keyd — Macnaha & Turjumaada

m. n. supply, reserve; savings

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) reserve (rizeerv); supplies (sap palaayis). Ex: keyda bangiga; bank reserve

waa la naqliyay ✓

1

de: supply, reserve; savings

2

lx: keyd

3

pd: (-ka Pl: keydad (ka))

4

ps: n4-m

5

see: kayd

6

key: keyd

waa la naqliyay ✓

v. keep, preserve; save, economize; stock, store

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) reserve (rizeerv); store (istoor); stockpile (istaak-paayl)

waa la naqliyay ✓

1

a: kaydi

2

de: keep, preserve; save, economize; stock, store

3

lx: keydi

4

pd: (keydiyey)

5

ps: v2a=

6

key: keydi

waa la naqliyay ✓

1

(Daasad-da)

2

Weel yar oo cunnada la keydina hayo la gesho oo lagu xiro; birow; qasac.

waa la naqliyay ✓

m.dh (kiimika) Iskudhis orgaanika ah oo ka kooban adaniin ribows iyo saddex kooxood oo foosfeyt aan orgaanik ahayn. ATP-du waa niyukliyotaydh. Waxaanay mas'uul ka tahay inay tamarta si ku meel gaadh ah u keydiso intay socoto neefsashada unuggu. Waxay ka samaysantay ADP lagu daray foosfeyt saddexaad taas oo keydisa tamar soona saarta marka looga baahdo dariiqad kale oo dheef samayneed.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyaal, m.l) Ururin ama keydin macluumaad, qoraal, dukumentooyin, sawirro, iyo wixi lamida, kaasoo xambaarsan macluumaad ku saabsan waddan taariikhdiis, meel, urur, qaab sawir, iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

m.dh (fiisikis) Awoodda danab ee qalab koronto waa xaddiga tamarta ee ku geddisantahay hal halbeeg oo ammin ah. Awood danab waxa lagu cabbiraa Waat, summadduna waa P. Tamar danab QV ItV VI Ammin t t Awoodda danab ee Waat ah waxa lagu helaa taranta keyd faraqa V iyo qulqulka danabka ee Ambiiyeer (A).

waa la naqliyay ✓

m.l Nooc ka mid ah dalagga la beerto oo leh iniino la cuno, lana keydin karo, sida: galleyda, masaggada, iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo/bunuug, m.dh) Maamul xafiisyo leh oo lacagta lagu keydiyo ama layska amaahiyo, fuliyana adeegyo maaliyadeed sida sarrifka lacagaha qalaad, xawaaladaha gudaha iyo dibadda iyo furidda ictimadyada. la-mid: bangi.

waa la naqliyay ✓

1

beytimmaal¹: m.l 1. B. ah: hanti baylah ah. 2. Keydka dhexe ee Dawladda Islaanka. la-mid: baytammaal¹, baytimmaal¹, beytummaal¹.

2

beytimmaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) Hanti baylihid. la-mid: baytammaal², baytimmaal², beytummaal².

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Dhismo loogu tala galay in biyaha webiyada socodkooda lagu hakiyo si loo keydiyo, heerkoodana kor loogu qaado. la-mid: biyaxireen.

waa la naqliyay ✓

1

caabbin¹: m.dh la-mid: caabbiyid.

2

caabbin²: m.l (fiisikis) Summad: R. Saamiga keyd faraqa ee geftinnada gudbiye iyo qulqulka danabka ee dhexmaraya gudbiyaha. Sidaas awgeed, caabbi waa caabbirka hakinta qulqulka danabka. R = V/I taas oo V ay tahay keyd faraqa, I ay tahay qulqulka danabka. Caabbiga waxa lagu cabbiraa oom (omega).

