ku dhali
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ku dhali
-yey / say: (v) motivate (mootiveeyt) ~ ku boorri
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku dhaji
v. look at someone with envy; put the evil eye on
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Baqdin
(Baqdin-ta)
Wax waxyeelladood laga yaabo, waxa aragtidooda ama maqalkoodu nafleyda ku dhaliyaan; naxdin; cabsi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Waswaasin
(Waswaasin-ta)
Waswaas ku abuurid, ku ridid, ku dhalin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daaruqee
f.g2 (-qeeyay, -qeysay) Boog dixri ku dhalin (diqsi).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhukay
m.l Dhegdheg madow-xigeen ah oo dhegta gudaheeda sare qanjirradu ku dhaliyaan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
farkannax
farkannax¹: m.l Dareen cabsi leh oo qofka ku dhaliya in uu wax gacmahiisa ku jira xukumi kari waayo. la-mid: farakannax¹, fargannax¹.
farkannax²: f.mg1 (-xay, -xday) Dareen cabsi leh oo qofka ku dhaliya in uu wax gacmahiisa ku jira xukumi kari waayid. la-mid: farakannax², fargannax².
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
hanweyni
m.dh Dareen qof ku dhaliya in uusan qaadan, waxyaabaha uu u qabo in aanay u qalmin; qab weyn leh. la-mid: hanweynaan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
hungurijuqjuq
m.l Rabitaan dheeraad ah oo cid ku dhaliya in ay cuntada sugi weydo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
jidbo
m.dh (dii.) Khushuuc diini ah oo qof ku dhaliya in uu is-hanan waayo oo qofku u ekaado mid maqan ama miyirkii ka tegey, badanaana qaylo ama suuxdini weheliso. la-mid: jadbo, jalbo, jibbo, jilbo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
khamiirid
khamiirid¹: m.f.dh eeg khamiir².
khamiirid²: m.dh (baayoloji) Isbeddel kiimikaad oo ay walxaha orgaanikada ku dhaliyaan waxyaabo nool (sida: yiist, baktiiriya, iyo wixi lamida). Falkaasna waxa keena insaymo. Waa dariiqada lagu diyaariyo alkoollada (sida: itanool). Marka insaymka loo yaqaan siyaameys uu la falgalo sonkoraha (sakaraydhada) ku jira istaarijka.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
nayaayiro
m.dh 1. Dareen farxad leh oo qofka ku dhaliya furfurnaan dheeraad ah. 2. Rajo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
qawsii
f.mg2 (-iiyay, -iisay) Shanqar “qaw” ku dhalin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
qulub
qulub¹: m.l 1. (m.l./dh) Isla hadalka iyo walaaca ay arrin qof ku dhaliso. 2. Qaybinta cayaar turub oo la khaldo.
qulub²: f.g/mg1 (-lbay, -lubtay; -lbi) 1. (f.g) Cayaar turub iyo wixi lamida qaybinteeda isku qaldid. 2. (f.mg) Welwel iyo calool xumo dareemid. 3. (f.mg) Welwel iyo caloolxumo darteed la caatobid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
sal-kadhaban
m.l Dhibaato qof ku timaadda oo ku dhalisa welwel iyo walaac gayeysiisana inuu ka tago meeshii uu joogay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
shaki
shaki¹: m.l Dareen qofka ku dhaliya inuu wax xaqiiqdiisa sugiwaayo.
shaki²: f.mg1/2 (-iyay, -iday/isay; -iyi) Wax xaqiiqdooda sugi waayid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
yaqyaqsii
f.mg2 (-iiyay, -iisay) Ka y.: cid yaqyaqsi ku dhalin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dhukay
m.l Dhegdheg madow-xigeen ah oo dhegta gudaheeda sare qanjirradu ku dhaliyaan.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
farkannax
farkannax¹: m.l Dareen cabsi leh oo qofka ku dhaliya in uu wax gacmahiisa ku jira xukumi kari waayo. la-mid: farakannax, fargannax.
