koo — Macnaha & Turjumaada

Erey tilmaama wax ama qof jooga meel kan hadla haya ka fog.

waa la naqliyay ✓

1

Koo¹: mu.ti.l (kuwoo, w) Mgacuyaal tilmaame oo lab, oo wax qofka hadlaya aad uga fog oo farta la isugu fiiqayo lagu tilmaansado.

2

koo²: mu.ac.l (kuwoo, w) 1. Magacuyaal aan cayinnayn oo lab ah oo tilmaama wax ama qof jooga meel kan hadlaya ka fog. 2. (t) la-mid: kow.

waa la naqliyay ✓

1

koo¹: mu.ti.l (kuwoo, w) Magacuyaal tilmaame oo lab, oo wax qofka hadlaya aad uga fog oo farta la isugu fiiqayo lagu tilmaansado.

2

koo²: mu.ac.l (kuwoo, w) 1. Magacuyaal aan cayinnayn oo lab ah oo tilmaama wax ama qof jooga meel kan hadlaya ka fog. 2. (t) la-mid: kow.

waa la naqliyay ✓

1

(magacuyaal) tilmaame lab oo wax qofka hadlaya aad uga fog oo farta la isugu fiiqayo lagu tilmaansado. Wa: kuwoo.

2

koo: (magacuyaal) aan cayinayn oo lab ah oo tilmaama wax ama qof jooga meel kan hadlaya ka fog. Dh: koor.

waa la naqliyay ✓

1

a: (a')

2

Xarafka koowaad oo Alifka Soomaalida. Waa shaqal.

3

-a: (naxwe) qodob raaca ereyada lab oo kelida ah oo 6 shibbane ku dhammaada (c, h, kh, q, x iyo hamsa, sida: magac-a, daah-a, jookh-a, maraq-a, madax-a iyo go'-a).

waa la naqliyay ✓

1

(Aayad-da)

2

1. Suurad quraan, tixaha ay ka kooban tahay, middiiba.

3

2. Wax aan hor loo arki jirin oo yaab leh.

4

3. Mucjiso.

waa la naqliyay ✓

1

(Abaarikeentay-da, Abaarikeentay-ga)

2

Dad aan dhulka ku dhalan oo waa danbe dalaw ku yimid; gadaalka'imaad; kooyto (ab'ogaa iyo abaarikeentay).

waa la naqliyay ✓

1

(Afartan-ka)

2

Tiro ka kooban afar tobnaad, (40).

waa la naqliyay ✓

1

(Afmeerid-da)

2

Wax wareegsan ama qaab kaleba leh, afkiisa ku soo wareegid, soo koobid.

waa la naqliyay ✓

1

(Akademiya-ha)

2

1. Urur ama maamul ka kooban dad wada waxyaqaan, oo dantoodu tahay inay kor u qaadaan aqoonta dhaqanka, suugaanta, falsamida, fanka iyo cilmiga.

3

2. Dugsi sare oo waxyaalo gaar ah laga barto, sida carbiska iyo tababbarka ciidammada, muusikada, farshaxannimada, ... (ama akademiyada).

waa la naqliyay ✓

1

(Alifba'-da)

2

Xuruuf af lagu qoro oo ka kooban shaqallo iyo shibbaneyaal; alif.

waa la naqliyay ✓

1

(Anaakici-da)

2

(anaa kici) col yar oo si gaar ah u laylyan oo cadowga lala dagaallama hayo dhulkiisa lagu sii dhex daayo; wuxuu ka kooban yahay, dad aan la khasbine, iyagu raalli ku ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Arax-da)

2

Xubin lafdhabarta ka mid ah oo dhawr ricirood iyo hilibkood ka kooban.

waa la naqliyay ✓

1

(Asma-da)

2

Duco gaar ah oo magacyada Ilaah ka kooban, oo wax lagu habaaro.

waa la naqliyay ✓

1

(Awal-ka)

2

Marka hore; waa hore; koowaad.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Axad-da) Maalinta koowaad oo toddobaadka: Sabtida iyo Isniinta bay u dhexaysaa.

