Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

de: KH [digraph letter of the Somali alphabet] Voiceless velar or uvular fricative

2

lx: kha'

3

pd: (-da)

4

ps: n-f

5

key: kha'

waa la naqliyay ✓

1

(Anaakici-da)

2

(anaa kici) col yar oo si gaar ah u laylyan oo cadowga lala dagaallama hayo dhulkiisa lagu sii dhex daayo; wuxuu ka kooban yahay, dad aan la khasbine, iyagu raalli ku ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Anqaas-ta)

2

Khad.

waa la naqliyay ✓

1

(Arbaca-da)

2

Maalinta afraad oo toddobaadka; maalinta Talaadada iyo Khamiista u dhexaysa.

waa la naqliyay ✓

1

(Badow-ga)

2

Aan reer-magaal ahayn; reer-miyi; aan wax aqoon; aan ilbax ahayn; galti; khashiin; (ama Badwi).

waa la naqliyay ✓

1

(Baq-a)

2

1. Caanaha iyo wixii la mid ah oo xumaada kala-go'iddooda.

3

2. Khamiir; qaab; salsal.

waa la naqliyay ✓

1

(Cabsiin-ta)

2

1. Cabsi gelin; bajin.

3

2. (-°) Wax la cabbo (biyo, khamro) siin.

waa la naqliyay ✓

1

(Canab-ka)

2

1. Miro yaryar oo kulkulucsan oo dhawr midab (guduud; cagaar,...) leh, oo cuntub cuntub u baxa: sidoodaa lagu cunaa, ama khamraa laga sameeyaa, ama inta la engejiyo baa sabiib laga dhigaa.

3

2. Geedka mirahaasi ka baxaan; (ama cinab).

4

3. Kuul mirahaas u eg.

waa la naqliyay ✓

1

(Cayaari-ga)

2

Garangar yar oo inta xarig laga dhexdusiyo, waxyaalaha culus lagu shubashubeeyo; khafiyad.

waa la naqliyay ✓

1

(Ciqaab-ka)

2

Gaboodfalka la falay, eedsiiska le'eg oo hor yaal; ganaax; khasiraad.

waa la naqliyay ✓

1

(Ciqaabid-da)

2

Eedsiin; ka goyn; kajeebid; yakayn; ganaaxid; khasirid.

waa la naqliyay ✓

1

(Daabac-a)

2

1. Farsamada buugagga iyo wargeysyada, kd., oo aan farta ahayn lagu qoro inta lagu isticmaalo xuruuf jaran, ama tu kolkaas qalab gaar ahi shubo oo jarjaro oo dabadeed inta khad la marsho waraaqaha lagu qoro.

3

2. (dhar, kd.) xarar wax lagu qurxiyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Daah-a)

2

1. Ilixir laga sameeyey dhar ama shiraac ama wax kale oo lagu xiro albaabbada iyo khalfadaha, kd., ama qolalka lagu kala gooyo; ilixir.

3

2. Dib u dhac; raagis.

waa la naqliyay ✓

1

(Daaqad-da)

2

1. Khalfad: dariishad.

3

2. Xoog, tabar. maaro (ama daaqo).

4

3. Duub maro ah oo dhawr go' ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Dagasha-da)

2

1. (u dagasho) Kansho wax lagu qabto ama si cid wax lagu yeelo, soo gudboonaan ama helid.

3

2. Sigasho; baylahoobid; (ku dagasho) ku dagmid; ku khatalmid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dagid-da)

2

Dhacsiin qof la dhacsiiyo wax aan jirin ama si aan run ahayn; dhagrid; khatalid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dagniin-ta)

2

Dhagar; khatal; sir; mardabo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dalayn-ta)

2

1. Dal ka dhigid.

3

2. Qurxin; dheehid; jalayn.

4

3. Aqal, kd., meelo ka banbannayn, si neecawda iyo iftiinku u soo galaan; neecaabin; khalfado u furid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dariishad-da)

2

Daloollada loo yeelo aqallada, kd., oo iftiinka iyo neecawdu kasoo galaan; khalfad; shabaako, daaqad.