farkannax²: f.mg1 (-xay, -xday) Dareen cabsi leh oo qofka ku dhaliya in uu wax gacmahiisa ku jira xukumi kari waayid. m.f.dh, farkannixid. la-mid: farakannax, fargannax.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
hanweyni
m.dh Dareen qof ku dhaliya in uusan qaadan, waxyaabaha uu u qabo in aanay u qalmin; qab weyn leh.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
hungurijuqjuq
m.l Rabitaan dheeraad ah oo cid ku dhaliya in ay cuntada sugi weydo.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
jidbo
m.dh (dii.) Khushuuc diini ah oo qof ku dhaliya in uu is-hanan waayo oo qofku u ekaado mid maqan ama miyirkii ka tegey, badanaana qaylo ama suuxdini weheliso. la-mid: jadbo, jalbo, jilbo.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku daal
v. tired (of), be weary from
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku dhac
v. crash, collide; clash; 'hit upon', follow
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ku dhac
-ay / day: (v) fall into; fall in (fool in)
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ku tali
-yey / say: (v) advise (adhvaayz); recommend (rekamendh); counsel
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
u dhalo
v. be a native of; be a citizen of (a country)
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ka dhalo
v. arise from, come out of
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku dheji
v. attach ~ stick (something on to something else); accuse someone falsely
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ku_dhaji
bw: sp: dheji
de: look at s.o. with envy; put the evil eye on
lx: ku dhaji
nt: dhajin (ta) [vn-f], dhajis (ka) [vn-m]
pd: (dhajiyey)
ps: v2a=expr
key: ku_dhaji
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
kul dhaliye
-dhaliyaha: (n) heater (hiitar) ~ kululeeye
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku dhaado
v. love dearly, show off one's love; ask for a girl's hand in marriage
Qaamuuska Ereybixinta: Barbaarinta Jirka (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1984]
ku dhicid
charge
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku dhidid
v. sweat over; work hard for something
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku dhumbi
v. plunge something into water, immerse
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku haliil
v. act without hesitating; confront, face (up to)
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku shalwo
v. fall into a narrow inaccessible place
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ku dhalasho
m.dh (baayoloji) Xaalad qof ku dhasho sida badanna uu waalidka ka dhaxlay.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
ku dhalasho
m.dh (baay.) Xaalad qof ku dhasho sida badanna uu waalidka ka dhaxlay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dhali
(Dhali-ga)
Xubinta dheddiggu ka dhalo; dasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhali
dhali¹: m.l Afka hore ee xubinta taranta dhiddigoodka.
dhali²: f.g2 (-iyay, -isay) 1. Dheddig foolanaya ilmo ka soo qabasho. 2. Ciyaar kubbadeed dhibco ka keenid (qof).
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dhali
f.g2 (-iyay, -isay) 1. Dheddig foolanaya ilmo ka soo qabasho. 2. Ciyaar kubbadeed dhibco ka keenid (qof ). m.f.dh, dhalin.
Qaamuuska Ereybixinta: Xisaab (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Dhali
Generate
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dhali
v. cause, bring about; create, originate; deliver (a baby), beget (a child); score (a goal)
dhali m. n. womb
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dhali
-yey / say: (v) 1. assist [a woman] in giving birth; deliver (diliver) ~ ka dhali. Ex: dhakhtarkee ilmaha kaa dhaliyey? which doctor delivered your baby? 2. (v) score (iskoor); gain [a point] in a game or contest. Ex: laba gool buu dhaliyey; he scored two goals. 3. generate (jena-reeyt)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dhali
(fal) ka ummuli oo wax foolanaya dhalmada ku caawi. Ri'da ka dhali.
dhali: (fal) ciyaar halkii la doonayay gaadh oo duq keen. Dhali dhali walaal goolka.
dhali: (fal) fikrad, mashruuc iyo wixii la mid ah keen oo abuur. Dh: curi, badac, abuur.
dhali: (fal) (ka ~) xubnaha faraha dhac ka sii adoo laabaya.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
kidhli
m. n. kettle
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
kidhli
-ga: (n) kettle (kat-tal); teakettle (tii-kat-tal) ~ kirli, jalammad, ibriiq
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
kidhli
a: kirli {N}
de: kettle
lx: kidhli
pd: (-ga)
ps: n2a-m
key: kidhli
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku dar
v. add (to), put in
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ku dar
-ta: (n) plus (plas); addition (addishin) ~ u gee [ + ]
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku hay
v. bother, cause someone concern ~ pain; control, affect; experience something
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Kudaal
(Kudaa-sha)
1. Faras aan la lahayn oo inta la fuulo lala cararo oo dhul fog lala aado.
2. Kudid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
kudaal
kudaal¹: m.l 1. Kudid. 2. Baxsi.
kudaal²: m.dh 1. Dhicidda xoolo fardo lagu dhaco. 2. Faras aan la lahayn lala cararo.
kudaal³: f.mg3 (-aalay, -aashay) Ka k./u k.: dhibbato awgeed meel uga cararid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
kudaal
f. n. stolen horse
kudaal v. steal (a horse)
kudaal v. leap about, jump; gallop
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
kudaal
-ka: (magac, lab, keli) lo', gammaan ama wax kale, abraarid oo boodid. Dh: kudaalid.
