ku xig
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku xig
v. be next to; follow; be related to; be in addition to
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ku xiga
(adj) 1. next (nekest); adjacent (adjeeysant). 2. following (folowing); next to
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ku_xig
de: be next to; follow; be related to; be in addition to
lx: ku xig
pd: (xigay)
ps: v1=expr
xe: The next stop is Mecca Road.
xv: Joogsadka kan ku xiga waa Via Maka Almukarrama.
key: ku_xig
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Cirbin
(Cirbin-ta)
Cagta cagta u saarid; dabasocosho; ku xigid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dhabbayn
(Dhabbayn-ta)
1. Dhabbe marid; qoodayn; socod.
2. Dhabbe ka dhigid.
3. Habka xaskusha loo tumo qaarkiisa danbe: waa tumidda labaad oo ku xigta god ka soo bixinta, oo laga dhigo wax xallefsan, oo kolka qorraxda lagu waro durba engega.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Khaliif
(Khaliif-ka)
1. Taliyaha u sarreeya qaran Muslin ah.
2. Qof jago qof kale lahaa dhaxla ama fariista.
3. Afartii madax oo Nebi Maxamed ku xigtey (Abuu Bakar, Cumar, Cismaan iyo Cali), darajada iyo magaca loo yiqiin.
4. Shiikh urur diin, sida dariiqada, u madax ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Moosin
(Moosin-ka)
1. Dabayl xilli ku socota oo ka dhacda Badweynta Hindi iyo Aasiyada Koofure. Waa labo: mid koofur-galbeed oo dhacda afar bilood (Maajo-Agosto) oo labo bilood oo celcelis ahi (tangambili) ku xigaan (Setember-Oktoobar) iyo mid woqooyi-bari oo iyana afar bilood dhacda (Nofember-Febraayo) oo iyadana ay ka danbeeyaan labo kale oo bilood oo celcelis ah (Maarso-Abriil).
2. Xilli; waqti.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xigsiisan
(Xigsiisan-ta)
(xeer hore) kolka naag la qabey dhimato, walaasheeda ka yar oo xagga filka ku xigta, oo beddel ahaan, ninka (walaasheed ka dhimatay) la siiyo oo loo guuriyo; (ama xiskiisan).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
aqoonta ummulinta
m.dh (daawo) Qayb ka mid ah cilmi takhtareedka oo ku saabsan xanaaneynta dumarka inta ay uurka leeyihiin, marka ay dhalayaan iyo lix toddobaad oo ku xigta xilliga dhalmada marka xubnaha taranku ay dhibaato baxayaan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
baashi
m.l (-iyo, m.dh) Waraaqaha turubka midka yeekaha ku xiga oo boqorka ku sawiranyahay. la-mid: baash.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
badhi
badhi¹: m.l la-mid: bari¹.
badhi²: m.dh (-iyaal, m.l/dh) (botani) Xubin (dhir) qaybta dhulka ka hoosaysa ah, taas oo u suurta gelisa inuu noolaado xilli abuur ilaa xilliga ku xiga. Badhidu waa xiddo isbeddel ku dhacay oo jirrid gaaban oo ballaadhan leh. Tusaale: “Basal”.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
barimarsi
m.l Dhulka ku xiga deked badeedda, kaasoo wixi dibadda loo dhoofinayo oo dekeddaas maraya ay ka yimaadaan, wixii dibadda looga soo dhoofiyana ay dekeddaas u soo maraan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
buq
buq¹: m.dh (-qo, m.l) 1. Meesha ay biyaha ka soo burqadaan. 2. Ceel biyo badan leh. 3. Hogaha shaxda midka dhexda ku beegan.
buq²: m.dh (-qo, m.l) 1. (jooloji) Qulqul biyood joogto ama xilliyeed oo dhulka ka imaanaya, wuxuu samaysmaa marka biyaha roobku dhulka hoos u galaan ilaa bar gaar ah, halkaasoo ay ku ururaan aakhiritaankana ay kor u soo burqadaan. 2. (juqraafi) Loolalka dhexena waa xilliga jilaalka ku xiga, xiddigis ahaanna loo tixgeliyo inuu ku dhammaado kubbadbadhka woqooyi min caanomaallada isle'eg ee Guga (ilaa 21 maarso) ilaa hornaqa xagaaga (ilaa 21 juun).