waa la naqliyay ✓

1

(Dawaad-da)

2

1. Weelka khadda lagu shubo.

3

2. Madow khadda u eg oo awrtu qadaadka ku yeelato; (ama tawaad).

waa la naqliyay ✓

1

(Dhagar-ta)

2

Arrin ama wax kale oo been ah oo run loo ekaysiiyey, in dad lagu khatalo, darteed; khatal; sir; mardabo; khayaano.

waa la naqliyay ✓

1

de: H [letter of the Somali alphabet]

2

lx: ha'

3

pd: (-da)

4

ps: n-f

5

key: ha'

waa la naqliyay ✓

1

a: kaaf

2

de: K [letter of Somali alphabet] Can never be final

3

lx: ka'

4

pd: (-da)

5

ps: n-f

6

key: ka'

waa la naqliyay ✓

1

de: DH [digraph letter of the Somali alphabet] Voiced post-alveolar retroflex stop; can be double, but is not spelled as such; changes to R when not the first consonant in most dialects

2

lx: dha'

3

pd: (-da)

4

ps: n-f

5

key: dha'

waa la naqliyay ✓

1

(Khad-da)

2

Wax shubma oo madow ama midab kale leh oo wax lagu dhigo ama wax lagu daabaco; anqaas.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh Wax shubma oo madow ama midab kale oo wax lagu dhigo ama wax lagu daabaco; anqaas.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh Wax shubma oo madow ama midab kale oo wax lagu dhigo ama wax lagu daabaco; anqaas.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] ink

waa la naqliyay ✓

1

-da: (n) ink (ingk)

2

khad -ka: (n) plan (palaan)

3

khad -ka: (n) line. Ex: khadka taleefoonka; the telephone line

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) iskudar ka kooban xar dhuxuleed iyo murre, biyo, xabag iyo dhuxul dhagax lagu xaquuq ama la ridqay oo tawaad lagu shubo oo looxa lagu qoro. Khadka tawaadda ku jira ha iga daadin. Dh: anqaas, dawaad, tawaad.

2

khad -ka: (magac, lab, keli) daliig dhuubaan oo dhareran oo isku joogta. Khadkaa la jeexay yaan la soo dhaafin. Dh: xarriijin, liin.

3

khad -ka: (magac, lab, keli) hab aan dadku wada ogayn oo la raaco si hawl gaar ah loo fuliyo. Wax khad ah maad haysaa oo aan ku bixi karno?

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: ink

3

lx: khad

4

pd: (-da Pl: khadad (ka))

5

ps: n1-f, n4-m-mass

6

syn: anqaas

7

key: khad

waa la naqliyay ✓

1

(Khal-ka)

2

Waxyaalaha la cabbo oo aalkolku ku jiro, oo inta kala go'a, dhanaan u rogmada.

waa la naqliyay ✓

m.l Waxyaalaha lagu saqraamo oo cinabka la khamiiriyay laga sameeyo oo kala go'a dhanaanna isu roga.

waa la naqliyay ✓

m.l Waxyaalaha lagu saqraamo oo cinabka la khamiiriyay laga sameeyo oo kala go'a dhanaanna isu roga.

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): vinegar

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) vinegar (vinigar)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) waxyaalaha lagu saqraamo oo cinabka la khamiiriyay laga sameeyo oo kala go'a dhanaanna isu roga.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: vinegar

3

lx: khal

4

pd: (-ka Pl: khalal)

5

ps: n4-m-mass

6

key: khal

waa la naqliyay ✓

1

a: shiin

2

de: SH [digraph letter of the Somali alphabet] Voiceless palato-alveolar fricative

3

initial: s

4

lx: sha'

5

pd: (-da)

6

ps: n-f

7

key: sha'

waa la naqliyay ✓

e.d Erey la yiraahdo markii la arko ama la maqlo wax xun. la-mid: aqas.

waa la naqliyay ✓

inter. How disgusting!, Yuck!

waa la naqliyay ✓

(interj) yuck (yak) ~ akh, aqas

waa la naqliyay ✓

akhas! eray dareen ah oo la yidhaahdo kolka wax aan habboonayn la arko ama la maqlo. Akhas! Waxay ku faanayaan in ay hantidii dalka boobeen! Dh: akh! aqas!

waa la naqliyay ✓

1

de: How disgusting!, Yuck!

