Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Kix-da)

2

Cudur badanaa carruurta ku dhaca oo leh qufac iyo neefraac xiriira oo qaylo dheer; xiiqdheer.

waa la naqliyay ✓

m.dh Cudur badanaa carruurta ku dhaca oo leh qufac iyo neefraac xiriira oo qaylo dheer; xiiqdheer. la-mid: jix, qix.

waa la naqliyay ✓

m.dh Cudur badanaa carruurta ku dhaca oo leh qufac iyo neefraac xiriira oo qaylo dheer; xiiqdheer. la-mid: jix, qix.

waa la naqliyay ✓

f. n. whooping-cough

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) lagu tilmaansado qufaca. Dh: jix.

2

kix-da: (magac, dhedig, keli) xanuuun ku dhaca inta badan carruurta yaryar oo qufac badan leh iyo matag. Dh: qixi, qix, xiiqdheer.

waa la naqliyay ✓

1

a: jix

2

de: whooping-cough

3

lx: kix

4

pd: (-da)

5

ps: n0-f

6

syn: qiixdheer

7

xv: qufac

8

key: kix

waa la naqliyay ✓

1

(Qiixdheer-ta)

2

Kix; (ama xiiqdheer).

waa la naqliyay ✓

1

(Xiiq-da)

2

1. Neef xoog leh oo nafleyda qabata kolka in badan la ordo; xuurto.

3

2. Xiiqdheer; kix.

waa la naqliyay ✓

1

(Xiiqdheer-ta)

2

Kix.

waa la naqliyay ✓

m.l (daawo) Hab walba oo looga hortago cudurrada, sida: tallaalka gawracatada iyo kixda, ama falooreynta oo looga hortago suuska ilkaha caruurta.

waa la naqliyay ✓

m.l (daawo) Qaybta dawada ee hawsheeda ugu weyn ay tahay ka hortagga cudurrada; waa qayb ballaaran oo shaqaaluhu ku hawlanyahay xalka mas'alado ka dhexeeya tallaalka liddiga ku ah cudurrada la isqaadsiiyo sida gawracatada, kixda iyo wixi lamida. Ilaa helitaanka habab lagu baabi'iyo qaadayaasha (gudbiyayaasha) cudurrada, sida kaneecada gudbisa deriskunoolka duumaada.

waa la naqliyay ✓

1

xiiq¹: m.dh 1. Neef xoog leh oo nafleyda qabata kolka in badan la ordo; xuurto. 2. Xiiqdheer; kix.

2

xiiq²: m.dh (daawo) Xaalad bukaansho oo lagu yaqaan iskuroorid kedis ah ee dhuumaha neefta taaso keenta dhibaato neefsasho.

3

xiiq³: f.mg1 (-qay, -qday) Xiiq qabsasho; xuurtoodid.

waa la naqliyay ✓

1

xiiqdheer¹: m.dh Cudur qufac badan leh oo carruurta ku dhaca. la-mid: kix.

2

xiiqdheer²: m.dh (daawo) Cudur la isqaadsiiyo ee muddo gaaban, inta badanku dhaca caruurta oo uu keeno caabuq (mucosa) xuubka malaaska ee cunaha baktiiriyumka loo yaqaan “bordatella pertussis”. Kalhuuriska oo ah 1-2 toddobaad ka dib waxa bilowda xaako, qandho fudud, qufac iyo cunno xumo. Qufacu wuxu noqdaa mid soo noqnoqda soona kordha: qofacyo gaagaaban oo isku xigxiga waxa raacaya neef jeed khasab ah taas oo sameyneysa codkii kixda. Waxa sida badan dhacda dhiigbax sanka iyo afka ka yimaada iyo matag qufaca xiriirka ah ka yimaada.

waa la naqliyay ✓

m.l (daaw.) Hab walba oo looga hortago cudurrada, sida: tallaalka gawracatada iyo kixda, ama falooreynta oo looga hortago suuska ilkaha caruurta.

waa la naqliyay ✓

m.l (daaw.) Qaybta dawada ee hawsheeda ugu weyn ay tahay ka hortagga cudurrada; waa qayb ballaaran oo shaqaaluhu ku hawlanyahay xalka mas'alado ka dhexeeya tallaalka liddiga ku ah cudurrada la isqaadsiiyo sida gawracatada, kixda iyo wixi lamida. Ilaa helitaanka habab lagu baabi'iyo qaadayaasha (gudbiyayaasha) cudurrada, sida kaneecada gudbisa deriskunoolka duumaada.

waa la naqliyay ✓

1

xiiq¹: m.dh 1. Neef xoog leh oo nafleyda qabata kolka in badan la ordo; xuurto. 2. Xiiqdheer; kix.

