Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Kelbi-ga)

2

Libaax-badeedka waaweyn mid kamid ah.

waa la naqliyay ✓

m.l Libaax-badeedka waaweyn nooc ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] large shark species

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) jaad libaaxbadeedka waaweyn ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: large shark sp.

2

lx: kelbi

3

pd: (-ga)

4

ps: n-m-col

5

key: kelbi

waa la naqliyay ✓

1

1. (Keli-da) Mid ah, aan la wehelin.

2

2. (Keli-ga) a) Biyammareen yar; far; kanaal. b) Geed yar oo leh laamo wada buruq ah oo aroorro leh oo dhirta dawada kamid ah.

waa la naqliyay ✓

1

keli¹: m.l (-iyo, m.dh) 1. Geed yar oo leh laamo wada buruq-buruq ah oo aroorro leh oo dhirta daawada ka mid ah. 2. Oo k. ah: mid ah, aan la wehelin. 3. la-mid: kelli¹.

2

keli²: m.l (naxwe) Lidka wadarta (tus.: gabar (keli) gabdho (wadar)); eeg tiro.

3

keli³: m.dh Wax aan la wehelin. la-mid: kali.

waa la naqliyay ✓

1

keli¹: m.l (-iyo, m.dh) 1. Geed yar oo leh laamo wada buruqburuq ah oo aroorro leh oo dhirta daawada ka mid ah. 2. Oo k. ah: mid ah, aan la wehelin. 3. la-mid: kelli¹.

2

keli²: m.l (naxwe) Lidka wadarta (Tusaale: gabar (keli) gabdho (wadar)); eeg tiro.

3

keli³: m.dh Wax aan la wehelin. la-mid: kali.

waa la naqliyay ✓

1

f. n./m (adj.): singularity, state of being the only one, unique; only, alone; singular {grammar}

2

keli: m. n. reservoir, small channel; water- bearing plant species

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) only (ponli). Ex: ninka kali ah; only one man

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) mid ah, aan la wehelin; aan wadar ahayn, aan hal ka badnayn. Dh: kali. Li: wadar.

2

keli-da: (magac, dhedig, keli) geed yar oo leh laamo wada buruq ah oo aroorro leh oo dhirta dawada ka mid ah.

3

keli-da: (magac, dhedig, keli) biyamareen yar. Dh: far, kanaal.

waa la naqliyay ✓

مُفْرَد

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: galbi.

waa la naqliyay ✓

v. escort the bride and groom home after the wedding ceremony

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (n) accompany or attend as an escort to guide or show honor, usually with the bride and groom; escort (es koort) ~ galbi

waa la naqliyay ✓

(fal) aroos iyo wax la mid ah, sii raac oo halkii ay rabeen gaadhsii.

waa la naqliyay ✓

1

bw: galbi

2

de: escort the bride and groom home after the wedding ceremony

3

lx: gelbi

4

pd: (gelbiyey)

5

ps: v2a=

6

see: u galbo

7

xv: gelbis (ka) [vn2a-m]

8

key: gelbi

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: kabbi.

waa la naqliyay ✓

ditransitive v. make someone sip something

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) cause someone to sip a liquid ~ kebbisii

waa la naqliyay ✓

(fal) caano iyo wixii lamid ah, hal mar afka u geli; afka muggii sii. Dh: kabbi.

waa la naqliyay ✓

1

a: kabbi; rw: kabbo

2

de: make s.o. sip s.t.

3

lx: kebbi

4

pd: (kebbiyey)

5

ps: v2a=ditr

6

key: kebbi

waa la naqliyay ✓

1

(Kelli-da)

2

Mid kamid ah labada cad oo digirta qaabkeeda leh oo uurka ku jira (lafdhabarta labadeeda dhinac) oo waxa oogadu nacdo iyo dhiigga kala sooca, oo kaadi ahaan, dibadda ugu soo saara.

waa la naqliyay ✓

1

kelli¹: m.l (-iyo, m.dh) Biyomareen yar oo beeraha lagu waraabiyo. la-mid: keli¹ (3).

2

kelli²: m.dh (-iyo, m.l) Mid ka mid ah labada cad oo digirta qaabkeeda leh oo uurka ku jirta (lafdhabarta labadeeda dhinac) oo waxa oogadu raacdo iyo dhiigga kala soocda, oo kaadi ahaan dibadda uga soo saarta.

