Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Khaas-ka)

2

Gooni; gaar.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. K. ah: wax gaar ah oo lagu keli yahay. 2. K. ahaan: gaar ah, gooni ah.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. K. ah: wax gaar ah oo lagu keli yahay. 2. K. ahaan: gaar ah, gooni ah.

waa la naqliyay ✓

m. n. (adj.): specialty; special, particular

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) special (ispeshal), particular (paartikilar)-, distinct (distingt)-, exclusive (ikis-kuluusiv) ~ gaar ah. Ex: arrin khaas ah; a special case

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax gooni ah; wax cid u gaar ah.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: specialty; [atr.] special, particular

3

lx: khaas

4

pd: (-ka Pl: khusuus (ka))

5

ps: n8-m

6

key: khaas

waa la naqliyay ✓

1

(Khaash-ka)

2

(cunno, miro, ...) urka iyo dhadhanku ka doorsoomeen; raagey oo xumaaday.

waa la naqliyay ✓

1

khaash¹: m.l Cunno, miro, dawo iyo wixi lamida oo intay raageen xumaadey; faad. la-mid: qaash.

2

khaash²: f.mg1 (-shay, -shtay) Cunno, miro, dawo iyo wixi lamida faadid.

waa la naqliyay ✓

m.l Cunno, miro, dawo iyo wixi lamida oo intay raageen xumaadey; faad. la-mid: qaash.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. bad food, rotten fruit, [atr.] tainted, gone off

2

khaash: [inchoative] v. go bad ~ off (of food)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cunno, midho ama wax kale oo urtii iyo dhadhankii ka doorsoomeen. khaashid -da: (magac, dhedig, keli) khaash noqosho.

waa la naqliyay ✓

m. n. coop, bird cage

waa la naqliyay ✓

1

a: qafas

2

bw: Arabic

3

de: coop, bird cage

4

lx: khafas

5

pd: (-ka)

6

ps: n2a-m

7

key: khafas

waa la naqliyay ✓

Erey tilmaama haya wax lab oo yaal, ama qof lab oo jooga meel qofka hadla haya ka durugsan.

waa la naqliyay ✓

kaas¹: mu.ti.l (kuwaas, w) Magacuyaal tilmaame oo lab, oo wax ama cid hadlaha ka fog lagu tilmaansado. Tusaale: “Kaas ayaa fiican”. la-mid: kaa¹

waa la naqliyay ✓

1

kaas¹: mu.ti.l (kuwaas, w) Magacuyaal tilmaame oo lab, oo wax ama cid hadlaha ka fog lagu tilmaansado. Tusaale: Kaas ayaa fiican. mu.ti.w, kuwaas. la-mid: kaa¹

2

kaas²: (-kaas) dk.ti.l Dibkabe tilmaame oo magac lab dib looga qodbo, oo wax ama cid hadlaha ka fog lagu tilmaansado. Tusaale: Dukaankaas Cali baa leh. la-mid: kaa⁴.

waa la naqliyay ✓

deictic: that, those

waa la naqliyay ✓

1

(magacuyaal) tilmaama qofka saddexaad oo lab ee kelida ah oo meel fog jooga. Dh: kaa. Wa: kuwaas, kuwaa.

2

kaas-ka: (magac, lab, keli) koofiyad adag oo dadka baaskiillada ama mootooyinka wataa ay madaxa gashadaan. Dh: koofiyad. Wa: kaasas.

waa la naqliyay ✓

1

de: that, those

2

lx: kaas

3

pd: (kaasi / kaasu)

4

ps: deic-m

5

xe: kan, keer, koo

6

xv: =-kaa

7

key: kaas

waa la naqliyay ✓

ذَلِكُم، ذَلكَ، ذَاكَ، ذَا، تِلْكَ

waa la naqliyay ✓

1

de: that, those

2

lx: -haas

3

ps: deic-m-suf

4

xe: that water

5

xv: =-kaas

6

key: -haas

waa la naqliyay ✓

deictic, suf. that, those

waa la naqliyay ✓

1

a: =-taas after -l

2

de: that, those

3

initial: s

4

lx: shaas

5

pd: (shaasi)

6

ps: deic-f-suf

7

xe: that place

8

xv: meeshaas

9

key: shaas

waa la naqliyay ✓

1

(Faadid-da)

2

(cunno, kd.) raagid iyo oollimaad darti la xumaansho; khaashid.

waa la naqliyay ✓

1

(Khaashid-da)

