Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

Aan joogto ahayn ee waqtiyo kala durugsan ama gaar ah gudohood dhaca; gooro kala durdurugsan; marmar.

waa la naqliyay ✓

1

kolkol¹: m.l.fk Waqtiyo kala durugsan; marmar.

2

kolkol²: m.dh (-lo, m.l) Kolay lagu sameeyo in dharka duubayo.

waa la naqliyay ✓

m.l.fk Waqtiyo kala durugsan; marmar.

waa la naqliyay ✓

1

adv., time: sometimes

2

kolkol [feminine] n. underarm side ~ part (of a garment)

waa la naqliyay ✓

(adv) sometimes (samtaay-mis); at times

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) xilli xilli; wakhti wakhti.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabbar-ta)

2

Caro dadka kolkol ku kacda oo maskaxdiisa rogta oo uu waxa san iyo waxa xun la kala sooci waayo; sa'; si'id.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabis-ka)

2

Waxaa yeesha xoolaha shinbirtu (cudur) ku dhacdo: calannaqsiga bay kolkol mar labaad liqi waayaan oo camanka hoostooda isaga haystaan, kolkaasaa camanku meelo ka soo buurtaan oo afka qaabkiisu foolxumaadaa; cantab; (ama tabis, tabsi).

waa la naqliyay ✓

1

(Dhuusa-da)

2

Neef kolkol shanqari weheliso oo nafleyda qaarkeed xaggeeda danbe ka timaadda.

waa la naqliyay ✓

1

(Dibqallooc-a)

2

Bahal caarada la bah ah oo ku nool dalalka kulul oo engegan; wuxuu lee yahay lix lugood iyo labo ciddiyood oo sida birqaabka wax u qabta iyo dabo dheer oo xubno leh oo kor u qaroofan oo ku dhammaata caarad daloosha oo wax mudda oo uu waabaayadiisa ka dhiijiyo; qaniinyadiisu waa xanuun badan tahay, kolkolna waa loo dhintaa; hangaralle.

waa la naqliyay ✓

1

(Dubaaxin-ta)

2

Boodboodid yaryar oo kolkol hilibku yeesho, siiba muruqyada; burunjiyeyn; jarcayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Duddun-ta)

2

Taallo adag oo kolkol aad u dheer oo jaad aboorka kamid ahi samaysto; wuxuu ka dhisaa ciid candhuufo lagu qooyey; duddumo; (ama dundun).

waa la naqliyay ✓

'ha' iyo 'ba' baa kolkol lays xijiyaa oo laysku kabaa (sida: haba yaraatee = ha yaraateeba), ulajeeddaduna ma baddalanto.

waa la naqliyay ✓

1

(Habbisa-da)

2

Culays kolkol dadka fuula, oo furfurraanta iyo fahmaysnaantu uga tagaan; islahadal ama wax kale oo dadka saameeya oo aammus iyo dammaadsanaan waqti yar ah, ku rida. ~ wahab.

waa la naqliyay ✓

1

(Hinga-da)

2

Neefta xagga sanbabbada u socota, kala go'go'eeda; waxaa ku wacan xuubka xargaha codka daboola oo kolkol, u kasid la'aan, isku roora (ama higgo).

waa la naqliyay ✓

1

(Hinjibisa-da)

2

Bahalhoosaad yar oo nirgadhoodka u eg oo kolkol dadka indhaha iyo sanka ugax ka geliya, oo haddaan degdeg wax looga qaban lala bukoodo.

waa la naqliyay ✓

1

(Leela-da)

2

1. Qiiqu hadduu meel kore oo gudo ah ku ururo oo noqdo wax qiro leh, oo kolkol waxyaalo wargo la moodo ka soo laallaadaan.

3

2. Wixii biyuhu sidaas oo kale gebiyada iyo godadka gudohooda ugu sameeyaan: kolkol waxay yeeshan filgimmo dheerdheer oo waaweyn oo xagga dhulka u soo laallaada.

