koow — Macnaha & Turjumaada

1

(Koow-da)

2

Kow.

waa la naqliyay ✓

m.l.t la-mid: kow.

waa la naqliyay ✓

num. one; single; unique (thing)

waa la naqliyay ✓

-da: (n) one (hal)-, the cardinal number 1 ~ kow

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) erey la yidhaa marka war laguu wado aad ka guraysid. Koow! ii wad sheekada. Dh: hee, waatahay, hii, hayee.

2

koow-da: (magac, dhedig, keli) lanbarka tirada laga bilaabo, oo labada ka horreeya. Dh: kow, hal, mid.

waa la naqliyay ✓

1

a: kow ~ koob

2

de: one; single; unique (thing)

3

lx: koow

4

pd: (-da)

5

ps: num-f

6

key: koow

waa la naqliyay ✓

1

(Koowi-ga)

2

1. Qoryo geedquwaax ah oo shabaagta la dhiga hayo lagu xiro si uu u sabbeeyo oo meel fog looga arko.

3

2.* Wixii sabbeeya oo waddada maraakiibtu marayso lagu asteeyo oo dhan.

waa la naqliyay ✓

m. n. bamboo attached to a fishing-net as a marker; buoy

waa la naqliyay ✓

1

de: bamboo attached to a fishing-net as a marker; buoy

2

lx: koowi

3

pd: (-ga)

4

ps: n-m

5

key: koowi

waa la naqliyay ✓

1

(Korow-ga)

2

Jaadadka daayeerka mid kamid ah oo yaryar aadna u fudfudud; kore.

waa la naqliyay ✓

m.l Jaadadka daanyeerka mid ka mid ah oo yaryar aadna u fudfudud; kore.

waa la naqliyay ✓

m.l Jaadadka daanyeerka mid ka mid ah oo yaryar aadna u fudfudud; kore.

waa la naqliyay ✓

m. n. small monkey, guenon

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) small sized monkey

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) jaadadka daayeerka mid ka mid ah oo yaryar aadna u fudfudud. Dh: kore.

waa la naqliyay ✓

1

bw: kore

2

cf: daayeer

3

de: small monkey, guenon

4

lx: korow

5

pd: (-ga)

6

ps: n2a-m

7

key: korow

waa la naqliyay ✓

1

a: (a')

2

Xarafka koowaad oo Alifka Soomaalida. Waa shaqal.

3

-a: (naxwe) qodob raaca ereyada lab oo kelida ah oo 6 shibbane ku dhammaada (c, h, kh, q, x iyo hamsa, sida: magac-a, daah-a, jookh-a, maraq-a, madax-a iyo go'-a).

waa la naqliyay ✓

1

(Awal-ka)

2

Marka hore; waa hore; koowaad.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Axad-da) Maalinta koowaad oo toddobaadka: Sabtida iyo Isniinta bay u dhexaysaa.

2

2. (Axad-ka) qof; ruux.

waa la naqliyay ✓

1

(Dusaa-ga)

2

Meeraha koowaad oo iskujoogga qorraxda oo u dhexeeya qorraxda iyo waxaraxirta; sanadiisu, ama inta uu qorraxda ku soo wareegaa, waa 88 maalmood oo kuweenna ah; cuddaar.

waa la naqliyay ✓

1

(Koowaad-ka)

2

Kowaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Kowaad-ka)

2

Wax is dabasocda ama xiriira ama qoodeyna haya, kan ugu horreeya; kan kowda ah; 1d (ama koowaad).

waa la naqliyay ✓

(a', alif) Xarafka koowaad ee xuruufta af Soomaaliga, ahna shaqal gaaban.

waa la naqliyay ✓

1

aan¹: mu.dhm.y 1. Magacuyaal tilmaama qofka koowaad ee kelida ah (hadlaha ama wax qoraha). Tusaale: 'Meel aan ku nasto ayaan doonayaa' 2. la-mid: aannu.

