khaayirid

khaayir¹: m.l Si yasid iyo jeesjees leh oo cid loo fiiriyo.

khaayir²: f.g1 (-ray, -rtay) Si yasid iyo jeesjees leh cid u fiirin.

-ka: (magac, lab, keli) si yasid iyo jeesjees leh oo cid loo fiiriyo.

m.f.dh eeg baayir².

-da: (magac, dhedig, keli) naaxitaan iyo cayilid. Dh: baayiris, baayiritaan.

(Haajirid-da)

Dal durugsan aadid; dalaabid; (ama haayirid).

m.f.dh eeg haajir². la-mid: haajir¹ (2), haayir¹ (3), haayirid.

-da: (magac, dhedig, keli) meel ka socosho oo meel kale u guurid. Shimbiruhu waxa ay sameeyaan haajirid xilliyada ku salaysan. Dh: qaxid, dalandoolid, guurid.

(Khasirid-da)

1. Lacag bixin; lumin.

2. Ganaax lacageed saarid.

m.f.dh eeg khasir².

(Saayirid-da)

U turid; dhaqaalayn.

m.f.dh eeg saayir². la-mid: saayiraad.

-da: (magac, dhedig, keli) «la u tudhid: dhaqaalayn. Saayirid iyo sicir jaban safarka wax kaga libi.

m.f.dh eeg khaawis².

(Khamiirid-da)

Khamiir noqosho.

khamiirid¹: m.f.dh eeg khamiir².

khamiirid²: m.dh (baayoloji) Isbeddel kiimikaad oo ay walxaha orgaanikada ku dhaliyaan waxyaabo nool (sida: yiist, baktiiriya, iyo wixi lamida). Falkaasna waxa keena insaymo. Waa dariiqada lagu diyaariyo alkoollada (sida: itanool). Marka insaymka loo yaqaan siyaameys uu la falgalo sonkoraha (sakaraydhada) ku jira istaarijka.

m.dh (baay.) Isbeddel kiimikaad oo ay walxaha orgaanikada ku dhaliyaan waxyaabo nool (sida: yiist, baktiiriya, iyo wixi lamida). Falkaasna waxa keena insaymo. Waa dariiqada lagu diyaariyo alkoollada (sida: itanool). Marka insaymka loo yaqaan siyaameys uu la falgalo sonkoraha (sakaraydhada) ku jira istaarijka.

-da: (magac, dhedig, keli) khamiir noqosho; qamiirid.

-da: (magac, dhedig, keli) xaajo rogrogiddeeda iyo faallaynteeda.

(Haarid-da)

Dhuldhac diidid; werfid; harjadid; madaxdhulladhicid.

m.f.dh eeg hąar².

-da: (magac, dhedig, keli) calaamad wejiga ama dhabarka lagaga dhigo ilmaha dhashay ama wanka adhiga lagu darayo ee sumalka.

haarid -da: (magac, dhedig, keli) dhuldhac ama welfid maanka la iska qaado. Dh: harjadid, welfid.

(Haayid-da)

Niyo; dan.

m.dh.u (-dyo, m.l) Nooc kalluunka ka mid ah.

f. n. intention, aim, objective

-da: (magac, hedig, keli) jaad kalluunka ka mid ah.

haayid-da: (magac, dhedig, keli) hammi iyo dareen, doonis xoog badani ku jiraan. Haayidda badan waa lagu horumaraa. Dh: dan, niyo.

de: intention, aim, objective

lx: haayid

pd: (-da)

ps: n-f

syn: dan, niyo

key: haayid

(Haayir-ka)

1. Col weyn.

2. Meel laga tago oo aad looga fogaado; haajir; dalaw.

3. Libaax-badeedka waaweyn, siiba kuwa aad wax u laaya oo dadqaadka ah.

haayir¹: m.l (-rro, m.l/dh) 1. Col weyn oo hubaysan. 2. Libaax badeed weyn oo dadka cuna. 3. la-mid: haajirid.

haayir²: f.mg1 (-ray, -rtay) la-mid: haajir².

v. emigrate; immigrate

haayir vl. n. migration

haayir m. n. large enemy force

haayir m. n., [collective] large man-eating shark species

-ay / tay: (v) leave one country or region to settle in another; migrate (maaygereyt)-, emigrate (eme gareeyt) ~ haajir

(fal) dhulka aad joogto, iskaga teg. Dh: haajir.

haayir -ka: (magac, lab, keli) dhulkaagii ka tegis oo meel fog u guurid. Dh: dalaw, kudaal, haajir, hijrood.

haayir-ka: (magac, lab, keli) col weyn oo buto ah. Haayirka soo socda waa in aan ka gabannaa. Dh: heerrimaad, duullaan.

haayir -ka: (magac, lab, keli) jaad ka mid ah libaaxbadeedka dadqaadka ah oo aad wax u laaya.

(Kaarid-da)

Kaar yeelasho.

m.f.dh eeg kaar². la-mid: kaar¹ (3).

-da: (magac, dhedig, keli) marka xanuunku qof ku keeno xummad.

(Kaayid-da)

Meel aan laga arki karin gelin; qarin; dahid; xasayn.

m.f.dh eeg kaay², kay³.

-da: (magac) farsamada shaqo ruux ba xilli gaar u ah qabto, kolba loo dhiibayo.

-da: (magac, dhedig, keli) si deggan oo aan degdeg lahayn wax u qabad oo u faltamid. Dh: miyirid.

aayarid -da: (magac, dhedig, keli) si tartiib ah oo aanu degdeg iyo adayg ku jirin. Aayaritaanka ayay arrimuhu ku hirgalaan.

