keene — Macnaha & Turjumaada

-da: (magac, dhedig, keli) xadhig inta la sooryeeyo oo awrka gafuurka loo sudho oo lagu wado. Keene la'aan awr hoggaan laguma wadi karo. Dh: keeno.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-neeyay, -naysay) Awr keeno gelin.

waa la naqliyay ✓

v. put a rope around a camel's head

waa la naqliyay ✓

1

de: put a rope around a camel's head

2

lx: keenee

3

pd: (keeneeyey)

4

ps: v2b=

5

key: keenee

waa la naqliyay ✓

1

keen¹: mu.dhm.ly Magacuyaal layeele ee tilmaamaya qofka koowaad ee wadarta ah oo kuwa lala hadlayaa ay ku jiraan. Tusaale: “Cali baa isugu keen yeeray”.

2

keen²: f.g1 (-nay, -ntay) 1. Wax meel durugsan yaal meel dhow u soo qaadid. 2. Cid wax u dhiibid.

waa la naqliyay ✓

1

keen¹: mu.dhm.ly Magacuyaal layeele ee tilmaamaya qofka koowaad ee wadarta ah oo kuwa lala hadlayaa ay ku jiraan. Tusaale: Cali baa isugu keen yeeray.

2

keen²: f.g1 (-nay, -ntay) 1. Wax meel durugsan yaal meel dhow u soo qaadid. 2. Cid wax u dhiibid. m.f.dh, keenid.

waa la naqliyay ✓

v. bring

waa la naqliyay ✓

/kiin/ (adj) 1. aad u danaynaya; usoo jeeda (niyad fiican u haya). e.g. Most girls are not keen on football. 2. af wax gooya leh; fiiqan (mindida, sakiinta iwm).

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) bring (hiring); fetch (fef); bring back

waa la naqliyay ✓

1

(magacuyaal) magacuyaal layeele ee tilmaamaya qofka koowaad ee wadarta ah oo kuwa lala hadlayaa ay ku jiraan.

2

keen: (fal) gacantayda soo geli ama agtayda soo dhig; ii soo dhiib.

3

keen -ta: (magac, dhedig, keli) su'aasha iyo baahida joogtada ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Keena-da)

2

Siriq hoggaanka loo yeelo oo geela, inta gafuurka loo suro, lagu wado.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Siriq hoggaanka loo yeelo oo geela inta gafuurka loo suro lagu wado.

waa la naqliyay ✓

f. n. lead rope tied around camel's head

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) hoggaanka awrka qaybta luqun ku xidhan mooyee inta kale ee bacaraarka lagu xidho; siriq hoggaanka loo yeelo oo geela inta gafuurka loo sudho, lagu wado ama lagu kaxeeyo. Ragba keeno geli buu is yiri waw koreysaaye.

2

keeno -da: (magac, dhedig, keli) samays oolliyeed uu sanqaroor dad yeesho; qurxoonaanta san bacaraarka qofeed. Geel aan kurusyo weynayn iyo gabadh aan keeno tooxnayn, kooshoodu waa been, oo kuulinnada ma deegaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: lead rope tied around camel's head

2

lx: keeno

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: keeno

waa la naqliyay ✓

m.l (siyaasad) Hab siyaasadeed iyo fikrad uu Lenin iyo kuwii raacsanaa ay keeneen dalka Ruushka kacaankii Ruushka kaddib 1917.

waa la naqliyay ✓

m.l (-qyo, m.dh) (daawo) Hawl uu fuliyo, ogaanla'aan, xiriirka ugu fudud ee unug maskaxeed iyo muruq. Sidaas darteed dareenka xannunka leh sida irbad mudid waxay keeneysaa dhaqaaq deg-deg ah oo faraha lala boodo inta maskaxdu ayan amar u soo dirin muruqii ay saameysan.

waa la naqliyay ✓

1

galaan¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Xarig awrka lagu keeneeyo. 2. Weel yar oo biyaha lagu darsado. 3. Weel dheg leh oo afar litir qaada. 4. Saab digaagga lagu qaado marka la guuraayo.