2

Khaash noqday.

waa la naqliyay ✓

1

(Khaasiya-da)

2

Karti ama waxtar gaar ah oo wax gooni u lee yihiin.

waa la naqliyay ✓

m.l (daawo) Cadaadiska dhiigga oo sarreeya. Cadaadiska dhiigga oo kor uga kaca cabirka caadiga ah da' khaas ah lagu yaqaan.

waa la naqliyay ✓

1

gaar¹: m.l 1. Wax cid si gooni ah u khuseeya. 2. Qof loo xilsaaray, inuu ilaaliyo xafiis, dukaan iyo wixi lamida. 3. G. ah: khaas ah.4. Dhaawac callirsan.

2

gaar²: m.l (naxwe) Magac guud iyo magac g.

3

gaar³: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Meel tegid. 2. (f.g) Cid, cid ka horreysa ka daba tegid. 3. (f.g) Jir cananno ku suntid. 4. (f.g) Dhiil, abxad iyo wixi lamida dahaarid. 5. (f.mg) Wax, wax ku filnaansho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg khaash².

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Lataliyeyaashii Sayidka mid ka mid ah. 2. Wax gaar ama khaas ah. la-mid: qusuusi.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Nooc ka mid ah maansada oo wadaaddada khaas u ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh (baayoloji) Walax madoobeysa timaha, maqaarka iyo madawga indhaha. Waxayna ku jirta unugyo khaas ah ee unugyada maqaarka ka mid ah, qaybta ugu sarreysa maqaarka. Sameynta meelaniinka waxay badataa markii jirka qorraxi ku dhacdo oo waxay maqaarka ku sameysaa midabayn (tanning = abbronzatura) oo ah maqaarka dadka caddaanka ah oo casaan u sii roga, taas oo ka celisa fallaaraha qorraxda qaybaha hoose ee maqaarka.

waa la naqliyay ✓

m.dh (baayoloji) Isbedellada koritaanka nudaha ee ka bilaabma sahlanaan ilaa uu ka noqdo dhisme kakan, kaas oo khaas u ah shaqooyin gaar ah. Meesiyeyntu waxay dhacdaa xilliga koritaanka uurjiifka, dib isu kabid, iyo dhinaca dhirtana waxqabad caydineed.

waa la naqliyay ✓

m.l (-no, m.dh) (cilmiga naflayda) Qayb ka mid ah jidhka noolaha oo u khaas ah, inay qabato hal shaqo ama in ka badan. Tusaale, xayawaanka: dhegaha, indhaha, sambabada iyo kelyaha. Tusaale, dhirta: caleemaha, xididdada iyo ubaxa. Organku wuxuu ka koobanyahay nudo badan oo kala duwan.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh (-syo, m.dh) Qof mar dad ah marna iska dhiga waraabe isagoo is marinaya qori khaas ah (sheeko xariir).

waa la naqliyay ✓

m.dh (-go ..., m.l) 1. Qayb isbitaal ka mid ah oo gaar u ah daaweynta cudur khaas ah ama bukaan-socod-eegto ah. 2. Qayb isbitaal ka mid ah oo ay isugu yimaadaan barayaal, arday iyo bukaanno si loogu baaro looguna daaweeyo bukaanna-da.

waa la naqliyay ✓

m.dh (daawo) Kansarka sooha xiriirka cudurkan wuxuu ku dhici karaa meelwalba oo jirka ka mid ah, maadaama uu ka kaco sooh xubin wax ka sameeya ee uusan gaar u ahayn xubin khaas ah. Wuxu ka kici karaa: sooh mayraxeed, muruq, baruur, laf, carjow, xuubka xubno isgoysyada (synovium), xididdada dhiigga iyo liinfada iyo soohyo kala duwan oo kale.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Qof. 2. Sh. ah: khaas ah; fardi ah.

waa la naqliyay ✓

1

tallaalid¹: m.f.dh eeg tallaal³.

