keyli — Macnaha & Turjumaada

1

(Keyli-ga)

2

1. Xanuun kulul.

3

2. Suus wax lagu beego oo weyn oo afar shoodood qaada.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: kaylli.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] sharp pain

2

keylli m. n. cup (used as grain measure)

waa la naqliyay ✓

1

1. (Keli-da) Mid ah, aan la wehelin.

2

2. (Keli-ga) a) Biyammareen yar; far; kanaal. b) Geed yar oo leh laamo wada buruq ah oo aroorro leh oo dhirta dawada kamid ah.

waa la naqliyay ✓

1

keli¹: m.l (-iyo, m.dh) 1. Geed yar oo leh laamo wada buruq-buruq ah oo aroorro leh oo dhirta daawada ka mid ah. 2. Oo k. ah: mid ah, aan la wehelin. 3. la-mid: kelli¹.

2

keli²: m.l (naxwe) Lidka wadarta (tus.: gabar (keli) gabdho (wadar)); eeg tiro.

3

keli³: m.dh Wax aan la wehelin. la-mid: kali.

waa la naqliyay ✓

1

keli¹: m.l (-iyo, m.dh) 1. Geed yar oo leh laamo wada buruqburuq ah oo aroorro leh oo dhirta daawada ka mid ah. 2. Oo k. ah: mid ah, aan la wehelin. 3. la-mid: kelli¹.

2

keli²: m.l (naxwe) Lidka wadarta (Tusaale: gabar (keli) gabdho (wadar)); eeg tiro.

3

keli³: m.dh Wax aan la wehelin. la-mid: kali.

waa la naqliyay ✓

1

f. n./m (adj.): singularity, state of being the only one, unique; only, alone; singular {grammar}

2

keli: m. n. reservoir, small channel; water- bearing plant species

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) only (ponli). Ex: ninka kali ah; only one man

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) mid ah, aan la wehelin; aan wadar ahayn, aan hal ka badnayn. Dh: kali. Li: wadar.

2

keli-da: (magac, dhedig, keli) geed yar oo leh laamo wada buruq ah oo aroorro leh oo dhirta dawada ka mid ah.

3

keli-da: (magac, dhedig, keli) biyamareen yar. Dh: far, kanaal.

waa la naqliyay ✓

مُفْرَد

waa la naqliyay ✓

1

(Kelli-da)

2

Mid kamid ah labada cad oo digirta qaabkeeda leh oo uurka ku jira (lafdhabarta labadeeda dhinac) oo waxa oogadu nacdo iyo dhiigga kala sooca, oo kaadi ahaan, dibadda ugu soo saara.

waa la naqliyay ✓

1

kelli¹: m.l (-iyo, m.dh) Biyomareen yar oo beeraha lagu waraabiyo. la-mid: keli¹ (3).

2

kelli²: m.dh (-iyo, m.l) Mid ka mid ah labada cad oo digirta qaabkeeda leh oo uurka ku jirta (lafdhabarta labadeeda dhinac) oo waxa oogadu raacdo iyo dhiigga kala soocda, oo kaadi ahaan dibadda uga soo saarta.

3

kelli³: m.dh (-iyo, m.dh) (cilmiga naflayda) Xubin muhim ah oo qashinsaarka u qaabilsan lafdhabarleyda, taas oo laga saaro walxo wasakh naytaroojiin ah (inta badan, kaadi ahaan). Naasleydu waxay leeyihiin lammaane kelya ah oo ku yaalla bucda.

waa la naqliyay ✓

1

kelli¹: m.l (-iyo, m.dh) Biyomareen yar oo beeraha lagu waraabiyo. la-mid: keli.

2

kelli²: m.dh (-iyo, m.l) Mid ka mid ah labada cad oo digirta qaabkeeda leh oo uurka ku jirta (lafdhabarta labadeeda dhinac) oo waxa oogadu raacdo iyo dhiigga kala soocda, oo kaadi ahaan dibadda uga soo saarta.