buq³: f.mg1 (-qay, -qday) Biyo, neef, gaas iyo wixi lamida oo inta xoog ku soo baxa, daboolkii celinayay tuura ama jeexa; dillaacid; burqasho; qarxasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
curadxige
m.l/dh (-gayaal, m.l/dh) Wiil ama gabar dhalasho ku xiga curadka. la-mid: curadxigeen.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
foos
m.l (-sas m.l) 1. Dad badan oo hubaysan. 2. F. ah: qofka qaybinaya turubka qofka ku xiga ee midig ka jira.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
hoos-carreed
m.l (jooloji) Lakab walxo ah oo hoos yaal carro rumeedka, ama carrada kore, walxa dhintayna way kaga yaryihiin kan ku xiga waxaana laga yaabaa in muxtawiyaadkiisa macdaneed kala duwan yahay, wuuna ka yare dahsoonyahay wakiillada ogsidhaynta iyo haydaraynta. Wuu ka bacrimin yaryahay carrada kore. Laakiin waxa hoos u gala xididdada dhirta iyo deegaanta.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
jiilaal
jiilaal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Afarta xilli mid ka mid ah, oo u dhexeeya dayrta iyo gu'ga; diraac. 2. Xilli kastoo aan roob iyo barwaaqo lahayn (siiba diraacda iyo xagaaga).
jiilaal²: m.l (-llo, m.dh) (c.fal.) Loolalka dhexe, waa xilliga ku xiga dayrta, cilmiga gibilka wuxuu ku dhammaadaa kubbad-badhka waqooyi min hornaqa jiilaalka (ilaa 22 disembar) ilaa caanomaallada isle'eg ee gu'ga (ilaa 21 maarso).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
khaliif
khaliif¹: m.l 1. (dii.) (khulafaa, m.dh) Afartii madax oo Nebi Maxamed (n.k.h.a) ku xigtay (Abuubakar, Cumar, Cismaan iyo Cali) darajada iyo magaca loo yiqiin. 2. (-fyo, m.dh) Nin wakiil ka ah Shiikh xertiisu meelo badan joogto.
khaliif²: f.g1 (-fay, -ftay) (dii.) Khaliif ka dhigid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
laaxig
m.l Bayd faal oo madaxa ka ah labo, tan ku xigtana hal, manjaha iyo tan ka sarreysana min labo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
oomane-u-eke
m.l (-yaal, m.l/dh) (juqraafi) Ereyo loo istiicmalo cimilada iyo deegaanta siday u kala horeeyaan gobollada cidhifyada lamadegaannada halkaasoo roob sannadeedku in yar badanyahay deegaantuna xoogaa ka filiqsantahay meelaha ku xiga, sida lamadegaanka kulul iyo safaanaha dhexdooda.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
qunsul xigeen
m.l (-nno, m.dh) (taar.) Ninka ku xiga qunsulka (arrimaha qunsulliyadda).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
rakcad
m.dh (-do, m.l) (dii.) Dhaqdhaqaaq salaadeed oo ka kooban, taagnaan ay ku xigto hal rakuuc, kor u toosid iyo laba sujuudood. la-mid: ragcad, rakacad.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
saranji
m.l (-iyo, m.dh) Ku xigeenka naaquudaha doonta.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku dhig
v. write on; do something to
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku digo
v. gloat over a defeated enemy; add insult to injury
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku xiji
v. make follow, put after, put next to
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ku xiji
-yey / say: (v) place next; put next
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku eg
adj., [expression] appropriate, suitable; complete
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
u dig
v. warn someone, advise someone about something
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
u dig
-u digay / u digtay: (v) warn (woon); admonish (ad-mo-nish); caution (koo-shinf, forewarn (foor-woon) ~ digniin sii
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku deg
v. land on; come down on
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku jir
v. be in (a place); contain; be part of ~ involved in
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku oog
v. blame, condemn, treat like a criminal
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku qir
v. prove, sustain
Qaamuuska Ereybixinta: Barbaarinta Jirka (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1984]
ku rid
throw in
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku rid
v. put ~ drop in; pack something up; inflict
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku rog
v. dump something on ~ upon; cover over with something
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku sin
v. replace, substitute; equalize; relieve
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ku sin
-kusimay / kusintay: (v) operate or function temporarily until someone takes over the control
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku tag
v. go by (a means of transportation); go for a purpose ~ motive
ku tag: v. cost someone (an amount); use money for some purpose
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Kurxin
(Kurxin-ta)
Qurxubta naasaha iyo candhada.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
kurxin
f. n., [collective] veins of the udder ~ breast
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
kurxin
-ta: (magac, dhedig, keli) inta kuusan ee cunaha dadka ku taal ee maaraysa codka. Dh: doob. Wa: kurxino.