2

aan²: qr.diid Qurub tilmaamaya in weertu tahay weer diidmo, weer xor ah ama midaan ahayn tu ay tahayba. Tusaale: 'Miyaan fadhigii la qaban?', 'Yaan lacag la siin!', 'Wiilka aan imaanini waa Cali'. la-mid: an.

waa la naqliyay ✓

mu.dhm.y Magacuyaal tilmaamaya qofka koowaad ee wadarta ah (marka laga reebo lala hadlaha). Tusaale: 'Xafiiska aannu aragnay waa xafiiskaada cusub'. la-mid: aan1.

waa la naqliyay ✓

m.l.fk Marka hore; waa hore; koowaad.

waa la naqliyay ✓

mu.dhm.y Magacuyaal tilmaama qofka koowaad ee wadarta ah oo ku jira kuwa lala hadlayo ama wax loo qorayaa; innagu. Tusaale: “Guriga aynnu aadno”.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nayaal ..., m.l/dh) (xisaab) Fansaarka j = f(x) waa d. k. marka uu diiranihiisu yahay heerka koowaad, waxaana loo qoraa dy/dx ama f'(x).

waa la naqliyay ✓

m.l (-syo ..., m.dh) (xisaab) Habdhis tiro oo ku salaysan sal laba godadka 0 iyo 1 oo keliya ayaa la adeegsadaa, halka habdhiska tobanle lagu adeegsado toban god. Godadka waxa ay u taaganyihiin koowaad, labaadyo, afraadyo, siddedaadyo, toban iyo lixaadyo iyo wixi lamida; halka habdhiska tobanle ay u taaganyihiin koowaadyo, tobnaadyo, boqollaadyo iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

1

i¹: m.dh (i') Xarafka sagaalaad ee alifka Soomaalida.

2

i²: mu.dhm.ly Magacuyaal layeele oo tilmaamaya qofka koowaad ee kelida ah, oo laga hadlaayo.

waa la naqliyay ✓

mu.eb Magacuyaal tilmaama qofka koowaad ee wadarta ah oo ku jira kuwa lala hadlayo ama wax loo qorayo. la-mid: inna².

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-saday, -satay) 1. Dib ama dhinac wejiga ama oogada u duwid. 2. U j.: wax mudnaanta koowaad siin. la-mid: jeeso.

waa la naqliyay ✓

m.l (xisaab) Habdhis joometeri oo ku saleysan qeexo iyo dhardhaarro uu dejiyey xisaabyahankii giriigga ahaa “Euclid”, kuna qoray buugga la yiraahdo “The Elements”. Buuggiisa koowaad waxa uu ka bilowdaa 23 qeexo oo ah nooca: “Bar waa mid aan qayb lahayn”, “xarriq waa dherer aan ballal lahayn”. Ka dibna waxa raaca 10 dharhdaarood oo “Euclid” uu u qaybiyey 5 fikrado wadaaga ah iyo weedho.

waa la naqliyay ✓

m.l (kiimika) Curiyaha koowaad ururka 4aad ee tusaha kalgalka curiyeyaasha. Kaarboonku xubin caan ah ayuu kaga jiraa maatarka nool. Sidaa awgeed, iskudhisyo kaarboon ah; sida kaarbooneytyada (jeeso iyo irdib) iyo shidaalada foosil (dhuxul-dhagax, saliid iyo neef) iyo shidaallada ayaa laga dheegaa walxaha ku aroora noole.

waa la naqliyay ✓

Erey tilmaama wax ama qof jooga meel kan hadla haya ka fog.

waa la naqliyay ✓

1

Koo¹: mu.ti.l (kuwoo, w) Mgacuyaal tilmaame oo lab, oo wax qofka hadlaya aad uga fog oo farta la isugu fiiqayo lagu tilmaansado.