2

lx: akhas

3

ps: intj

4

see: aqas

5

key: akhas

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: kahasho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) waxa la qoonsado sida laga noqdo; jeclaysad la'aan. Dh: kahasho, gensad, qoonsasho.

waa la naqliyay ✓

1

kama'¹: m.l la-mid: kamma'¹.

2

kama'²: f.mg1 (-a'ay, -a'day) la-mid: kamma'².

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) accidental (aksi-dental); incidental (insidental); contingent (kontinjant); by chance ~ kamma'

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) khalad u dhaca si u kas la'aan ah. Nabarku si kama' ah ayuu yarka ugu dhacay.

waa la naqliyay ✓

1

(Khaas-ka)

2

Gooni; gaar.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. K. ah: wax gaar ah oo lagu keli yahay. 2. K. ahaan: gaar ah, gooni ah.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. K. ah: wax gaar ah oo lagu keli yahay. 2. K. ahaan: gaar ah, gooni ah.

waa la naqliyay ✓

m. n. (adj.): specialty; special, particular

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) special (ispeshal), particular (paartikilar)-, distinct (distingt)-, exclusive (ikis-kuluusiv) ~ gaar ah. Ex: arrin khaas ah; a special case

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax gooni ah; wax cid u gaar ah.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: specialty; [atr.] special, particular

3

lx: khaas

4

pd: (-ka Pl: khusuus (ka))

5

ps: n8-m

6

key: khaas

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) maahsani iyo dhaadidli'i. Dh: qafi, maah, suur, suul, aroor. Li: miyirqab.

waa la naqliyay ✓

/kaaki/ (adj) kaaki ah (dharka adag oo askarta)

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) hungaw iyo ceeb kaa raacda wax aad qabatay ama aad tidhi.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] shame, embarrassment

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: shame, embarrassment

3

lx: khaso

4

pd: (/da)

5

ps: n0-f-abs

6

key: khaso

waa la naqliyay ✓

1

(Khayr-ka)

2

Wax wanaag ku jiro oo dhan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-raad, m.l) Wax wanaag ku jira oo dhan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-raad, m.l) Wax wanaag ku jira oo dhan.

waa la naqliyay ✓

m. n. goodness, good fortune, welfare, blessing

waa la naqliyay ✓

name-m goodness, good fortune, welfare, blessing

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) good thing; blessing (baleesing); prosperity (poroos-peeriti); goodness (guud nes); godsend; well-being; good luck; betterment

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax wanaag ku jiro oo dhan. Dh: qayr.

waa la naqliyay ✓

1

bw: kheer

2

de: goodness, good fortune, welfare, blessing

3

lx: khayr

4

pd: (-ka Pl: khayrar ~ khayraad)

5

ps: n4-m, n8-m

6

syn: dhur

7

xv: Arabic

8

key: khayr

waa la naqliyay ✓

1

(Khaa'in-ka)

2

(qof) Khayaano badan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-niin/-nno, m.dh) Qof dhagar badan. la-mid: khaayin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-niin/-nno, m.dh) Qof dhagar badan. m.dh.w, khaa'iniin. la-mid: khaayin.

waa la naqliyay ✓

m. n. traitor, cheater, deserter, treacherous person

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) dishonest or crooked person; deceiver (dhiziiver); swindler (swindhalar); rascal (raaskal); cheat (jiiter) ~ khaayin; khayaanalow, khayaamoole

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof u kas wax is waydaariya ama isdaba mariya: qof aan daacad ahayn. Khaa'in ma aflaxo. Dh: khaayin. Li: aammin. Wa: khaa'inno.

waa la naqliyay ✓

1

a: khaayin

2

bw: Arabic

3

de: traitor, cheater, deserter, treacherous person

4

lx: khaa'in

5

pd: (-ka Pl: khaa'iniin)

6

ps: n2-m, n8-m

7

key: khaa'in

waa la naqliyay ✓