4

3. Xayaabo biyaha deggan korkooda ka samaysanta.

5

4. Cunnada la karshey oo qaboobaysa, xayaabo ama xuub dusha ama hoos kaga samaysma.

waa la naqliyay ✓

1

(Luul-ka)

2

Iniino kulkulucsan oo dhagaxdidib ama xaraar ah oo badanaa cad kolkolna midabyo kale leh oo aad qaali u ah; waxaa si yaab leh u sameeya lohodka qaarkiis: qalbacyada dhulmanta bahalku ku jiro baa waxaa soo dhexgala bahal kaloo yar ama iniin ciid ah ama wax kale; kolkaasaa bahalku si uu waxaan gudihiisa soo galay uga nabad galo, dhacaan qoyan oo xabag oo kale ah ku daboolaa oo kubbad kulucsan ka dhigaa; dabadeed kubbaddaa adkaata oo luul noqota; luulka la beero isaguna waa la mid: qalbacyada gudohooda baa uun wax loo geshaa oo dabadeed bahalku luul ka dhigaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Marmar-ka)

2

1. Dhagax dhalaala oo adag oo aad u sifaysma oo wax lagu dhiso.

3

2. Socsocod.

4

3. Aan had iyo goor ahayn; kolkol.

5

4. Sur; luqun; tun; qoor.

waa la naqliyay ✓

1

(Qaad-ka)

2

1. Wax wax lagu shubo ama la saaro, inta ay kol qaadaan; qaatin; rar; mug.

3

2. Geed la beero oo kolkol aad u weynaada oo caleemihiisa la ganacsado oo la calashado; wuxuu kamid yahay dhirta maanka doorisa, sida xashiishka iyo afyuunka, (ama jaad).

waa la naqliyay ✓

1

(Qaarad-da)

2

Dhulka engegan qaybihiisa waaweyn oo lixda ah middood (Afrika, Aasiya, Austraalya; Yurub iyo labada Ameerika; waxaa kolkol lagu toddobeeyaa Dhulbarafka Udubka Koofure).

waa la naqliyay ✓

1

(Salammadla-ha)

2

Shinbir Afrika ku nool, oo aad u xoog badan; wuxuu lee yahay sur iyo lugo dheerdheer, dabo dheer oo dhulka gaarta iyo cuntub baalal fiiqfiiqan ah oo qadaadka ka taagan; wuxuu cunaa oo aad u laayaa halaqa oo sidaas darteed dhulal badan waa mamnuuc in la dilo; kolkol dhulkuu ku ordaa oo fardaha kama gaabiyo, hadduu duulona aad buu cirka ugu fogaadaa; (ama shalammadle).

waa la naqliyay ✓

1

(Shabeel-ka)

2

1. Dugaag ku nool Aasiya iyo Afrika iyo meelo kale; midabkiisu waa cawl baro madmadoobi ku yaalliin; dhulka dhirta badan buu joogaa geedahana waa fuuli og yahay; xoolaha iyo ugaarta buu aad u laayaa, dadkana kolkol wax buu ka damcaa.

3

2. Libaax-badeed qallafsan oo oogada baro ku leh.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Tastuur-ka) Qori kolkol shiraaca lagu xiro oo doonyuhu ku isticmaalaan kolkay mokhoorka yihiin.

2

2. (Tastuur-ta) Xeer; caado; dhaqan.

waa la naqliyay ✓

1

dhuus¹: m.dh Neef kolkol sanqari weheliso oo qurmuun oo nafleyda qaarkeed xaggeeda dambe ka timaadda. la-mid: dhuuso.