2

koo²: mu.ac.l (kuwoo, w) 1. Magacuyaal aan cayinnayn oo lab ah oo tilmaama wax ama qof jooga meel kan hadlaya ka fog. 2. (t) la-mid: kow.

waa la naqliyay ✓

1

koo¹: mu.ti.l (kuwoo, w) Magacuyaal tilmaame oo lab, oo wax qofka hadlaya aad uga fog oo farta la isugu fiiqayo lagu tilmaansado.

2

koo²: mu.ac.l (kuwoo, w) 1. Magacuyaal aan cayinnayn oo lab ah oo tilmaama wax ama qof jooga meel kan hadlaya ka fog. 2. (t) la-mid: kow.

waa la naqliyay ✓

1

(magacuyaal) tilmaame lab oo wax qofka hadlaya aad uga fog oo farta la isugu fiiqayo lagu tilmaansado. Wa: kuwoo.

2

koo: (magacuyaal) aan cayinayn oo lab ah oo tilmaama wax ama qof jooga meel kan hadlaya ka fog. Dh: koor.

waa la naqliyay ✓

1

(Kow-da)

2

1. Lanbar midnimo iyo qaybsanaan la'aan sheega haya: keli.

3

2. Lanbarka waxtirinta laga bilaabo, oo labada ka horreeya; mid; hal (1) (ama koow).

waa la naqliyay ✓

m.dh.t Lambarka tirada laga billaabo oo labada ka horreeya; hal, mid; “1”. la-mid: koow.

waa la naqliyay ✓

m.dh.t Lambarka tirada laga billaabo oo labada ka horreeya; hal, mid; 1. la-mid: koow.

waa la naqliyay ✓

num. one; single, unique (thing); first (item)

waa la naqliyay ✓

un (numéral).

waa la naqliyay ✓

-da: (n) one (wan) ~ hal mid

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) lambarka uu horeeya ee tirada. Asal tiro ma doorshaha isku dhifashadu waa kow. Dh: hal.

waa la naqliyay ✓

1

de: one; single, unique (thing); first (item) Only used for counting or telling time

2

lx: kow

3

pd: (-da)

4

ps: num-f

5

xe: Its one o'clock.

6

xv: koow ~ koob

7

key: kow

waa la naqliyay ✓

1

a: -aw ~ -ow

2

de: become, get [INCHOATIVE]

3

lx: -oow

4

ps: v3a-inch-imp

5

xe: become aware

6

xv: ogoow

7

key: -oow

waa la naqliyay ✓

/now/ (v) garasho, fahmid, ogaansho. e.g. We know the problem.

waa la naqliyay ✓

v.tr., garo, ogow, oqoon, og; I do not know, mooji; v.c., ogaysii.

waa la naqliyay ✓

1

(Koob-ka)

2

Weel yar oo badanaa dheg iyo seesar leh oo wax lagu cabbo; fujaan.

waa la naqliyay ✓

1

koob¹: m.l (-bab, m.l) 1. Weel yar oo badanaa dheg leh oo wax lagu cabbo; fijaan. 2. Qalab ka samaysan dahab, qalin iyo wixi lamida oo lagu kala qaato tartamada cayaaraha.

2

koob²: f.g1 (-bay, -btay) 1. Wax dhammaantood wada marid ama wada aqoon. 2. Soo k.: arrin iyo wixi lamida soo gaabin.

waa la naqliyay ✓

1

koob¹: m.l (-bab, m.l) 1. Weel yar oo badanaa dheg leh oo wax lagu cabbo; fijaan. 2. Qalab ka samaysan dahab, qalin iyo wixi lamida oo lagu kala qaato tartamada cayaaraha.

