kirli

m. n. kettle

-ga: (n) kettle (kat-tal); teakettle (tii-kat-tal) ~ kirli, jalammad, ibriiq

a: kirli {N}

de: kettle

lx: kidhli

pd: (-ga)

ps: n2a-m

key: kidhli

(Kiilid-da)

Beegid; cabbirid.

m.f.dh kiil².

-da: (magac, dhedig, keli) beegid; cabbirid; miisaamid.

kiilid-da: (magac, dhedig, keli) cid ama wax kale, cidhiidhyid oo dhibaatayn.

m. n. grain of seed, pip; corpuscle

-ta: (magac, dhedig, keli) geedcaleemaad yar oo leh qodxo iyo iniino kulkulucsan. Dh: xumboo, xumboox, kiriiri.

de: grain of seed, pip; [ext.] corpuscle

lx: kiriir

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: kiriir

(Kirkir-ka)

1. Mindi (ama qalab kale oo) aan af lahayn sida ay wax u goyso.

2. Goynta jaadkaas ah, raadka ay reebto.

kirkir¹: m.l (-ro, m.dh) Raadka ay reebto mindi iyo wixi lamida oo aan af lahayn oo wax lagu gooyay. la-mid: kirkirid.

kirkir²: m.l (-ro, m.dh) 1. (daawo) Cudur bulshadeed ragga kaga dhaca guska oo inta hore gooya, lagana qaado galmada. 2. (daawo) Nabar furan oo aan xanuun lahayn oo ka samysma meesha jeermigu jirka ka galay (guska, dibnaha, iyo wixi lamida) waana astaanta ugu horreysa ee xabbadda (siifilis).

kirkir³: f.g1 (-ray, -rtay) Mindi aan af lahayn wax ku goyn.

m.l (-ro, m.dh) 1. (daaw.) Cudur bulshadeed ragga kaga dhaca guska oo inta hore gooya, lagana qaado galmada. 2. (daaw.) Nabar furan oo aan xanuun lahayn oo ka samysma meesha jeermigu jirka ka galay (guska, dibnaha, iyo wixi lamida) waana astaanta ugu horreysa ee xabbadda (siifilis).

m. n. blunt edge; cut made with a blunt knife

kirkir v. cut with a blunt knife, slash

(Kirkir) S Cassia longecemosa Vatke. Caesalpinaceae.

-ay / tay: (v) cut with the dull edge of

(fal) mindi ama qalab aan af lahayn wax ku goo.

v., sg., simple past tense: I said

(v) [past tense] I said (seeydh); told (tooldh), —waxaan iri: I said, —waxuu yiri; he said, —waxay tiri; she said. —waxay yiraahdeen; they said, —waxaan niri; we said

de: I said

lx: iri

pd: (idhi)

ps: v4a-1sg-past

xe: Do you remember what I told you yesterday?

xv: Miyaad xasuusataa waxaan shalay kugu iri?

key: iri

Qof ama wax laysla ogaa oo maqan oo aan magaciisa la sheegeyn, oo lab.

-kii — a) Kii. b) Qodobka ka oo noqda -kii kolkuu ka dabadhaco magac qofka hadlaya iyo qofka lala hadlayo isla og yihiin ama yaqaanniin.

kii¹: mu.ac.l kuwii, w Magacuyaal aan cayinnayn oo lab, oo cid ama wax la isla ogaa oo maqan oo aan magaciisa la sheegayn. Tusaale: “Kanu waa kii beryahanba aan raadinayay”: “Kii baa yimid”.

kii¹: mu.ac.l (kuwii, w) Magacuyaal aan cayinnayn oo lab, oo cid ama wax la isla ogaa oo maqan oo aan magaciisa la sheegayn. Tusaale: Kanu waa kii beryahanba aan raadinayay. Kii baa yimid.

kii²: (-kii) q.l Qodob magac lab dib looga qodbo, kaasoo tilmaamaya waxay hadlaha iyo maqluhu isla ogyihiin. Tusaale: Ninkii baa yimid.

(qodob) qodob magac lab dib lagaga qodbo oo tilmaamaya wax ay hadlaha iyo maqluhu isla ogyihiin.

e.d Yallah!, hayahee! bax!, tag!, kac!, hus!, yur! la-mid: kįs.

inter. get out of here!; go away!; you are kidding!

(interjection) fuck off; an exclamation used as angry dismissal ~ kis, kac, bax

(ereydhawaaq) tusmeeya kolka dameer la farayo inay socoto ama joogsato.

a: kis

de: get out of here!; go away! (offensive exclamation showing dislike for what one says or asks)

lx: kir

ps: intj

key: kir

m.l la-mid: arlo.

-ga: (magac, lab, keli) adduunka bannaan iyo buur leh; dhulka qaydan oo ballaadhan. Arli dhan ayaa la beeray. Dh: dal, dhul, ardi, duni.

m.l/dh 1. Nasiib wacan. 2. Sharaf wacan.

