Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Khal-ka)

2

Waxyaalaha la cabbo oo aalkolku ku jiro, oo inta kala go'a, dhanaan u rogmada.

waa la naqliyay ✓

m.l Waxyaalaha lagu saqraamo oo cinabka la khamiiriyay laga sameeyo oo kala go'a dhanaanna isu roga.

waa la naqliyay ✓

m.l Waxyaalaha lagu saqraamo oo cinabka la khamiiriyay laga sameeyo oo kala go'a dhanaanna isu roga.

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): vinegar

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) vinegar (vinigar)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) waxyaalaha lagu saqraamo oo cinabka la khamiiriyay laga sameeyo oo kala go'a dhanaanna isu roga.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: vinegar

3

lx: khal

4

pd: (-ka Pl: khalal)

5

ps: n4-m-mass

6

key: khal

waa la naqliyay ✓

1

(Daah-a)

2

1. Ilixir laga sameeyey dhar ama shiraac ama wax kale oo lagu xiro albaabbada iyo khalfadaha, kd., ama qolalka lagu kala gooyo; ilixir.

3

2. Dib u dhac; raagis.

waa la naqliyay ✓

1

(Daaqad-da)

2

1. Khalfad: dariishad.

3

2. Xoog, tabar. maaro (ama daaqo).

4

3. Duub maro ah oo dhawr go' ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Dalayn-ta)

2

1. Dal ka dhigid.

3

2. Qurxin; dheehid; jalayn.

4

3. Aqal, kd., meelo ka banbannayn, si neecawda iyo iftiinku u soo galaan; neecaabin; khalfado u furid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dariishad-da)

2

Daloollada loo yeelo aqallada, kd., oo iftiinka iyo neecawdu kasoo galaan; khalfad; shabaako, daaqad.

waa la naqliyay ✓

1

(Faseexad-da)

2

Biro xalxalleefsan oo isasuran oo leh daldaloollo qodbo laga geliyo; waxaa layskula dhejiyaa alaabada la furo oo la xiro siiba qalbacyada albaabbada, khalfadaha, santuukhyada.

waa la naqliyay ✓

1

(Galley-da)

2

Geed la abuuro oo dhala badar waxtar weyn leh: dadka iyo duunyadaa cuna; waxaa kaloo laga sameeya saliid la cuno oo wanaagsan, qaarkeedna laga dhigo, dawo, saabbuun, khal, nacnac, xabko, asal iyo ranji, cadar udgoon, waxyaalo qaraxda, kd.; geedku bal taagan oo caleemo dheerdheer iyo sabuul iniino badan oo sarac sarac ahi ku yaalliin buu lee yahay; arabbikhi.

waa la naqliyay ✓

1

(Khalfad-da)

2

Dariishad; daaqad; shabaako.

waa la naqliyay ✓

1

(Khaliif-ka)

2

1. Taliyaha u sarreeya qaran Muslin ah.

3

2. Qof jago qof kale lahaa dhaxla ama fariista.

4

3. Afartii madax oo Nebi Maxamed ku xigtey (Abuu Bakar, Cumar, Cismaan iyo Cali), darajada iyo magaca loo yiqiin.

5

4. Shiikh urur diin, sida dariiqada, u madax ah.

waa la naqliyay ✓

Khaliif laga dhigay.

waa la naqliyay ✓

1

(Khaliifid-da)

2

Khaliif ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

(Khaliifnima-da)

2

Khaliif ahaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Khalkhal-ka)

2

1. Qalab, xubno badan ka kooban, oo adkaantii iyo is-haysashadii ka ba'do; kharaab.

3

2. (qof) iskuddaran.

waa la naqliyay ✓

1

(Khalkhalid-da)

2

Khalkhal noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

(Khalqid-da)

2

Abuurid; uumid.

waa la naqliyay ✓

1

(Khilaafa-da)

2

Muddada khaliif uu talada hayo.

waa la naqliyay ✓

1

(Khilaawa-da)

2

Ducooyin iyo salaado gaar ah oo dan loo lee yahay oo meel ama guri cidla' ah, lala galo; (ama khalwo).

waa la naqliyay ✓

1

(Qalad-ka)

2

(hadal) Hal jaban; gef; laaxin (ama khalad).

waa la naqliyay ✓

1

1. (Hal-ka) a) Tirada baabbahda iyo labada u dhexaysa; mid; kow. (1). b) Erey: hadal: wax. c) Meel, xag.