2

dhuus²: f.mg1 (-say, -stay) Dhuuso sii deyn.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Boodboodid yaryar oo kolkol hilibku yeesho, siiba muruqyada; burunjiyayn; jarcayn. la-mid: dubaaxi.

waa la naqliyay ✓

1

de: sometimes

2

hm: 1

3

lx: kolkol

4

ps: adv-time

5

syn: marmar

6

key: kolkol_1

waa la naqliyay ✓

1

de: underarm side ~ part (of a garment)

2

hm: 2

3

lx: kolkol

4

pd: (/sha)

5

ps: n1-f

6

key: kolkol_2

waa la naqliyay ✓

1

(Koo-sha)

2

Ammaan; faan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Ammaan; faan.

waa la naqliyay ✓

f. n. praise

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) ammaan iyo faan.

waa la naqliyay ✓

1

de: praise

2

lx: kool

3

pd: (/sha)

4

ps: n-f

5

key: kool

waa la naqliyay ✓

m.dh Luuq macaan oo heesaha iyo wixi lamida lagu qaado.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) or ay la socdaan heeso iyo ciyaaro farxadeed.

waa la naqliyay ✓

1

(Olol-ka)

2

1. Oomaarka ama gaaska daarma kolka wax la shido oo yeesha carrabyo iyo midabyo kala duwan; belel.

3

2. (geel) ci gaar ah.

waa la naqliyay ✓

1

olol¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Holac. 2. Cida geela marka uu oomman yahay ama ubadkiisa waayo.

2

olol²: f.mg1 (-olay, -oshay) 1. Dab holcid. 2. Geel oomman ama ubadkiisa waayey ciyid.

waa la naqliyay ✓

1

olol¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Holac. 2. Cida geela marka uu oomman yahay ama ubadkiisa waayo.

2

olol²: f.mg1 (-olay, -oshay) 1. Dab holcid. 2. Geel oomman ama ubadkiisa waayey ciyid. m.f.dh, ololid.

waa la naqliyay ✓

Flame

waa la naqliyay ✓

1

m. n. flame, glow, burning

2

olol v. flame, burn

3

olol v. cry out (of a camel)

waa la naqliyay ✓

name-m flame, fire; to cry out (said of a he-camel in heat); handsome, very light-kinned

waa la naqliyay ✓

-ay / oloshay: (v) 1. flame (fa-leeym); blaze (baleeyz); flare (fa-leer); 2. olol -ka: (n) flame (fa-leeym); blaze (baleeyz)

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiilasha kolka ay yaryaraayeen qurux badnaa ama rabshad badnaa ama oohin badnaa.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) shidan oo holac bixi.

2

olol -ka: (magac, lab, keli) uurada cas ee ka baxda dabka marka aad loo shido. Afrikaba dhammaanteed, afarteeda geesood, olol baa ka baxayee… Dh: belbel, holac.

3

olol -ka: (magac, lab, keli) reenka ka baxa geela, siiba hasha dhashay marka ay ilmaheeda tebayso Ololkii hasha ayaan sheedda ka maqlay.

waa la naqliyay ✓

لهب

waa la naqliyay ✓

1

(Bolol-ka)

2

(qori, ilig, kd.) duugoobey ama bahal galay oo xorshosh noqday.

waa la naqliyay ✓

1

bolol¹: m.l 1. B. ah: qori iyo wixi lamida marka ay duug ama bahal awgiis xorshosh noqdaan. 2. B. ah: miro daawo iyo wixi lamida oo faaday ama xorshashay. 3. la-mid: bololid.

2

bolol²: f.mg1 (-olay, -oshay) 1. Qori iyo wixi lamida duugnimo ama bahal galay awgeed xorshashid. 2. Miro daawo iyo wixi lamida faadid ama xorshoshid.

waa la naqliyay ✓

1

bolol¹: m.l 1. B. ah: qori iyo wixi lamida marka ay duug ama bahal awgiis xorshosh noqdaan. 2. B. ah: miro daawo iyo wixi lamida oo faaday ama xorshashay.

2

bolol²: f.mg1 (-olay, -oshay) 1. Qori iyo wixi lamida duugnimo ama bahal galay awgeed xorshashid. 2. Miro daawo iyo wixi lamida faadid ama xorshoshid. m.f.dh, bololid.

waa la naqliyay ✓

1

v. become decayed, rot

2

bolol vl. n. decay, rotting; wear and tear

waa la naqliyay ✓

1

-yey boloshay: (v) mold / (moowldh) also mould; become moldy; decay (di keey)

2

bolol -ka: (n) mold (moowldh); rotted matter; dry rot

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ilig, laf, qori, geed ama miro, qallal oo duugow. Xagar ingegay bololi ogaa. Dh: xorshosh.

