kidaar

-da: (magac, dhedig, keli) taageeridda talo, arrin iyo wixii la mid ah oo la soo jeediyey. Akidaad baa la innaga sugayaa, in aan dhoofaynno iyo in kale. Dh: adkayn, ayidaad.

(Khiyaar-ka)

Ikhtiyaar; khushi.

m.l la-mid: ikhtiyaar.

m. n. free will, power of choice; option

-ka: (n) freedom to choose; choice (jooys); option (op sheri)

-ta: (magac, dhedig) ikhtiyaar; khushi.

bw: Arabic

de: free will, power of choice; option

lx: khiyaar

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: khiyaar

m.dh la-mid: khudrad.

m.dh la-mid: khudrad.

f. n., [collective] vegetables; fruits

-ta: (n) vegetable (vej tabal) ~ khudrad, qudaar, qudrad

-ta: (magacwadareed) dhir yaryar oo cagaaran oo ka kooban ubax, caleemo iyo xididdo oo dadku cunaan. Dh: khudrad.

a: khudrad

bw: Arabic

de: vegetables; fruits

lx: khudaar

pd: (-ta)

ps: n1-f-col

key: khudaar

-ka: (magac, lab, keli) xummad kulul.

(Liqdaar-ka)

Si dherer ah meel isu taag.

liqdaar¹: m.l Taagnaan aan dhaqdhaqaaq lahayn.

liqdaar²: f.g1 (-ray, -rtay) Si aan dhaqdhaqaaq lahayn u istaagid. la-mid: isliqdaar.

m. n. stability, being erect ~ upright and fixed

-ay / tay: (v) stand something vertically.

ku liqdaar -ay / tqy: (v) block or retain in place a piece of a hard substance, such as wood; wedge

ka liqdaaran -ka

(fal) «ku si dherer ah, oo aan dhinacna uga dhicin, ku taag.

liqdaar -ka: (magac, lab, keli) si dherer ah meel iyo wixii la mid ah, ugu taagnaan.

cf: lig

de: stability, being erect ~ upright and fixed

lx: liqdaar

pd: (-ka)

ps: n-m

key: liqdaar

(Daar-ta)

Aqal dhagax laga dhisay; sar.

daar¹: m.l 1. Xabad. 2. (-rar, m.l) Daloolka yar ee haruubka dhiisha ama haanta. 3. (-rar, m.l) Cuf yar oo la geliyo daloolka haruubka dhiisha ama haanta. 4. Hilib jiir ah oo sararta inteeda dambe ee araxda xigta saaran.

daar²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax shidid (dab); wax ifid (nal, feynuus iyo wixi lamida). 2. Taabasho; maagid; daandaansi. 3. Qof dilid; qof rayd.

dąar: m.dh (-ro, m.l) Guri, shub, dhagax, jaajuur iyo wixi lamida ka samaysan; sar.

dąar: m.dh (-ro, m.l) Guri, shub, dhagax, jaajuur iyo wixi lamida ka samaysan; sar.

daar: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax shidid (dab); wax ifid (nal, feynuus iyo wixi lamida). 2. Taabasho; maagid; daandaansi. 3. Qof dilid; qof rayd. m.f.dh, daarid.

f. n. stone house ~ building

daar v. light, kindle, ignite

daar v. touch, strike; annoy ~ disturb someone

nickname; name-m igniter; ignite, instigate

-ay/tay: (v) turn on (teen on)-, switch on. Ex: nalka daar; turn on the light bulb ~ shid. 2. kindle (kin-dhal)-, ignite (ignaayt)

daar -ta: (n) stone house ~ sar

magac loo baxsho wiil u dhashay reer gabdho badan oo hooyadii u aragtay in uu yahay dabdaare ama iftiinshide.

(fal) dab, nal iyo wixii la mid ah oo densan, shid ama noolee. Dabka innoo daar dhaxan baa jirtee. Dh: huri.

daar: (fal) cid kale, farogelin kula kac. Kuma daaree ha i daarin. Dh: gardarrayso.

daar: (fal) koox wax u billow sida ciyaar, legdin ama orod. Xantaysiga noo daar Daahiraw.

daar-ka: (magac, lab, keli) dalool yar oo loo yeelo daboolka dhiilaha caanaha lagu lulo oo qori ama maydhax iyo wixii la mid ah lagu juqaalo. Marka la rabo in la ogaado ciirtu inay cagaartay ama baxday, intii laga qaado juqaalka ayaa caanaha lagu soo dhiijiyaa ama lagu soo daariyaa gacanta si looga fiiriyo inay subag dhashay iyo in kale ciirtu. Daarka juf caauhu yaanay daadanine.