kurxin -ta: (magac, dhedig, keli) qurxubta naasaha iyo candhada.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
kurxin
cf: qurxub
de: veins of the udder ~ breast
lx: kurxin
pd: (-ta)
ps: n-f-col
key: kurxin
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
kuxige
m.l (-gayaal, m.l/dh) Qof jago uga hooseeya cid kale. la-mid: kuxigeen.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
kuxige
m.l (-gayaal, m.l/dh) Qof jago uga hooseeya cid kale. la-mid: kuxigeen.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
kuxige
m. n. second in position; vice, deputy
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
kuxige
-kuxigaha: (n) second-in- command; number two; deputy (dap yuti)
Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]
Kuxige
Vice
Deputy
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
kuxige
-ha: (magac, lab, keli) qofka qof ka horreeya toos ugu xiga.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
kuxige
a: kuxigeen (ka) [n2-m]
de: second in position; vice, deputy
lx: kuxige
pd: (/ha)
ps: n7-m
key: kuxige
Qaamuuska Ereybixinta: Xisaab (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Isku xiga
Consecutive
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
isku xiga
(adj) consecutive (kon-seka-tiv); successive (sekseesiv)
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku xigeen
n. phr., [expression] next to; deputy, assistant, vice-
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ku xigeen
-ka: (n) deputy (dipyuti)
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
isku xir
v. join together, connect
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
isku xir
-ay I tay: (v) connect (konekt); join (jooyn), combine (kombaayn); unite, link, connect, relate, associate
isku xir -ka: (n) connection (ko-nek-shin); cohesion (ko hii ziv) ~ isku xirnaan-ta
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku tiigo
v. put pressure on someone
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku xiran
der. [adjective] be tied to, adhered to ~ connected to
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku xoqid
f. n. friction, rubbing
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ka dhig
v. render, do, make (something so); unload, take off; appoint
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ka xiro
v. close (a border) to, shut someone off from something
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku beeg
v. align, make something correspond to ~ coincide with something else; direct
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku biir
v. join an organization
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku diin
v. be surprised ~ astonished at, be stupefied by
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku ergo
v. entrust, give something to someone in custody
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku mihi
v. tantalize, delude ~ deceive someone with something; pretend to give
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku tiil
v. lean something against something else
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku tiri
v. consider, count as
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku xeer
v. surround with something
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ku_dhig
de: write on; do s.t. to
lx: ku dhig
pd: (dhigay)
ps: v1=expr
key: ku_dhig
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ku_digo
de: gloat over a defeated enemy; add insult to injury
lx: ku digo
pd: (digtay)
ps: v3b=expr
key: ku_digo
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ku_xiji
de: make follow, put after, put next to rw: xig
lx: ku xiji
pd: (xijiyey)
ps: v2a=expr
key: ku_xiji
Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Kul sid
Heat content
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku libgad
v. become ungrateful ~ unpleasant (in comparison to someone)
Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]
KU-XIGEEN
Vice
Deputy
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ku_xigeen
de: next to; [ext.] deputy, assistant, vice-
lx: ku xigeen
pd: (-ka)
ps: np-expr
key: ku_xigeen