2

xiiq²: m.dh (daaw.) Xaalad bukaansho oo lagu yaqaan iskuroorid kedis ah ee dhuumaha neefta taaso keenta dhibaato neefsasho.

3

xiiq³: f.mg1 (-qay, -qday) Xiiq qabsasho; xuurtoodid. m.f.dh, xiiqid.

waa la naqliyay ✓

1

xiiqdheer¹: m.dh Cudur qufac badan leh oo carruurta ku dhaca. la-mid: kix.

2

xiiqdheer²: m.dh (daaw.) Cudur la isqaadsiiyo ee muddo gaaban, inta badanku dhaca caruurta oo uu keeno caabuq (mucosa) xuubka malaaska ee cunaha baktiiriyumka loo yaqaan 'bordatella pertussis'. Kalhuuriska oo ah 1-2 toddobaad ka dib waxa bilowda xaako, qandho fudud, qufac iyo cunno xumo. Qufacu wuxu noqdaa mid soo noqnoqda soona kordha: qofacyo gaagaaban oo isku xigxiga waxa raacaya neef jeed khasab ah taas oo sameyneysa codkii kixda. Waxa sida badan dhacda dhiigbax sanka iyo afka ka yimaada iyo matag qufaca xiriirka ah ka yimaada.

waa la naqliyay ✓

1

(n) a pathological condition affecting the larynx in children, characterized by respiratory difficulty and a harsh cough.

2

kix

waa la naqliyay ✓

1

(n) an infectious disease involving the respiratory passages and characterized by spasms of coughing with deep, noisy inspiration; pertussis.

2

kix

waa la naqliyay ✓

/ (n) qiix-dheer (kix).

waa la naqliyay ✓

s.f. - xiiqdheer, xiiqlay, kix.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) hab walba oo looga hortago cudurrada, sida: tallaalka gawracatada iyo kixda ama falooreynta oo looga hortago suuska ilkaha caruurta.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cudur carruurta ku dhaca oo qufac aan kala go' lahayn leh. Kixdheer baa kaaga hacday carruurta. Dh: xiiqdheer, qixi.

waa la naqliyay ✓

1

(Dix-da)

2

Ciidda dhulka biyammareenka ah sida togagga dhuuxooda ama sifka ah oo bacaddada dhinaca ku haya.

waa la naqliyay ✓

m.dh Togga intiisa biyuhu maraan oo ciidda jilicsan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Togga intiisa biyuhu maraan oo ciidda jilicsan.

waa la naqliyay ✓

f. n. dry streambed

waa la naqliyay ✓

-da: (n) streambed (istiriim-beedh)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhul uu daad jeexday oo bataax cad leh oo ceelasha iyo laasaska biyahana laga qoto.

waa la naqliyay ✓

dix, adj.num, - Toban.

waa la naqliyay ✓

1

de: dry streambed

2

lx: dix

3

pd: (-da)

4

ps: n1-f

5

key: dix

waa la naqliyay ✓

1

(Fix-da)

2

Qosol badan.

waa la naqliyay ✓

m.dh.sh.r Qosol f. la dheh: aad u qoslid.

waa la naqliyay ✓

f. n. roars of laughter

waa la naqliyay ✓

/fiks/ (v) 1. ku-xirid, ku-dhuujin (v) 2. hagaajin, samayn (v) 3. diyaarin, nidaamin (n) 4. dhibaato, shiddo. e.g. He is in a terrible fix. (n) 5. irbad daroogo ah

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qosol badan oo lala rafto.