2

bolol -ka: (magac, lab, keli) ilig, laf, qori ama geed gaboobay oo xar galay. Bolol noqdaa xar hadduu geed gala e'. Dh: xorshosha.

waa la naqliyay ✓

[GOLOL] Acacia horrida 01

waa la naqliyay ✓

Marka; haddaba.

waa la naqliyay ✓

xi. eeg kol².

waa la naqliyay ✓

xi. eeg kol².

waa la naqliyay ✓

conj., time: when ..., at the time ...; then; now then ...

waa la naqliyay ✓

(adv) (conjunction) whenever (weenevar); when (ween) ~ marka. Ex: kolka ay dabayshu dhacayso; When the wind blows

waa la naqliyay ✓

1

cf: marka; haddaba

2

de: when ..., at the time ...; then; now then ...

3

lx: kolka

4

ps: conj-time

5

key: kolka

waa la naqliyay ✓

m.l (naxwe) Astaan qoraal (“ “) oo sida badan loo adeegsado iyadoo labo labo ah oo hor iyo gadaal laga mariyo hadal, weer, erey, si loo muujiyo hadalka tooska ah, yacni sida qof afkiisa uga soo baxay (Tusaale: Cali wuxuu yiri, “Berri baan imanayaa.”)

waa la naqliyay ✓

m.l (naxwe) Astaan qoraal ("") oo sida badan loo adeegsado iyadoo labo labo ah oo hor iyo gadaal laga mariyo hadal, weer, erey, si loo muujiyo hadalka tooska ah, yacni sida qof afkiisa uga soo baxay (Tusaale: Cali wuxuu yiri: Berri baan imanayaa).

waa la naqliyay ✓

" "

waa la naqliyay ✓

1

(Kolon-ta)

2

Labo cad oo yaryar oo dhuudhuuban oo cunaha ariga qaarkiis ka baxa, midkood; buro.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lmo, m.l) 1. Labo cad oo yaryar oo dhuudhuuban oo cunaha ariga qaarkiis ka baxa midkood. 2. Buro jirka meel ka mid ah ka soo baxda oo laallaadda. 3. (w) eeg kolmo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lmo, m.l) 1. Labo cad oo yaryar oo dhuudhuuban oo cunaha ariga qaarkiis ka baxa midkood. 2. Buro jirka meel ka mid ah ka soo baxda oo laallaadda. 3. (w) eeg kolmo.

waa la naqliyay ✓

f. n. beard, lappet, tassel of a goat; single quotation mark, inverted comma {punctuation}

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) labo cad oo yaryar oo dhuudhuuban oo qoorta adhiga qaarkiis ka laallaada, midkood. Wa: kolmo.

waa la naqliyay ✓

1

cf: laba kolmood

2

de: beard, lappet, tassel of a goat; [pl ext.] single quotation mark, inverted comma {punctuation} (one of the lappets of flesh that hang down on either side of a goat's throat)

3

lx: kolon

4

pd: (-ta Pl: kolmo (/ha))

5

ps: n3-f

6

key: kolon

waa la naqliyay ✓

1

(Nolo-sha)

2

1. Kolka la dhasho iyo kolka la dhinto inta u dhexaysa, sida nafluhu yahay ama ku sugan yahay.

3

2. Inta naftu joogto.

4

3. Si lagu nool yahay oo lagu dhaqmo.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Muddada naftu joogto ee u dhaxaysa dhalashada iyo dhimashada. 2. Si lagu noolyahay oo lagu dhaqmo.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Muddada naftu joogto ee u dhaxaysa dhalashada iyo dhimashada. 2. Si lagu noolyahay oo lagu dhaqmo.