-da: (magac, dhedig, keli) tegid caalwaa ah oon lagu faraxsanayn. Dh: tegid, hulluugid.

(Hawirid-da)

Wax liita ka dhigid; dhawrid la'aansho; xannaano-darrayn; laayicid; luggooyn.

m.f.dh eeg hawir². la-mid: hawir¹ (3).

-da: (magac, dhedig, keli) wax liita oo aan macno ku fadhiyin ka dhigid. Dh: yasid; shilid.

m.f.dh eeg kawir².

-da: (magac, dhedig, keli) doon ama markab meeshii loo socday meel aan ahayn u weecin.

name-m friend; lasting; eternal

(Khaarij-ka)

Dhulalka shisheeyaha wadajirkood; dibad.

m.l Dal, dalalka kale ee xuduuddiisa dibadda ka ah.

m.l Dal, dalalka kale ee xuduuddiisa dibadda ka ah.

m. n. foreign country

-ka: (n) foreign land or country; abroad (a-baroodh.)

-ka: (magac, lab, keli) dhulalka shisheeyaha wadajirkooda. Dh: dibad.

bw: Arabic

de: foreign country

lx: khaarij

pd: (-ka)

ps: n -m

key: khaarij

(Khaatir-ka)

Qof dhagar badan.

m.l 1. la-mid: khaatil. Qof dhagar badan. 2. Kh. ka joog: qof, qof kale shiddaysan. la-mid: khaati.

m.l 1. la-mid: khaatil. Qof dhagar badan. 2. Kh. ka joog: qof, qof kale shiddaysan. la-mid: khaati.

m. n. (adj.): deceitful person; evil, dangerous, bad

-ka: (magac, lab, keli) qof dhagar badan oo khaatil ah.

bw: Arabic

cf: khaati, khatar

de: deceitful person; [atr.] evil, dangerous, bad

lx: khaatir

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: khaatir

m.l la-mid: khaa'in.

m. n. cheater, deserter, traitor

-ka: (n) dishonest or crooked person; swindler (swindhalar)-, rascal (raaskaPy, cheat (jiiter) ~ khaa'in

-ka: (magac, lab, keli) khaa'inlow; khiyaanoole.

a: khaa'in

bw: Arabic

de: cheater, deserter, traitor

lx: khaayin

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: khaayin

khaayis¹: m.l 1. Cunto waqtigeedii dhammaaday oo dhacday. 2. Cunto baryood ah.

khaayis²: f.mg1 (-say, -stay) Cunto waqtigeedii dhammaaday oo aan la cuni karin noqosho.

-ka: (magac, lab, keli) cunto ama cabbitaan waqtigeedii dhammaaday oo aan la cuni karin.

m.l (-dyo, m.dh) Qof aan weji furreyn oo xaasid ah.

m. n. mean person

-ka: (n) unkind, cruel or mean person; malicious person ~ qabiid

-ka: (magac, lab, keli) qof aan naxariis iyo jixinjix lahayn. Dh: qabbiid.

de: mean person {S}

lx: khabiid

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: khabiid

(Qayirid-da)

Beddelid; doorin.

m.f.dh eeg qayir².

-da: (n) the act of altering, usually by discoloring ~ dhalanrogid

-da: (magac, dhedig, keli) si kale u bedde lid. Alaabtu qayirid uma baahnee innoo daa. Dh doorin, qayiris.

(Xayirid-da)

Dhaqdhaqaaq ama socod ama safar u diidid; joojin; celin.

m.f.dh eeg xayir.

-da: (magac, dhedig, keli) hulo kasta la awdidi oo xannibid. Dh: jirrabid.

(Baayicid-da)

Wax ganacsi u yaal, qiimahooda weyddiin; gorgorin.

m.f.dh eeg baayac². la-mid: baayac¹.

-da: (magac, dhedig, keli) cid wax libinaysa qiimaaha weydiin oo la gorgortamid. Dh: baayacid.

-ta: (magac, dhedig, keli) cayilitaan iyo naaxis. Dh: baayirid.

(Daahirid-da)

Soo bixid; muuqasho.

m.f.dh eeg daahir².

-da: (magac, dhedig, keli) (soo ~) soo muuqasho oo soo bixid. Soo daahiridda waxyaa- baha cusubi waxay innooga baahan yihiin talo iyo tusaale.

m.f.dh eeg daakir.

-da: (magac, dhedig, keli) dikri iyo duco eedaanka subaxa horteed akhrin oo dadka salaada xasuusin.

m.dh la-mid: dayicid.

-da: (magac, dhedig, keli) baylihin oo wax dayacan ka dhigid. Ammaanada daayicidda ka daa oo xafid. Dh: halladaadin, baylihin, dayicid.

m.dh la-mid: daa'imid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax weligiiba jira ahaan. Dh: daa'imid.

m.f.dh eeg gaasir².

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, dhibaatayn ama si waxtarla'aan ah ula dhaqmid. Dh: gabid.

gaasirid -da: (magac, dhedig, keli) yarayn wax laga dhimo; shay intiisii wax laga gaabiyo.

gaasirid -da: (magac, dhedig, keli) yaraysi ama quudhsi lagula kaco cid kale. Dh: xaqiraad.

-da: (magac, dhedig, keli) si aad iyo boob ah wax u cunid. Haldhaa iyo maroodaan bartiyo yey wax haaliga'e. Dh: hiigid.

a: haajir

de: emigrate; immigrate

hm: 1

lx: haayir

pd: (haayiray)

ps: v1=

key: haayir_1

de: migration

hm: 2

lx: haayir

pd: (-ka)

ps: vn-m

key: haayir_2