waa la naqliyay ✓

1

de: roars of laughter

2

lx: fix

3

pd: (-da)

4

ps: n-f

5

key: fix

waa la naqliyay ✓

v.tr., (make fast) dab, tag; fix a day, maalin ballan; fix your dwelling there, fadhigaaga halkaa ka dhis or ka saar; fix a handle, daab ku jooji.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: kix.

waa la naqliyay ✓

f. n. whooping-cough

waa la naqliyay ✓

(ereycodeed) lagu tilmaansado qufaca. Dh: kix.

waa la naqliyay ✓

1

de: whooping-cough

2

lx: jix

3

pd: (-da)

4

ps: n0-f

5

see: kix

6

key: jix

waa la naqliyay ✓

1

(Kax-da)

2

Meel bannaan oo aan dhir iyo aqallo midna ku ool.

waa la naqliyay ✓

m.dh Meel bannaan oo aan lahayn geedo dhaadheer, caws iyo nagaarse leh.

waa la naqliyay ✓

m.dh Meel bannaan oo aan lahayn geedo dhaadheer, caws iyo nagaarse leh.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] desert, barren ~ empty country, scorched earth

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) tired (taayridh); fatigued; exhausted

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) mid aad u rafaadsan oo gaajo, oon iyo daal qaba.

2

kax-da: (magac, dhedig, keli) meel bannaan oo aan aqallo iyo dhir midna lahayn. Kax bannaan buu reerkii ku furay. Dh: lamadegaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: desert, barren ~ empty country, scorched earth

2

lx: kax

3

pd: (-da)

4

ps: n1-f-col

5

key: kax

waa la naqliyay ✓

/kidh/ (infl)(n) 1. cunug, ilmo yar e.g. How many kids do you have? 2. dhalinyaro. 2. ceesaan, neef ari ah oo dhalin yar.

waa la naqliyay ✓

n., waxar, -ti.

waa la naqliyay ✓

1

Qof ama wax laysla ogaa oo maqan oo aan magaciisa la sheegeyn, oo lab.

2

-kii — a) Kii. b) Qodobka ka oo noqda -kii kolkuu ka dabadhaco magac qofka hadlaya iyo qofka lala hadlayo isla og yihiin ama yaqaanniin.

waa la naqliyay ✓

kii¹: mu.ac.l kuwii, w Magacuyaal aan cayinnayn oo lab, oo cid ama wax la isla ogaa oo maqan oo aan magaciisa la sheegayn. Tusaale: “Kanu waa kii beryahanba aan raadinayay”: “Kii baa yimid”.

waa la naqliyay ✓

1

kii¹: mu.ac.l (kuwii, w) Magacuyaal aan cayinnayn oo lab, oo cid ama wax la isla ogaa oo maqan oo aan magaciisa la sheegayn. Tusaale: Kanu waa kii beryahanba aan raadinayay. Kii baa yimid.

2

kii²: (-kii) q.l Qodob magac lab dib looga qodbo, kaasoo tilmaamaya waxay hadlaha iyo maqluhu isla ogyihiin. Tusaale: Ninkii baa yimid.

waa la naqliyay ✓

(qodob) qodob magac lab dib lagaga qodbo oo tilmaamaya wax ay hadlaha iyo maqluhu isla ogyihiin.

waa la naqliyay ✓

/kin/ (n) qaraabo; ehel (xigaalo) e.g. Who is your next of kin?

waa la naqliyay ✓

e.d Yallah!, hayahee! bax!, tag!, kac!, hus!, yur! la-mid: kįs.

waa la naqliyay ✓

inter. get out of here!; go away!; you are kidding!

waa la naqliyay ✓

(interjection) fuck off; an exclamation used as angry dismissal ~ kis, kac, bax

waa la naqliyay ✓

(ereydhawaaq) tusmeeya kolka dameer la farayo inay socoto ama joogsato.

waa la naqliyay ✓

1

a: kis

2

de: get out of here!; go away! (offensive exclamation showing dislike for what one says or asks)

3

lx: kir

4

ps: intj

5

key: kir

waa la naqliyay ✓

1

(Kis-ta)

2

In yar; xoogaa; kistoo.

waa la naqliyay ✓

m.dh In yar; xoogaa; kistoo.

waa la naqliyay ✓

e.d la-mid: kir.

waa la naqliyay ✓

m.dh In yar; xoogaa; kistoo.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. bit, small amount (of something)

2

kis inter. go away!, move!; get out of here!