2

2. (Ha-sha) Neef geel ah oo dheddig.

waa la naqliyay ✓

1

hal¹: m.l (-lo, m.l) 1. Tirada eber iyo laba u dhexeysa; kow. Tusaale: “Wuxuu dhalay hal wiil iyo hal gabar”. 2. Eray; hadal. 3. H. ah: Wax isku duuban ama wada jira. Tusaale: “Annagu hal baynu nahay”. 4. Meel; xag. Tusaale: “Halkan dhig: meeshan dhig”.

2

hal²: m.dh (-lo, m.l) Neef geel dhedig ah oo curtay.

waa la naqliyay ✓

1

hal¹: m.l (-lo, m.l) 1. Tirada eber iyo laba u dhexeysa; kow. Tusaale: Wuxuu dhalay hal wiil iyo hal gabar. 2. Eray; hadal. 3. H. ah: Wax isku duuban ama wada jira. Tusaale: Annagu hal baynu nahay. 4. Meel; xag. Tusaale: Halkan dhig: meeshan dhig.

2

hal²: m.dh (-lo, m.l) Neef geel dhedig ah oo curtay.

waa la naqliyay ✓

1

num: one

2

hal m. n., loc. place, spot, location

3

hal m. n. matter, affair

4

hal [feminine] n. cow ~ female camel

waa la naqliyay ✓

1

-hasha: (n) she camel; female camel

2

hal -ka: (adj) one (wan). Ex: hal cod bay ku hadleen; they spoke with one voice. —hal mar: one time

3

hal -ka: (n) particular portion of space; place (paleez). Ex: halkee buu joogaa? where is he?

waa la naqliyay ✓

1

(I) Cammella allattante;

2

(E) Nursing She Camel

3

(S) HAL (S. g: Hal)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) tiro eberna ka weyn labana ka yar. Dh: xabbad, kow, mid, 1.

2

hal -ka: (magac, lab, keli) erey; hadal; weedh. Hubsiimo hal baa la siistaa.

3

hal -ka: (magac, keli) meel; xag. Dh: goob, kob.

4

hal -sha: (magac, dhedig, keli) neef dhidig oo dhalooyo ah oo geel ah. Hal diidaysaa geed ay ku xoqato ma weydo. Li: awr. Wa: halo.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Kal-ka) a) Waa'; goor; sano; shin, b) Miile; moog; jil. c) Lafaha dhudhummada middood.

2

2. (Ka-sha) a) Hiyi; laab; qalbi. b) Tibta mooyaha wehelisa oo badarka lagu tumo.

waa la naqliyay ✓

1

kal¹: m.l (-lal, m.l) 1. Wąa; goor; sano. 2. Miile.

2

kal²: m.dh (-lo, m.l) 1. Hiyi; laab; qalbi. 2. Lafaha dhudhammada midkood. 3. Tibta mooyaha wehelisa ee badarka lagu tumo ama awrta lagu raro. 4. Meel ballaaran oo biyuhu galaan.

3

kal³: m.dh (jooloji) Qayb ka mid ah taxanaha waqti jiyoolojiyeedka, oo ah in ka mid ah waaga, kal naftigiisa waxaa loo sii qayb-qaybiyaa saman-saman.

waa la naqliyay ✓

1

kal¹: m.l (-lal, m.l) 1. Wąa; goor; sano. 2. Miile.

2

kal²: m.dh (-lo, m.l) 1. Hiyi; laab; qalbi. 2. Lafaha dhudhammada midkood. 3. Tibta mooyaha wehelisa ee badarka lagu tumo ama awrta lagu raro. 4. Meel ballaaran oo biyuhu galaan.