2

galaan²: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) Si gaar ah timo u tidcid.

waa la naqliyay ✓

m.l (daawo) Shaqada qanjirdhiiga taayrodka oo yaraata. Haddii lagu dhasho oo an la daawayn waxay keeneysa karaetiniism. Haddii qof weyn ku dhacdo waxay keentaa hoos u dhac maskax iyo jirba, qabow dareen dheeraad ah, garaaca wadnaha oo yaraada, culeyska oo kordha iyo maqaarka oo dildillaca.

waa la naqliyay ✓

m.l (-cyo .., m.dh) (daawo) Halaamacood hunguriga cad oo neeftu marto sida badan ka yimaada infekshin marka hore ku dhaca cunaha iyo sanka, oo ay keeneen fiirus ama baktiiriya. Cudurku wuxuu keena xanfaf laabta hoose, qufac xanuun leh, waxaa aalaaba weheliya dhuun-neef-holac (bronchites).

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg keenee.

waa la naqliyay ✓

1

laab¹: m.l (-bab, m.l) 1. Calaamadda uu reebo shay fidsan oo laysku soo rogey. 2. Meel leexsan; luuq.

2

laab²: m.l (-bab, m.l) (jooloji) Qallooc ku dhacay lakabyo dhadhaabeed, oo ay keeneen dhaqdhaqaaqyo ku dhacay oogada dhulka.

3

laab³: m.dh 1. Jirka dadka soo jeedka inta u dexeysa luqunta iyo caloosha; xabad. 2. Qalbi; niyad.

4

laab⁴: f.g1 (-bay, -btay) Maro, bir, warqad iyo wixi lamida dacalladeeda isku soo celin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-ro-kulul, m.dh) (daawo) Awood darro iyo joog ka dhicid ay keeneen hoos udhac cadaadiska dhiigga iyo tirada dhiiggaba. Waxaana u sabab ah biyo badan iyo cusbooyin oo jirka ka baxa kul aad u badan oo dheeraada ama aan loo baran awgiis.

waa la naqliyay ✓

m.l (c.naf.) Cudur dhimireed lagu yaqaan isbeddel xagga caadifiyadda taas oo keeneysa dhaqan iyo hab fakar duwan oo qofka silciya.

waa la naqliyay ✓

1

sulufaad¹: m.l Dhibaato ay dhaliyaan col iyo abaar.

2

sulufaad²: f.g1 (-day, -dday) Dhibaato, oon iyo colaadi keeneen la kulmid.

waa la naqliyay ✓

m.dh (daawo) Cudur dhiigga ku dhaca oo la iska dhaxlo, kuna badan dalalka badda dhexe, Eeshiya iyo Afrika; waxaan caadi ahayn qaybta borotiinka ee heemogolobiinka. Unugyada cascas ee cudurku saameeyo caadi uma shaqeyn karaan, waana burburaan, taas oo keeneysa dhiig yari.

waa la naqliyay ✓

m.l (siyaa.) Hab siyaasadeed iyo fikrad uu Lenin iyo kuwii raacsanaa ay keeneen dalka Ruushka kacaankii Ruushka kaddib 1917.

waa la naqliyay ✓

m.l (-qyo, m.dh) (daaw.) Hawl uu fuliyo, ogaanla'aan, xiriirka ugu fudud ee unug maskaxeed iyo muruq. Sidaas darteed dareenka xannunka leh sida irbad mudid waxay keeneysaa dhaqaaq deg-deg ah oo faraha lala boodo inta maskaxdu ayan amar u soo dirin muruqii ay saameysan.

waa la naqliyay ✓

1

galaan¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Xarig awrka lagu keeneeyo. 2. Weel yar oo biyaha lagu darsado. 3. Weel dheg leh oo afar litir qaada. 4. Saab digaagga lagu qaado marka la guuraayo.