3

kelli³: m.dh (-iyo, m.dh) (cilmiga naflayda) Xubin muhim ah oo qashinsaarka u qaabilsan lafdhabarleyda, taas oo laga saaro walxo wasakh naytaroojiin ah (inta badan, kaadi ahaan). Naasleydu waxay leeyihiin lammaane kelya ah oo ku yaalla bucda.

waa la naqliyay ✓

1

kelli¹: m.l (-iyo, m.dh) Biyomareen yar oo beeraha lagu waraabiyo. la-mid: keli.

2

kelli²: m.dh (-iyo, m.l) Mid ka mid ah labada cad oo digirta qaabkeeda leh oo uurka ku jirta (lafdhabarta labadeeda dhinac) oo waxa oogadu raacdo iyo dhiigga kala soocda, oo kaadi ahaan dibadda uga soo saarta.

3

kelli³: m.dh (-iyo, m.dh) (cilmiga naflayda) Xubin muhim ah oo qashinsaarka u qaabilsan lafdhabarleyda, taas oo laga saaro walxo wasakh naytaroojiin ah (inta badan, kaadi ahaan). Naasleydu waxay leeyihiin lammaane kelya ah oo ku yaalla bucda.

waa la naqliyay ✓

Canal

waa la naqliyay ✓

f. n. kidney

waa la naqliyay ✓

1

-da: (n) kidney (kidhni)

2

kelli -ga: (n) stream (istriim) ~ il biyo-mareen

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) marrinbiyood dhuuban oo labo badood xidhiidhiya.

2

kelli-da: (magac, dhedig, keli) xubin ka mid ah xubnaha ugu muhiimsan jidhka aadanaha ee dhiigga kaadida iyo qashinka ka reebta, kana sifeeya dhiigga. Wa: kelyo.

waa la naqliyay ✓

1

cf: kan, kanjab

2

de: kidney

3

lx: kelli

4

pd: (-da Pl: kelyo (/ha))

5

ps: n1-f

6

key: kelli

waa la naqliyay ✓

كلية

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: gelmi.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] small biting insect

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) fly; fruit fly ~ galmi

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) cayayaan yar oo qaniinyo kulul oo duulduula. Dh: galmi, gelmi, gemi.

waa la naqliyay ✓

1

a: gelmi

2

de: small biting insect (especially annoying to cows)

3

lx: kelmi

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m-col

6

key: kelmi

waa la naqliyay ✓

1

(Gelbin-ta)

2

(aroos, kd.) kaxayn; guriggeyn; wadid.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: galbin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) sii sabootin; sii raacid iyo hareergelid la socod leh maamuusna ku jirto. Gelbintii suldaanka ayaan sii raacay.

waa la naqliyay ✓

1

(Gelbis-ka)

2

Gelbin.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: galbin.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) shey wax la raacinayo ama cid lagu darayo siiba muquunasiin ah. Waa iga gelbis faraskaasi oo xeradayda ku soo noqon maayo.

2

gelbis -ka: (magac, lab, keli) sii sabootin cid la ixtiraamayo la sii raaco. Caawa waa gelbiskii arooska ee aan tegno.

waa la naqliyay ✓

1

(Kebbin-ta)

2

In kabbo le'eg, kebbisiin.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: kabbin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) in kabbasho le'eg siin; af muggii kebbisiin. Kebbin kelikeed waayeel ma deeqdo. Dh: cantuugo.

waa la naqliyay ✓

1

(Kebbis-ka)

2

1. Lakab adag oo ka samaysan dhagax iyo dhoobo ama qoryo ama wax kale oo inta qol ku fadhiyo, lagu simo oo lagu qurxiyo.

3

2. Meel kasta oo ciiddeeda la adkeeyo; digdigo ka dhigid; (ama kabbis).

waa la naqliyay ✓

1

kebbis¹: m.l 1. la-mid: kabbis (-syo, m.dh) Lakab adag oo ka samaysan dhagax, dhoobo, qoryo ama wax kale oo lagu sameeyo dhismaha iyo wixi lamida laguna qurxiyo. 2. la-mid: kebbin.

2

kebbis²: f.g1 (-say, -stay) Lakab adag oo ka samaysan dhagax, dhoobo, qoryo iyo wixi lamida meel ku sameyn. la-mid: kabbis².

waa la naqliyay ✓

1

kebbis¹: m.l (-syo, m.dh) Lakab adag oo ka samaysan dhagax, dhoobo, qoryo ama wax kale oo lagu sameeyo dhismaha iyo wixi lamida laguna qurxiyo. la-mid: kabbis.