2

2. (Axad-ka) qof; ruux.

waa la naqliyay ✓

1

(Badweyn-ta)

2

1. Bad weyn oo xeebta ka fog.

3

2. Badda qaybaheeda waaweyn oo shanta ah, mid ka mid ah (Badweynta Atlaantik, Badweynta Deggan, Dadweynta Hindi, Badweyn-Barafta Woqooyi iyo Badweyn-Barafta Koofure).

waa la naqliyay ✓

1

(Bahalhigla-da)

2

Bahal yeeyda u eg, dawacadana ka yar, oo koox koox isu raaca; goollawaraabe.

waa la naqliyay ✓

1

(Baridhawr-ka)

2

Barkimo xalleef ah ama wax kaloo aad loo jilciyey oo kooraha ama kursiga ama wixii kaloo adag oo lagu fariisana hayo layska xijiyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Biira-da)

2

Wax ka kooban waxyaalo laysku dardaray oo la biiriyey.

waa la naqliyay ✓

1

(Bir-ta)

2

1. Macaadinta dhulka laga helo mid kamid ah: aad buu u adag yahay, qaabkii la doonona waa loo yeeli karaa waxtarkiisana lama koobi karo.

3

2. Daloolka yar oo gaashida madow oo isha ku yaal; wiilka isha.

waa la naqliyay ✓

1

(Birqalax-a, Birqalax-da)

2

Wadajir ka kooban bir qubane ah: cadad iyo jajab badan oo ka haray bir horoo wax lagu qabsaday oo duug ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Bisiq-a)

2

Geed geedaha waaweyn ka mid ah: qodax ma leh, kooraha fardaha, fandhaallada, koorta geela, kd., baana laga qoraa.

waa la naqliyay ✓

1

(Boqol-ka)

2

Tiro ka koobanta toban meelood oo meeshiiba toban tahay; lanbarka sagaashan iyo sagaalka xiga oo ka korreeya; (100).

waa la naqliyay ✓

1

cf: kan, kaa(s), keer

2

de: that, those (far away ~ yonder)

3

lx: -koo

4

ps: deic-m-suf

5

key: -koo

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) xilliga qofka ajashiisu joogto. Amuuraha ma kaadsado ninkii kodo shidaysaaye. Dh: ajal.

2

kodo -da: (magac, dhedig, keli) dulaandul hoos u godan. Dh: bohol. Wa: kodooyin.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax ku dhaafay ama tegay dib u goco. Kalaankuu lahaa ina gallaydh kohay gadaalkiiye.

2

koho: (fal) wax aad rabitaan badan u haysid doon oo niyadda ka rab.

3

koho: (fal) ku deeq iyada oo aan lagu waydiisan. Dh: sii, hibee.

waa la naqliyay ✓

1

(Koob-ka)

2

Weel yar oo badanaa dheg iyo seesar leh oo wax lagu cabbo; fujaan.

waa la naqliyay ✓

1

koob¹: m.l (-bab, m.l) 1. Weel yar oo badanaa dheg leh oo wax lagu cabbo; fijaan. 2. Qalab ka samaysan dahab, qalin iyo wixi lamida oo lagu kala qaato tartamada cayaaraha.

2

koob²: f.g1 (-bay, -btay) 1. Wax dhammaantood wada marid ama wada aqoon. 2. Soo k.: arrin iyo wixi lamida soo gaabin.

waa la naqliyay ✓

1

koob¹: m.l (-bab, m.l) 1. Weel yar oo badanaa dheg leh oo wax lagu cabbo; fijaan. 2. Qalab ka samaysan dahab, qalin iyo wixi lamida oo lagu kala qaato tartamada cayaaraha.

2

koob²: f.g1 (-bay, -btay) 1. Wax dhammaantood wada marid ama wada aqoon. 2. Soo k.: arrin iyo wixi lamida soo gaabin. m.f.dh, koobid.

waa la naqliyay ✓

1

v. shorten, abbreviate, make concise, summarize

2

koob m. n. cup, mug

3

koob num. one

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) cup (kaap) jdrinking glass or mug

2

koob -ay I tay: (v) [with soo] make a summary; summarize (samareeyz); brief (biriif). Ex: warkaaga soo koob; summarize your speech

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cashir ama hadal soo yaree oo soo ururi; soo duuduub. Soo kooba hadalka oo go'aan wax ku ool ah gaadha. Dh: gaabi, gabagabee.

2

koob -ka: (magac, lab, keli) weel godan oo leh dheg la qabsado oo caanaha, biyaha ama shaaha lagu cabbo. Dh: galaas, geeb. Wa: koobab.

waa la naqliyay ✓

1

1. ° (Kood-da) Meel yare taagan; buur yar; burco.