-da: (magac, dhedig, keli) tiro ama muuqaal yar. Daraawiish ninkii bili u filay, waw badownimo e'.

bili-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar wiilal iyo hablo wada dheelaan oo la ciyaaro habeen iyo dharaarba. Waxa la ciyaaraa barqada intay xooluhu ku maqan yihiin xilli barwaaqeedka. Waxa kale oo la ciyaaraa aroosku marka uu cusub yahay ee uu afartan bixin.

bili-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar carruurtu ku ciyaaraan ul dheer iyo qori yar oo balan oo inta god la jeexo qoriga yar la dul dhigo ul kor loogu tuuro inta uu soo lalmanayana dhexda usha lagaga dhifto oo kolba inta uu godka ka fogaaday usha lagu dhereriyo laguna kala badiyo.

bili -ga: (magac, lab, keli) saaciido wanaag. Bili nimaan lahayn baa xarbiga biid ka tarahayne. Dh: ayaan, nasiib.

bili-ga: (magac, lab, keli) marada haweenka inta u hoosaysa; xaynka haweenka.

f.g2 (-iyay, -isay) Dab iyo wixi lamida holcin.

v. start a fire, give off light

-yey -say: (v) make fire huri

(fal) dab yar shid. Ayeeyadaa dabka u biri oo dheriga u saar. Dh: daar, huri, bidhi. Li: demi, bakhtii, baqtii.

de: start a fire, give off light

lx: biri

pd: (biriyey)

ps: v2a=

key: biri

m.l Jaad geedaha ka mid ah oo jiinka webiyada ka baxa.

(Firi-da)

Iniin; xabbad.

m.dh Abuur, iniin.

f. n., [collective] seeds, pips

-da: (magac, dhedig, keli) wax tiro leh, xabbad ka mid ah. Dh: xabbad, hal.

firi-da: (magac, dhedig, keli) midhaha xabuubka ah xabbad ka mid ah. Dh: midho, shinni, abuur.

de: seeds, pips

lx: firi

pd: (-da)

ps: n-f-col

key: firi

/gerl/ (n) gabar, inan.

n., gabadh, -di, inan, -ti, ugub, -ti; girls in general, hablo, -ihi, ugubood, -ki.

f.mg2 (-iyay, -isay) U i.: Cid kabo u gelin.

(fal) u kabo u gelin.

-da: (ma gac, dhedig, keli) laan qoyan oo la gamuumay oo geed nabadeed oo labo dhinac lagu dhexdhexaadinayo hoostiisa lagu qotomiyo oo heshiiska calaamad u ah. Irbida nabaddoonnadaa qotomiya.

m.dh (-iyo/-iyaal, m.l/dh) Bir dheer, dhulka jeexda oo harqoodka ku taal.

m. n. plow

-da: (magac, dhedig, keli) bir ka mid ah qalabka beeraha lagu qodo.

de: plow

lx: irfi

pd: (-ga)

ps: n2a-m, n7-m

key: irfi

(fal) cid kale, taageero sii.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Nafley roob ka okorin. 2 . Jeri.

-yey -say yeen / nay: (v) look for; search for; seek (siik) ~ raadi, doon

-da: (magac, dhedig, keli) baadigoob wax kaa maqan. Dh: baadiddoon.

m.dh la-mid: keli².

Solo

Alone

-da: (magac, dhedig, keli) mid ah; aan la wehelin; keli.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Dab iyo biyo wax ku bislayn. 2. Biyaha iyo wixi lamida aad u kululeyn.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Dab iyo biyo wax ku bislayn. 2. Biyaha iyo wixi lamida aad u kululeyn. m.f.dh, karin.

v. cook, boil something

-yey -say: (v) cook (kuuk). Ex: isteeg si fiican loo kariyey; a well-done steak

(fal) cunto cayriin dab ku shid oo bislee.

bw: kar

de: cook, boil s.t.

lx: kari

nt: karin (ta) [vn-f]

pd: (kariyey)

ps: v2a=tr

key: kari

1. (Keli-da) Mid ah, aan la wehelin.

2. (Keli-ga) a) Biyammareen yar; far; kanaal. b) Geed yar oo leh laamo wada buruq ah oo aroorro leh oo dhirta dawada kamid ah.

keli¹: m.l (-iyo, m.dh) 1. Geed yar oo leh laamo wada buruq-buruq ah oo aroorro leh oo dhirta daawada ka mid ah. 2. Oo k. ah: mid ah, aan la wehelin. 3. la-mid: kelli¹.

keli²: m.l (naxwe) Lidka wadarta (tus.: gabar (keli) gabdho (wadar)); eeg tiro.

keli³: m.dh Wax aan la wehelin. la-mid: kali.

keli¹: m.l (-iyo, m.dh) 1. Geed yar oo leh laamo wada buruqburuq ah oo aroorro leh oo dhirta daawada ka mid ah. 2. Oo k. ah: mid ah, aan la wehelin. 3. la-mid: kelli¹.

keli²: m.l (naxwe) Lidka wadarta (Tusaale: gabar (keli) gabdho (wadar)); eeg tiro.

keli³: m.dh Wax aan la wehelin. la-mid: kali.

f. n./m (adj.): singularity, state of being the only one, unique; only, alone; singular {grammar}

keli: m. n. reservoir, small channel; water- bearing plant species

-ah: (adj) only (ponli). Ex: ninka kali ah; only one man

-da: (magac, dhedig, keli) mid ah, aan la wehelin; aan wadar ahayn, aan hal ka badnayn. Dh: kali. Li: wadar.

keli-da: (magac, dhedig, keli) geed yar oo leh laamo wada buruq ah oo aroorro leh oo dhirta dawada ka mid ah.

keli-da: (magac, dhedig, keli) biyamareen yar. Dh: far, kanaal.

مُفْرَد

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Wax fadhiya istaajin. 2. (f.g) Qof hurda toosin. 3. (f. g) Qoraal hikaadin. 4. (f.g) Matoor iyo wixi lamida howlgelin. 5. (f.mg) Ku k.: col meel ku weerarid.