2

tallaalid²: m.dh (daawo) Hab loo sameeyo ama loo kiciyo difaaca jirka oo liddi cudur ku ah iyadoo la adeegsanayo “tallaal”, ama diyaarin khaas ah ee walax antiijineed oo kicineysa sameynta antiiboodhiga ku ha-boon.

waa la naqliyay ✓

m.dh (daawo) Cudur la isqaadsiiyo oo uu keeno “arbo fiirus” waxa laga helaa Afrikada kulul iyo gobollada waqooyi ee koonfur Ameerika, waxa gudbiya kaneeco khaas ahaan “aedes Aegypti”, fiirusku wuxu baabi'iya soohyada beerka iyo kelyaha.

waa la naqliyay ✓

m.l (daaw.) Cadaadiska dhiigga oo sarreeya. Cadaadiska dhiigga oo kor uga kaca cabirka caadiga ah da' khaas ah lagu yaqaan.

waa la naqliyay ✓

name-f devotion; sincere, pure, loyal, constant

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) daacadnimo badhaxla'.

waa la naqliyay ✓

1

(Khaalis-ka)

2

Aan wax kale dheehin; saafi; miir; miid.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh Wax saafi ah oo aan wax kale ku jirin.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh Wax saafi ah oo aan wax kale ku jirin.

waa la naqliyay ✓

m. n. pure item, something unmixed

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) not mixed; pure (piyuur)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) aan wax kale dheehin. Dh: saafi, miir, miid.

2

khaalis -ka: (magac, lab, keli) dabayaaqada ciyaarta dubnadda. Dubnaddu waa khaalis. Dh: dhammaad, gabagabo.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: pure item, something unmixed

3

lx: khaalis

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: khaalis

waa la naqliyay ✓

1

khaawis¹: m.l Fiirada qof meel daloosha laga fiiriyo isaga oo aan ogeyn.

2

khaawis²: f.g1 (-say, -stay) Iyadoo aan ogeyn cid meel daloosha ka firiin.

waa la naqliyay ✓

1

khaayis¹: m.l 1. Cunto waqtigeedii dhammaaday oo dhacday. 2. Cunto baryood ah.

2

khaayis²: f.mg1 (-say, -stay) Cunto waqtigeedii dhammaaday oo aan la cuni karin noqosho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cunto ama cabbitaan waqtigeedii dhammaaday oo aan la cuni karin.

waa la naqliyay ✓

m. n. baker

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

cf: rootile

3

de: baker

4

lx: khabbas

5

pd: (-ka)

6

ps: n2a-m

7

key: khabbas

waa la naqliyay ✓

Dhammaad; idlaad; baabbah; eber.

waa la naqliyay ✓

: finished, all gone

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhammaad; idlaad; baabbah; eber.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: finished, all gone

3

lx: khalaas

4

ps: expr

5

key: khalaas

waa la naqliyay ✓

1

(Khamaas-ka)

2

(bil) toomman.

waa la naqliyay ✓

1

khamaas¹: m.l.kh Kh. ah: bil labaatan iyo sagaal ku dhammaata; toomman.

2

khamaas²: f.mg1 (-say, -stay) Toomman noqosho (bil).

waa la naqliyay ✓

1

m. n. lunar month of 29 days only (in Somali traditional calendar)

2

khamaas v. be of 29 days (lunar month)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) bil toomman noqo.

2

khamaas-ka: (magac, lab, keli) bil labaatan iyo sagaal ku dhammaata. Dh: toomman.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: kharaj.

waa la naqliyay ✓

m. n. expenditure, expense

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) expenditure (ikis pan-dijar), expense (ikis-peens) ~ kharash, qarash

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg kharaj. kharbud -ka: (magac, lab, keli) wax kharriban ka dhig. Dh: laaq.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: expenditure, expense

3

lx: kharash

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m

6

key: kharash

waa la naqliyay ✓

1

dhabas¹: m.l Koore duug ah.

2

dhabas²: m.l (-syo, m.dh) Wadaan aad u dhammaatay.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) geed geedaha lafta adag leh ka mid ah oo magaalooyinka xeebaha laga beero.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dhamas-ka) Geed geedaha waaweyn oo lafta adag kamid ah; alwaaxdiisa doonyo, kd., baa laga sameeyaa; wuxuu kamid yahay dhirta waddooyinka magaalooyinka lagu qurxiyo oo aan qodaxda lahayn oo hooska badan oo weligood cagaarka ah.

2

2. (Dhamas-ta) Usha dhamaska; ul madax weyn; bur.

waa la naqliyay ✓

1

dhamas¹: m.l Geed abaareed weyn, hoos badan oo loo xiisa qaariyadaha doonyaha laga sameeyo.