3

kelli³: m.dh (-iyo, m.dh) (cilmiga naflayda) Xubin muhim ah oo qashinsaarka u qaabilsan lafdhabarleyda, taas oo laga saaro walxo wasakh naytaroojiin ah (inta badan, kaadi ahaan). Naasleydu waxay leeyihiin lammaane kelya ah oo ku yaalla bucda.

waa la naqliyay ✓

Canal

waa la naqliyay ✓

f. n. kidney

waa la naqliyay ✓

1

-da: (n) kidney (kidhni)

2

kelli -ga: (n) stream (istriim) ~ il biyo-mareen

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) marrinbiyood dhuuban oo labo badood xidhiidhiya.

2

kelli-da: (magac, dhedig, keli) xubin ka mid ah xubnaha ugu muhiimsan jidhka aadanaha ee dhiigga kaadida iyo qashinka ka reebta, kana sifeeya dhiigga. Wa: kelyo.

waa la naqliyay ✓

1

cf: kan, kanjab

2

de: kidney

3

lx: kelli

4

pd: (-da Pl: kelyo (/ha))

5

ps: n1-f

6

key: kelli

waa la naqliyay ✓

كلية

waa la naqliyay ✓

v. keep, preserve; save, economize; stock, store

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) reserve (rizeerv); store (istoor); stockpile (istaak-paayl)

waa la naqliyay ✓

1

a: kaydi

2

de: keep, preserve; save, economize; stock, store

3

lx: keydi

4

pd: (keydiyey)

5

ps: v2a=

6

key: keydi

waa la naqliyay ✓

1

(Kaylli-ga)

2

Keylli.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Xannuun badan oo meel dhaawac ah haya. 2. (-iyo, mdh.) God dheer oo ugaarta lagu dabo. la-mid: keylli.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Xannuun badan oo meel dhaawac ah haya. 2. (-iyo, mdh.) God dheer oo ugaarta lagu dabo. la-mid: keylli.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] sharp pain

2

kaylli m. n. small cup (used for measuring grain)

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) suus wax lagu beego oo weyn oo afar shoodood qaada. Dh: keylli.

2

kaylli-ga: (magac, lab, keli) xanuun kulul. Dh: keylli

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) storing (istooring); stockpiling (istaak-paayling) ~ keydsi -ga

waa la naqliyay ✓

1

(Khayli-da)

2

Maro midabyo badan oo la huwan jirey (khayli-cad; khayli-mandheeri; khayli-madow).

waa la naqliyay ✓

m.dh Guntiino daliig madow darfaha ku leh oo waagii hore dumarku qaadan jireen.

waa la naqliyay ✓

f. n. brightly colored cloth (no longer in use)

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) maro midabyo badan oo la huwan jiray. Khaylida jilbaha loo dhigiyo jaaha wilicdiisa, ha jalleecin wiil baa uga dhacay tobanka jiiroode.

waa la naqliyay ✓

1

de: brightly colored cloth (no longer in use)

2

lx: khayli

3

pd: (-da)

4

ps: n2-f

5

key: khayli

waa la naqliyay ✓

1

de: sharp pain

2

hm: 1

3

lx: keylli

4

pd: (-ga)

5

ps: n-m-col

6

see: kaylli

7

key: keylli_1

waa la naqliyay ✓

1

de: cup (used as grain measure)

2

hm: 2

3

lx: keylli

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m

6

see: kaylli

7

key: keylli_2

waa la naqliyay ✓

Fure

waa la naqliyay ✓

/kii/ (n) 1. fure; muftaax e.g. Have you seen my keys? 2. xal u ah (fure u ah) e.g. A key to this problem. 3. badhanka la garaaco (botoonka teebka iwm). e.g. You have to press the return key. 4. muhiim ah (ugu muhiim san). e.g. Education is the key to success.

waa la naqliyay ✓

n., muftaax, -i.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax soo socda dib u laabid. 2. U c.: wax ciddii lahayd dib ugu geyn. 3. Wax socda hakin. 4. Ku c.: fal hore loo sameeyey mar kale dib u samayn. 5. Iska c.: wax iska difaacid. 6. Ka c.: wax ka reebid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax soo socda dib u laabid. 2. U c.: wax ciddii lahayd dib ugu geyn. 3. Wax socda hakin. 4. Ku c.: fal hore loo sameeyey mar kale dib u samayn. 5. Iska c.: wax iska difaacid. 6. Ka c.: wax ka reebid. m.f.dh, celin.