waa la naqliyay ✓

f. n. life, lifetime; stages of life

waa la naqliyay ✓

-nolosha: (n) life (laayfy living (liivin)

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) xaalad u dhaxaysa marka noolaha nafta lagu afuufo ilaa dhimashadiisa oo ay ku jiraan neefsiga koridda dhaqdhaqaaqa taranka iyo wixii la mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: life, lifetime; [pl] stages of life

2

lx: nolol

3

pd: (/sha)

4

ps: n1-f

5

key: nolol

waa la naqliyay ✓

حَيَاة

waa la naqliyay ✓

(Solol) S, NFD Calyptrotheca somalensis Gilg. Portulacaceae.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) muuqaal iyo sawrac uu qof yeesho. Ila fiirsha wiilkii yololkii aabbihii buu leeyahay.

2

yolol -ka: (magac, lab, keli) xawayaan dugaagga ka mid ah oo caarcaar leh oo shabeelka u eg kase yar oo xoolaha yaryar cuna. Yolol baa laba riyaad cunay. Dh: harimacad.

waa la naqliyay ✓

1

* (Aalkol-ka)

2

Biyabbiyood aan midab lahayn, oo ur sillan, oo daarmi og, oo baabbi'i og, oo siyaalo badan loo soo saaro, waxna loogu qabsado, (ama aalkolo).

waa la naqliyay ✓

m.l Dareere aan midab lahayn oo dabka qabsan og, boogahana lagu dhaqo. la-mid: aalkolo.

waa la naqliyay ✓

m.l Dareere aan midab lahayn oo dabka qabsan og, boogahana lagu dhaqo. la-mid: aalkolo.

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): alcohol

waa la naqliyay ✓

1

de: alcohol {N}

2

lx: aalkol

3

pd: (-ka)

4

ps: n0-m-mass

5

key: aalkol

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) nabarka ay keento qodaxda mudda raafafka adhiga.

waa la naqliyay ✓

1

kilkil¹: m.l Ruxidda si xoog ah wax loo ruxo.

2

kilkil²: f.g1 (-ilay, -ishay) Wax si xoog iyo dhakhso leh u ruxid.

waa la naqliyay ✓

1

v. throw something hard (spear, etc.), launch

2

kilkil [feminine] n. underarm

waa la naqliyay ✓

1

-kilkisha: (n) armpit (aarmit) ~ shaqfal

2

kilkil: -ay / kilkishay: (v) thrust (tharastf push or throw quickly and forcibly

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) meesha cududda iyo garabku isaga yaalliin, dhankeeda hoose. Dh: shaqfal, kilkillo.

waa la naqliyay ✓

إبْطَ بِاطِنُ الْمَنْكِبِ وَالْجَنَاحَ

waa la naqliyay ✓

conj., vl. pron. when she / they ...

waa la naqliyay ✓

[conjunction plus pronun she or they]; when she or they.

waa la naqliyay ✓

1

de: when she / they ... = kol (ka) + ay

2

lx: kolkay

3

pd: (kolkey)

4

ps: conj + vpro

5

key: kolkay

waa la naqliyay ✓

xi. eeg kol².

waa la naqliyay ✓

conj., time: at that time ..., when ...

waa la naqliyay ✓

(conjunction) while (waayl); when (ween)

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) xilligii; wakhtigii.

waa la naqliyay ✓

1

cf: kolka

2

de: at that time ..., when ... = kol (ka) + ii

3

lx: kolkii

4

ps: conj-time

5

key: kolkii

waa la naqliyay ✓

conj., vl. pron. when he ...

waa la naqliyay ✓

[conjunction plus pronun he]; when he...

waa la naqliyay ✓

1

de: when he ... = kol (ka) + uu

2

lx: kolkuu

3

ps: conj + vpro

4

key: kolkuu

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) dhawaaq xannuun kaa keenay. Xalay kololahaygii ma ledin Kaamil reeruhuye. Dh: jibaad, taah.

waa la naqliyay ✓