2

dhamas²: m.dh Ul weyn, culus, adag oo aan qornayn.

waa la naqliyay ✓

m.l Geed abaareed weyn, hoos badan oo loo xiisa qaariyadaha doonyaha laga sameeyo.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. large evergreen tree species, used for hardwood timber

2

dhamas [feminine] n. club, cudgel

waa la naqliyay ✓

(Damass) N Conocarpus lancifolius Engl. &Diel. Combretaceae.

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) bat (baat); strong wooden stick; cudgel (kajel); club (kalaab) ~ bur, budh

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) geed laf adag oo ka dheer geedaha kale kana baxa magaalooyinka xeebaha ah.

waa la naqliyay ✓

1

dharas¹: m.l 1. Diiddada hali diiddo in la maalo ama ilmaheedi nuugaan. 2. Hilib aad caato u ah; bantar. 3. Qof aad u karti yar. 4. Caro. 5. Dh. ah: nafley buuran laakiin jirkeeda dhad ku jiro (ido).

2

dharas²: f.mg1 (-rsay, -rastay; -rsi) 1. Hal in la maalo ama ilmaheedi nuugaan diidid. 2. Qof xanaaqid. 3. Wax la gansaday wax ku diidid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [abstract] anger, ire, rage

2

dharas [inchoative] v. rage, get angry, become furious

waa la naqliyay ✓

1

(fal) weyrax oo dad iyo duunyaba laa. Dh: cadhoo.

2

dharas: (fal) jilic oo gabaw dartii cad aan itaal lahayn yeelo. Dh: dabac.

3

dharas -ka: (magac, lab, keli) cadhada xoolaha kolka ay wax ka cadhaysiiya la kulmaan oo wixii ay arkaanba geeska geliyaan. Dh: weyrax.

4

dharas -ka: (magac, lab, keli) hilib cajil ah oon xoog ku jirin.

5

dharas-ta: (magac, dhedig, keli) meelaha xooluhu galaan uskaga iyo dhiriqda kaa soo raacda. Waar dharasta nala garamar. Dh: uskag.

waa la naqliyay ✓

n. sound created by clearing throat from sputum

waa la naqliyay ✓

1

(Khaati-ga)

2

(Khaati baa laga joogaa: dhib baa lagu qabaa; naftii buu dadka u keenay).

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: khaatir.

waa la naqliyay ✓

m. n. bored ~ fed-up person

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) dhibta iyo kadeedka cid kale lagu daaliyo oo dulqaadka ka yaraysa.

waa la naqliyay ✓

1

cf: khaatir

2

de: bored ~ fed-up person

3

lx: khaati

4

pd: (-ga)

5

ps: n2-m

6

key: khaati

waa la naqliyay ✓

(fal) wax isku laaq oo kala saari waa: naftaada malaheeda meel kale mari.

waa la naqliyay ✓

1

(Khabar-ka)

2

Khabaar; war.

waa la naqliyay ✓

1

khabar¹: m.l 1. Dhacdo naxdin leh. 2. la-mid: khabaar¹.

2

khabar²: m.l (naxwe) Curiye weerta ka tirsan oo tilmaama waxa yeelaha laga sheego. Tusaale: “Saalax waa wiil fiican”.

waa la naqliyay ✓

1

khabar¹: m.l 1. Dhacdo naxdin leh. 2. la-mid: khabaar.

2

khabar²: m.l (naxwe) Curiye weerta ka tirsan oo tilmaama waxa yeelaha laga sheego. Tusaale: Saalax waa wiil fiican.

waa la naqliyay ✓

m. n. notice, information, news

waa la naqliyay ✓

-ka: (v) piece of information; news (niyuus); newsbreak (niyuus-bareeky, information ~ khabaar, akhbaar

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) xog cusub oo cid kale kaaga timid. Dh: khabaar, war, akhbaar.

2

khabar -ka: (magac, lab, keli) naxwe ahaan, curiye weedha ka tirsan oo tilmaama waxa yeelaha laga sheego.

waa la naqliyay ✓

1

a: khabaar

2

bw: Arabic

3

de: notice, information, news

4

lx: khabar

5

pd: (-ka)

6

ps: n2-m, n8-m

7

key: khabar

waa la naqliyay ✓

m. n. good luck; lucky charm, amulet

waa la naqliyay ✓

name-f good luck; lucky charm, amulet (Arb). Syn: Qadan

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: good luck; [ext.] lucky charm, amulet

3

lx: khadan

4

pd: (-ka)

5

ps: n-m

6

key: khadan

waa la naqliyay ✓

m.l Nasiib wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

name: Khadar

waa la naqliyay ✓