2

2. (Kood-ka) a) Lafaha gebiga ah oo indhaha ka korreeya oo sunnayaashu ku yaalliin, midkood; goon. b) Hadal laysku qarsado; faq. c) Xodxodo.

waa la naqliyay ✓

kood¹: m.l (-dad, m.l) 1. Lafaha gebiga ah oo indhaha ka korreeya oo sunnayaashu ku yaalliin midkood. 2. Hadal hoos laysugu sheego; faq. 3. Xodxodasho. 4. Neef bayr leh oo aan la qaban karin; farow. 5. (m.l./dh) (do, m.l) Dhul siman meel ka yara sarreysa.

waa la naqliyay ✓

1

kood¹: m.l (-dad, m.l) 1. Lafaha gebiga ah oo indhaha ka korreeya oo sunnayaashu ku yaalliin midkood. 2. Hadal hoos laysugu sheego; faq. 3. Xodxodasho. 4. Neef bayr leh oo aan la qaban karin; farow. 5. (m.l./dh) (-do, m.l) Dhul siman meel ka yara sarreysa.

2

kood²: (-kood) dk.lh.l la-mid: kooda².

waa la naqliyay ✓

1

m. n. bone above the eye; temple

2

kood m. n. secret conversation, private talk

3

kood [feminine] n. hillock, small hill ~ dune

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) small hill; hillock (hilak) ~ buur-yar

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) meel yara taagan ama buur yar ah. Dh: burco, kadankood. Li: luuq, qaw. Wa: koodad.

2

kood -ka: (magac, lab, keli) lafaha gebbiga ah ee ka sarreeya indhaha ee ay sunnayaashu ku yaallaan midkood. Wa: koodad.

waa la naqliyay ✓

1

(Koo-sha)

2

Ammaan; faan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Ammaan; faan.

waa la naqliyay ✓

f. n. praise

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) ammaan iyo faan.

waa la naqliyay ✓

1

de: praise

2

lx: kool

3

pd: (/sha)

4

ps: n-f

5

key: kool

waa la naqliyay ✓

1

(Koon-ka)

2

Kawn.

waa la naqliyay ✓

m.l Duni.

waa la naqliyay ✓

m.l Duni; adduun.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] creation, the universe

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) world (wooldh); earth (eerth); universe (yuna veersi) ~ adduun-ka

waa la naqliyay ✓

1

de: creation, the universe

2

lx: koon

3

pd: (-ka)

4

ps: n0-m-col

5

see: kawn

6

key: koon

waa la naqliyay ✓

1

1.* (Koor-ka) Dharka ragga jaad kamid ah oo horay ka furan, gacmo iyo jeebabna leh; jubbad.

2

2. (Koor-ta) Dawan qori ah oo xoolaha lagu xiro.

waa la naqliyay ✓

1

koor¹: m.l (-rar, m.l) Dhar adag oo culus oo raggu qaarka sare ka qaataan oo dhaxanta laga geshado, laguna xarragoodo; jubbad. la-mid: koodh.

2

koor²: m.dh (-ro, m.l) Dawan geed laga qorey oo xoolaha qoorta loogu xiro.

3

koor³: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Ciyaar turub (shanboollo), nin inuu wada qabto turubka oo dhan ballan qaadid. 2. Koorabixis adeegsasho.

waa la naqliyay ✓

1

koor¹: m.l (-rar, m.l) Dhar adag oo culus oo raggu qaarka sare ka qaataan oo dhaxanta laga geshado, laguna xarragoodo; jubbad. la-mid: koodh.

2

koor²: m.dh (-ro, m.l) Dawan geed laga qorey oo xoolaha qoorta loogu xiro.

waa la naqliyay ✓

Trapezium

waa la naqliyay ✓

1

m. n. jacket, coat

2

koor [feminine] n. camel ~ animal bell

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) coat (kowt); overcoat (ooverkowt); jacket (jaaket) ~ koodh

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) qalab laga qoro geed gaar ahaan lebiga ama xankookibka, laba aleen leh, loo geliyo geela qoorta oo dhawaq bixisa si uuna u hallaabin neefku. Sida koorta yicib oo la sudhay koromo buubaal ah... Wa: kooro

waa la naqliyay ✓

1

(Koos-ka)

2

Dabaylaha lagu dhoofo oo ka yimaada koofur-galbeed.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Dabaylaha lagu dhoofo oo ka yimaada koonfurgalbeed. 2. (-sas, m.l) Gobol; dhul.

waa la naqliyay ✓

m. n. southwest wind ~ monsoon

waa la naqliyay ✓

name-f continent; earth. Cf: Aasiya

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) deegaan ama degmo. Dh: deegaan.