kudaal -ka: (magac, lab, keli) faras aan la lahayn oo inta la fuulo lala cararo oo dhul fog lala aado.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Kudhac
(Kudhac-da)
Suuqa bacaadlaha.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
kudhac
m.dh (-cyo, m.l) Suuq lagu iibiyo waxyaabaha duugga ah.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
kudhac
m.dh (-cyo, m.l) Suuq lagu iibiyo waxyaabaha duugga ah.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
kudhac
f. n. market for cheap goods; flea market
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
kudhac
-da: (magac, dhedig, lab) meesha lagu iibiyo maryaha aan cusbeyn. Dh: huudhaydhka.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
kudhac
de: market for cheap goods; flea market
lx: kudhac
pd: (-da)
ps: n2a-f
key: kudhac
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
u tali
v. command; direct; rule ~ govern (people)
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
is dhal
v. be father ~ mother and child (son ~ daughter)
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ka dhac
v. happen, occur, take place
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ka tali
v. administer, rule over, govern (a country ~ place)
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
kaldhal
m.l.kh K. ah: neef kol keliya dhalay; marcurad.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
kaldhal
m. n., [compound] animal that gave birth only once
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
kaldhal
-ka: (magac, lab, keli) neef xoolo ah oo hal mar dhala ama xilligii la filayay.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
kaldhal
de: animal that gave birth only once
lx: kaldhal
pd: (-ka)
ps: n2-m-cmp
key: kaldhal
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
keshali
-ga: (magac, lab, keli) maro dumarku caanasaha ku xirtaan; kayshali; keeshali.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku bari
v. spend the night, pass the night in peace
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku celi
v. repeat; return to, give back to
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ku celi
-yey / say: (v) repeat (ripiit) ~ mar kale samee; mar kale dheh
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku daro
v. add something to something else; pour something on something else (such as food); have one's son ~ daughter marry someone
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ku dayo
-ku dayday / ku dayatay: (v) follow someone taken as a model; imitate (imiteeyt)
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku dhig
v. write on; do something to
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku dhow
adv-loc: close by, near to
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku kadi
v. take someone by surprise, surprise
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ku kadi
-yey / say: (v) surprise (sarpareez); catch unawares
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku kale
n. phr. another; the other
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ku kale
(pronoun) another (a nother); one more
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ku_daal
de: tired (of), be weary from
lx: ku daal
pd: (daalay)
ps: v1=expr
xe: Im tired from the trip.
xv: Waan ku daalay safarka.
key: ku_daal
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ku_dhac
de: crash, collide; clash; 'hit upon', follow
lx: ku dhac
pd: (dhacay)
ps: v1=expr
xe: An airplane crashed in China.
xv: Dayuurad baa Shiina ku dhacday.
key: ku_dhac
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
kuldhac
m.l (daawo) Hoos u dhac kulka jirka oo ka hoos mara cabbirka caadiga ah ayna jirinna falalka difaaca jirka sida - qarqaryada. Badanaa waxay ku dhacdaa caruurta iyo waayeelka haddii ay ku noolyihiin guryo aan la kululeyn ayna haysan dhar huwasho oo ku filan.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
kuldhac
m.l (daaw.) Hoos u dhac kulka jirka oo ka hoos mara cabbirka caadiga ah ayna jirinna falalka difaaca jirka sida - qarqaryada. Badanaa waxay ku dhacdaa caruurta iyo waayeelka haddii ay ku noolyihiin guryo aan la kululeyn ayna haysan dhar huwasho oo ku filan.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
u_dhalo
de: be a native of; be a citizen of (a country)
initial: u
lx: u dhalo
pd: (dhashay)
ps: v3b=expr
xe: An American citizen was killed.
xv: Qof Mareykan u dhashay baa la dilay.
key: u_dhalo
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ka hadli
v. induce someone to talk, get someone to speak
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ka_dhalo
de: arise from, come out of
lx: ka dhalo
pd: (dhashay)
ps: v3b=expr
xe: These problems arose from those arguments.
xv: Dhibaatooyinkani waxay ka dhasheen doodahaas.
key: ka_dhalo
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
Keeshali
f. n. Bra,
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku caaji
v. prevent ~ stop by disappointing someone
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku dheeh
v. mix, make a mixture of
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku dhufo
v. hit, strike with something
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ku dhufo
-kudhuftay / kudhufatay: (v) hit (hit)-, strike (istaraayk). Ex: gacanteedii bay darbiga ku dhufatay; She hit her hand against the wall
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku dirqi
v. compel, force someone to do something
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku habbi
v. weigh down, press down
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku hammi
v. desire, aspire to, think about intensely, agonize over
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku harbi
v. force feed; eat ~ drink very quickly until one gets full
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku shaac
v. spread out (over an area)
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ku_dheji
de: attach ~ stick (s.t. on to s.t. else); [ext.] accuse s.o. falsely rw: dheg; See also: dhaji
lx: ku dheji
pd: (dhejiyey)
ps: v2a=expr
key: ku_dheji