2

galaan²: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) Si gaar ah timo u tidcid. m.f.dh, galaamid.

waa la naqliyay ✓

m.l (daaw.) Shaqada qanjirdhiiga taayrodka oo yaraata. Haddii lagu dhasho oo an la daawayn waxay keeneysa karaetiniism. Haddii qof weyn ku dhacdo waxay keentaa hoos u dhac maskax iyo jirba, qabow dareen dheeraad ah, garaaca wadnaha oo yaraada, culeyska oo kordha iyo maqaarka oo dildillaca.

waa la naqliyay ✓

m.l (-cyo .., m.dh) (daaw.) Halaamacood hunguriga cad oo neeftu marto sida badan ka yimaada infekshin marka hore ku dhaca cunaha iyo sanka, oo ay keeneen fiirus ama baktiiriya. Cudurku wuxuu keena xanfaf laabta hoose, qufac xanuun leh, waxaa aalaaba weheliya dhuun-neef-holac (bronchites).

waa la naqliyay ✓

1

laab¹: m.l (-bab, m.l) 1. Calaamadda uu reebo shay fidsan oo laysku soo rogey. 2. Meel leexsan; luuq.

2

laab²: m.l (-bab, m.l) (jool.) Qallooc ku dhacay lakabyo dhadhaabeed, oo ay keeneen dhaqdhaqaaqyo ku dhacay oogada dhulka.

3

laab³: m.dh 1. Jirka dadka soo jeedka inta u dexeysa luqunta iyo caloosha; xabad. 2. Qalbi; niyad.

4

laab: f.g1 (-bay, -btay) Maro, bir, warqad iyo wixi lamida dacalladeeda isku soo celin. m.f.dh, laabid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-ro-kulul, m.dh) (daaw.) Awood darro iyo joog ka dhicid ay keeneen hoos udhac cadaadiska dhiigga iyo tirada dhiiggaba. Waxaana u sabab ah biyo badan iyo cusbooyin oo jirka ka baxa kul aad u badan oo dheeraada ama aan loo baran awgiis.

waa la naqliyay ✓

m.l (c.naf.) Cudur dhimireed lagu yaqaan isbeddel xagga caadifiyadda taas oo keeneysa dhaqan iyo hab fakar duwan oo qofka silciya.

waa la naqliyay ✓

m.dh (daaw.) Cudur dhiigga ku dhaca oo la iska dhaxlo, kuna badan dalalka badda dhexe, Eeshiya iyo Afrika; waxaan caadi ahayn qaybta borotiinka ee heemogolobiinka. Unugyada cascas ee cudurku saameeyo caadi uma shaqeyn karaan, waana burburaan, taas oo keeneysa dhiig yari.

waa la naqliyay ✓

/kliinekis/ (n) istiraasho (warqad afka layska mariyo).

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-neeyay, -naysay) Hadal la sheegay, inuu beenyahay caddayn. la-mid: beeni.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-neeyay, -naysay) Hadal la sheegay, inuu beenyahay caddayn. m.f.dh, beenayn. la-mid: beeni.

waa la naqliyay ✓

v. refute, disprove, deny

waa la naqliyay ✓

-yey / beenaysay: (v) present opposing evidence or arguments; rebut (ribat) ~ beeni

waa la naqliyay ✓

(fal) wax laguu sheegay, been ka dhig. Beenee warka uu kuula yimid. Dh: beeni.

waa la naqliyay ✓

1

a: beeni

2

de: refute, disprove, deny

3

lx: beenee

4

pd: (beeneeyey)

5

ps: v2b=tr

6

key: beenee

waa la naqliyay ✓

1

(Heensa-ha)

2

Inta fardaha la saaro kolka la fuula hayo (koore, xakame, kd.).

waa la naqliyay ✓

m.l (-sayaal, m.l/dh) Inta fardaha la saaro kolka la fuulayo (koore, xakame iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

m.l (-sayaal, m.l/dh) Inta fardaha la saaro kolka la fuulayo (koore, xakame iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

m. n. horse's saddle and bridle

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) inta fardaha la saaro kolka la fuulayo, sida koore, xakame, iyo wixii la mid ah.