3

caabbin³: m.dh (taar.) Iska caabbin cadow ama weerar dagaal, ficil ay dadku ku qaadaan si ay u helaan xornimo, ama iskacelin weerar.

waa la naqliyay ✓

m.l.u (-dayaal, m.l/dh) (cilmiga naflayda) Dir hoosaad naasleyda qoobabka leh oo ay ka midyihiin idaha, riyaha, lo'da iyo cawsha. Waxa astaan u ah calool afar lakab ah, oo qaybta ugu horaysa la yidhaahdo “ruumen” taas oo burbuisa “selilowska”. Cuntada waxa si ku meel gaadh ah loogu keydiyaa “ruumenka”, halkaas oo dib loogu burburiyo looguna calaaliyo balbka, inta aan la liqin loona gudbin qaybta kala ee caloosha iyada oo dheefshiidku halka ka sii socdo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Weel bir ka samaysan oo cunnada, cabitaanka iyo wixi lamida ee la keydinayo lagu alxamo; qasac.

waa la naqliyay ✓

1

dhaab¹: m.dh (-bab, m.l) 1. Qori, bir iyo wixi lamida oo dhul xoog ugu mudan si uu u xajiyo dhismo iyo wixi lamida. 2. Daloolada xanjada ka sameysan ee shinnidu malabka ku keydsato; kabar.

2

dhaab²: f.g1 (-bay, -btay) Qof, bir, iyo wixi lamida dhulka xoog ugu mudid si uu u xajiyo dhismo iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

1

dheg¹: m.dh (-go, m.l) 1. Xubinta maqalka nafleyda. 2. Hilqadaha haweenku isku qurxiyaan ee dhegaha dacalkooda surtaan middood. 3. Weel, qalab iyo wixi lamida meesha la qabto si loo qaado ama loo jiido. 4. Magac wanaagsan; caannimo; sharaf. 5. Shebeg lakabyo isa saaran ah, xanjo ka samaysan oo ay shinnidu malabka ku keydsato, ilmahana gashato.

2

dheg²: f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Subag iyo wixi lamida xarkagid. 2. Cid iyo wixi lamida nabmid. 3. Ku dh.: wax gacanta xoog ugu qabasho.

waa la naqliyay ✓

1

dhig¹: m.l Wax laba meelood loo qaybshey, middood.

2

dhig²: m.dh (-go, m.l) 1. Ulo dhaadheer, jil iskula duuban, qaab qaanso leh oo aqal Soomaaliga lagu dhiso. 2. Summad geela lagu dhigo oo leh qaab dhig hoos u jeedda.

3

dhig³: m.dh (-go, m.l) (juqraafi) Xarriiqo barbarra ah oo isku xira cirifka waqooyi iyo kan koonfureed.

4

dhig⁴: f.g/mg1 (-gay, -gtay) 1. (f.g) Wax la siday meel saarid. 2. (f.g) Wax keydin. 3. (f.g) Qalin, teeb iyo wixi lamida wax ku qorid. 4. (f.g) Cid wax barid. 5. (f.mg) Ka dh.: wax meel saaran dejin. 6. (f.mg) Ka dh.: wax, wax uu la cararayo ka ridid. 7. (f.mg) Ka dh.: cid jago u magacaabid. 8. Ka dh.: wax in uu yahay wax aan lugu hubin u qaadasho. 9. Kala dh.: wax kala saarid. 10. Sabab uga dh.: wax dhaca cid u aanayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Caano loo keydiyey in la lulo ama la dhamo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dho, m.dh) (fiisikis) Summad F. Halbeegga Caalamiga (H.C.) ee madhxinta, waxana loo qeexaa madhxinta madhxiye kasbaday saldanab 1 kuulam, marka keyd taraqiisa la gaarsiiyey 1 foolt. F. waa halbeeg ka weyn istiicmaalka caadiga ah, waxana la qaataa jajabkiisa oo ay ka mid yihiin biiko-f. (PF) iyo maykaro f. (µF).

waa la naqliyay ✓

m.l (fiisikis) Summad V. Halbeegga caalamiga ee keyd faraqa ama xoogga danab wadidda (x.d.w.), waxaana loo qeexaa keyd faraqa u dhexeeya laba barood oo ku yaalla gudbiye sida qulqul danab oo le'eg hal ambiyeer, marka awoodda ku baxday laba barood inta u dhexeysa ay tahay hal waat. Waxa loogu magac daray aqoonyahankii Alisaandaroo Foolt.