3

kal³: m.dh (jool.) Qayb ka mid ah taxanaha waqti jiyoolojiyeedka, oo ah in ka mid ah waaga, kal naftigiisa waxaa loo sii qayb-qaybiyaa saman-saman.

waa la naqliyay ✓

Period

waa la naqliyay ✓

Period

waa la naqliyay ✓

1

m. n. time, season; year; occurrence, shift, turn

2

kal [feminine] n. pestle

3

kal [feminine] n. bone of the forearm

waa la naqliyay ✓

1

-kasha: (n) pestle (pesal). Ex: kal iyo mooye; a pestle and mortar

2

kal -ka: (n) a period of participation; turn (teen); chance (jaanis); shift (shift), -—kal iyolaab: (expression), wholehearted (hoolhartidh); sincere (sin-siyar); Ex: salaan kal iyo laab ah; a wholehearted greeting

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) wax dad badan wadaagaan, marka ay kooxi u leedahay. Dh: kaalmo, kaayo.

2

kal -ka: (magac, lab, keli) labada lafood ee dhudhunka gacanta midkood.

3

kal -ka: (magac, lab, keli) juquraafi ahaan, aminta uu meere ku dhammeeyo halwareeg majiirihiisa.

4

kal -ka: (magac, lab, keli) saynis ahaan, aminta walaxi ku gudato walhasho idil oo hal mar dhamaystiran waxaana ka mid noqon kara gariir, weehasho ama socod is haleelsan.

5

kal -ka: (magac, lab, keli) inta u dhaxaysa labada naas ee dadka ilaa dhuunta. Dh: laab, xabbad.

6

kal-ka: (magac, lab, keli) waa; goor; milay. kal -ka: (magac, lab, keli) hiyi; laab. Dh: qalbi.

7

kal -ka: (magac, lab, keli) tibta mooyaha wehelisa ee badarka lagu tumo ama awrta lagu raro.

8

kal -ka: (magac, lab, keli) meel ballaadhan oo ay biyuhu galaan.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: ehel.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magacwadareed) dadka qaraabada ah; gacal iyo xigaal. Dh: ehel.

waa la naqliyay ✓

1

(Dha-sha)

2

Yaryarka dhasha; dhallaan; ubad; carruur; ilmo.

waa la naqliyay ✓

1

dhal¹: m.l (-lal/-llal, m.l) 1. Ubad yaryar oo nafley; dhallaan; carruur; ilmo. 2. Firfir yaryar oo subag ah oo ay yeeshaan caano la lulayo.

2

dhal²: f.g/mg1 (-alay, -ashay) 1. (f.g) Nafley rimman ubad dihasho. 2. (f.g) Geed miro iyo wixi lamida yeelasho. 3. (f.g) Caano la lulay subag yeelasho. 4. (f.mg) Ilmo if imaan. Tusaale: “Wiil baa dhashay”.

waa la naqliyay ✓

1

dhal¹: m.l (-lal/-llal, m.l) 1. Ubad yaryar oo nafley; dhallaan; carruur; ilmo. 2. Firfir yaryar oo subag ah oo ay yeeshaan caano la lulayo.

2

dhal²: f.g/mg1 (-alay, -ashay) 1. (f.g) Nafley rimman ubad dihasho. 2. (f.g) Geed miro iyo wixi lamida yeelasho. 3. (f.g) Caano la lulay subag yeelasho. 4. (f.mg) Ilmo if imaan. Tusaale: Wiil baa dhashay. m.f.dh, dhalid.

waa la naqliyay ✓

1

v. beget, bear, father (a child), give birth to, lay eggs; create, cause

2

dhal vl. n. giving birth; delivery (of a child)

3

dhal [feminine] n., [collective] offspring, children; descendants

waa la naqliyay ✓

1

-ay /dhashay: (v) l.bear (beer); yield fruit or babies; produce; deliver: Ex: dhirta cambaha ee sanad walha dhasha; the mango trees that bearfurit[mangoes] every year. 2. dhal -dhasha: (n) baby (bey-bi) Ex: dhal libaax; lion baby.

2

dhasha: (n) offspring (oof-ispiring); descendants (di-sen-dantis); children (jiil-dareen) ~ fir, waraso, durriyad. dhal leh: (adj) small (ismool); little; tiny (tayni). Ex. wiil dhal leh; Little boy

3

dhal: -ay / dhashay: (v) give birth to; deliver (diliver); bear (beer). Ex: saakay wiil dhashay; She delivered a baby boy this morning

waa la naqliyay ✓

1

(fal) lab iyo dhedig isku tega oo ilmo yar ha ka abuurmo.