daar -ka: (magac, lab, keli) cad yar oo wareegsan oo weelasha qaarkood sida dhiilaha, dabool looga dhigo oo afkooga la le'egaysiiyo.

daar -ka: (magac, lab, keli) meel halbawle ah oo jidhka ka tirsan. Dh: halbowle.

daar-ka: (magac, lab, keli) maddiil aad u afbadan oo wax lagu jaro. Dh: muus, sakiin, mandiil.

daar -ka: (magac, lab, keli) sal dhinaca dhulka xiga u ballaadhan oo gorfaha dabaqyada iyo wixii la mid ah, xagga danbe lagaga tolo si ay ugu joogsadaan. Marakabka daarka waxa loogu tolay meel ha joogsado e. Dh: sariirta.

daar-ka: (magac, lab, keli) hilib jiidh ah oo sararta inteeda dambe ee adhaxda xigta saaran.

daar-ta: (magac, dhedig, keli) dhisme ka samaysan dhagax. Nin daar ku jiraa daruur ma arkee, illeyn xalay roobkii baa da'ay.

daar-ta: (magac, dhedig, keli) caano ama dareere kale, wax yar oo laga shubo.

daar-ta: (magac, dhedig, keli) sallaanka meesha malabku ku jiro lagu fuulo ama lagu gaaro.

(Kaar-ka)

Xanuun sida halaca u kulul oo nabar ama meel bugtaa yeelato.

kaar¹: m.l 1. Xannuun sida holaca u kulul oo nabar ama meelbugtaa yeelato. 2. Waraaq yar oo afar gees ah oo wax lagu qorto. 3. la-mid: kaarid.

kaar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Xanuun laxow badan dareemid.

kaar¹: m.l 1. Xannuun sida holaca u kulul oo nabar ama meelbugtaa yeelato. 2. Waraaq yar oo afar gees ah oo wax lagu qorto.

kaar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Xanuun laxow badan dareemid. m.f.dh, kaarid.

m. n. sudden, sharp pain, throbbing

kaar v. feel a sudden pain; throb

-ka: (n) feeling physical pain; pain (peeyn)-, soreness (soor-nes), ache (eeyk)-, pang (paang) ~xanuun

-ka: (magac, lab, keli) kul ka yimaadda nabar ama xanuun. Dh: xummad.

kaar-ka: (magac, lab, keli) waraaqadda aqoonsiga ee muwaadin kaste la siiyo. Dh: taysaro.

-ka: (magac, lab, keli) geed carriseed xoolaha iyo ugaadhu ba daaqaan oo udgoon. Waxa uu u kala baxaa, adaarriyaad iyo adaarbiciid. Adaar badan baa ballayga ka dul baxay. Dh: adaadh.

de: thornless medicinal plant with fruit resembling coffee beans

lx: adaar

pd: (-ka)

ps: n2-m-cmp

key: adaar

(Idaad-da)

Xarig adag oo yaryar oo inta jilib lacaaf leh afka lagaga xiro, badda, kd., lagu tuuro oo kalluunka lagu qabto.

idaad¹: m.dh (-do, m.l) 1. Bir qaroofan oo mallayga lagu dabo. 2. Laqanyo.

idaad²: f.mg1 (-day, -dday) Laqanyo dareemid.

f. n. fishing line, tackle

-da: (magac, dhedig, keli) dareen uu keeno cunitaanka baruurta idaha iyo wax la mid ah. Dh: laqanyo, ladaadyo.

idaad-da: (magac, dhedig, keli) xadhig dhuuban oo aad u adag oo callaafta lagu xidho marka la kalluumaysanayo. Waan soo kalluumaysan lahaaye, idaaddii baa iga luntay.

de: fishing line, tackle

lx: idaad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: idaad

m. n., (mass n.): seasoning, condiment, gravy

(Idan) May Croton menyhartii Pax. Euphorbiaceae.

bw: Arabic

de: seasoning, condiment, gravy

lx: idaan

pd: (-ka)

ps: n-m-mass

syn: goosaar ~ koosaar

key: idaan

(Igaar-ka)

Wiil; kuray; inan.

m.l (igaar, m.dh) Wiil, kuray, inan.

m.l (igaar, m.dh) Wiil, kuray, inan.

m. n. boy

-ka: (n) boy (booy) ~ wiil, gaban

-ka: (magac, lab, keli) aadanaha labkiisa oo da' yar. Igaarkan anigaa dhalay. Dh: wiil, inan, cunug, idaar.