waa la naqliyay ✓

m.l (-gayaal, m.l/dh) (fiisikis) Qalab lagu cabbiro xaddiga keyd faraqa ee u dhexeeya laba barood. F. waxaa mareegta loogu xidhaa barbarro.

waa la naqliyay ✓

m.l (-sayaal, m.l/dh) 1. Aqal waxa ku dedani hoos u fooraraan oo biyuhu ka daataan. 2. Saab dharka la uuminayo la dul saaro. 3. Sati aabbur leh o hilibka kumbiska ah lagu keydiyo. la-mid: gambise.

waa la naqliyay ✓

m.dh (kiimika) Sonkor badankeeda laga helo dhirta iyo xaywaanka. G.tu waa il ay tamar badan ka helaan noolayaashu. Sonkorta xilliga neefsashada waxa ku dhaca ogsidhayn taas oo soo saarta kaarboon laba ogsaydh leh, biyo iyo tamar. Dhirtu waxay ku heshaa g.ta habka footoosintasiska, waxaanay u keydsantaa istaarj ahaan, xayawaankana waxay uga timaadaa dheefshiidka ku dhaca dhaysakaraydhyada iyo boolosakraydhyada, waxaanay u keydsantaa staarj xayawaan ahaan.

waa la naqliyay ✓

Fure

waa la naqliyay ✓

/kii/ (n) 1. fure; muftaax e.g. Have you seen my keys? 2. xal u ah (fure u ah) e.g. A key to this problem. 3. badhanka la garaaco (botoonka teebka iwm). e.g. You have to press the return key. 4. muhiim ah (ugu muhiim san). e.g. Education is the key to success.

waa la naqliyay ✓

n., muftaax, -i.

waa la naqliyay ✓

1

de: you were / she was

2

lx: -eyd

3

ps: v5a-2sg/3f-past

4

see: =-ayd

5

key: -eyd

waa la naqliyay ✓

1

(Beyd-ka)

2

1. Guri; Aqal.

3

2. (gabay, hees, kd.) ereyo hab gaar ah isu dabajooga oo sadar keliya oo taxan isku ah; (ama beyt).

waa la naqliyay ✓

m.l (-dad, m.l) 1. Guri; aqal. 2. Hal sadar oo maanso ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dad, m.l) 1. Guri; aqal. 2. Hal sadar oo maanso ah.

waa la naqliyay ✓

m. n. house; verse, stanza

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [Plural beydad-ka] 1. verse (veersi) Ex: gabay shan bayd ah; a five-verse poem ~ bayd. 2. house (haaws) ~ guri, aqal

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) xagaloda ama xabadka; shafka ama sakaarka.

2

beyd-ka: (magac, lab, keli) unugga ugu yar ee hees, gabayiyo wixii la mid ah ay ka samaysmaan. Waxa uu leeyahay hab gaar ah miisaan iyo qaafiyad isku xaraf ah ku wada socda. 'Biyaha oo harraad guba hayoo, gal u arooraaya, geeridoon wax dilin oo ninkii goay u booyeysa.' Dh: bayd, tix, dhud, nud.

3

beyd -ka: (magac, lab, kali) faalka labo siyood baa loogu camal falaa; Magiigane iyo Beyd. Beydku waa aqalka ama minka oo lix jeer baa la dhigaa ama laga faaliyaa. Intaa dabadeed, waa la isku guuriyaa oo minkii ka soo hadha ayaa wax laga sheegaa.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

cf: aqal, guri

3

de: house; [fig.] verse, stanza

4

lx: beyd

5

pd: (-ka Pl: beydad (ka))

6

ps: n4-m

7

key: beyd

waa la naqliyay ✓

m.l Dhibaato cid ka haysata guri, qalab ama gaadiid la'aan awgeed.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhibaato cid ka haysata guri, qalab ama gaadiid la'aan awgeed.

waa la naqliyay ✓

1

(Deyd-ka)

2

Dhis wareegsan oo aqallada, kd., loo yeelo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dad, m.l) Dhis wareegsan oo aqallada iyo wixi lamida lagu wareejiyo ama horay looga yeelo. la-mid: deyr.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dad, m.l) Dhis wareegsan oo aqallada iyo wixi lamida lagu wareejiyo ama horay looga yeelo. la-mid: deyr.