2

dhal-sha: (magacwadareed) carruurta yaryar.

waa la naqliyay ✓

ولادة

waa la naqliyay ✓

1

1. (Kaal-ka) ° Waran weyn.

2

2. (Kaa-sha) a) Kaalo; deeq. b) Qayb. c) Qaaddo weyn; qarsin; qudde.

waa la naqliyay ✓

1

kaal¹: m.l (-lal, m.l) Warmaha waaweyn nooc ka mid ah.

2

kaal²: m.dh (-lo, m.l) 1. Fandhaal weyn oo bir ama qori ka samaysan. 2. Dhulmadda labadeeda qalbac midkood. 3. Xoolo la siiyo qof guursaday.

3

kaal³: f.g1 (-aalay, -aashay) Nin guursadey xoolo siin. la-mid: kaali.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) 1. Fandhaal weyn oo bir ama qori ka samaysan. 2. Dhulmadda labadeeda qalbac midkood. 3. Xoolo la siiyo qof guursaday.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. large spear, javelin

2

kaal [feminine] n. ladle, large wooden spoon

3

kaal [feminine] n. aid, help; contribution, share; gift

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) nooc warmaha ka mid ah. Dh: gamas.

2

kaal -ka: (magac, lab, keli) qaaddo weyn. Dh: qarsin, qudde.

3

kaal -ka: (magac, lab, keli) wax wadajir loo urursho oo cid ama arrin, gargaar ahaan loo siiyo ama wax loogu qabto. Dh: diiqo, xoolaggooyo.

4

kaal -ka: (magac, lab, keli) meel dabool lagu xidhayay uu ka weynaaday, jillaafta yar oo lagu le'ekaysiiyo.

waa la naqliyay ✓

1

de: KH [digraph letter of the Somali alphabet] Voiceless velar or uvular fricative

2

lx: kha'

3

pd: (-da)

4

ps: n-f

5

key: kha'

waa la naqliyay ✓

1

(Khad-da)

2

Wax shubma oo madow ama midab kale leh oo wax lagu dhigo ama wax lagu daabaco; anqaas.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh Wax shubma oo madow ama midab kale oo wax lagu dhigo ama wax lagu daabaco; anqaas.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh Wax shubma oo madow ama midab kale oo wax lagu dhigo ama wax lagu daabaco; anqaas.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] ink

waa la naqliyay ✓

1

-da: (n) ink (ingk)

2

khad -ka: (n) plan (palaan)

3

khad -ka: (n) line. Ex: khadka taleefoonka; the telephone line

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) iskudar ka kooban xar dhuxuleed iyo murre, biyo, xabag iyo dhuxul dhagax lagu xaquuq ama la ridqay oo tawaad lagu shubo oo looxa lagu qoro. Khadka tawaadda ku jira ha iga daadin. Dh: anqaas, dawaad, tawaad.

2

khad -ka: (magac, lab, keli) daliig dhuubaan oo dhareran oo isku joogta. Khadkaa la jeexay yaan la soo dhaafin. Dh: xarriijin, liin.

3

khad -ka: (magac, lab, keli) hab aan dadku wada ogayn oo la raaco si hawl gaar ah loo fuliyo. Wax khad ah maad haysaa oo aan ku bixi karno?

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: ink

3

lx: khad

4

pd: (-da Pl: khadad (ka))

5

ps: n1-f, n4-m-mass

6

syn: anqaas

7

key: khad

waa la naqliyay ✓

khôl, n.m. - Indha kuul

waa la naqliyay ✓

1

(Dakhal-ka)

2

Tiir dheer oo qori ah ama bir ah oo doonyaha iyo maraakiibta dhexdooda laga taago oo faarmaanka iyo shiraaca celiya.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Tiir dheer oo qori ah ama bir ah oo doonyaha iyo maraakiibta dhexdooda laga taago oo farnaanka iyo shiraaca celiya. 2. Qar hoos u dheer.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Tiir dheer oo qori ah ama bir ah oo doonyaha iyo maraakiibta dhexdooda laga taago oo farnaanka iyo shiraaca celiya. 2. Qar hoos u dheer.

waa la naqliyay ✓

m. n. post, mast (of boat)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) tiir weyn oo bir ah ama qori ah oo doonyaha ama maraakiibta dhexdooda laga taago. Dakhal jabay wixii doon burburtay ama bakaar duugmay.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

cf: neeqaab

3

de: post, mast (of boat)

4

lx: dakhal

5

pd: (-ka)

6

ps: n2-m

7

key: dakhal

waa la naqliyay ✓

1

khajal¹: m.l Xishood; asluub; asturnaan. la-mid: khajil¹.