igaar -ta: (magac, dhedig, keli) gabadh yar; inan yar. Dh: cunug.

de: boy

lx: igaar

pd: (-ka Pl: igaar (ta))

ps: n2-m, n5-m

syn: gaban, inan, wiil, yar {S}

key: igaar

(Ijaar-ka)

Aqal, kd. aan hanti ahayn oo wax lagu qabsado, qofkii lahaana lacag lagu heshiiyey bil bil ama si kale loo siiyo.

ijaar¹: m.l (-rro, m.dh) 1. Lacag laga helo guri baabuur iyo wixi lamida oo kireysan, kiro. 2. I. ah: guri, baabuur iyo wixi lamida oo dadka isticmaalaya lacag laga qaado. la-mid: ajuuro, ijaaro¹.

ijaar²: f.g1 (-ray, -rtay) Guri, baabuur, iyo wixi lamida cidda isticmaalaysa lacag si joogto ah uga qaadid.

ijaar¹: m.l (-rro, m.dh) 1. Lacag laga helo guri baabuur iyo wixi lamida oo kireysan, kiro. 2. Ijaar ah: guri, baabuur iyo wixi lamida oo dadka isticmaalaya lacag laga qaado. la-mid: ajuuro, ijaaro.

ijaar²: f.g1 (-ray, -rtay) Guri, baabuur, iyo wixi lamida cidda isticmaalaysa lacag si joogto ah uga qaadid. m.f.dh, ijaarid.

v. rent out, lease, let

ijaar: m. n. (adj.): rent; rental unit; rented, leased

-ka: (n) rent (rent) ~ kiro. Ex: meeqa weeye ijaarka aad bixisid? how much rent do you pay?

ijaar -ay / tay: (v) rent (rent)

(fal) aql iyo wixii la mid ah, cid kale ka kiree.

ijaar: (fal) beer iyo wax la mid ah, ood ama wax kale oo lagaga baydho, ku soo wareeji.

ijaar-ka: (magac, lab, keli) guri iyo wax la mid ah, lacag ka bixin si loogu noolaato. Dh: kiro.

ijaar-ka: (magac, lab, keli) oodda iyo wixii la mid ah ee beeraha lagu meegaaro.

إيجار، أُجْرَةَ إِجَارَةً

-ta: (magac, dhedig, keli) meel tiiro ah, meel kor uga taagan dhulka intiisa kale. Dh: tiiro, jiir, jiiro.

kadar -ta: (magac, dhedig, keli) wax ruux hortaagan, wax ka hortaagan qofku inuu gaadho halka uu higsanayo. Dh: caqabad, luggooyo, dhibaato, dabar, seeto.

(fal) «u ~» u baaq adiga oo maro ama gacan u lulaya.*

(Nidar-ka)

Wax aan waajib ahayn oo qof naftiisa waajib uga dhigo (sida: waxaan nidar ku galay, inaan waxaas iyo waxaas sadaqo u bixiyo ama cibaado kale oo sidaa iyo sidaa ah la imaado, haddii arrintu ii hagaagto ama muraadku ii qumo); sharad.

m.l 1. Ballanqaad qof naftiisa waajib kaga dhigo inuu fuliyo haddii arrintiisu u hagaagto. Tusaale: “Waxaan n. ku galay inaan wan bixiyo haddii aan arigii iga lumay helo”. 2. Waxa loo bixiyo ballanqaadka qof naftiisa ku waajibiyey inuu fuliyo haddii arrintiisu u hagaagto. Tusaale: “Wankani waa n.”. la-mid: nidir¹.

m.l 1. Ballanqaad qof naftiisa waajib kaga dhigo inuu fuliyo haddii arrintiisu u hagaagto. Tusaale: Waxaan n. ku galay inaan wan bixiyo haddii aan arigii iga lumay helo. 2. Waxa loo bixiyo ballanqaadka qof naftiisa ku waajibiyey inuu fuliyo haddii arrintiisu u hagaagto. Tusaale: Wankani waa n. la-mid: nidir.

m. n. oath, vow, solemn promise

-ka: (n) solemn vow (sal ‘am vaaw); solemn oath ~ nidir

(fal) fal aan waajib ahayn llaahay dartii iskugu waajibi.

nidar -ka: (magac, lab, keli) ballanqaad adag oo Alle lagula galo samaynta wax aan waajib ahayn oo uu qofku isa saaro. Nidar waxaan ku gali jiray noloshaada awgeed, qalbigeedu noogiyo, naafaba ha daayee. Dh: ballan, nadari.