waa la naqliyay ✓

m. n. fence

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. courtyard (koort-yaadh); yard (yaadh). 2. enclosure (en-kalaaw-sher); fence (feens) ~ xero, deyr

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eegid oo fiirin. Dh: dayid, eegid.

waa la naqliyay ✓

1

cf: deyr

2

de: fence

3

lx: deyd

4

pd: (-ka Pl: deydad (ka))

5

ps: n4-m

6

key: deyd

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-day, -dday) 1. Wax, wax ku gudban ka weecin. 2. Wax, wax ku daboolan ka qaadid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-day, -dday) 1. Wax, wax ku gudban ka weecin. 2. Wax, wax ku daboolan ka qaadid. m.f.dh, feydid.

waa la naqliyay ✓

v. take off (covering ~ clothes), strip off, uncover

waa la naqliyay ✓

-ay / faydday: (n) [with preposition ka] remove the cover from; uncover (ankaver) ~ ka fayd

waa la naqliyay ✓

(fal) wax asturnaa ama qarsoonaa, daaha ka rog oo ka bannee. Dh: xayd, fayd.

waa la naqliyay ✓

1

de: take off (covering ~ clothes), strip off, uncover

2

lx: feyd

3

pd: (feyday / feydday)

4

ps: v1=tr

5

key: feyd

waa la naqliyay ✓

1

(Kayd-ka)

2

(cunno, lacag, kd.) wax meel loo dhigto in waa danbe la cuno ama wax lagu qabsado darteed.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dad, m.l) Cunno, lacag iyo wixi lamida oo meel loo dhigto in waa dambe la cuno ama wax lagu qabsado.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dad, m.l) Cunno, lacag iyo wixi lamida oo meel loo dhigto in waa dambe la cuno ama wax lagu qabsado.

waa la naqliyay ✓

m. n. reserve, preserved food, something set aside ~ stored; bank deposit; substitute player

waa la naqliyay ✓

name-m reserve, preserved, set a side, deposit; substitute

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) savings (seeyvings); reserve (riseerv); fund (fandh), hoard (hoodh); cache (kaash) ~ dhigaal, dhito

waa la naqliyay ✓

1

Risparmio

2

Saving

3

Waa dhigaal lacageed oo ku kaydsan Banki, wuxuuna u kala baxaa dhawr hab, sida badanse waxaa lagu dhaqmaa labo hab: (1) Kayd dulsaar dhalis ah iyo; (2) Kayd dulsaar laawe ah. Kan koowaad waa kan kaydlaha iyo Bankigu ku heshiiyaan dulsaar boqolkiiba in ah (%) haddii lacagta kaydsani Bankiga oollayso in muddo lagu heshiiyey ah, ayadoo aan laga qaadqaadin, waxaana loo yaqaan «KAYD GOORAYSAN».

waa la naqliyay ✓

1

Risparmio; riserva

2

Saving; reserve

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil in badan ama waqti dheer la sugayay dhalashadiisa.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax la ururiyey oo la dhiteeyey si loo isticmaalo wakhtiga loo baahdo. Nimaan kayd u oollin kaliil kama baxo. Dh: dhigasho, maradhaadhin. Wa: kaydad.

waa la naqliyay ✓

1

de: reserve, preserved food, s.t. set aside ~ stored; [ext.] bank deposit; substitute player

2

lx: kayd

3

pd: (-ka Pl: kaydad (ka))

4

ps: n4-m, n2-m

5

xe: keyd

6

xv: dhigaal

7

key: kayd

waa la naqliyay ✓

1

(Meyd-ka)

2

1. Qof dhintay oo naftii ka baxday.

3

2. Oogo dad oo aan nafi ku jirin.

4

3. Qof tabar yar.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dad, m.l) 1. Qof naftii ka dhacday oo aan weli la xabaalin. 2. M. ah: qof karti yar oo aan wax qabsan karin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dad, m.l) 1. Qof naftii ka dhacday oo aan weli la xabaalin. 2. M. ah: qof karti yar oo aan wax qabsan karin.

