guuhaad

2

lx: guhaad

3

pd: (-da)

4

ps: n0-f-abs

5

key: guhaad

waa la naqliyay ✓

1

gumaad¹: m.l 1. Baabi'inta wax la baabi'iyo. 2. la-mid: gumaadid.

2

gumaad²: f.g1 (-aaday, -aatay) Wax baabi'in.

waa la naqliyay ✓

1

gumaad¹: m.l Baabi'inta wax la baabi'iyo.

2

gumaad²: f.g1 (-aaday, -aatay) Wax baabi'in. m.f.dh, gumaadid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. destruction; extermination; elimination

2

gumaad v. destroy, exterminate, eliminate

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) genocide (jene-saayd); holocaust (holokoost) ~ xasuuq

2

gumaad -ay: (v) slaughter (islooter)-, massacre (maasseker)-, kill indiscriminately

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale, si aanan kala sooc lahayn u laa. Dh: xasuuq, baabi'i.

2

gumaad -ka: (magac, lab, keli) dad si wadar ahaana loo laayay oo aan hubaysnayn ama dagaal ku jirin.

waa la naqliyay ✓

m.l Nabar kor ka biskooday oo hoos ka jirran.

waa la naqliyay ✓

m.l Nabar kor ka biskooday oo hoos ka jirran.

waa la naqliyay ✓

m. n. hardened scab from a wound that has not healed completely and can be infected

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) nabar dusha ka bogsaday oo hoostana dhidh ku yeeshay.

2

gunaad-ka: (magac, lab, keli) lugta jabtay ee kolkii la kabay dhulka gaadhayn. Dh: gaabasho.

waa la naqliyay ✓

1

de: hardened scab from a wound that has not healed completely and can be infected

2

lx: gunaad

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m

5

key: gunaad

waa la naqliyay ✓

1

de: be in bad shape; be desperate

2

lx: ka cad

3

pd: (ka caddahay)

4

ps: idiom

5

key: ka_cad

waa la naqliyay ✓

1

cf: qatooyo

2

de: fail to get what one expects; miss, be frustrated, go without

3

lx: ka qad

4

pd: (qaday)

5

ps: v1=expr

6

key: ka_qad

waa la naqliyay ✓

-ay/een/nay: (v) take away from; remove (ri muuv)

waa la naqliyay ✓

1

(Kasaad-da)

2

Kansho.

waa la naqliyay ✓

f. n. time for doing something

waa la naqliyay ✓

1

cf: kansho, munaasabo

2

de: time for doing s.t.

3

lx: kasaad

4

pd: (-da)

5

ps: n2a-f

6

key: kasaad

waa la naqliyay ✓

name-f waiting, expecting

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil in badan la sugayay ama la saadaalinaayay.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) korasho; sugid; dhawrid.

waa la naqliyay ✓