2

heense -ha: (magac, lab, keli) raxanka muurka la dul saaro oo dhan.

waa la naqliyay ✓

1

de: horse's saddle and bridle

2

lx: heense

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

key: heense

waa la naqliyay ✓

1

de: bring

2

hm: 1

3

lx: keen

4

pd: (keenay)

5

ps: v1=

6

key: keen_1

waa la naqliyay ✓

1

(Keenid-da)

2

1. Meel durugsan wax ka soo qaadid oo meesha kolkaas la joogo soo dhigid, soo joojin, soo taagid.

3

2. Wax aan hor u jirin abuurid, curin, hindisid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg keen³. la-mid: keenis.

waa la naqliyay ✓

Imports

waa la naqliyay ✓

vl. n. supply (of essential services)

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) meel durugsan wax ka soo qaadid oo meesha kolkaas la joogo soo dhigid; soo joojin.

2

keenid -da: (magac, dhedig, keli) wax aan horay u jirin abuurid. Dh: curin, hindisid.

waa la naqliyay ✓

1

de: supply (of essential services)

2

lx: keenid

3

pd: (-da)

4

ps: vn1-f

5

key: keenid

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) keenid ama la kaalayid. Dh: keenid.

waa la naqliyay ✓

1

(Keenis-ta)

2

Keenid.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: keenid.

waa la naqliyay ✓

vl. n. bringing, act of bringing

waa la naqliyay ✓

1

de: bringing, act of bringing

2

lx: keenis

3

pd: (-ta)

4

ps: vn-f

5

key: keenis

waa la naqliyay ✓

Waxa ama kan innagu aynnu lee nahay.

waa la naqliyay ✓

keenna¹: mu.lh.l (kuweenna, w) Magacuyaal lahaansho oo lab oo tilmaamaya wax innagu (qofka koowaad ee wadarta ah oo kuwa lala hadlayo ay ku jiraan) aynu leennahay. Tusaale: “Gurigiisa keenna ayaa ka dhow”.

waa la naqliyay ✓

1

keenna¹: mu.lh.l (kuweenna, w) Magacuyaal lahaansho oo lab oo tilmaamaya wax innagu (qofka koowaad ee wadarta ah oo kuwa lala hadlayo ay ku jiraan) aynu leennahay. Tusaale: Gurigiisa keenna ayaa ka dhow.

2

keenna²: (-keenna) dk.lh.l Dibkabe lahaansho oo tilmaamaya wax innagu (qofka koowaad ee wadarta ah oo kuwa lala hadlayo ay ku jiraan) aynu leennahay. Tusaale: Aan aadno gurigeenna. la-mid: keen³.

3

keen³: (-keen) dk.lh.l la-mid: keenna².

waa la naqliyay ✓

(pronoun) ours (awaris)

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg keensad.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Wax meel durugsan ka qaadasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Wax meel durugsan ka qaadasho. m.f.dh, keensasho.

waa la naqliyay ✓

v. carry ~ take something to someone for oneself

waa la naqliyay ✓

(fal) alaab ama wax kale soo qaado.

waa la naqliyay ✓

1

de: carry ~ take s.t. to s.o. for oneself

2

lx: keenso

3

nt: keensad (ka) [vn-m], keensasho (/da) [vn-f]

4

pd: (keensaday)

5

ps: v3a=tr

6

key: keenso

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. Kenya

waa la naqliyay ✓

(n) Kenya; Nairobi is the capital and the largest city ~ kiinya

waa la naqliyay ✓

1

a: Keeniya ~ Kiinya

2

de: Kenya

3

lx: Keenya

4

pd: (-da)