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (n) little bit; small quantity.

2

kis: (interjection) fuck off; an exclamation used as angry dismissal ~ kir, kac, bax

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) in yar; waxoogaa: xoogaa. Kis yar oo biyo ahana ma haysanno.

waa la naqliyay ✓

/kit/ (n) 1. xirmo qalab ah ama qodobo ah oo wax gaar ah loogu tala galay. e.g. This is my first aid kit. 2. yunifoomka ciyaartooyda, askarta iwm. e.g. Have you bought your sports kit?

waa la naqliyay ✓

1

(Lix-da)

2

Tirada u dhexaysa shanta iyo toddobada; (6).

waa la naqliyay ✓

m.dh.t Tirada shanta iyo toddobada u dhexeysa; “6”.

waa la naqliyay ✓

m.dh.t Tirada shanta iyo toddobada u dhexeysa; 6.

waa la naqliyay ✓

Hexa

waa la naqliyay ✓

num. six

waa la naqliyay ✓

six.

waa la naqliyay ✓

-da: (n) six (sikis); [6]

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) tirada u dhaxaysa shan iyo toddoba; 6; VI.

waa la naqliyay ✓

1

de: six

2

lx: lix

3

pd: (-da)

4

ps: num-f

5

xe: every six hours

6

xv: lixdii saacba mar

7

key: lix

waa la naqliyay ✓

/miks/ (v) isku-qasid (isku-darid).

waa la naqliyay ✓

v.tr., khalad, isku khalad.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: kix.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cudur carruurta ku dhaca oo qufac iyo xummad badan u keena. Sannad walba malaayiin carruur ah ayaa qix laga tallaalaa. Dh: qiixdheer, kixi, qixdheer.

waa la naqliyay ✓

/siks/ (n) lix.

waa la naqliyay ✓

six, adj. num. - lix; tirada ah lix (6)

waa la naqliyay ✓

num., lex, -di; six fold, lex jeer oo min lex ah, or lex jeer oo lex wada ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Tix-da)

2

1. Hadal gaaban oo si gaar ah u taxan; weer; oroh; hawraar.

3

2. Maanso ama gabay gaaban.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Ereyo qaafiyad iyo miisaan leh. 2. Gabay dhowr beyd ka kooban.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Ereyo qaafiyad iyo miisaan leh. 2. Gabay dhowr beyd ka kooban.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. line of poetry, stanza; short poem; poetry

2

tix [feminine] n. embroidered hem

waa la naqliyay ✓

Cynodon dactylon 20, Panicum pinifolium 10

waa la naqliyay ✓

-da: (n) verse (veers); short poetic composition ~ tuduc

waa la naqliyay ✓

1

Verso; linea

2

Verse; line

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hadalka inta miisaanka iyo xarafraaca leh ee fikrad iyo ujeeddo leh dareenka na raadaysa oo ay dhegtuna jeclaysato. Tix iyo tiraaba waa lagula hadlay Soomaaliye qabyaalad deyn maayaan. Dh: maanso, gabay. Li: weedh, odhaah, hawraar.

waa la naqliyay ✓

قريض، شعر

waa la naqliyay ✓

1

(Yix-da)

2

Timaha hore oo yaleexa ah oo carruurtu la dhashaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Timaha hore oo yaleexa ah oo carruurta la dhashaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Timaha hore oo yaleexa ah oo carruurta la dhashaan.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] hair of newborn child

waa la naqliyay ✓

-da: (n) soft hair of the newborn child

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) timo jilicsan oo carruurtu ku dhalato. Yixda ka xiir maalinka loo wangalo wiilka.

2

yix-da: (magac, dhedig, keli) shaashka xasiidda madaxeeda ka baxa. Galley yix tuurtay xasiid bay xaanbaarsantahay. Dh: shucub.

waa la naqliyay ✓