2

kebbis²: f.g1 (-say, -stay) Lakab adag oo ka samaysan dhagax, dhoobo, qoryo iyo wixi lamida, meel ku sameyn. m.f.dh, kebbisid. la-mid: kabbis.

waa la naqliyay ✓

1

v. plaster, daub, smooth over; massage

2

kebbis m. n. (adj.): plaster, clay (for wall ~ house); plastered, smoothed over

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (n) make smooth by plastering

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) meel kasta oo la ciideedo, la adkeeyo ama la nabo. Kebbiskaa ka horreeya sibidhaynta. Dh: kabbis, nabis,

2

kebbis -ka: (magac, lab, keli) af muggii siin; hal cantuugo siin.

waa la naqliyay ✓

f. n. female dog, bitch

waa la naqliyay ✓

-da: (n) pliers (palaayaris); pincers (pensarizs) ~ kelbed, biinso

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

cf: keleb

3

de: female dog, bitch (also used as an insult)

4

lx: kelbad

5

pd: (-da)

6

ps: n1-f

7

key: kelbad

waa la naqliyay ✓

1

(Kelbed-da)

2

Qalab ka samaysan labo birood oo istallaabsan, iskuna qodban oo kolkii laysku qabto afkoodu isu yimaado; (ama kalbad).

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Qalab ka samaysan laba birood oo istallaabsan, iskuna qodban oo kolkii laysku qabto afkoodu isu yimaado, waxaana lagu soo fujiyaa masaabiirta, siliggana lagu gooyo; biinso. la-mid: kalbad.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Qalab ka samaysan laba birood oo istallaabsan, iskuna qodban oo kolkii laysku qabto afkoodu isu yimaado, waxaana lagu soo fujiyaa masaabiirta, siliggana lagu gooyo; biinso. la-mid: kalbad.

waa la naqliyay ✓

f. n. pincers, pliers, tweezers

waa la naqliyay ✓

-da: (n) pliers (palaayaris); pincers (pensarizs) ~ kalbad, biinso

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qalab ka samaysan labo birood oo istallaabsan, iskuna qodban oo kolkii laysku qabto afkoodu isu yimaado oo wax lagu qabto. Dh: kalbed.

waa la naqliyay ✓

Qalab-gacmeed looga shaqeeyo xeelado kala duwan sida: Jaridda iyo qalloocinta masaamiirta, siligga qarada yar, qabatinta iyo xajinta guud iwm.

waa la naqliyay ✓

1

a: kalbad

2

de: pincers, pliers, tweezers

3

lx: kelbed

4

pd: (-da)

5

ps: n1-f

6

key: kelbed

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) hawl ama socod ka nasasho; waqti yar oo ka neefsi hawleed loo qorsheeyo. Dh: hakad, bojis.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: kaylli.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] sharp pain

2

keylli m. n. cup (used as grain measure)

waa la naqliyay ✓

1

ebi¹: m.dh la-mid: ibi.

2

ebi²: f.g1 (-byay, -biday; -byi) Hawl hore loo billaabay ama qabyo ahayd dhammaystirid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-byay, -biday; -byi) Hawl hore loo billaabay ama qabyo ahayd dhammaystirid. m.f.dh, ebyid.

waa la naqliyay ✓

v. complete, fill up

waa la naqliyay ✓

yey say: (v) finish (finish); reach the end of a task or course: complete (kom pliit); conclude

waa la naqliyay ✓

(fal) dhammay oo qabyatir. Ebi sawirka aad billawday.

waa la naqliyay ✓

1

de: complete, fill up

2

lx: ebi

3

pd: (ebiyey / ebiday)

4

ps: v1=

5

key: ebi

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax soo socda dib u laabid. 2. U c.: wax ciddii lahayd dib ugu geyn. 3. Wax socda hakin. 4. Ku c.: fal hore loo sameeyey mar kale dib u samayn. 5. Iska c.: wax iska difaacid. 6. Ka c.: wax ka reebid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax soo socda dib u laabid. 2. U c.: wax ciddii lahayd dib ugu geyn. 3. Wax socda hakin. 4. Ku c.: fal hore loo sameeyey mar kale dib u samayn. 5. Iska c.: wax iska difaacid. 6. Ka c.: wax ka reebid. m.f.dh, celin.