2

koob²: f.g1 (-bay, -btay) 1. Wax dhammaantood wada marid ama wada aqoon. 2. Soo k.: arrin iyo wixi lamida soo gaabin. m.f.dh, koobid.

waa la naqliyay ✓

1

v. shorten, abbreviate, make concise, summarize

2

koob m. n. cup, mug

3

koob num. one

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) cup (kaap) jdrinking glass or mug

2

koob -ay I tay: (v) [with soo] make a summary; summarize (samareeyz); brief (biriif). Ex: warkaaga soo koob; summarize your speech

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cashir ama hadal soo yaree oo soo ururi; soo duuduub. Soo kooba hadalka oo go'aan wax ku ool ah gaadha. Dh: gaabi, gabagabee.

2

koob -ka: (magac, lab, keli) weel godan oo leh dheg la qabsado oo caanaha, biyaha ama shaaha lagu cabbo. Dh: galaas, geeb. Wa: koobab.

waa la naqliyay ✓

1

1. ° (Kood-da) Meel yare taagan; buur yar; burco.

2

2. (Kood-ka) a) Lafaha gebiga ah oo indhaha ka korreeya oo sunnayaashu ku yaalliin, midkood; goon. b) Hadal laysku qarsado; faq. c) Xodxodo.

waa la naqliyay ✓

kood¹: m.l (-dad, m.l) 1. Lafaha gebiga ah oo indhaha ka korreeya oo sunnayaashu ku yaalliin midkood. 2. Hadal hoos laysugu sheego; faq. 3. Xodxodasho. 4. Neef bayr leh oo aan la qaban karin; farow. 5. (m.l./dh) (do, m.l) Dhul siman meel ka yara sarreysa.

waa la naqliyay ✓

1

kood¹: m.l (-dad, m.l) 1. Lafaha gebiga ah oo indhaha ka korreeya oo sunnayaashu ku yaalliin midkood. 2. Hadal hoos laysugu sheego; faq. 3. Xodxodasho. 4. Neef bayr leh oo aan la qaban karin; farow. 5. (m.l./dh) (-do, m.l) Dhul siman meel ka yara sarreysa.

2

kood²: (-kood) dk.lh.l la-mid: kooda².

waa la naqliyay ✓

1

m. n. bone above the eye; temple

2

kood m. n. secret conversation, private talk

3

kood [feminine] n. hillock, small hill ~ dune

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) small hill; hillock (hilak) ~ buur-yar

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) meel yara taagan ama buur yar ah. Dh: burco, kadankood. Li: luuq, qaw. Wa: koodad.

2

kood -ka: (magac, lab, keli) lafaha gebbiga ah ee ka sarreeya indhaha ee ay sunnayaashu ku yaallaan midkood. Wa: koodad.

waa la naqliyay ✓

1

(Koo-sha)

2

Ammaan; faan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Ammaan; faan.

waa la naqliyay ✓

f. n. praise

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) ammaan iyo faan.

waa la naqliyay ✓

1

de: praise

2

lx: kool

3

pd: (/sha)

4

ps: n-f

5

key: kool

waa la naqliyay ✓

1

(Koon-ka)

2

Kawn.

waa la naqliyay ✓

m.l Duni.

waa la naqliyay ✓

m.l Duni; adduun.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] creation, the universe

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) world (wooldh); earth (eerth); universe (yuna veersi) ~ adduun-ka

waa la naqliyay ✓

1

de: creation, the universe

2

lx: koon

3

pd: (-ka)

4

ps: n0-m-col

5

see: kawn

6

key: koon

waa la naqliyay ✓

1

1.* (Koor-ka) Dharka ragga jaad kamid ah oo horay ka furan, gacmo iyo jeebabna leh; jubbad.

2

2. (Koor-ta) Dawan qori ah oo xoolaha lagu xiro.

waa la naqliyay ✓

1

koor¹: m.l (-rar, m.l) Dhar adag oo culus oo raggu qaarka sare ka qaataan oo dhaxanta laga geshado, laguna xarragoodo; jubbad. la-mid: koodh.

2

koor²: m.dh (-ro, m.l) Dawan geed laga qorey oo xoolaha qoorta loogu xiro.