waa la naqliyay ✓

1

v. return; repeat; restore, give back; reject

2

celi v. prevent, halt, stop

waa la naqliyay ✓

name-m prevent, halt and stop

waa la naqliyay ✓

1

-yey / say: (v) 1. stop (istop); cause to halt ~ joogi. 2. send or carry back; return (ri-teen)

2

ka celi -yey / say: (v) restrain (ris-tareeyn)- hold back (a person), pull someone back

3

soo celi -yey / say: (v) send or carry back; return (ri-teen)

waa la naqliyay ✓

(fal) dib u wad; caabbi; jooji; haki, dib u gee.

waa la naqliyay ✓

1

(Deli-ga)

2

Meel laga dhaco; jar; gebi; haadaan; dalow.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.l) Meel laga dhaco oo hoobad ah; dalow.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.l) Meel laga dhaco oo hoobad ah; dalow.

waa la naqliyay ✓

m. n. pitfall; covered hole

waa la naqliyay ✓

/dheli/ (n) dukaan gada cunto diyaarsan (delicatessen, oo la soo gaabiyey).

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) meel jar ah, dheer hoose oo laga dhaco ama wax laga rido ama tuuroba. Deli lagama tuuree, dib intaan isula rogay, la dul tegay rikoodhkii. Dalidda haka dhici ka soo nogo. Dh: gebi, haadaan, jar, qaw, qorrof.

2

deli-ga: (magac, lab, keli) qoorta inteeda dambe. Deligaa i xanuunaya.

waa la naqliyay ✓

1

de: pitfall; covered hole

2

lx: deli

3

pd: (-ga)

4

ps: n2-m

5

key: deli

waa la naqliyay ✓

m.dh Midab madow oo ku dherersan macasha ilaa sakaarka idaha.

waa la naqliyay ✓

name-m black

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wanka madow madaxa ilaa legga.

waa la naqliyay ✓

pron. - isaga

waa la naqliyay ✓

1

(Eyni-ga)

2

La mid ah; da'; fac; jaad.

waa la naqliyay ✓

m.l Cumri; qeyr; da'.

waa la naqliyay ✓

m.l Cumri; qeyr; da'.

waa la naqliyay ✓

m. n. type, kind; peer, equal

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) wax mid kale, la qayr ah; la mid ah; la fac ah. Labadayadu isku ayni baan nahay. Dh: fac, da'.

waa la naqliyay ✓

1

de: type, kind; peer, equal

2

lx: eyni

3

pd: (-ga)

4

ps: n2-m

5

key: eyni

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) weelka xoolaha biyaha loogu shubo.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Cid, wax dhaxdii, wax kale gaarsiin, ku ridid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Cid, wax dhaxdii, wax kale gaarsiin, ku ridid. m.f.dh, gelin.

waa la naqliyay ✓

v. put in ~ into, insert; cause to enter

waa la naqliyay ✓

-ey / say: (v) place inside; put in; insert (inseert)-, cause to penetrate (pena tareeyt)-, pierce (piryes) or enter (in ter) ~ gali

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax dhexdii ama gudihii wax kale ku rid oo dhex dhig.

2

geli: (fal) meel bannaan ama gudaheed afaafka wax kaga xeree. Dhaxanta carruurta guriga ka geli. Li: bixi; saar.

3

geli-da: (magac, dhedig, keli) meesha babbaca ah ee buurta hoosteeda ah. Sidii gaadh ugaadhsiya waxaad gelida meertaaba.

4

geli: (fal) wax, meel daloosha, dhex dhig.