2

koos-ka: (magac, lab, keli) dabaylaha lagu dhoofo oo ka yimaadda koonfurta galbeed...

waa la naqliyay ✓

1

de: southwest wind ~ monsoon

2

lx: koos

3

pd: (-ka)

4

ps: n-m

5

key: koos

waa la naqliyay ✓

1

(Koow-da)

2

Kow.

waa la naqliyay ✓

m.l.t la-mid: kow.

waa la naqliyay ✓

num. one; single; unique (thing)

waa la naqliyay ✓

-da: (n) one (hal)-, the cardinal number 1 ~ kow

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) erey la yidhaa marka war laguu wado aad ka guraysid. Koow! ii wad sheekada. Dh: hee, waatahay, hii, hayee.

2

koow-da: (magac, dhedig, keli) lanbarka tirada laga bilaabo, oo labada ka horreeya. Dh: kow, hal, mid.

waa la naqliyay ✓

1

a: kow ~ koob

2

de: one; single; unique (thing)

3

lx: koow

4

pd: (-da)

5

ps: num-f

6

key: koow

waa la naqliyay ✓

1

(Koox-da)

2

Tiro isku duuban oo aan badnayn; xayn; horin.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-xo, m.l) 1. Tiro isku duuban oo aan badnayn. 2. (muus.) Dad badan oo aaladaha la afuufo ama la garaaco ee muusikada yeeriya. 3. Dad badan oo ciyaartoy ah oo kubbadda nooc ka mid ah ciyaara.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-xo, m.l) 1. Tiro isku duuban oo aan badnayn. 2. (muus.) Dad badan oo aaladaha la afuufo ama la garaaco ee muusikada yeeriya. 3. Dad badan oo ciyaartoy ah oo kubbadda nooc ka mid ah ciyaara.

waa la naqliyay ✓

Group

waa la naqliyay ✓

team

waa la naqliyay ✓

f. n. group, crowd, detachment, squad, section; band; team; collective {grammar}

waa la naqliyay ✓

-da: (n) [Pl. kooxo -ha] 1. group (guruup); faction (faakshen). Ex: laba kooxood; two groups. 2. [Sports & Games] team (tiim),

waa la naqliyay ✓

1

Gruppo

2

Group

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dad ama wax kale oo ka kooban tiro isku duuban oon badnen. Dh: horin, buto, guuto. Wa: kooxo.

waa la naqliyay ✓

1

de: group, crowd, de-tachment, squad, section; band; team; [ext.] collective {grammar}

2

lx: koox

3

pd: (-da)

4

ps: n1-f

5

xe: Which teams are playing?

6

xv: horin, hormo, xayn

7

key: koox

waa la naqliyay ✓

جماعة، طائفة

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-rtay, -ratay) Wax sugid.

waa la naqliyay ✓

v. wait for ~ on, expect

waa la naqliyay ✓

(fal) arrin ama wax kale sug oo dhawr.

waa la naqliyay ✓

1

de: wait for ~ on, expect

2

lx: koro

3

pd: (kortay)

4

ps: v3b=tr

5

key: koro

waa la naqliyay ✓

(ereydhawaaq) la yidhaa marka wax meel lala shiishayey lala helo; la helay.

waa la naqliyay ✓

1

1. Erey labo tilmaamood ama labo tixood xiriiriya (sida nin wanaagsan oo deeqsi ah; aqal weyn oo magaalo ku yaal; ama inoo sheega si kolkaas lagu sugan yahay (sida Cali oo buka; lo'dii oo cabtey); ama ulajeeddooyin kale abuura (isu eeg: wiilka kale iyo wiilka oo kale) ~ ee.