waa la naqliyay ✓

1

v. return; repeat; restore, give back; reject

2

celi v. prevent, halt, stop

waa la naqliyay ✓

name-m prevent, halt and stop

waa la naqliyay ✓

1

-yey / say: (v) 1. stop (istop); cause to halt ~ joogi. 2. send or carry back; return (ri-teen)

2

ka celi -yey / say: (v) restrain (ris-tareeyn)- hold back (a person), pull someone back

3

soo celi -yey / say: (v) send or carry back; return (ri-teen)

waa la naqliyay ✓

(fal) dib u wad; caabbi; jooji; haki, dib u gee.

waa la naqliyay ✓

1

(Deli-ga)

2

Meel laga dhaco; jar; gebi; haadaan; dalow.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.l) Meel laga dhaco oo hoobad ah; dalow.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.l) Meel laga dhaco oo hoobad ah; dalow.

waa la naqliyay ✓

m. n. pitfall; covered hole

waa la naqliyay ✓

/dheli/ (n) dukaan gada cunto diyaarsan (delicatessen, oo la soo gaabiyey).

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) meel jar ah, dheer hoose oo laga dhaco ama wax laga rido ama tuuroba. Deli lagama tuuree, dib intaan isula rogay, la dul tegay rikoodhkii. Dalidda haka dhici ka soo nogo. Dh: gebi, haadaan, jar, qaw, qorrof.

2

deli-ga: (magac, lab, keli) qoorta inteeda dambe. Deligaa i xanuunaya.

waa la naqliyay ✓

1

de: pitfall; covered hole

2

lx: deli

3

pd: (-ga)

4

ps: n2-m

5

key: deli

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Qof anshax xun toosin. 2. Asluub fiican cid ku barbaarin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Qof anshax xun toosin. 2. Asluub fiican cid ku barbaarin. m.dh, edbin.

waa la naqliyay ✓

v. teach (someone) manners; bring up, rear

waa la naqliyay ✓

-yey /say: (v) train by teaching self-control or manners: discipline (di si pliin); educate (eju kayt)

waa la naqliyay ✓

(fal) cid kale, edebta wanaagsan bar; anshax iyo asluub suubban ku barbaari. Ilmahu intuu yaryahay edbi.

waa la naqliyay ✓

1

de: teach (s.o.) manners; bring up, rear rw: edeb

2

lx: edbi

3

pd: (edbiyey)

4

ps: v2a=

5

key: edbi

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) Goodir lab oo aad u da' weyn.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Gebi-da) Wejiga qaarkiisa kore: food.

2

2. (Gebi-ga) Bohol ama haadaan ama wax u eg, afkooda; gow; daan: qar; jar.

waa la naqliyay ✓

1

gebi¹: m.l (-iyo, m.dh) 1. Qar; jar; daan. 2. Meel qar hoostiis ah oo roobka, qorraxda, dhaxanta iyo wixi lamida laga galo. 3. G. ahaan: giddi; gebigood; giddigood.

2

gebi²: m.dh Fool; madax.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) 1. Qar; jar; daan. 2. Meel qar hoostiis ah oo roobka, qorraxda, dhaxanta iyo wixi lamida laga galo. 3. G. ahaan: giddi; gebigood; giddigood.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. all (over), the whole of, entire

2

gebi m. n. pier, dock, wharf; flat open area, high flat area

3

gebi [feminine] n. forehead, brow

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (n) hard surface on the earth ~ gawaan, gebiib

2

gebi -ba: (adj) entire (intaayer); all (ool); whole (hool) ~ gabi. Ex: wayna dhibidoontaa gabigeenba; it will bother all of us

3

gebi -da: (n) face (feeyz). Ex: gebiduu rogtay; he drooped and cast his eyes downwards

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) madaxa inta hore ee foolka.

2

gebi -ga: (magac, lab, keli) dooxyada ama togagga waaweyn qararkooda dhaadheer. Gobanimadu iyadoo gudhoo gebi ka laallaada. Dh: qaw, gabi, jar, garbo, haadaan.

3

gebi -ga: (magac, lab, keli) (~ ahaan) giddi ama dhammaan. Dh: gabi.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Cid, wax dhaxdii, wax kale gaarsiin, ku ridid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Cid, wax dhaxdii, wax kale gaarsiin, ku ridid. m.f.dh, gelin.

waa la naqliyay ✓

v. put in ~ into, insert; cause to enter

waa la naqliyay ✓