5

geli: (fal) meel bannaan ama madhan gudaheeda wax ku xeree. Dhaxanta carruurta guriga ka geli. Li: bixi, saar.

waa la naqliyay ✓

1

de: put in ~ into, insert; cause to enter rw: gal

2

lx: geli

3

pd: (geliyey)

4

ps: v2a=

5

key: geli

waa la naqliyay ✓

1

(Geyi-ga)

2

Dal; dhul; arlo (ama gayi, giyi).

waa la naqliyay ✓

m.l Dhul; dal. la-mid: gayi, giyi.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhul; dal. la-mid: gayi, giyi.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] land, country; domain, milieu, circles; world, universe

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) world (wooldh); earth (eerath) ~ gayi. Ex: geyiga aan ku noolnahay..; the earth we inhabit.

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) dhul ama dal cidi is u leedahay. Geyi nabadeed baa lagu gam'aa. Dh: gayi, dhul, arlo, berri.

2

geyi-ga: (magac, lab, keli) dhul ka unkan abuurro kala sinji ah ah oo isdhexgalkoodu keenayo habdhis ismeertaynaya oo xasilloon.

waa la naqliyay ✓

1

bw: gayi ~ giyi

2

cf: dal; dhul; arlo

3

de: land, country; domain, milieu, circles; world, universe

4

lx: geyi

5

pd: (-ga)

6

ps: n0-m-col

7

key: geyi

waa la naqliyay ✓

1

(Heyl-ka)

2

Hayl.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: hayl.

waa la naqliyay ✓

m. n. cardamom

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) cardamom (kaardamen) ~ hayl, heel

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) miro iniino yaryar oo madmadow leh oo inta la engejiyo; oo inta la tumo shaaha lagu darsado iyo cuntada kale; hayl.

2

heyl -sha: (magac, dhedig, keli) gobol yar oo ka jeexmay maro ama wax la mid ah. Qombori hayl ka roon. Dh: fadhaq.

waa la naqliyay ✓

1

a: hayl

2

de: cardamom

3

lx: heyl

4

pd: (-ka Pl: heylal (ka))

5

ps: n4-m

6

key: heyl

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: keli².

waa la naqliyay ✓

1

Solo

2

Alone

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) mid ah; aan la wehelin; keli.

waa la naqliyay ✓

1

(Kedi-ga)

2

Shillin; quud.

waa la naqliyay ✓

1

kedi¹: m.l Geed qodxeed miro la cuno leh oo qolof adag leh, layskuna daaweeyo; shillin; kulan; quud.

2

kedi²: f.mg2 (-iyay, -isay) la-mid: kadi.

waa la naqliyay ✓

m.l Geed qodxeed miro la cuno leh oo qolof adag leh, layskuna daaweeyo; shillin; kulan; quud.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] fruit-bearing tree species

2

kedi v. surprise, move suddenly ~ unexpectedly

waa la naqliyay ✓

1

(kedi) N Balanites aegyptiaca (L) Del. Balanitaceae.

2

N Balanites glabra Mildbr. & Schlecht. Balanitaceae.

waa la naqliyay ✓

see [eeg] ku kedi

waa la naqliyay ✓

1

(fal) si kedo ah ugu imo.

2

kedi -ga: (magac, lab, keli) geed qodxeed midho la cuno oo qolof adag leh, la iskuna daaweeyo. Dh: shillin, kulan, quud.

waa la naqliyay ✓

Laf saxan

waa la naqliyay ✓

/kiil/on an even keel;(n) 1. birta dhexe oo doontu ku dhisan tahay (udub dhexaadka doonta). 2. wax dagan oo sidii la rabay u socda (si miisaaman u socda).

waa la naqliyay ✓

n., (of a ship) xeraab, -ki.

waa la naqliyay ✓

1

(Keni-ga)

2

1. (waqti) in door ah; wax badan.

3

2. Kal; qalbi.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. In door ah (waqti). 2. Niyad.

waa la naqliyay ✓

m. n. long period of time

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) wakhti in door ah ama milay. Keni ayaan sugayay inuu kitaabka ii keeno Dh: gellin, muddo.

2

keni-ga: (magac, lab, keli) maskaxda ama maanka ruuxa. Walaalkay waa nin keni adag. Dh: qalbi, kal.

waa la naqliyay ✓

m. n. supply, reserve; savings

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) reserve (rizeerv); supplies (sap palaayis). Ex: keyda bangiga; bank reserve

waa la naqliyay ✓