3

koor³: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Ciyaar turub (shanboollo), nin inuu wada qabto turubka oo dhan ballan qaadid. 2. Koorabixis adeegsasho.

waa la naqliyay ✓

1

koor¹: m.l (-rar, m.l) Dhar adag oo culus oo raggu qaarka sare ka qaataan oo dhaxanta laga geshado, laguna xarragoodo; jubbad. la-mid: koodh.

2

koor²: m.dh (-ro, m.l) Dawan geed laga qorey oo xoolaha qoorta loogu xiro.

waa la naqliyay ✓

Trapezium

waa la naqliyay ✓

1

m. n. jacket, coat

2

koor [feminine] n. camel ~ animal bell

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) coat (kowt); overcoat (ooverkowt); jacket (jaaket) ~ koodh

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) qalab laga qoro geed gaar ahaan lebiga ama xankookibka, laba aleen leh, loo geliyo geela qoorta oo dhawaq bixisa si uuna u hallaabin neefku. Sida koorta yicib oo la sudhay koromo buubaal ah... Wa: kooro

waa la naqliyay ✓

1

(Koos-ka)

2

Dabaylaha lagu dhoofo oo ka yimaada koofur-galbeed.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Dabaylaha lagu dhoofo oo ka yimaada koonfurgalbeed. 2. (-sas, m.l) Gobol; dhul.

waa la naqliyay ✓

m. n. southwest wind ~ monsoon

waa la naqliyay ✓

name-f continent; earth. Cf: Aasiya

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) deegaan ama degmo. Dh: deegaan.

2

koos-ka: (magac, lab, keli) dabaylaha lagu dhoofo oo ka yimaadda koonfurta galbeed...

waa la naqliyay ✓

1

de: southwest wind ~ monsoon

2

lx: koos

3

pd: (-ka)

4

ps: n-m

5

key: koos

waa la naqliyay ✓

1

(Koox-da)

2

Tiro isku duuban oo aan badnayn; xayn; horin.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-xo, m.l) 1. Tiro isku duuban oo aan badnayn. 2. (muus.) Dad badan oo aaladaha la afuufo ama la garaaco ee muusikada yeeriya. 3. Dad badan oo ciyaartoy ah oo kubbadda nooc ka mid ah ciyaara.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-xo, m.l) 1. Tiro isku duuban oo aan badnayn. 2. (muus.) Dad badan oo aaladaha la afuufo ama la garaaco ee muusikada yeeriya. 3. Dad badan oo ciyaartoy ah oo kubbadda nooc ka mid ah ciyaara.

waa la naqliyay ✓

Group

waa la naqliyay ✓

team

waa la naqliyay ✓

f. n. group, crowd, detachment, squad, section; band; team; collective {grammar}

waa la naqliyay ✓

-da: (n) [Pl. kooxo -ha] 1. group (guruup); faction (faakshen). Ex: laba kooxood; two groups. 2. [Sports & Games] team (tiim),

waa la naqliyay ✓

1

Gruppo

2

Group

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dad ama wax kale oo ka kooban tiro isku duuban oon badnen. Dh: horin, buto, guuto. Wa: kooxo.

waa la naqliyay ✓

1

de: group, crowd, de-tachment, squad, section; band; team; [ext.] collective {grammar}

2

lx: koox

3

pd: (-da)

4

ps: n1-f

5

xe: Which teams are playing?

6

xv: horin, hormo, xayn

7

key: koox

waa la naqliyay ✓

جماعة، طائفة

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) knee (nii) ~jilib; low

waa la naqliyay ✓

m. n. grandfather; great grandfather

waa la naqliyay ✓

1

cf: abooto

2

de: grandfather; great grandfather

3

lx: abkoow

4

pd: (-ga)

5

ps: n2-m, n7-m

6

key: abkoow

waa la naqliyay ✓

imperative v., sg. know ~ recognize (it)!

waa la naqliyay ✓