2

khajal²: f.mg1 (-alay, -ashay) Dareen naxdin iyo xishood leh muujin. la-mid: khajil².

waa la naqliyay ✓

m. n., [abstract] shyness, timidness, modesty

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) jaad xanuunnada nafsiga ah lagu tiriyo oo aanu qofku dadka kale, toos u wajihi karin ama aanu aragtidiisa toos u dhiiban karin. Dh: sheex, xishood, qajil, khajil.

waa la naqliyay ✓

1

bw: khajil

2

de: shyness, timidness, modesty

3

lx: khajal

4

nt: khajal [v1=inch] 'become timid'

5

pd: (-ka)

6

ps: n0-m-abs

7

xv: Arabic

8

key: khajal

waa la naqliyay ✓

1

khajil¹: m.l la-mid: khajal¹.

2

khajil²: f.mg1 (-ilay, -ishay) la-mid: khajal².

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xishood; sheex; qajil: khajal.

waa la naqliyay ✓

violation

waa la naqliyay ✓

m. n. error, mistake, fault

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. mistake (misteeyk), error (erar), fault (foolt). 2. (adj) incorrect (in korakt); wrong (roong) ~ qalad

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax aan sax ahayn. Dh: gef, qalad.

waa la naqliyay ✓

1

a: qalad

2

de: error, mistake, fault

3

lx: khalad

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m

6

key: khalad

waa la naqliyay ✓

غلط

waa la naqliyay ✓

1

name-m caliph; Khaliif (Arb)

2

name-m descendant, successor

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-lqay, -laqday; -lqi) Wax abuurid (Eebbe).

waa la naqliyay ✓

v. create

waa la naqliyay ✓

1

de: create

2

lx: khalaq

3

pd: (khalqay)

4

ps: v1=

5

key: khalaq

waa la naqliyay ✓

1

(Khalii-ga)

2

Qoryo dhuudhuuban oo aqallada (cariishyo) lagu dhiso ama bedemmada, kd., lagu awdo; sarab; sadaq.

waa la naqliyay ✓

1

khalji¹: m.l.u Qoryo dhuudhuuban oo aqallada lagu dhiso ama bedemmada iyo wixi lamida lagu awdo ama lagu karo; sarab; sadaq.

2

khalji²: f.g1 (-iyay, -iday; -iyi) Khalji wax ku dhisid.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] flexible bundles of twigs used for building huts

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cariish ku dhis laamaha khaliga.

2

khalji -ga: (magac, lab, keli) laamo jiljilicsan oo cariishyada lagu dhiso. Dh: sarab.

3

khalji -ga: (magac, lab, keli) eeg seeb.

waa la naqliyay ✓

1

de: flexible bundles of twigs used for building huts

2

lx: khalji

3

pd: (-ga)

4

ps: n-m-col

5

key: khalji

waa la naqliyay ✓

1

(Khalqi-ga)

2

Uun; abuur; dad.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Uun badan.

waa la naqliyay ✓

m.l. u Uun badan.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] creation; people

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) all creatures in the world; creation (kiri-yeey-shiri)

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) uunka Ilaahay dunida dhigay oo dhan. Dh: abuur, makhluuq.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: creation; people rw: khalaq

3

lx: khalqi

4

pd: (-ga)

5

ps: n0-m-col

6

key: khalqi

waa la naqliyay ✓

1

(Khalwa-da)

2

Khilaawo.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: khilaawo.

waa la naqliyay ✓

f. n. religious retreat, meditation on the Koran

waa la naqliyay ✓

1

a: khilaawo

2

de: religious retreat, meditation on the Koran

3

lx: khalwo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: khalwo

waa la naqliyay ✓