5

ps: n0-loc-f

6

key: Keenya

waa la naqliyay ✓

Dhowre

waa la naqliyay ✓

/kiipar/ (n) ilaaliye (qofka xil gaar ah haya). e.g. The keeper is feeding the animals in the zoo.

waa la naqliyay ✓

/Kenal/ (n) xero eeyga lugu xereeyo (00 cariish u eg)

waa la naqliyay ✓

/kernal/ (n) 1. iniinta miraha ku dhex jirta (iniinta hoose) 2. nuxurka ama dhumucda (arini leedahay)

waa la naqliyay ✓

/sariin/ (adj) xasiloon oo nabad ah siiba cimilada degan).

waa la naqliyay ✓

/kerasiin/ (n) gaas (gaaska faynuusta iwm, loo isticmaalo).

waa la naqliyay ✓

1

-libkeenaha: (n) victor (vik-tar); winner (winnar).

2

ka libkeen -ay / tay: (v) make a success of; yield results; accomplish (akom-pliish)

waa la naqliyay ✓

1

Kee?

2

Kuma? Iyama? Ayo? Yaa?

waa la naqliyay ✓

kee¹: mu.we.l kuwee, w Magacuyaal weyddiimeed oo lab oo iskii u taagan, oo wax ama qof lagu hubsado. Tusaale: “ Waa kee midka aaday xafiiska?.”

waa la naqliyay ✓

1

kee¹: mu.we.l (kuwee, w) Magacuyaal weyddiimeed oo lab oo iskii u taagan, oo wax ama qof lagu hubsado. Tusaale: Waa kee midka aaday xafiiska?

2

kee²: (-kee) dk.we.l Dibkabe weyddiimeed oo lab, oo wax ama qof lagu hubsado. Tusaale: Wiilkee baa kula hadlay?

waa la naqliyay ✓

(pronoun) which (wif); who (huu); used only for masculine singular nouns ~kuma

waa la naqliyay ✓

1

(magacuyaal) weyddiimeed oo lab oo iskii u taagan, oo wax ama qof lagu hubsado. Dh: kuwee.

2

kee: (dibkabe) weyddiimeed oo lab, oo wax ama qof lagu hubsado. Qalinkee la ii soo iibshay?

waa la naqliyay ✓

1

(Been-ta)

2

Wax aan jirin oo la sheego; aan run ahayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh War aan run ahayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh War aan run ahayn.

waa la naqliyay ✓

False.

waa la naqliyay ✓

f. n. (adj.): lie; false

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) lie (laay); hoax (howkis); fake (feeyk); false

waa la naqliyay ✓

1

Falso; bugia

2

False; lie

waa la naqliyay ✓

/biin/ (v) be oo fal laha moothi eh.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) sheegid wax aan jirin, aan dhab ahayn. Been iyo berri toona ma dhammato. Li: run.

waa la naqliyay ✓

1

de: lie; [atr.] false

2

lx: been

3

pd: (-ta)

4

ps: n1-f

5

xe: Dont listen to their lies!'; Opp: run

6

xv: Beentooda ha dhageysan!

7

key: been

waa la naqliyay ✓

كَذِب، زور، إِفَكَ

waa la naqliyay ✓

1

avv. fiican, hagaag, wanaag.

2

s.m. - wanaag; (beni: hanti).

waa la naqliyay ✓

m.dh.kh D. ah: ceel ama daaqsin aan dad badan joogin.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) amaah la isku leeyahay. Dh: dayn, deyn, amaah.

2

deen-ta: (magac, dhedig, keli) ceel ama daaqsin aan dad badan joogin.

waa la naqliyay ✓

-ha: (n) observer (observar); spectator; viewer; onlooker ~ daawade

waa la naqliyay ✓