waa la naqliyay ✓

m. n. corpse, cadaver

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) dead body; corpse (koor pis)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax naftu ka baxday oo dhintay. Dh: raq, mowd. Wa: meytaad, meydad.

waa la naqliyay ✓

1

de: corpse, cadaver

2

lx: meyd

3

pd: (-ka Pl: meydad)

4

ps: n4-m

5

key: meyd

waa la naqliyay ✓

1

(Qeyd-ka)

2

Go' maro ah oo labo meelood laga dhigay, meeshiis.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dad, m.l) Cad yar oo maro ah oo ilaa laba yaardi dhan oo sida badan ay carruurtu qaataan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dad, m.l) Cad yar oo maro ah oo ilaa laba yaardi dhan oo sida badan ay carruurtu qaataan.

waa la naqliyay ✓

m. n. strip of a body cloth; baby sling

waa la naqliyay ✓

1

de: strip of a body cloth; baby sling

2

lx: qeyd

3

pd: (-ka Pl: qeydad (ka))

4

ps: n4-m

5

see: qayd

6

key: qeyd

waa la naqliyay ✓

1

(Weyd-da)

2

Caato; xayeesi.

waa la naqliyay ✓

m.dh.kh W. ah: nafley caato ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh.kh W. ah: nafley caato ah.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] (adj.): thinness, wasting away; emaciated, very thin ~ skinny

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) lean (liin); poor quality; skinny (iskini); thin (thiin); slim (is-lim) ~ caato. Ex: neef weyd ah; a lean animal.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) caato aan hilib lahayn ah. Neef weyd ah ayay noo qaleen. Dh: wayd.

2

weyd -da: (magac, dhedig, kel) dhuubni aan hilib badan la socon. Wiilku waa weyd caafimaad qabta. weydaar -ka: (magac, lab, keli) dhanka loo jeedo maahee dhanka kale. Dh: duwanaan.

waa la naqliyay ✓

1

bw: jay, macaluul

2

de: thinness, wasting away; [atr.] emaciated, very thin ~ skinny

3

initial: w

4

lx: weyd

5

pd: (-da)

6

ps: n0-f-abs

7

syn: caato

8

key: weyd

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-day, -dday) Maro dacalkeeda hoose kor u qaadid.

waa la naqliyay ✓

v. lift ~ tuck up (clothing)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) marada gaabi oo tafaha gee. Guntiga xeyd socodku wuu dheer yahaye. Dh: xeydo.

2

xeyd -ka: (magac, lab, keli) dhiig dabiici ah oo dumarka iyo noolayaasha kale badhkood si milayle ah uga yimaad calaamadna u ah qaangaadhka. Naag uur leh xeyd kama yimaad. Dh: xeyl, caado, dhibaad, dhibaaji.

waa la naqliyay ✓

1

de: lift ~ tuck up (clothing)

2

initial: x

3

lx: xeyd

4

pd: (xeyday)

5

ps: v1=tr

6

key: xeyd

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) storing (istooring); stockpiling (istaak-paayling) ~ keydsi -ga

waa la naqliyay ✓

1

de: her

2

lx: -keed

3

ps: pro-det-3f

4

xe: her brother

5

xv: =-keeda

6

key: -keed

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) hilibka intiisa loogu jecelyahay.

waa la naqliyay ✓

1

(Deyid-da)

2

Dhugasho gaaban oo degdeg ah.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg day. la-mid: dayid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg deyd.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: eey².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eyda kooda dhedig.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) (la ~) xadhig iyo wax la mid ah ku joojin. Dh: ekayn.

waa la naqliyay ✓

1

feydo¹: m.dh la-mid: faa'iido.

2

feydo²: f.g3 (-ytay, -ydatay) Qayb jirka ka mid ah maro ka qaadid.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ytay, -ydatay) Qayb jirka ka mid ah maro ka qaadid. m.f.dh, feydasho.

waa la naqliyay ✓

v. strip, show (off) part of one's body

waa la naqliyay ✓

(fal) marada soo laabo. Dh: xaydo, faydo.

waa la naqliyay ✓

1

de: strip, show (off) part of one's body

2

lx: feydo

3

pd: (feydtay)

4

ps: v3b=

5

key: feydo

waa la naqliyay ✓