2

2. Xarafka o oo dheer; (ō).

waa la naqliyay ✓

xi. 1. (naxwe) Xiriiriye loo adeegsado in laysku xiro labo weer tabineed oo abyoon. Tusaale: “Cali waa nin wanaagsan oo deeqsi ah”, “Cali oo Xamar joogay ayaan la kulmay, adoo harsan waayay ma laguu soo harsaday?” 2. (naxwe) Xiriiriye isku xira laba fal oo isku mar la qabtay.

waa la naqliyay ✓

xi. 1. (naxwe) Xiriiriye loo adeegsado in laysku xiro labo weer tabineed oo abyoon. Tusaale: Cali waa nin wanaagsan oo deeqsi ah. Cali oo Xamar joogay ayaan la kulmay, adoo harsan waayay ma laguu soo harsaday? 2. (naxwe) Xiriiriye isku xira laba fal oo isku mar la qabtay.

waa la naqliyay ✓

1

conj. and

2

oo [conjunction] which, that; who; while

3

oo [feminine] n. OO, long O [digraph letter of the Somali alphabet.]

waa la naqliyay ✓

1) et, 2) ce qui, 3) ce que, 4) alors que.

waa la naqliyay ✓

1

(conjunction) used to connect words or phrase; and (andh)

2

oo: long vowel of the letter o of the Somali alphabet

waa la naqliyay ✓

1

(xidhiidhiye) isku xidha laba weedhood oo macnohoodu is uuxiyo. Itixaankii Af Soomaaliga waan galay oo waan ku guulaystay.

2

oo: (xidhiidhiye) xidhiidhiye isku xidha labo fal oo isku mar la qabtay.

3

oo: (ereydhawaaq) oo qayladhaan ah oo inta badan lagu celceliyo gaar ahaan kolka la cabsanayo amat wax laga yaabo ama la cabsado. Dh: uu uu

waa la naqliyay ✓

وَ، مَا

waa la naqliyay ✓

/buu/booing, booed; (v) 1. ku fooryid (qof khudbaynaya ama jilaa iwm)(v) 2. diidmo qayaxan (tusid ama ku qaylin)

waa la naqliyay ✓

/kuu/ (n) 1. cod dabacsan sida codka shimbiraha. (v) 2. cod dabacsan samayn, si dabacsan u hadlid

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-ooyay, -oysay) 1. (f.g) Wax jarid. 2. (f.g) Xaajo go'aan ka gaarid. 3. (f.g) Qaraabo saaxiib iyo wixi lamida xiriir u jarid. 4. (f.mg) Ka g.: tiro mid kale ka jarid (xisaab). 5. (f.mg) Ka g.: ilmo nuugmo ka joojin. 6. (f.mg) Ka g.: wax, wax kale ka leexin. 7. (f.mg) Ka g.: cid dambi ay gashay kajeebid. 8. (f.mg) Ku g.: meel wax ku xannibid. 9. (f.mg) Ku g.: hadal iyo wixi lamida xad gaar ah kujoojin. 10. (f.mg) La g.: wax ka baxsasho. 11. (f.mg) U g.: cida ballan kaga bixid.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-ooyay, -oysay) 1. (f.g) Wax jarid. 2. (f.g) Xaajo go'aan ka gaarid. 3. (f.g) Qaraabo saaxiib iyo wixi lamida xiriir u jarid. 4. (f.mg) Ka g.: tiro mid kale ka jarid (xisaab). 5. (f.mg) Ka g.: ilmo nuugmo ka joojin. 6. (f.mg) Ka g.: wax, wax kale ka leexin. 7. (f.mg) Ka g.: cid dambi ay gashay kajeebid. 8. (f.mg) Ku g.: meel wax ku xannibid. 9. (f.mg) Ku g.: hadal iyo wixi lamida xad gaar ah kujoojin. 10. (f.mg) La g.: wax ka baxsasho. 11. (f.mg) U g.: cida ballan kaga bixid. m.f.dh, goyn.

waa la naqliyay ✓

v. cut (down ~ off ~ up)

waa la naqliyay ✓

1

-yey / goysay: (v) separate into parts; cut (kat);

2

u goo -yey / goysay: (v) break off. Ex: xiriirkii buu u gooyey; he broke off the relationship —kala goo -yey / say: (v) separate or secede

waa la naqliyay ✓

1

(fal) walax, in ka jar oo gamuun.

2

goo: (fal) xaajo go'aan ka gaadh.

3

goo: (fal) (ka ~) ilmo naaska jaqa, ka gudhi.

4

goo: (fal) (ka ~) wax, wax kale ka leexi.

5

goo: (fal) (ka ~) cid dambi ay gashay ka jeeb.

6

goo: (fal) ka meel wax ku xannib.

7

goo: (fal) kahadal iyo wixii la mid ah, xad gaar ah ku jooji.

8

goo: (fal) (kala ~) walax, labo qaybood u kala jar.

9

goo: (fal) ucid kale, ballan kaga bax.

waa la naqliyay ✓